هدف: رده ی خزندگان از قدیمی ترین رده های مهره داران خشکی زی هستند.که از برجسته ترین خصوصیات مورد مطالعه درباره ی این رده، بررسی تولیدمثل و سیکل های تولید مثلی شان می باشد.

امپاگلیفلوزین(EMP)، از مهمترین داروهای ضد دیابت مهارکننده انتخابی ناقل سدیم-گلوکز-2 (SGLT2) می‌باشد که دفع کلیوی گلوکز را افزایش داده و قند خون را کاهش می‌دهد. این دارو علاوه بر درمان دیابت دارای اثرات مفید دیگری نیز می‌باشد. این مطالعه باهدف بررسی اثر داروی امپاگلیفلوزین بر عوارض جانبی داروی دوکسوروبیسین بر عملکرد و ساختار بافتی بیضه موش صحرایی انجام گرفت. بدین منظور تعداد 28 سر موش سوری نر بالغ از نژادNMRI تهیه و به 4 گروه 7 تایی به شرح زیر تقسیم شدند. گروه شاهد: با جیره غذایی معمول و بدون دریافت هیچ گونه دارویی، با دیگر گروه¬ها نگهداری شدند. گروه دوکسوروبیسین: به حیوانات این گروه در 5 نوبت در روزهای 1، 7، 14، 21 و 28 داروی دوکسوروبیسین به میزان mg/ kg2 به روش داخل صفاقی تزریق شد.گروه دوکسوروبیسین+ امپاگلیفلوزین: به حیوانات این گروه در 5 نوبت داروی دوکسوروبیسین به میزان و روش فوق تزریق گردید و همزمان روزانه داروی امپاگلیفلوزین به میزان mg/ kg10 به روش داخل صفاقی به مدت 28 روز تزریق گردید. گروه امپاگلیفلوزین: به حیوانات این گروه داروی امپاگلیفلوزین، به میزان و روش فوق، تجویز شد. پس از پایان دوره آزمایش، هر کدام از حیوانات را با استفاده از داروی کتامین و زایلازین بی‌هوش کرده و خون‌گیری از قلب صورت گرفت. لوله¬های آزمایش حاوی لخته خون سانتریفیوژ شدند و نمونه‌های سرم به منظور اندازه‌گیری هورمون جنسی تستوسترون و فاکتورهای مربوط به استرس اکسیداتیو (MDA، TAC) به آزمایشگاه مربوطه منتقل شدند. همچنین موش‌های بیهوش شده، بدون احساس درد آسان‌کشی شده و بلافاصله نمونه بیضه سمت راست آنها جدا و در فرمالین 10 درصد جهت تثبیت بافتی قرار داده شد و سپس برای تهیه لام بافتی به آزمایشگاه بافت‌شناسی منتقل گردید.نتایج بیوشیمیایی نشان داد که در گروه دوکسوروبیسین میزان هورمون تستوسترون و ظرفیت تام آنتی‌اکسیدانتی نسبت به گروه شاهد کاهش و میزان MDA افزایش یافت. همچنین در گروه دوکسوروبیسین درصد اسپرم‌های غیرمتحرک و یا دارای حرکت غیرپیش‌رونده و همچنین دارای ناهنجاری در سر، گردن و دم نسبت به گروه شاهد افزایش یافت و درصد اسپرم‌های متحرک، دارای حرکت پیش‌رونده و طبیعی کاهش یافت. علاوه بر این، تعداد سلول‌های جنسی زایا و قطر لوله اسپرم‌ساز و ضخامت بافت پوششی زایای آن در گروه دوکسوروبیسین نسبت به گروه شاهد، کاهش یافت. در مشاهدات بافت‌شناسی نیز به هم ریختگی و عدم انسجام ونظم بافتی در آرایش لوله‌های سمینی‌فروس، تحلیل کامل و یا موضعی بافت مطبق پوششی زایای لوله‌های اسپرم‌ساز و عدم تشکیل و تشخیص سلول‌های مختلف جنسی و همچنین خالی بودن نسبی فضای لومن لوله‌ها از اسپرماتیدها در ساختار بافتی بیضه موش‌های گروه دوکسوروبیسین مشاهده گردید. اما درمان با امپاگلیفلوزین توانست همه تغییرات نامطلوب ایجاد شده فوق را بهبود ببخشد. از این رو اینگونه به نظر می‌رسد که می‌توان از داروی امپاگلیفلوزین در جهت کاهش و یا درمان کلی عوارض جانبی نامطلوب داروی دوکسوروبیسین در بیماران تحت شیمی درمانی استفاده کرد

   دوکسوروبیسین Doxorubicin (Dox) یکی از داروهای رایج در درمان سرطان است که موجب آپوپتوز سلول­های سرطانی می­شود. از طرفی این دارو علاوه بر سلول­های سرطانی بر دیگر اندام­های بدن نیز اثر گذاشته و سبب ایجاد سمیت   در آن­ها می­شود، از جمله اندامهایی که تحت­تاثیر این دارو قرار می­گیرد دستگاه تولیدمثلی است که می­تواند سبب ناباروری بیمار گردد. از دیگر عوارض آن می­توان، ایجاد مقاومت به انسولین و افزایش میزان گلوکز خون را نام برد. امپاگلیفلوزین   Empagliflozin (Empa) یکی از داروهای مرسوم در دیابت شیرین نوع II که با مهار ناقلین سدیم گلوکز2 Sodium/glucose cotra  orter 2 (SGLT2) سبب جلوگیری از بازجذب گلوکز از ادرار می­شود. علاوه بر خاصیت آنتی­دیابتی دارای خواص آنتی­اکسیدانی و ضدالتهابی نیز می­باشد که موجب کاهش وزن، کاهش فشارخون و امراض قلبی می­شود. در این مطالعه به بررسی تاثیر امپاگلیفلوزین بر سمیت ایجاد شده   از مصرف دوکسوروبیسن در تخمدان پرداخته شده است. بدین منظور 24 سر موش ماده سوری نژاد NMRI با سن شش هفته   به صورت تصادفی در 4 گروه 6 تایی قرار داده شد که به مدت 28 روز و در شرایط استاندارد نگه داری شدند. در گروه Dox در روز اول به صورت تک تزریق به هر کدام mg/kg 10 داروی Dox به صورت داخل صفاقی تزریق شد، در گروه Dox+Empaعلاوه بر تزریق تک تزریق Dox به میزان mg/kg10 در روز اول؛ به صورت روزانه تا انتهای دوره mg/kg10 داروی Empaتزریق شد، در گروه سوم یا Empa نیز به صورت روزانه mg/kg10 تا انتهای دوره تزریق شد و به گروه چهارم یا کنترل نیزسرم فیزیولوژیک نمکی تزریق شد. در طول دوره تیمار وزن موش ها به صورت هفتگی ثبت شد. پس از اتمام دوره و با تزریق داروی بیهوشی به موش­ها نمونه­های خون از قلب جمع­آوری شد و نمونه­های تخمدانی نیز برای انجام مطالعات بافت­شناسی   جمع­آوری شدند و پس از انجام پاساژ بافتی تعداد انواع فولیکول­ها شمارش و ثبت شد. علاوه بر آن با جدا کردن سرم نمونه­های خونی، پارامترهایی از جمله میزان گلوکز خون، هورمون­های استرادیول و پروژسترون، ظرفیت تام آنتی اکسیدانی و پراکسیداسیون لیپیدی مورد سنجش و اندازه­گیری واقع شد. نتایج نشان داد که دوکسوروبیسین در گروه Dox به صورت معناداری سبب کاهش تعداد انواع فولیکول­های تخمدان، میزان هورمون­های استرادیول و پروژسترون، میزان وزن، و ظرفیت تام آنتی­اکسیدانی در مقایسه با دیگر گروه­ها شد (P?0.05). همچنین دوکسوروبیسین سبب افزایش معنادار   پراکسیداسیون لیپیدی نیز شد(P?0.05). از طرفی Empa با توجه به خاصیت آنتی اکسیدانی در گروه Dox+Empa سبب بهبود نسبی شد و میزان هورمون­های استرادیول و پروژسترون، میزان ظرفیت تام آنتی­اکسیدانی وتعداد انواع فولیکول­ها   در مقایسه با گروه Dox افزایش معناداری را نشان داد(P?0.05)؛ همچنین میزان پراکسیداسیون لیپیدی نیز دچار کاهش قابل توجهی شد (P?0.05). گروه های کنترل و Empa   به غیر از میزان وزن و قند خون تفاوت آشکاری با یکدیگر نشان ندادند. نتایج نشان می­دهد که   Empa با دارا بودن خواص آنتی آکسیدانی   اثرات مثبتی بر کاهش سمیت ایجاد شده ناشی از مصرف Dox در تخمدان­ها دارد و می­تواند از تخمدان ها در مقابل اثرات مضر Dox حفاظت کند. کلمات کلیدی: آنتی اکسیدانی،

  تولید مثل از مهمترین رویدادهای صورت گرفته در طول حیات یک جاندار بوده که بقای نسل و انتقال ذخیره ژنتیکی جانداران بدان وابسته است. بلوغ موفقیت آمیز تخمک نقطهی شروعی برای این فرآیند پیچیده بوده که شامل دو بخش بلوغ هسته و سیتوپالسم میشود. بلوغ آزمایشگاهی تخمک فرآیندی مصنوعی و با هدف شروع مکانیسیمهای درون سلولی تخمک در جهت بلوغ کامل در محیط کشت و به شکل vitro in میباشد. الزمه شروع، ادامه و اتمام فرآیند بلوغ تخمک در دسترس بودن انرژی میباشد که این انرژی توسط اندامک میتوکندری برای تخمک فراهم میشود و همچنین کلسیم نیز در بلوغ تخمک نقشی مهم ایفا کرده که توسط میتوکندری هوموستار آن تنظیم میشود، اما در اثر کشت تخمک در محیط خارج از بدن تجمع استرس اکسیداتیو مانعی برای بلوغ تخمک فراهم آورده و سبب کاهش نرخ بلوغ میشود. داروی امپاگلیفلوزین ، دارویی آنتی دیابتیک با خاصیت آنتی اکسیدانی بوده از طرق مختلفی از جمله بهبود متابولیسم انرژی، فعال کردن مسیر AMPK که خود از مسیرهای سیگنالینگ دخیل در آغاز بلوغ تخمک بوده و همچنین با کاهش استرس اکسیداتیو محیط و در نتیجه جلوگیری از آسیب به میتوکندی و به دنبال آن بهبود هوموستاز کلسیم و تامین انرژی سلولی به بلوغ تخمک در محیط کشت کمک خواهد کرد. در این تحقیق تخمک موشهای نژاد NMRI 6-8 هفتهای را با استفاده از سوزن 72 گیج جدا کرده و در قطرات 72 میکرولیتری از محیط کشت MEM آالفا به همراه داروی امیپاگلیفلوزین با دزهای 25 و 055 نانومول، 0 و 05 میکرومول قرار داده و پس از 72 و 28 ساعت از کشت در انکوباتور با دمای 72 درجه سانتی گراد و %2 کربن دی اکسید میزان بلوغ تخمکها زیر میکروسکوپ اینورت بررسی شد و نتایج زیر حاصل شد. جهت ارزیابی تفاوت در معنی داری بین گروه کنترل و آزمایش از آزمون square-Chi استفاده شد. میزان بلوغ تخمکها پس از 72 ساعت در گروههای کنترل و تیمار 25 نانومول، 055 نانومول، 05 میکرومول و 0 میکرومول به ترتیب ،78/76،22/25 ،72/77 70/72 و 72/52 بوده که گروه 25نانومول نسبت به روه کنترل تفاوت معنی داری داشته است ) 0.05? P )و پس از گذشت 28 ساعت از کشت میزان بلوغ تخمکها به ترتیب ،22/25 ،22/72 28/66 ، 26/76 و 72/06 بوده است که گروه 25 نانومول دارای اختالف معنی دار با گروه کنترل بوده است) 0.05?P). یافته های ما در ایـن تحقیـق نشـان داد که امپاگلیفلوزین عاملی موثر بر بلوغ و آزمایشگاهی تخمک می باشد و وابسته به دوز مـی توانـد بـر بلـوغ تخمک و دستیابی آن به مرحله MII و اثر داشته باشد، و بتوان از این داروی به عنوان مکملی در محیط کشت تخمک بهره برد. کلمات کلیدی: بلوغ آزمایشگاهی، امپاگلیفلوزین، تخمک، موش