این مطالعه به بررسی اثرات پیش‌تیمار با عصاره هیدروالکلی دانه گیاه Tribulus terrestris بر بیان ژن‌های پیش‌التهابی (IL-1? و TNF-?) و فعالیت آنزیم‌های کبدی (AST و ALT) در هپاتوسیت‌های جدا شده از کبد مرغ تحت استرس اکسیداتیو ناشی از پراکسید هیدروژن پرداخت. هپاتوسیت‌ها از کبد جوجه‌های ?-? هفته نژاد لگهورن جداسازی و در محیط DMEM کشت داده شدند. القای استرس اکسیداتیو با غلظت ??? میکرومولار پراکسید هیدروژن به مدت ? ساعت انجام شد. تیمار با عصاره خارخاسک در غلظت ?? میکروگرم بر میلی‌لیتر به مدت ?? ساعت صورت گرفت. فعالیت آنزیم‌های AST و ALT در در مایع رویی محیط کشت با روش اسپکتروفتومتری و بیان ژن‌های IL-1? و TNF-? با تکنیک Real-Time PCR اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد پراکسید هیدروژن موجب افزایش معنی‌دار فعالیت AST از 1/3±?? به 9/2±?47 واحد در لیتر و ALT از ?/?±?? به 8/1±54 واحد در لیتر شد. پیش‌تیمار با عصاره خارخاسک به طور معنی‌داری موجب کاهش فعالیت AST به ?/?±?? و ALT به ?±?? واحد در لیتر شد ، همچنین بیان ژن‌های IL-1? و TNF-? را به ترتیب به ?/? و ? برابر سطح پایه بازگرداند. این یافته‌ها نشان می‌دهد عصاره هیدروالکلی خارخاسک دارای اثرات محافظتی قوی در برابر آسیب اکسیداتیو در هپاتوسیت‌های طیور از طریق مهار مسیرهای التهابی و کاهش نشت آنزیم‌های کبدی می‌باشد.

   این پژوهش با هدف بررسی اثرات جایگزینی بخشی از ذرت با یولاف (عادی و فرآوری‌شده با اتوکلاو) و استفاده از مکمل مخمر خشک فعال (Saccharomyces boulardii) بر عملکرد تولیدی، کیفیت تخم‌مرغ و شاخص‌های خونی مرغ‌های تخم‌گذار سویه لگ‌هورن انجام شد. به این منظور، تعداد ??? قطعه مرغ تخم‌گذار در سن ?? هفتگی در قالب طرح کاملاً تصادفی با شش تیمار و هشت تکرار (در هر تکرار سه پرنده) به‌مدت شش هفته مورد بررسی قرار گرفتند. هرچند در طرح اولیه دوره آزمایش ده هفته در نظر گرفته شده بود، اما به‌دلیل شرایط بحرانی ناشی از شروع جنگ و محدودیت‌های اجرایی، دوره رکوردبرداری به شش هفته کاهش یافت. تیمارهای آزمایشی شامل: ?) جیره پایه بدون یولاف و بدون مخمر (شاهد)، ?) جیره پایه حاوی مخمر، ?) جیره حاوی یولاف عادی بدون مخمر، ?) جیره حاوی یولاف عادی همراه با مخمر، ?) جیره حاوی یولاف فرآوری‌شده بدون مخمر، و ?) جیره حاوی یولاف فرآوری‌شده همراه با مخمر بودند. در جیره‌های حاوی یولاف، ?? درصد از ذرت بر اساس ماده خشک با یولاف جایگزین شد. مخمر استفاده‌شده از نوع S. boulardii تولید شرکت پارسی‌لاکت ایران با غلظت حداقل ?×??¹? CFU/g بود. نتایج نشان داد استفاده از یولاف فرآوری‌شده و مکمل مخمر تاثیر معنی‌داری بر عملکرد تولیدی مرغ‌ها داشت (P<0.05). بالاترین درصد تولید و بهترین ضریب تبدیل خوراک در تیمار حاوی یولاف فرآوری‌شده همراه با مخمر مشاهده شد. کیفیت داخلی تخم‌مرغ ازجمله شاخص هاو و ارتفاع آلبومین در این تیمار به‌طور معنی‌داری بهبود یافت. همچنین استفاده از یولاف فرآوری‌شده و مخمر موجب کاهش معنی‌دار در سطح کلسترول و تری‌گلیسرید سرم گردید، درحالی‌که بر ضخامت پوسته و وزن تخم‌مرغ تاثیر قابل‌توجهی نداشت. به‌طورکلی، نتایج این مطالعه نشان داد جایگزینی ?? درصد از ذرت با یولاف فرآوری‌شده همراه با مکمل‌سازی با مخمر S. boulardii می‌تواند به‌عنوان یک راهکار تغذیه‌ای موثر و اقتصادی برای بهبود عملکرد تولیدی، کیفیت تخم‌مرغ و وضعیت متابولیکی مرغ‌های تخم‌گذار مورد استفاده قرار گیرد.

این مطالعه بصورت آزمایش فاکتوریل2×4با هدف بررسی اثر‌افزودن پودر‌ریشه کاسنی‌،‌پودر‌برگ‌و‌ساقه کنگرفرنگی‌و‌باکتری باسیلوس سابتیلیس به‌جیره پایه مرغان تخمگذار بر عملکرد تولیدی‌،‌صفات کیفی تخم‌مرغ‌،‌سطح کلسترول تخم‌مرغ‌،‌برخی فراسنجه‌های خونی‌و‌هیستومورفولوژی روده‌در‌انتهای دوره تولید انجام گرفت‌.‌336 قطعه مرغ تخمگذار سویه Lohmann lsl lite‌در‌سن 77 هفتگی‌در‌8 تیمار با 7 تکرار‌و‌شش پرنده‌در‌هر‌تکرار توزیع و‌در‌مدت 98 روز با جیره‌های آزمایشی تغذیه شدند‌.‌ گروه شاهد(بدون افزودنی)نسبت به‌تمامی گروههای آزمایشی نرخ تخمگذاری (%)،توده تخم‌مرغ،ارتفاع‌پرز،عمق کریپت‌و‌اسیداوریک،کلسترول کل،HDLوLDL سرم پایینتر‌و‌ضریب تبدیل،درصد تخم‌مرغهای شکسته،درصد تخم‌مرغ غیرقابل فروش‌و‌غلظت کلسترول زرده بالاتری داشتند. اثرحضور همزمان هرسه فاکتور به‌عنوان افزودنی جیره بر نرخ تخمگذاری،درصد تخم‌مرغهای شکسته،درصد تخم‌مرغهای غیر قابل فروش،درصد تلفات،نرخ زرده،نرخ آلبومین،نسبت زرده به‌آلبومین،نرخ پوسته،عمق کریپت‌و‌ارتفاع‌پرز معنی دار بود. گروهی که با جیره پایه به‌همراه پودر‌ریشه کاسنی به‌تنهایی تغذیه شده بود بالاترین مقدار اسید اوریک‌،‌کلسترول کل‌،‌پروتئین کل‌و‌LDL سرم را نسبت به‌سایر گروههای آزمایشی داشت‌.‌گروهی که با جیره پایه به‌همراه حضور همزمان هر‌سه فاکتور تغذیه شده بودند بالاترین مقدار تری گلیسرید‌و‌HDL سرم را داشت. افزودن پودر‌ریشه کاسنی به‌همراه باکتری باسیلوس سابتیلیس‌و‌نیز پودر‌برگ‌و‌ساقه کنگر فرنگی به‌همراه باکتری باسیلوس سابتیلیس به‌جیره پایه مرغان تخمگذار بر عرض پرز تاثیر معنی دار داشت‌.‌‌گروهی که پودر‌برگ‌و‌ساقه کنگر فرنگی به‌تنهایی را دریافت کرده بود بیشترین ارتفاع‌پرز‌و‌عمق کریپت را داشت‌و‌گروهی که با جیره پایه‌و‌باسیلوس سابتیلیس به‌تنهایی تغذیه شده بودند بیشترین عرض پرز‌و‌نسبت ارتفاع‌پرز به‌عمق کریپت را داشت. حضور یا عدم حضور فاکتور های آزمایشی به‌تنهایی یا با هم به‌عنوان افزودنی به‌جیره پایه‌،‌از نظر آماری بر وزن‌تخم‌مرغ تولیدی‌،‌درصد تخم‌مرغ های لمبه،درصد تخم‌مرغهای کوچک،تغییر وزن‌بدن،شاخص شکل تخم‌مرغ‌،‌واحد هاو‌،‌شاخص زرده‌،‌وزن‌زرده‌،‌وزن‌آلبومین‌،‌ارتفاع‌زرده‌،‌ارتفاع‌آلبومین‌،‌ضخامت‌پوسته،وزن‌پوسته‌،‌مقاومت‌در‌برابرشکستن‌،‌وزن‌مخصوص‌تخم‌مرغ‌و ‌فراسنجه‌های سرم شامل اسیداوریک،‌تری گلیسرید‌،‌پروتئین کل‌،‌قندخون‌،‌کلسترول کل‌،‌HDL‌و‌ LDLمعنی دار نبود‌.‌  

  مطالعه حاضر با هدف بررسی تاثیر جایگزین‌های طبیعیبرای   آنتی بیوتیک­های محرک رشد بر عملکرد و ریخت شناسی   روده در جوجه­های گوشتی از سن 1 تا 42 روزگی انجام شد. بدین منظور از تعداد 480 قطعه جوجه گوشتی نر یک روزه (راس 308) با میانگین وزن مشابه در قالب طرح کاملا تصادفی با 8 تیمار، 6 تکرار و 10 قطعه جوجه در هر تکرار استفاده شد. تیمارهای آزمایشی شامل 1) شاهد (بدون افزودنی- کنترل منفی)، 2) باسیتراسین (آنتی بیوتیک-کنترل مثبت)، 3) اسیدیفایر پارسید پلاس به مقدار 5/1 گرم در کیلوگرم ، 4) اسیدیفایر پارسید پلاس به مقدار 3   گرم در کیلوگرم ، 5) نوی هرب پلاس به مقدار75/0   گرم در کیلوگرم، 6) نوی هرب پلاس به مقدار5/1گرم درکیلوگرم،7) نوی هرب به مقدار 75/0 گرم درکیلوگرم   8) نوی هرب به مقدار 5/1گرم در کیلوگرم بودند. عملکرد بصورت دوره­ای و ریخت شناسی روده در سن 42 روزگی اندازه­گیری شد. نتایج نشان داد در هفته اول پرورش، پرندگانی که تیمارهای حاوی پارسید پلاس (3 گرم در کیلوگرم) و نوی هرب و نوی هرب پلاس دریافت کردند مصرف خوراک کمتری در مقایسه با گروه کنترل داشتند (01/0>P)، در کل دوره پرورش (1-42 روزگی)، افزودن آنتی بیوتیک باسیتراسین، نوی هرب (75/0 گرم در کیلوگرم) و نوی هرب پلاس (75/0 گرم در کیلوگرم) منجر به کاهش معنی دار مصرف خوراک گردید (05/0>P)، سایر تیمارهای آزمایشی، اثر معنی داری نداشتند. بررسی داده های افزایش وزن بدن نشان داد که افزودنیهای مود استفاده، تغییر معنی داری در وزن بدن در هفته اول و دوره آغازین ایجاد نکردند. در کل دوره (1-42روزگی)، تیمار 5/1گرم بر کیلوگرم نوی هرب بطور معنی دار افزایش وزن را نسبت به شاهد و کنترل مثبت (آنتی بیوتیک) افزایش داد (01/0P < ). در کل دوره پرورش (1-42روزگی)، افزودن نوی هرب و نوی هرب پلاس در سطح 75/0 گرم در کیلوگرم، منجر به بهبود معنی دار ضریب تبدیل غذایی در مقایسه با گروه کنترل منفی (بدون افزودنی) گردید (05/0>P ). ارزیابی ارتفاع پرز ژژنوم نشان داد که افزودن 5/1 گرم در کیلوگرم نوی هرب پلاس،   75/0 و5 /1 گرم درکیلوگرم   نوی هرب به جیره نسبت به کنترل منفی و مثبت بصورت معنی داری منجر به افزایش ارتفاع پرز شد (05/0>P).   نسبت طول پرز به عمق کریپت در جوجه هایی که با سطوح 75/0 و 5/1گرم بر کیلوگرم نوی هرب و یا نوی هرب پلاس تغذیه شده بودند نسبت به گروه شاهد افزایش معنی داری داشت (05/0>P).   به طور کلی، نتایج این آزمایش نشان داد که افزودن ترکیب پارسید پلاس (اسید بوتیریک، اسیدفرمیک، پروپیونیک، استیک و سیتریک) به همراه نمک های آنها همراه با اسانس دارچین) تاثر قابل توجهی بر پارامترهای عملکردی و ریخت شناسی روده نداشت، ولی ترکیبات نوی هرب (حاوی اسانس پونه کوهی، آویشن، زنیان به فرم نانوکپسوله شده) و نوی هرب پلاس (حاوی اسانس های میکروکپسوله (زنیان،آویشن، نعناع فلفلی)، پری بیوتیک (لاکتوز + دیواره سلولی مخمر)، اسیدهای آلی (اسید لاکتیک و اسید فرمیک) و برخی ترکیبات گیاهی شامل پودر زردچوبه، سیر و دارچین) از طریق بهبود ارتفاع پرز و نسبت ارتقاع پرز به عمق کریپت می توانند بر رشد و بهبود ضریب تبدیل غذایی موثر باشند. در 21-7روزگی، ضریب تبدیل خوراک تیمارهای 3 گرم/کیلوگرم پارسید پلاس، 75/0 و 5/1 گرم نوی هرب و نوی هرب پلاس کمتر از تیمار شاهد بود. در 42-22روزگی نیز ضریب تبدیل خوراک در جوجه­های گوشتی تغذیه شده با آنتی بیوتیک، 3 گرم/کیلوگرم پارسید پلاس، 75/0 گرم نوی هرب و نوی هرب پلاس بهبود معنی داری نسبت به تیمار شاهد بود (05/0>P). ارزیابی ارتفاع پرز ژژنوم نشان داد که افزودن 5/1 گرم درکیلوگرم   نوی هرب پلاس و 75/0 گرم و5/1 گرم در کیلوگرم   نوی هرب به جیره منجر به ارتفاع پرز بیشتر در مقایسه با تیمارشاهد شد(01/0>P.). ارتفاع پرز به عمق کریپت در تیمارهای حاوی نوی هرب پلاس و نوی هرب بیشتر از تیمار شاهد بود (05/0>P).

   این پژوهش به منظور بررسی اثر پروبیوتیک­های B. subtilis ، B. coagulans ، مخمر S. cerevisiae ، و پری­بیوتیک پودر­آب­پنیر و نیز اثرات­متقابل آنها بر صفات کیفی و کمی تخم­مرغ، فراسنجه­های بیوشیمیایی­خون و خصوصیات هیستومورفولوژی بخش انتهایی ایلئوم در مرغان تخمگذار لوهمن در قالب دو آزمایش انجام شد. در آزمایش اول 288 قطعه مرغ تخمگذار سویه لوهمن LSL-lite   از سن 75 هفتگی به مدت 12 هفته موردمطالعه قرار گرفتند. در این آزمایش از 8 تیمار، 6 تکرار و 6 پرنده داخل هر قفس استفاده شد. جیره غذایی شامل جیره پایه، جیره استاندارد به همراه پروبیوتیک B. subtilis به میزان یک گرم بر کیلوگرم با غلظت 109 CFU[1] ،جیره پایه بعلاوه S. cerevisiae به میزان 3 گرم در کیلوگرم، همچنین جیره پایه به همراه پری‌بیوتیک پودر آب‌پنیر به میزان 1 گرم بر کیلوگرم، و ترکیبی از آنها بود. هیچ اثر هم افزایی بین WP، B. subtilis و S. cerevisiae در پارامترهای مورد مطالعه به غیر از سطح مالون دی آلدهید یافت نشد. اثرات متقابل سه گانه پودر­آب پنیر، S. cerevisiae و B. subtilis در جیره، میزان مالون­دی­آلدئید را در مقایسه با گروهی که پودر­آب پنیر یا B. subtilis به تنهایی یا مخلوطی از آنها دریافت کردند، کاهش داد (05/0 > P). در پرندگان تغذیه شده با پودر آب پنیر، طول پرز،   وزن تخم مرغ و همچنین وزن مخصوص تخم مرغ بیشتری مشاهده شد. استفاده از   S. cerevisiae   در جیره غذایی بر افزایش امتیاز رنگ زرده تاثیر داشت (05/0 > P). استفاده از B. subtilis در جیره باعث افزایش طول و عرض پرز ایلئوم، افزایش کلسیم، پروتئین تام و ظرفیت آنتی اکسیدانی تام در مرغ های تخمگذار لوهمن شد. پرندگان دریافت کننده پودر آب پنیر و باسیلوس سوبتیلیس تمایل به افزایش معنی دار در طول پرز ایلئوم داشتند، همچنین   بر وزن و توده تخم مرغ در هفته اول اثر سینرژیک داشتند و میزان کلسیم در این گروه در مقایسه با شاهد به طور معنی داری افزایش یافت. با توجه به این نتایج ، استفاده همزمان از سه عامل مورد بررسی در این آزمایش هیچ اثر مضری بر عملکردهای تولیدی، کیفیت تخم‌مرغ و پارامترهای خونی و هیستومورفولوژی در مرغ‌های تخمگذار لوهمن ندارد . در آزمایش دوم، 144 قطعه مرغ تخمگذار لوهمن   LSL-lite از سن 75 هفتگی موردمطالعه قرار گرفتند.تمامی مرغ ها به‌طور تصادفی به 4 گروه آزمایشی تقسیم شدند و هر گروه شامل 6 تکرار و هر تکرار شامل 6 مرغ بود.   پرندگان با جیره پایه (شاهد، CON) ، جیره پایه با 1 گرم بر کیلوگرم WP، 1 گرم بر کیلوگرم پروبیوتیک   . coagulans (4*106 CFU) و ترکیبی از این دو   به مدت دوازده هفته (75-86 هفتگی) تغذیه شدند. هیچ اثر هم­افزایی بین WP و B. coagulans در پارامترهای کیفی تخم مرغ و پارامترهای بیوشیمیایی خون به غیر از مالون­دی­آلدئید یافت نشد (P <0.05). سطح مالون­دی­آلدئید در سرم زمانی که WP همراه با B. coagulans استفاده شد در مقایسه با زمانی که WP به تنهایی استفاده شد،بهبود یافت. با این حال، درصد تولید و توده تخم مرغ در تمام دوره‌ها تحت تاثیر اثر هم افزایی پودر آب پنیر و B. coagulans قرار گرفت، همچنین FCR. تمایل به کاهش معنی دار داشت. افزایش عرض پرز (ایلئوم) و رنگ زرده، همچنین کاهش ضخامت و درصد پوسته تخم مرغ در پرندگان دریافت کننده B. coagulans نسبت به گروه شاهد مشاهده شد (05/0 > P). [1] Colony-Forming Unit

به منظور بررسی اثرات نیتروژن و رژیم های آبیاری بر عملکرد، اجزای عملکرد و برخی صفات فیزیولوژیکی کینوارقم سانتاماریا، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی در پردیس کشاورزی و منابع طبیعی،دانشگاه رازی، در سال 1399 اجرا گردید. فاکتورها شامل رژیم های آبیاری )بدون تنش خشکی )در زمان 50 درصد7تخلیه رطوبت قابل استفاده گیاه(، تنش ملایم )در زمان 65 درصد تخلیه رطوبت قابل استفاده گیاه( و تنش شدید خشکی)در زمان 80 درصد تخلیه رطوبت قابل استفاده گیاه(( و مقادیر نیتروژن )شاهد، ?? ، ??? ، ??? ، ??? و ???کیلوگرم در هکتا ر( از منبع اوره در چند نوبت بودند. اندازه گلدانها 50 × 50 × 50 سانتیمتر )طول، عرض و ارتفاع( واز جنس سیمان بودند. تاریخ کاشت 12 اردیبهشت و برداشت 9 مرداد بود. نتایج نشان داد که عملکردهای زیست تودهو دانه در شرایط بدون تنش و مصرف 200 کیلوگ رم در هکتار نیتروژن در بیشترین مقدار و در شرایط تنش شدید ومصرف 250 کیلوگرم در هکتار نیتروژن در کمترین مقدار بودند. میزان کاهش عملکرد دانه در شرایط تنش ملایم درسطوح نیتروژن بین 1 / 80 - 9 / 32 درصد و در تنش شدید در سطوح نیتروژن در دامنه بین 9 / 87 – 0 / 73 درصد نسبتبه تیمار بدون تنش خشکی )شاهد( و 200 کیلوگرم در هکتار نیتروژن بودند. با افزایش تنش خشکی سایر صفات ازجمله وزن هزار دانه، شاخص برداشت، ارتفاع بوته، محتوای نسبی آب برگ و آنتی اکسیدان سوپراکسیداز کاهش ولیآنتی اکسیدان پراکسیداز افزایش یافت. با افزایش نیتروژن محتوای نسبی آب برگ )تا 100 کیلوگرم در هکتار(،پراکسیداز و سوپراکسیداز و کاتالاز افزایش داشت. با افزایش نیتروژن، میزان کلروفیل a ، b، کاروتنوئیدها، پروتئینهای محلول، عملکرد کوانتومی و هدایت روزنه ای در شرایط بدون تنش خشکی افزایش ولی در شرایط تنش خشکی)ملایم و شدید( کاهش داشتند. در نهایت نتایج این آزمایش نشان داد که، اثر تنش خشکی بیشتر از اثر میزان نیتروژنبر صفات مورد بررسی بود، بگونه ای که در شرایط تنش خشکی ملایم و بخصوص شدید، مصرف نیتروژن چنداناهمیتی نداشت.

   هدف از مطالعه: در این پژوهش به بررسی اثربخشی دوره­های آموزشی کاشت و عمل آوری زیتون، در بهره­برداران باغات زیتون شهرستان دالاهو می­باشد. روش تحقیق: این تحقیق از نوع تحقیقات ارزشیابی و به شیوه توصیفی - پیمایشی انجام شد. ابزار تحقیق پرسشنامه محقق ساخته بود و روایی پایایی آن بررسی شد. به منظور ارزشیابی دوره ها از دو جامعه آماری باغداران به تعداد 320 نفر و کارشناسان و مروجان تسهیل­گر به تعداد 10 نفر در قالب پرسشنامه استفاده شد. پرسشنامه شامل 14 سوال برای تعیین ویژگی های فردی و حرفه­ای باغداران و قسمت دوم شامل 19 گویه برای تعیین واکنش از دیدگاه افراد شرکت کننده در دوره؛ قسمت سوم شامل 34 گویه در قسمت یادگیری؛ و قسمت چهارم 16 گویه رفتاری و در نهایت 15 گویه نتایج می­باشد. لازم به ذکر است که گویه های طرح شده در پرسشنامه در مقیاس طیف لیکرت 3 سطحی در چارچوب مدل ارزشیابی کرک پاتریک   طراحی گردید.

این ازمایش به منظور ارزیابی تاثیر کمپلکس آلی روی، منگنز، آهن، مس، کروم و کبالت بر عملکردتولیدی وفرآسنجه­های خونی جوجه­های گوشتی در یک دوره 42 روزه انجام شد.آزمایش در قالب طرح کاملا ًتصادفی با 3 تیمار و 6   تکرار و 12 پرنده در هر واحد آزمایشی طراحی و اجرا شد. تیمارهای آزمایشی عبارتنداز: تیمار اول: گروه کنترل (بدون افزودن مکمل، تیمار شاهد)، تیمار دوم: افزودن کمپلکس آلی به مقدار 1گرم در کیلوگرم، تیمار سوم: افزودن کمپلکس آلی به مقدار 5/1گرم در کیلوگرم. نتایج نشان داد که افزودن کمپلکس آلیبر عملکرد (خوراک مصرفی، افزایش وزن روزانه و ضریب تبدیل خوراک) جوجه­های گوشتی در سه دوره استارتر(1-10)، رشد (24-11) و پایانی (42-25) روزگی از لحاظ آماری تاثیر معنی­داری نداشته است (05/0<P). تاثیر تیمارهای آزمایشی در بین فرآسنجه­های خونی بر کلسترول و آلکالین فسفاتاز معنی­دار شدند (05/0>P). ضمن اینکه غلظت گلوکز و تری­گلیسرید نیز تمایل به معنی­داری داشتند. غلظت کلسترول وآلکالین فسفاتاز، در تیمار حاوی کمپلکس آلی به مقدار 1 گرم در کیلوگرم با گروه کنترل اختلاف معنی­داری داشت، بنابراین تیمار کمپلکس آلی به مقدار 1 گرم در کیلوگرم باعث کاهش معنی­دارغلظت کلسترول وآلکالین فسفاتاز در مقایسه با گروه کنترل شد. تاثیر تیمارهای آزمایشی بر قابلیت هضم مواد معدنی آهن، مس، منگنز، روی، کبالت و کروم نشان داد که بر آهن، منگنز، کبالت و کروم تاثیر معنی­داری داشت (05/0>P). نتایج نشان داد که تیمارهای حاوی کمپلکس آلی به مقدار 1 گرم در کیلوگرم و کمپلکس آلی به مقدار 5/1گرم در کیلوگرم باعث کاهش معنی­دار قابلیت هضم آهن و کبالت در مقایسه با گروه کنترل شد. در حالیکه تیمار متعلق به کمپلکس آلی به مقدار 1 گرم در کیلوگرم بر قابلیت هضم منگنز با گروه کنترل تفاوت معنی­داری داشت. علاوه بر این، تیمار کمپلکس آلی به مقدار 5/1گرم در کیلوگرم بر قابلیت هضم کروم با گروه کنترل اختلاف معنی­داری داشت و باعث افزایش قابلیت هضم کروم در مقایسه با گروه کنترل شد. این پژوهش نشان داد که استفاده از کمپلکس آلی بر افزایش وزن بدن، مصرف خوراک و ضریب تبدیل خوراک تاثیر معنی­داری نداشت. اما باعث کاهش سطح کلسترول و آلکالین فسفاتاز و همچنین کاهش قابلیت هضم آهن و کبالت و منگنز شد، و باعث افزایش قابلیت هضم کروم شد.   

  The aim of this study was to investigate theeffect of using Tenebrio molitorlarvae meal, enriched withyeast or bacteria in the diet of laying hens as a substitute for corn andsoybeans, on egg yield and quality traits. In thisexperiment, 180 laying hens of Lohman white LSL-Lite at 68 weeks of age with 5treatments and 6 replications and each replication containing 6 hens for 8weeks were performed. Experimental treatments include 1) 0% level of mealwormpowder as a control treatment 2) Diets containing 2% mealworm 3) Dietscontaining 2% mealworm with bacteria 4) 2% mealworm with yeast 5) 2% mealwormwith bacteria and Yeasts were enriched.

چکیده بهره‌برداری و مدیریت مجزای منابع آب‌زیرزمینی و آب‌سطحی می‌تواند آسیب جدی بر هرکدام از منابع وارد کرده و باعث بروز مشکلاتی همچون کاهش تراز سطح ایستابی، افزایش هزینه‌های برداشت، آسیب به محیط زیست و...گردد. این مشکلات با اثرات تغییر اقلیم بر منابع آبی می‌تواند باعث تشدید آسیب‌ها ‌گردد. به‌همین دلیل دراین پژوهش ابتدا تغییرات اقلیمی براساس برونداد سری مدل‌های CMIP5 در محدوده دشت کرمانشاه استخراج و سپس برهم‌کنش آب‌های ‌زیرزمینی و سطحی از طریق اتصال دینامیکی منابع سطحی و زیرزمینی وکوپل شدن با پارامترهای اقلیم شبیه‌سازی گردید. دراین روش داده‌ها و نتایج در هرگام زمانی ماهیانه بین دو مدل MODFLOW و WEAP و برونداد سری مدل‌های CMIP5 در گردش قرار می‌گیرد بطوریکه در دوره پایه مقادیر برداشت، رواناب، تراز رودخانه‌ از مدل WEAP وارد مدل MODFLOW شده تا تراز و حجم ذخیره آبخوان و غیره محاسبه شده و به مدل WEAP برگردد. در این رفت و برگشت بین دو مدل، خروجی مدل‌های تغییراقلیم (AR5) اضافه می‌گردد تا مدل کوپل‌شده، منابع آب‌سطحی و زیرزمینی را در شرایط تغییر اقلیم شبیه‌سازی و پیش‌بینی نماید. دوره پایه از اکتبر 1991 تا سپتامبر 2018 انتخاب گردید سپس سه دوره اول (2045-2018) دوم (2072-2045) و سوم (2099-2072) تحت چهار سناریو انتشار RCP2.6, RCP4.5, RCP6.0, RCP8.5 شبیه‌سازی گردید. نتایج در دوره پایه نشان می‌دهد میانگین تراز آب‌زیرزمینی در پایان دوره 4.3 متر کاهش داشته و بیلان نهایی دشت منفی 9.37 میلیون مترمکعب درسال می‌باشد. تغییرات بارش در سناریو RCP2.6 به ترتیب در دوره اول، دوم و سوم بیشترین افزایش بارش در ماه‌های مارس، دسامبر و مارس به میزان 7.79 و 1.81 و 4.87 میلی‌متر و بیشترین کاهش در فوریه، آوریل و می به میزان 4.42 و 8.74 و 13.37 میلی‌متر خواهدبود. نتایج شبیه‌سازی مدل کوپل شده با این سناریو نشان می‌دهد آبخوان کرمانشاه در دوره اول افزایش تراز 19 سانتی‌متر و بیلان مثبت 56 هزار مترمکعب درسال، و در دوره‌های دوم و سوم به ترتیب کاهش تراز 0.81 و 1.9 متر و بیلان منفی 3.6 و 5.8 میلیون مترمکعب درسال را تجربه خواهدنمود. در RCP4.5 بیشترین افزایش بارش در دوره اول و ماه مارس به میزان 5.1 میلی‌متر و بیشترین کاهش در دوره‌‌های اول، دوم و سوم در ماه می، آوریل و می به میزان 6.3 و 12.1 و 16.9 میلی‌متر خواهدبود و در نتایج شبیه‌سازی کاهش تراز به ترتیب 0.45 و 2.82 و 2.62 متر و بیلان منفی 1.73 و 9.12 و 9 میلیون مترمکعب درسال پیش‌بینی می‌گردد. در RCP6.0 بیشترین افزایش بارش در دوره اول و ماه مارس به میزان 6.39 و بیشترین کاهش در دوره‌های اول، دوم و سوم در ماه می، آوریل و می به میزان 9.89 و 12.25 و 16.07 میلی‌متر خواهدبود. و در نتایج شبیه‌سازی کاهش تراز به ترتیب 1.02 و 3.27 و 2.79 متر و بیلان منفی 3.2 و 10.4 و 9.7 میلیون مترمکعب درسال پیش‌بینی می‌گردد. در RCP8.5 بیشترین افزایش بارش در دوره اول و ماه مارس به میزان 3.31 و بیشترین کاهش در دوره‌های اول، دوم و سوم در ماه فوریه، فوریه و می به میزان 6.37 و 14.28 و 18.9 میلی‌متر خواهدبود. و در نتایج شبیه‌سازی کاهش تراز به ترتیب 1.12 و 4.41 و 3.35 متر و بیلان منفی 3.37 و 13.4 و 11.73 میلیون مترمکعب درسال پیش‌بینی می‌گردد. کلیدواژه: تغییراقلیم ، گزارش پنجم (IPCC5)، بهره‌برداری تلفیقی ، برهم‌کنش آبهای سطحی و زیرزمینی، MODFLOW، WEAP، بیلان   

خشکسالی اثرات منفی بی¬شماری بر بخش کشاورزی به جای می¬گذارد و کشاورزان به عنوان بزرگترین گروه مصرف کننده¬ی آب در بخش کشاورزی بیشتر از سایرین در معرض اثرات خشکسالی قرار دارند. از این رو، طی دهه¬های اخیر، راهبردهای مدیریتی متنوعی جهت کاهش ابعاد و اثرات خشکسالی پیشنهاد شده است. یکی از راهبردهای اصلی در مواجهه با خشکسالی، حفاظت از منابع آب است و در این راستا، درک تمایل و رفتار کشاورزان در حفاظت از منابع آبی یکی از مولفه¬های اصلی مدیریت تقاضا به شمار می¬آید. لذا این پژوهش با هدف تحلیل سازه‌های تاثیر گذار بر رفتار حفاظت از آب کشاورزان در مواجهه با خشکسالی با استفاده از تئوری انگیزش حفاظت انجام گرفت. برای دستیابی به این هدف، اهداف اختصاصی تحلیل ادراک کشاورزان منطقه دشت موسیان از خشکسالی، تبیین الگوی رفتار حفاظت از آب بهره برداران کشاورزی منطقه، بررسی عوامل موثر بر رفتار حفاظت از آب بهره برداران کشاورزی و طبقه-بندی دهستان¬های دشت موسیان بر اساس رفتارهای حفاظت آب کشاورزان بررسی شد. به طور کلی، این پژوهش به لحاظ پارادایم کمی، به لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ دستیابی به حقایق و داده¬پردازی، توصیفی- پیمایشی بود. جامعه آماری تحقیق بهره¬برداران بخشی از دشت موسیان بودند(1075 نفر). نمونه¬گیری با استفاده از روش نمونه¬گیری تصادفی خوشه¬ای چند مرحله¬ای انجام شد و حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران، 285 بهره¬بردار محاسبه شد. ابزار مورد استفاده در این تحقیق پرسشنامه¬ای محقق ساخته بود که در سه بخش تدوین شد. در بخش اول ویژگی¬های فردی و حرفه¬ای بهره¬برداران بررسی شد. در بخش دوم الگوی رفتار حفاظت از آب بهره-برداران کشاورزی منطقه بر اساس تئوری انگیزش حفاظت تدوین شد. در بخش سوم ادراک کشاورزان منطقه دشت موسیان از خشکسالی با الگوبرداری از مدل تیلور و همکاران(1988) و استفاده از پرسشنامه¬ی تاتار و همکاران (1397) بررسی شد. داده¬ها با استفاده از نرم¬افزار    و Smart PLS تحلیل شد و از مدل معادلات ساختاری، آزمون من ویتنی، کروسکال والیس، ضریب همبستگی پیرسون و اسپیرمن و همچنین آماره¬های توصیفی شامل میانگین، انحراف معیار، فراوانی و درصد بهره گرفته شد. نتایج نشان داد کشاورزان خشکسالی را ناشی از کاهش نزولات جوی دانسته (میانگین=69/4 و انحراف معیار= 54/0) و بر اساس تجارب آنان آب¬های سطحی نیز نسبت به گذشته کاهش یافته است(میانگین=67/4 و انحراف معیار= 59/0). همچنین آنان انتظار دارند به علت شرایط آبی برای منطقه سریعاً چاره¬اندیشی شود(میانگین=56/4 و انحراف معیار= 77/0). رفتن برکت از زمین و آسمان به علت نپرداختن زکات محصولات کشاورزی نیز مهم¬ترین خاطره کشاورزان در رابطه با خشکسالی است(میانگین=80/3 و انحراف معیار= 09/1). بر اساس آزمون ضریب همبستگی، سن و تحصیلات کشاورزان با رفتارهای حفاظت آب آنان ارتباط معناداری در سطح خطای یک درصد دارد. همچنین تفاوت معناداری در رفتارهای حفاظت آب کشاورزان بر اساس جنسیت، وضعیت تاهل، شرکت در کلاس¬های آموزشی و منبع کسب اطلاعات وجود دارد و مردان، کشاورزان مجرد، کشاورزان شرکت کننده در کلاس¬های آموزشی و کشاورزان با منبع کسب اطلاعات از طریق فضای مجازی رفتارهای حفاظت آب بهتری دارند. همچنین نتایج نشان داد دهستان¬های بربیجه، پتک اعراب و سادات دالپری از لحاظ رفتارهای حفاظت آب تقریباً ناپایدار بوده و دهستان¬های جلیزی پایین و بالا، پتک دیناروند و نهر عنبر دارای پایداری متوسط هستند. بر اساس مدل معادلات ساختاری، متغیر نهفت? نیت حفاظت آب تاثیر مثبت و معناداری در سطح خطای یک درصد بر رفتار حفاظت آب در بین پاسخگویان دارد (?= 0.19, t= 3.77)؛ متغیر نهفت? ادراک از بحران آب تاثیر مثبت و معناداری در سطح خطای یک درصد به صورت مستقیم بر رفتارحفاظت آب در بین پاسخگویان دارد (?= 0.41, t= 9.48)؛ متغیر نهفت? اثربخشی پاسخ تاثیر مثبت و معناداری در سطح خطای یک درصد به صورت غیر مستقیم بر رفتار حفاظت آب در بین پاسخگویان دارد (?= 0.49, t= 10.92)؛ و متغیر نهفت? خودکارآمدی تاثیر مثبت و معناداری در سطح خطای یک درصد به صورت غیر مستقیم بر رفتار حفاظت آب در بین پاسخگویان دارد (?= 0.41, t= 8.46). این در حالی است که تاثیر معنادار متغیرهای نهفته آسیب پذیری درک شده (?= 0.11, t= 1.95) و هزینه پاسخ (?= 0.10, t= 1.90) بر رفتار حفاظت آب در بین پاسخگویان تایید نشده است.  

چکیده:    این پژوهش به منظور بررسی عوامل موثر بر افزایش بهره وری تولید مرغ مرغداریهای گوشتی استان   و راهکارهای بهبود آن به اجرا درآمد. روش تحقیق در نظرگرفته شده برای انجام این پژوهش، روش   تحقیق پیمایشی و از طریق نمونه گیری بود. به این ترتیب از میان جامعه مورد پژوهش(جامعه مرغداران گوشتی استان کرمانشاه)   تعداد70 واحد   با ظرفیتهای مختلف به روش نمونه گیری خوشه ای طبقه بندی شده انتخاب گردید و از آنها ، پرسشنامه ای بصورت حضوری حاوی اطلاعات کلیه هزینه ها، درآمدها وخصوصیات مدیریتی واحد پرورش تکمیل شد. با استناد به اطلاعات جمع آوری شده، بهره وری متوسط یا میزان بدست آوردن ستاده (محصول) به ازای واحد داده ، بهره وری نهائی یا مقداری که هر واحد عامل ورودی (داده) به ستاده کل اضافه میکند وبهره وری کل عوامل تولید بدست آمد. نتایج حاصل از مطالعه جاری نشان دادکه هزینه دان، هزینه اصلی مرغداریها و در حدود 94 درصد از کل هزینه مرغداری ها را سه هزینه دان، خدمات بهداشت و درمان و خرید و حمل جوجه تشکیل می دهند و واحدهای پرورشی از نظر نوع و نحوه استفاده از وسایل گرمایشی در وضعیت نامطلوب اقتصادی قرار دارند. همچنین از انواع داروها و واکسنها بیش از حد مطلوب اقتصادی استفاده شده است و بنابراین بهره وری استفاده از این نهاده در سطوح پایینی قرار دارد. سایر نتایج نشان داد که هزینه مصرف دان بر بهره وری تولید واحدهای پرورش مرغ گوشتی تاثیر مثبت، معنی دار و   با ضریب اهمیت بالایی دارد و هزینه استفاده از این نهاده در بین اکثر مرغداریها کمتر از حدمطلوب اقتصادی است. بررسی ضریب تبدیل غذایی   در بین مرغداریهای جمعیت نمونه نشان داد که تنها 17 درصد مرغداریها در وضعیت ایده آل قرار دارند، 47 درصد در وضعیت نسبتا مطلوب و حدود28 درصد در وضعیت نامطلوب قرار دارند. بررسی وضعیت تلفات در هفته اول پرورش و در کل دوره نشان داد که عمده تلفات از هفته اول به بعد اتفاق افتاده است، نتایج این پژوهش نشان داد در اکثر مرغداریها استفاده از نهاده نیروی کار در حد کمتر از میزان مطلوب اقتصادی بوده است.    واژه های کلیدی: بهره وری ، مرغداری گوشتی، استان کرمانشاه   

  این آزمایش به منظور بررسی اثر سطوح مختلف اسید آمینه آرژنین و عنصر نانوسلنیوم بر صفات تولیدی، اجزای لاشه و ایمنی جوجه های گوشتی انجام شد. بنابراین 810 قطعه جوجه خروس گوشتی یک روزه سویه راس با آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با 9 تیمار و 6 تکرار و 15 جوجه مورد آزمایش قرار گرفت. تیمارهای آزمایشی شامل تیمار کنترل بدون افزودنی، تیمار دوم حاوی 45 / 0 میلی گرم آرژنین، تیمارسوم حاوی 9 / 0 میلی گرم آرژنین، تیمار چهارم حاوی 3 / 0 میلی گرم نانوسلنیوم، تیمار پنجم حاوی 45 / 0 میلی گرم نانو سلنیوم، تیمار ششم حاوی 3 / 0 و 45 / 0 میلی گرم نانو سلنیوم و آرژنین، تیمار هفتم حاوی 3 / 0 و 9 / 0 میلی گرم نانو سلنیوم و آرژنین، تیمار هشتم حاوی 45 / 0 و 45 / 0 میلی گرم نانو سلنیوم و آرژنین و تیمار نهم حاوی 45 / 0 و 9 / 0 میلی گرم نانو سلنیوم و آرژنین بودند. طول دوره پرورش 35 روز بود. افزایش وزن و خوراک مصرفی بصورت هفتگی رکورد برداری و ضریب تبدیل غذا نیز محاسبه شد. در روز 35 پرورش معرف های فیزیولوژیک شامل آلبومین، کلسترول، تری گلیسرید و گلوکز و همچنین آنزیم های خونی آسپارتات آمینو ترانسفراز، آلانین آمینوتراسفراز و گلوتاتیون پراکسیداز و مالون دی آلدهید و ایمنی خونی مورد ارزیابی قرار گرفت. سپس جوجه ها کشتار و اجزاء و وزن اجزای لاشه آن ها اندازه گیری شد. میانگین اثر متقابل وزن جوجه های گوشتی و همچنین وزن جوجه های دریافت کننده آرژنین و نانو سلنیوم تا سه هفتگی اختلاف معناداری نشان نداد ) 05 / 0 P> (. اثر متقابل این تیمارها در هفته چهارم و پنجم آزمایش معنادار بود) 05 / 0 P< (. افزایش وزن هفتگی و همچنین افزایش وزن پایانی جوجه های گوشتی نشان داد که تا سه هفتگی اثر متقابل سطوح آرژنین و نانو سلنیوم اختلاف معناداری ندارد ) 05 / 0 P< (. میانگین اثرات متقابل افزایش وزن هفته چهارم، پنجم و همچنین کل دوره اختلاف معناداری را نشان داد ) 05 / 0 P< .) میانگین اثرات متقابل خوراک مصرفی جوجه های گوشتی بجز هفته اول ) 05 / 0 P< ( در تمامی هفته های آزمایشی و همچنین در کل دوره، تحت تاثیر آرژنین و نانو سلنیوم قرار گرفت ) 05 / 0 P< .) میانگین اثرات متقابل آرژنین و نانو سلنیوم در هفته اول ، سوم و کل دوره آزمایش اثرات معناداری را نشان نداد ) 05 / 0 P> (. میانگین اثرات متقابل آرژنین و نانو سلنیوم در هفته دوم، چهارم و پنجم آزمایشی اختلاف معناداری را نشان داد ) 05 / 0 P< (. اثر متقابل آرژنین و نانوسلنیوم در هفته های آزمایش و کل دوره بر درصد تلفات معنادار نبود) 05 / 0 P> (.

این مطالعه به منظور بررسی اثر سطوح مختلف جایگزینی کنجاله کاملینا (7، 14 و 21درصد) در جیره و روش­های مختلف فرآوری ( بدون فرآوری، فرآوری با اتوکلاو، فرآوری با افزودن سولفات مس و فرآوری به روش ترکیبی از اتوکلاو و سولفات مس) بر عملکرد تولیدی، خصوصیات کیفی تخم­مرغ و برخی فراسنجه­های خونی مرغ­های تخم­گذار انجام شد. این تحقیق با استفاده از 390 قطعه مرغ تخم‌گذار تجاری بونز (Bovans) در سن 30 هفتگی با 13 تیمار، 5 تکرار و 6 قطعه مرغ در هر تکرار و به مدت 56 روز در قالب طرح کاملاً   تصادفی و آزمون فاکتوریل 3×4 به­علاوه­ی یک انجام شد. در این آزمایش اثر دو فاکتور سطح و فرآوری کنجاله کاملینا بر درصد تولید تخم­مرغ معنی­دار بود (05/0p<)،   به‌طوری‌که در سطح 7درصد کنجاله کاملینای فرآوری شده و بدون فرآوری و سطح 14درصدی که اتوکلاوشده و محتوی سولفات مس بود بیشترین درصد تولید تخم­مرغ را نتیجه داد، در حالی­که سطح 21درصد کم­ترین تولید را نشان داد. اثر متقابل دو فاکتور سطح و فرآوری تاثیر معنی داری بر وزن تخم‌مرغ و میزان توده تخم­مرغ داشت (05/0p<)، به­طوری­که بیشترین میزان وزن و توده تخم‌مرغ در گروه شاهد و 7درصد جایگزینی کنجاله‌ی کاملینا صرف ‌نظر از فرآوری مشاهده شد و کم­ترین وزن تخم مرغ در گروه 14 و 21درصد جایگزینی کنجاله­ی کاملینا صرف‌ نظر از روش فرآوری و کم­ترین میزان توده تخم­مرغ در گروه 21درصد کنجاله­ کاملینای بدون فرآوری   مشاهده شد. سطوح مختلف کنجاله کاملینا تاثیر معنی داری بر ضریب تبدیل داشت اما اثر فرآوری بر ضریب تبدیل معنی نشد (05/0p<). به­طوری­که کم­ترین میزان ضریب تبدیل در سطح 7درصد کنجاله کاملینا مشاهده شد و تفاوت معنی‌داری با سطوح 14 و 21درصد داشت. همچنین سطوح مختلف کنجاله کاملینا و روش­های مختلف فرآوری تاثیر معنی‌داری   بر مصرف خوراک داشتند به­طوری­که­ بیشترین مصرف خوراک در سطح 7درصد و کم­ترین میزان آن در سطح 21درصد مشاهده شد، همچنین در روش بدون فرآوری کم­ترین مصرف خوراک و در روش فرآوری   به روش اتوکلاو بیشترین میزان مصرف خوراک مشاهده شد. سطوح مختلف کنجاله کاملینا اثر معنی­داری بر شاخص شکل و ضخامت پوسته، وزن زرده و وزن سفیده تخم­مرغ نشان نداد اما تاثیر معنی‌داری بر رنگ زرده داشت و روش‌های مختلف فرآوری به‌تنهایی تاثیر معنی‌داری بر شاخص شکل، ضخامت پوسته، واحد هاو و رنگ زرده نداشت بااین‌حال اثر متقابل دو فاکتور بر واحد هاو و وزن پوسته تخم‌مرغ   معنی‌دار شد به­طوری­که بیشترین واحد هاو مربوط به سطح 14درصد بدون فرآوری بود و کم­ترین میزان واحد هاو مربوط به سطح 21درصد کنجاله کاملینای اتوکلاو شده حاوی سولفات مس بود. در رابطه با وزن پوسته بیشترین وزن پوسته مربوط به گروه شاهد بود و کمترین میزان وزن پوسته مربوط به سطح 21درصد کنجاله کاملینای بدون فرآوری بود. استفاده از سطوح مختلف کنجاله کاملینا تاثیر معنی داری بر میزان کلسترول، گلوکز و کل پروتئین نداشت اما اثر معنی داری بر تری­گلیسرید داشت به­طوری­که درسطح 7 و 14درصد بیشترین و در سطح 21درصد کم­ترین میزان تری­گلیسرید را نشان داد. روش­های مختلف فرآوری تاثیر معنی داری بر تری­گلیسرید، گلوکز و کل پروتئین داشت. گروه بدون فرآوری بیشترین میزان تری گلیسرید وگروه اتوکلاو شده و گروه حاوی سولفات مس کم­ترین میزان تری گلیسرید را به خود اختصاص دادند.   گروه بدون فرآوری بیشترین میزان تری گلیسرید و گروه اتوکلاو شده و گروه حاوی سولفات مس کم­ترین میزان تری گلیسرید را به خود اختصاص دادند گروه بدون فرآوری بیشترین میزان گلوکز را نتیجه داد و کم­ترین میزان گلوکز در گروه‌های اتوکلاو شده و سولفات مس به‌تنهایی نشان داده شد درصورتی‌که بین گروه بدون فرآوری و گروه اتوکلاو شده‌ی حاوی سولفات مس اختلاف معنی‌داری وجود نداشت. کلیدواژه: کاملینا، سولفات مس، عملکرد، فراسنجه­های خونی، مرغ تخم­گذار      

این تحقیق به منظور ارزیابی نقش تغذیه جنینی بصورت تزریق درون تخم­مرغی در افزایش وزن   و طول بدن جوجه یک روزه ،آزمایشی با 60 قطعه تخم بارور جوجه­گوشتی (با میانگین وزن 2+64گرم)، با استفاده از تکنیک پوسته اجاره ای، در قالب یک طرح کاملا تصادفی فاکتوریل ?×?   اجرا شد.کربوهیدرات مورد استفاده در این آزمایش شامل مالتوز و ساکارز در دو سطح بود.تیمارها شامل: ?) افزودن 7/0 میلی لیترکربوهیدرات ( S %5/1   M +   %5/)، 2) افزودن 7/0 میلی لیترکربوهیدرات (S   %5/2   M + %5/1 )،3 ) افزودن 7/0 میلی لیترکربوهیدرات کربوهیدرات S)   %5/1   M + %5/2)،   4) افزودن7/0 میلی لیترکربوهیدرات   (S %5/2   M + %5/2)،   5)گروه شاهد 1 با پوسته ی اجاره ای، 6)گروه شاهد 2 با تخم مرغ   معمولی. در طول آزمایش وضعیت زنده مانی و رشد جنین در طی تکوین جنینی مورد ارزیابی قرار گرفت .در زمان هچ وزن جوجه هچ شده، درصد جوجه­درآوری و نسبت وزن جوجه هچ شده به وزن تخم مرغ مورد ارزیابی قرار گرفت .افزودن سطوح مختلف کربوهیدرات تاثیر معنی داری بر وزن   و طول جوجه ها داشت(05/0P<). به طوریکه بیشترین وزن   و در روزهچ با افزودن 7/0 میلی لیترکربوهیدرات (S %5/2   M + %5/2) (وزن جوجه 08/49 گرم و) و کمترین آن در گروه شاهد1 (وزن جوجه­یک روزه حاصل از تخم­مرغ معمولی05/45 گرم) و نیز بیشترین طول بدن جوجه ی یک روزه با افزودن7/0 میلی لیترکربوهیدرات   (S %5/2 M + %5/2)، (طول جوجه 88/18 سانتی متر) و کمترین آن در گروه شاهد1 (وطول جوجه­یک روزه حاصل از تخم­مرغ معمولی26/17 سانتی متر) مشاهده گردید.

شوری و تجمع املاح در خاک از مهم­ترین تنش‌های غیرزیستی محدودکننده تولید محصولات کشاورزی در مناطق خشک و نیمه خشک می­باشد که موجب اختلال در عملکرد بهینه محصولات کشاورزی می­شود. شوری خاک اثرات مخرب خود را از طریق سمیت یون‌های ویژه موجود در خاک، اثر بر فعالیت­های زیستی و اثر تخریبی بر ویژگی‌های‌ فیزیکی خاک اعمال می‌کند. در گیاهان مختلف، غلظت بالای نمک در مرحله جوانه‌زنی باعث از بین رفتن جوانه‌ها و کاهش عملکرد می­شود. از این رو بررسی راهکارهای موثر به منظور کاهش تنش شوری بسیار با اهمیت است. در پژوهش‌های پیشین، به منظور کاهش تنش شوری خاک روش‌های مختلفی مورد آزمون و استفاده قرار گرفته است که از مهم­ترین آن‌ها می­توان به روش‌های زیستی اشاره کرد. از جمله مهمترین روش‌های زیستی استفاده از ریزوباکتری­های محرک رشد گیاهان (PGPR) می‌باشد که آنچنان که از نام آن‌ها پیداست، باعث افزایش رشد گیاهان می­شوند. در این مطالعه، اثرات برخی سویه‌های PGPR در کاهش تنش شوری در گیاه گوجه‌فرنگی در شرایط گلخانه‌ای مورد بررسی قرار گرفت. تیمارهای آزمایشی شامل شش سطح باکتری (5   سویه باکتری+1 شاهد) و پنج سطح شوری خاک (شاهد،5/2، 0/5، 5/7 و0/10 دسی زیمنس برمتر از نمک‌های کلرید سدیم و کلرید کلسیم با نسبت برابر)   می­باشند. ابتدا ویژگی‌های شناسنامه‌ای خاک بررسی شد، سپس ویژگی­های گیاهی شامل: میزان سدیم، پتاسیم، پرولین و ویژگی­های خاک شامل: تنفس میکروبی، تنفس برانگیخته (SIR)،کربن زیست توده میکروبی و کسر متابولیک و ویژگی‌های مورفولوژیک شامل وزن خشک اندام هوایی، وزن خشک ریشه، طول ریشه، حجم ریشه، ارتفاع بوته، تعداد گل، مقاومت روزنه‌ای و عملکرد میوه اندازه­گیری شد. پس از تجزیه و تحلیل، نتایج نشان داد که پتاسیم اندام هوایی، وزن خشک اندام هوایی، ارتفاع بوته، تعداد گل، وزن خشک ریشه، طول ریشه، حجم ریشه و عملکرد میوه پس از اعمال تنش شوری نسبت به شاهد کاهش معنی‌دار یافت. پارامترهای بیولوژیک شامل تنفس پایه، تنفس ناشی از سوبسترا، کسر متابولیکی و کربن زیست توده میکروبی پس از اعمال تنش شوری کاهش معنی‌دار یافت. محتوای سدیم گیاه و مقاومت روزنه‌ای و محتوای پرولین پس از اعمال تنش شوری افزایش یافت که این افزایش معنی‌دار بود. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل شاخص­های بیولوژیک پس از تلقیح با باکتری‌های محرک رشد گیاه نشان داد تنفس خاک، کربن زیست توده میکروبی، تنفس ناشی از سوبسترا و کسر متابولیک   تفاوت معنی‌داری با شاهد ( تیمار بدون باکتری) نشان دادند. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده‌ها پس از تلقیح با باکتری‌های محرک رشد نشان داد که محتوای سدیم اندام هوایی و مقاومت روزنه‌ای و محتوای پرولین در مقایسه با تیمار شاهد کاهش معنی‌دار یافت. وزن خشک اندام هوایی، وزن خشک ریشه، حجم ریشه و طول ریشه پس از تلقیح با باکتری‌های محرک رشد افزایش یافت اما این افزایش معنی‌دار نبود. عملکرد میوه پس از تلقیح با باکتری‌های محرک رشد افزایش یافت اما این افزایش معنی‌دار نبود. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده‌ها پس از تلقیح با باکتری‌های محرک رشد گیاه نشان داد که ارتفاع بوته، تعداد گل، محتوای پتاسیم گیاه افزایش یافت که این افزایش نسبت به شاهد معنی‌دار بود. از بین سویه‌های مورد بررسی در این پژوهش تاثیر باکتری سودموناس جنیکولاتا (Pseudomonas geniculate B11) بیشتر از سایر سویه‌ها بود و موجب بهبود بسیاری از پارامترهایی شد که در اثر تنش شوری دچار افزایش یا کاهش شده بودندبه طور کلی می‌توان نتیجه گرفت که استفاده از باکتری‌های محرک رشد گیاه در کاهش اثرات تنش شوری می‌تواند راهگشا باشد.‌‌

چکیدهگوجه­فرنگی یکی از محصولات بسیار مهم اقتصادی دنیا است و با توجه به این­که ایران به عنوان یکی از کشورهای خاورمیانه از متوسط   بارندگی سالیانه حدود 240 میلیمتر، معادل یک سوم میانگین نزولات سالیانه جهانی برخوردار می باشد به همین دلیل بررسی اثرات تنش خشکی بر گوجه­فرنگی از اهمیت فوق­العاده­ای برخوردار است. به منظور بررسی تاثیر باکتری­های افزایش دهنده رشد گیاهی1 بر کاهش تنش خشکی، در گوجه­فرنگی، مطالعه­ای گلخانه­ای در سال 96-1395 در پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی کرمانشاه انجام شد. این آزمایش به صورت فاکتوریل و در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با 4 تکرار به اجرا درآمد. به­کارگیری باکتری­های افزایش دهنده رشد، به صورت تلقیح با ریشه گیاه بود. تیمار­های آزمایشی شامل؛ استفاده از رقم گوجه­فرنگی کارون، چهار سطح خشکی 50، 40، 30 و 20 درصد رطوبت حجمی خاک و پنج جدایه باکتری B103، B19، B124، B60 و D3 بودند. البته تیمار شاهد (بدون تلقیح باکتری) نیز در آزمایش گنجانده شد. جمع­آوری گیاهان و اندازه­گیری پارامتر­های مورد نظر سه ماه پس از کاشت (90روز) انجام شد. در این مطالعه برخی صفات رشدی در گوجه­فرنگی شامل؛ وزن تر و خشک اندام هوایی، وزن تر و خشک ریشه، ارتفاع ریشه، ساقه و بوته، حجم ریشه، تعداد گل، وزن میوه و مقاومت روزنه­ای، آزمایشات مربوط به اندام هوایی گیاه شامل؛ محتوای پرولین آزاد در برگ وعناصر سدیم و پتاسیم در اندام هوایی و همچنین ویژگی­های بیولوژیک خاک شامل؛ تنفس پایه، تنفس برانگیخته، کربن بیومس میکروبی، کسر متابولیک و کسر میکروبی اندازه­گیری شد. به طور کلی نتایج این مطالعه نشان داد که هر پنج جدایه باکتری استفاده شده، باعث افزایش معنادار وزن تر اندام هوایی، وزن خشک ریشه، حجم ریشه، تعداد گل، وزن میوه و مقاومت روزنه­ای شدند. البته این پنج جدایه باعث افزایش سایر صفات رشدی گیاه شدند اما این افزایش معنادار نبود. محتوای پرولین آزاد در برگ افزایش معناداری نسبت به تیمار شاهد (عدم تلقیح) داشت. غلظت پتاسیم در اندام هوایی افزایشی معنادار، اما غلظت سدیم در اندام هوایی کاهشی معنادار، نسبت به تیمار شاهد (عدم تلقیح) داشت. همچنین جدایه­های استفاده شده باعث بهبود کیفیت بیولوژیک خاک شدند، به طوری که تنفس پایه ،تنفس براگیخته، کربن بیومس میکروبی و کسر میکروبی افزایشی معنادار، اما کسر متابولیکی کاهشی معنادار نسبت به تیمار شاهد (عدم تلقیح) داشت. از بین پنج جدایه به­کار گرفته شده، سه جدایه B19، B60 و D3 بیشترین تاثیر را در کاهش شرایط تنش ایجاد شده داشتند.   واژگان کلیدی: خشکی، باکتری­های محرک رشد ( (PGPR، گوجه­فرنگی، صفات رشدی، پرولین، سدیم، پتاسیم، ویژگی­های بیولوژیک

  این تحقیق به منظور ارزیابی نقش تغذیه جنینی بصورت تزریق درون تخممرغی در افزایش وزن جوجه یک روزه آزمایشی ???گرم(، + قطعه تخم بارور جوجهگوشتی )با میانگین وزن ?? با استفاده از تکنیک پوسته اجاره ای، در قالب یک طرح کاملا? اجرا شد. × تصادفی فاکتوریل ?در آزمایش اول تیمارها شامل:0 میلی لیتر محلول اسیدآمینه به داخل سفیده تخممرغ با پوسته اجارهای در روز + 1جنینی / 1.تزریق 5?.گروه شاهد 1 با تخم مرغ معمولی?.گروه شاهد ? با پوسته اجاره ای )تخم مرغ دو زرده(آزمایش دوم? میلی لیترآلبومین به داخل سفیده تخم مرغ با پوسته اجاره ای در روز + 1جنینی / 1.تزریق 5?.تزریق 1میلی لیتر آلبومین به داخل سفیده تخم مرغ با پوسته اجاره ای در روز + 1جنینی? میلی لیترآلبومین به همراه ?50 میلی لیتر کلسیم لاکتات به داخل سفیده تخم مرغ با پوسته اجاره ای در روز / ?.تزریق 51+ جنینی+.تزریق 1 میلی لیتر آلبومین به همراه ?50 میلی لیتر کلسیم لاکتات به داخل سفیده تخم مرغ با پوسته اجاره ای در روز1+ جنینی5.گروه شاهد 1 با تخم مرغ معمولی?.گروه شاهد ? با پوسته اجاره ایدر طول آزمایش وضعیت زنده مانی و رشد جنین در طی تکوین جنین مورد ارزیابی قرار گرفت .در زمان هچ وزن جوجه هچشده، درصد جوجهدرآوری جوجه ها و نسبت وزن جوجه هچ شده به وزن تخم مرغ مورد ارزیابی قرار گرفت .افزودن سطوح0/ مختلف آلبومین تاثیر معنی داری بر وزن جوجه ها داشت) 05 P< ? میلی لیتر / (. به طوریکه بیشترین وزن هچ با افزایش 551 گرم( و کمترین آن در گروه شاهد معمولی )وزن جوجه / آلبومین و ?50 میلیگرم کلسیم لاکتات)وزن جوجه یک روزه 3??+( گرم مشاهده گردید. / یک روزه 050/ در آزمایش دوم مشخص گردید افزودن مکملآمینواسید تاثیر معنی داری بر وزن تفریخ جوجهها داشت ) 05 P< (.بطوریکه5? گرم(مشاهده گردید. / 0 میلی لیتر مکمل آمینواسید ) 5? / میانگین وزن تفریخ با افزودن 03

چکیدهاین تحقیق به منظور بررسی تاثیر افزودن پودر برگ درخت اکالیپتوس و پودر برگ گل­ختمی بر عملکرد، صفات لاشه و برخی فراسنجه­های بیوشیمیایی خون در جوجه­های گوشتی انجام شد. این آزمایش با استفاده از 200 قطعه جوجه گوشتی یک روزه (راس 308) در 4 تیمار با 5 تکرار و هر تکرار شامل10 قطعه جوجه در قالب طرح کامل تصادفی انجام شد. چهار جیره آزمایشی همسان به لحاظ انرژی و پروتئین شامل 1- جیره شاهد (بدون ماده افزودنی)، 2- جیره شاهد+ 5/0درصد پودر برگ اکالیپتوس، 3- جیره شاهد+ 5/0پودر برگ ختمی 4- جیره شاهد+ 5/0درصد پودر برگ اکالیپتوس و 5/0 درصد پودر برگ ­ختمی به صورت مخلوط استفاده شد. در روز 41 پرورش،   از هر واحد آزمایشی یک پرنده به طور تصادفی انتخاب و خونگیری شد و از نمونه­های خون برای اندازه­گیری کلسترول، تری گلیسرید، LDL،HDL، آلبومین، اسید اوریک و گلوکز سرم استفاده شد. داده­ها با استفاده از رویه GLM از نرم افزار SAS مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفتند. تاثیر تیمارهای آزمایشی بر وزن بدن، خوراک مصرفی و ضریب تبدیل خوراک جوجه­های گوشتی معنی‌داری نبود (05/0P>)، هر چند که به لحاظ عددی استفاده از پودر برگ اکالیپتوس و ختمی باعث کاهش مصرف خوراک و بهبود ضریب تبدیل خوراک­ در جوجه­ها شد (05/0P>). گرچه تاثیر تیمارهای آزمایشی بر عمده­ی صفات­لاشه معنی‌داری نبود (05/0P>)، اما استفاده از پودر اکالیپتوس و نیز استفاده توام پودر اکالیپتوس و ختمی باعث کاهش غیر معنی­دار چربی محوطه بطنی در جوجه­های­گوشتی شد (05/0P>). تاثیر استفاده از پودر اکالیپتوس و ختمی در جیره برغلظتLDL،HDL وکلسترول سرم جوجه­های گوشتی معنی­دار بود (05/0P<). کمترین سطح LDL در گروه دریافت­کننده پودراکالیپتوس و بیشترین سطح LDL در گروه شاهد مشاهده شد. استفاده همزمان پودر برگ اکالیپتوس و ­ختمی­ در جیره به طور معنی­داری موجب کاهش کلسترول و افزایشHDL سرم شد (05/0P<). بعلاوه، پایین‌ترین سطح کلسترول و بالاترین میزانHDL در جوجه­های دریافت کننده جیره­های حاوی ترکیب پودر اکالیپتوس و گل­ختمی (5/0درصد اکالیپتوس + 5/0درصد گل­ختمی) دیده شد. اثر افزدون پودر اکالیپتوس و ختمی بر غلظت­ آلبومین، تری‌گلیسرید، اسیداوریک وگلوکز سرم جوجه ها معنی دار نبود (05/0P>). به­طور کلی، نتایج این آزمایش نشان داد که استفاده از پودر برگ اکالیپتوس و ختمی در جیره غذایی جوجه­های گوشتی، بدون تاثیر نامطلوب بر عملکرد و صفات لاشه، اثر مطلوبی بر چربی خون دارد.   

  چکیدهاین مطالعه به منظور بررسی اثر استفاده از سطوح مختلف مکمل­های ویتامین ث، سولفات روی در جیره‌ی غذایی بر عملکرد، ویژگی­های کیفی تخم­مرغ و برخی فراسنجه­های خونی مرغان تخم‌گذار در شرایط تنش سرمایی انجام گرفت. در این آزمایش 144 قطعه مرغ تخم‌گذار نژاد لوهمن (LSL. Lite) در سن 65 هفتگی در قالب 4 گروه آزمایشی با 6 تکرار و 6 پرنده در هر تکرار مورد استفاده قرار گرفتند. دو سطح ویتامین ث (0 و 240 میلی­گرم بر کیلوگرم) و دو سطح سولفات روی (0 و 40 میلی­گرم بر کیلوگرم) در جیره­ی غذایی بر پایه ذرت و سویا (2750 کیلوکالری بر کیلوگرم انرژی قابل متابولیسم و 21/14% پروتئین) به مدت سه ماه در تغذیه مرغان تخم‌گذار مورد بررسی قرار گرفت. این آزمایش به صورت فاکتوریل 2×2 انجام شد و داده­ها در قالب طرح کاملاً تصادفی آنالیز شدند. در این مطالعه افزودن سولفات روی موجب افزایش وزن تخم‌مرغ، ضریب تبدیل، توده تخم‌مرغ در کل دوره شد و اثرات متقابل هر دو مکمل در ماه اول وزن تخم‌مرغ، ضریب تبدیل و توده تخم‌مرغ   معنی‌دار شد؛ که وزن تخم‌مرغ و توده تخم‌مرغ افزایش در حالی که ضریب تبدیل کاهش یافت و همچنین اثر ­متقابل دو ­جانبه برای واحد هاو، ضخامت پوسته، وزن سفیده و تری گلیسرید در سطح (05/0P<) معنی‌دار شد؛ و مکمل سولفات روی به طور معنی‌داری نسبت هتروفیل به لنفوسیت را افزایش داد. در ­نتیجه، استفاده از مکمل­های ویتامین ث، سولفات روی اثر قابل توجهی بر عملکرد و خصوصیات کیفی تخم­مرغ و متابولیت های سرم در مرغ­های تخم‌گذار در شرایط استرس سرمایی داشت. کلمات کلیدی:   تنش سرمایی، سولفات روی، ویتامین ث، عملکرد، مرغان تخم‌گذار

هدف از این مطالعه ارزیابی اثر بکارگیری گنادوتروپین سرم مادیان آبستن (eCG )   و گنادوتروپین کوریون انسان hCG)) برای بهبود پروتکل اوسینک در گاو شیری بود . 48 راس گاو شیری با امتیاز بدنی BCS)) بین 2.75 و 3.5 در یک طرح کاملا تصادفی به 6 گروه تقسیم شدند: گروه   GPG   (تعداد =   8 راس،   تزریق GnRH   اول، 7 روز   بعد   تزریق   GF2?،   2 روز بعد تزریق GnRH   دوم،   سپس 20-16 ساعت بعد تلقیح در زمان ثابت);   گروه EPG   (تعداد = 8 راس، تزریق eCG، 7روز بعد تزریق   PGF2?،   2 روز بعد تزریق GnRH ،   سپس 20-16 ساعت بعد تلقیح در زمان ثابت)   گروه GPH   (تعداد = 8 راس، تزریق GnRH ، 7روز بعد تزریق PGF2?، 2 روز بعد تزریق hCG، سپس 20-16 ساعت بعد تلقیح در زمان ثابت);   گروه EPH   (تعداد=8 راس، تزریق eCG، 7 روز بعد تزریق PGF2?، 2 روز بعد تزریقhCG   ، سپس 20- 16ساعت بعد تلقیح در زمان ثابت); گروه GPEG (تعداد = 8 راس، تزریق GnRH   اول، 7 روز بعد تزریق PGF2? به همراه eCG، 2 روز بعد تزریق GnRH ، سپس 20-16 ساعت بعد تلقیح در زمان ثابت);   گروه GPEH   (تعداد = 8 راس، تزریق GnRH، 7 روز بعد تزریق PGF2? به همراه eCG،   2 روز بعد تزریق hCG،   سپس 20-16 ساعت بعد تلقیح در زمان ثابت).   نمونه گیری خون از گاوهای مورد آزمایش در روز 13 پس از تلقیح جهت تجزیه و تحلیل غلظت پروژسترون سرم صورت گرفت.   تشخیص آبستنی 50 روز پس از تلقیح   با معاینه توشه رکتال صورت گرفت.   مطالعه ما نشان داد که شکم زایش اثر معنی داری بر نرخ آبستنی دارد (   0.1 >   ) . بطوریکه نرخ آبستنی پایین تر در گاوهای شکم زایش بالاتر مشاهده شد.   نرخ آبستنی در روز 50 پس از تلقیح بین گروه های EPH, GPG, EPG, GPH, GPEG   و GPEH   تفاوتی نداشت.   (   0.05 < P   ).   اگر چه نرخ آبستنی در گاوهای دریافت کننده پروتکل های EPG, EPH   و GPEG   (37%:8/3)   بالاتر از گاوهای   دریافت کننده پروتکل های GPG, GPH   و GPEH (12%:8/1)   بود . در خصوص غلظت پروژسترون سرم 13 روز پس از تلقیح در گاوهای آبستن تفاوتی بین گروه ها وجود نداشت   (0.05   lt;P   ). اگرچه غلظت پروژسترون سرم برای گاوهای آبستن در گروه های EPG و EPH   بیشتر از گروه های GPG, GPH, GPEG   و GPEH   بود.   غلظت پروژسترون سرم 13 روز پس از تلقیح در گاوهای غیر آبستن در بین گروه های GPG, EPG, GPH, EPH, GPEG   و GPEH تفاوت داشت (0.05   >      ) . بدین صورت که غلظت پروژسترون سرم برای گاوهای غیر آبستن در گروه های EPG و EPH   بالاتر از گروه های GPG, GPH, GPEG   و GPEH   بود (0.05   >   ) . نتایج ما نشان داد که استفاده از   eCG   به منظور القای تخمک گذاری در یک پروتکل تلقیح مصنوعی ( اوسینک ) ممکن است سبب افزایش سطوح پروژسترون سرم و بهبود آبستنی در گاو شیری گردد.   

در این مطالعه افزودن مکمل منیزیم و کروم به جیره غذایی تاثیر معنی­داری بر مصرف خوراک و تولید تخم­مرغ مرغان تخم­گذار نداشت. افزودن 300 یا 600 میلی­گرم در کیلوگرم مکمل منیزیم ضریب تبدیل و توده تخم­مرغ را در دوره­ی قبل از تنش و تنش گرمایی بهبود بخشید. افزودن 800 میکروگرم در کیلوگرم مکمل کروم وزن تخم­مرغ را در دوره­ی قبل از تنش گرمایی افزایش داد. خصوصیات کیفی تخم­مرغ مانند وزن پوسته، واحد هاو، رنگ زرده، وزن زرده و وزن مخصوص تخم­مرغ تحت تاثیر افزودن مکمل منیزیم و کروم به جیره غذایی قرار نگرفتند. افزودن مکمل منیزیم به همراه مکمل کروم باعث ایجاد تاثیر معنی­دار بر شاخص زرده و وزن آلبومین قبل از تنش گرمایی و همچنین بر روی شاخص شکل تخم­مرغ در دوره­ی   قبل از تنش و تنش گرمایی شد. افزودن 600 میلی­گرم در کیلوگرم مکمل منیزیم ضخامت پوسته را در دوره­ی تنش گرمایی در مقایسه با گروه شاهد افزایش داد. اختلاف معنی­داری بین گروه­های آزمایشی بر روی پروتئین کل و فعالیت آنزیم گلوتاتیون پرواکسیداز سرم خون وجود نداشت(P>0.05). اثر متقابل افزودن مکمل منیزیم و کروم بر غلظت آلبومین و انسولین سرم خون در دوره­ی تنش گرمایی معنی­دار بود. در مورد انسولین خون استفاده از منیزیم به همراه کروم باعث کاهش غلظت انسولین در مقایسه با استفاده از منیزیم یا کروم بصورت جداگانه شد. افزودن 800 میکروگرم در کیلوگرم مکمل کروم باعث کاهش غلظت گلوکز و کلسترول سرم خون در دوره­های قبل تنش و تنش گرمایی   و همچنین کاهش غلظت اسید اوریک و تری گلیسرید سرم خون در دوره­ی تنش گرمایی در مقایسه با گروه شاهد شد. مکمل منیزیم غلظت اسید اوریک خون را بصورت معنی­داری در دوره­ی تنش کاهش داد. مکمل کروم باعث افزایش معنی­دار غلظت کروم سرم و مکمل منیزیم باعث افزایش معنی­دار غلظت منیزیم سرم خون در مقایسه با گروه شاهد شد. بطور کلی نتایج آزمایش نشان داد که افزودن مکمل کروم و منیزیم به جیره غذایی می­تواند بخشی از تاثیرات منفی تنش گرمایی را بدون هیچگونه تاثیر منفی بر عملکرد، ویژگی­های کیفی تخم­مرغ و پارامترهای خونی مرغان تخم­گذار بهبود بخشد.

چکیدهاین آزمایش به منظور بررسی اثرات افزودن اسانس آویشن و سلنیوم آلی در جیره­ی غذایی بر عملکرد رشد و برخی فراسنجه­های خون جوجه های گوشتی، انجام شد. آزمایش در قالب طرح کاملاً تصادفی به صورت فاکتوریل (2×2) شامل اسانس آویشن در دو سطح (صفر، 250 میلی گرم بر کیلو گرم جیره) و سلنیوم آلی (صفر و 3/0 میلی­گرم در هر کیلوگرم جیره)   با شش تکرار و بیست قطعه جوجه گوشتی راس 308 در هر تکرار انجام شد. داده ها با استفاده از شیوه­ی GLM از نرم افزار آماری SAS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. اثر اصلی افزودن سلنیوم آلی و اسانس آویشن بر خوراک مصرفی در دوره ی آغازین (21-10 روزگی) معنی­دار نبود. اما مصرف خوراک در دوره­ی رشد (42-21) و کل دوره (42-11) در گروه دارای سلنیوم به طور معنی­داری کمتر بود(P<0.05). وزن پایان دروه در دوره­ی رشد در گروه آویشن از نظر آماری به طور معنی­داری بالاتر   بود(P<0.05). اثر اسانس آویشن بر ضریب تبدیل خوراک در هیچ یک از دوره­های آزمایشی معنی دار نبود. اثر متقابل افزودن سلنیوم آلی و اسانس آویشن بر درصد لاشه و اجزاء آن مانند درصد سینه و ران به صورت درصدی از وزن زنده معنی­دار نبود. اثر اصلی و متقابل افزودن اسانس آویشن و سلنیوم آلی بر وزن اندام­های داخلی مانند کبد، قلب، پانکراس و چربی محوطه­ی شکمی و اندام­های لنفی مانند تیموس و طحال معنی­دار نشد. اثر متقابل افزودن سلنیوم آلی و اسانس بر وزن نسبی بورس معنی­دار شد (P<0.05) به طوریکه کمترین وزن بورس مربوط به ترکیب سلنیوم آلی و اسانس آویشن بود. اثر متقابل و اثرات اصلی افزودن سلنیوم آلی و اسانس آویشن بر غلظت گلوکز، کلسترول و آلبومین سرم معنی دار نبود. افزودن آویشن به جیره باعث کاهش معنی­دار تری­گلیسربد شد(P<0.05). اثر   افزودن سلنیوم آلی و بر غلظت اسیداوریک معنی­دار شد(P<0.05)، بطوریکه جوجه های تغذیه شده با سلنیوم آلی دارای کمترین غلظت اسیداوریک سرم بودند.نتایج این مطالعه نشان داد افزودن اسانس آویشن و سلنیوم آلی به جبره­ی جوجه­های گوشتی بر برخی خصوصیات عملکردی و فیزیولوژیکی موثر بود.  واژگان کلیدی: آویشن، سلنیوم آلی، عملکرد، خصوصیات لاشه، فراسنجه های خونی