صفحه نمایش استاد - پرتال اصلی دانشگاه رازی
سجاد دادفر
دانشیار / ادبیات و علوم انسانی / تاریخ اسلام
دروس ارائه شده نیمسال جاری
| نام درس | واحد | زمان ارائه درس | ترم |
|---|---|---|---|
| شناخت روش های تحقیق در سمینار | 2 | هرهفته، دوشنبه ، 15:30-17:30 | نیمسال اول سال تحصیلی 1405-1406 |
| فلسفه تاریخ | 2 | هرهفته، چهارشنبه ، 08:00-10:00 | نیمسال اول سال تحصیلی 1405-1406 |
| قرائت متون تاریخی به زبان عربی - زبان عربی | 2 | هرهفته، سه شنبه ، 13:30-15:30 | نیمسال اول سال تحصیلی 1405-1406 |
| سیره نبوی | 2 | هرهفته، سه شنبه ، 08:00-10:00 | نیمسال اول سال تحصیلی 1405-1406 |
| ملل ونحل با تکیه بر مسائل اجتماعی وسیاسی | 2 | هرهفته، دوشنبه ، 13:30-15:30 | نیمسال اول سال تحصیلی 1405-1406 |
| سیر اندیشه های سیاسی واجتماعی در جهان اسلام(با تکیه بر اندیشه های شیعه ) | 2 | هرهفته، سه شنبه ، 15:30-17:30 | نیمسال اول سال تحصیلی 1405-1406 |
پایاننامههای کارشناسیارشد
-
بررسی وضعیت اجتماعی، سیاسی،اقتصادی و عقیدتی مسیحیان سریانی در عصر حاکمیت امویان (با تکیه بر مسیحیان عراق و شام)
کیان شریف پور 1405 -
مستویات تحلیل الخطاب النسوی فی روایه میثاق النّساء للکاتبه حنین الصّایغ
حوراء ناهض محمد 1405تتناول هذه الرساله مستویات تحلیل الخطاب النسوی فی روایه "میثاق النساء" للکاتبه حنین الصایغ، انطلاقاً من التساول عن الکیفیه التی تتشکل بها ملامح هذا الخطاب، وعن الآلیات اللغویه والسردیه والرمزیه التی توظفها الکاتبه لإبراز تجربه المراه وصراعها مع القیود الاجتماعیه والثقافیه الموروثه. وتفترض الدراسه ان الروایه لا تکتفی بعرض هذه التجربه سرداً مباشراً، بل تُغلّفها بمنظومه من الرموز الطبیعیه والمکانیه وبازدواجیه لغویه بین الفصحى والعامیه، وبثنائیه الصمت والبوح، مما یستدعی مساءله العلاقه بین الشکل الفنی والمضمون النسوی فی النص. اعتمدت الدراسه المنهج الوصفی التحلیلی القائم على تحلیل الخطاب، مستندهً إلى مرجعیات نظریه من حقول اللسانیات والنقد الادبی والنسوی، وذلک عبر اربعه فصول: تناول الاول الإطار العام للبحث، وعرض الثانی الاسس النظریه والمفاهیمیه المتصله بالخطاب والنسویه، فیما خُصص الثالث لدراسه المستویین اللغوی والسردی فی الروایه، وتناول الرابع مستوى الجسد وعلاقته بالهویه، إضافه إلى البنیه الرمزیه بمستوییها الطبیعی والمکانی. وقد توصلت الدراسه إلى ان الازدواجیه اللغویه وتوظیف الصمت والبوح شکّلا استراتیجیه تعبیریه واعیه عکست التوتر الداخلی للبطله، وان استراتیجیات السرد بَنَت وعی البطله بوصفه بحثاً مفتوح النتیجه یتشکل بالتوازی مع تشکّل الشخصیه لا استرجاعاً لمعرفه جاهزه. کما کشف تحلیل الجسد والهویه ان الجسد یمثل محوراً بنائیاً وسردیاً جوهریاً فی تشکّل الهویه الانثویه، فی حین اظهرت البنیه الرمزیه ان الرموز الطبیعیه والمکانیه، کالبیت بوصفه سجناً مقنّعاً، وبیروت فضاءً مزدوج الدلاله بین الحریه والخطر، والقریه ملاذاً الیفاً، عملت بوصفها لغه موازیه کشفت ما یتعذر على الخطاب المباشر التعبیر عنه، واسهمت فی تعمیق الدلاله النسویه للنص الروائی. الکلمات المفتاحیه: الروایه اللبنانیه المعاصره، الخطاب النسوی، حنین الصایغ، میثاق النساء.
-
بازنمایی روابط سیاسی امارت غزنوی و خلافت عباسی در آثار جغرافی دانان و سفرنامه نویسان سده های چهارم و پنجم هجری
مصطفی احمد نوری 1405 -
مسلمانان ارمنی و تاثیر آنها بر زندگی عمومی تا پایان خلافت عباسی
منتظر حامد مخیف 1405مسلمانان ارمنی به گروهی از ساکنان نواحی ارمنستان و قفقاز اطلاق میشود که با فتوحات اسلامی و تحولات سیاسی ـ اجتماعی سدههای نخست هجری، اسلام را پذیرفتند و کم کم وارد ساختارهای جهان اسلام شدند. مسلمانان ارمنی بهعنوان یکی از گروههای کمتر بررسیشده در تاریخ اجتماعی خلافت عباسی، نقش قابلتوجهی در شکلگیری و تداوم حیات عمومی این دوره ایفا کردهاند. حضور آنان، که در پی تحولات سیاسی، فتوحات نظامی و فرآیندهای تدریجی اسلامپذیری در نواحی قفقاز و ارمنستان پدید آمد، تنها به حاشیههای قومی یا مذهبی محدود نماند، بلکه در عرصههای اداری، نظامی، اقتصادی و فرهنگی خلافت بازتاب یافت. با این حال، گزارشهای مربوط به جایگاه و کارکرد مسلمانان ارمنی در منابع تاریخی، غالباً پراکنده و ذیل روایتهای کلیتر تاریخ خلافت عباسی باقی مانده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر مسلمانان ارمنی بر زندگی عمومی خلافت عباسی، میکوشد تصویری منسجم و تحلیلی از نقش این گروه در ساختار اجتماعی و سیاسی خلافت ارائه دهد. این پژوهش با بهرهگیری از روش تاریخی–تحلیلی و با اتکا بر تحلیل محتوای کیفی منابع تاریخی، جغرافیایی و رجالی دور? عباسی سامان یافته است. یافتهها نشان میدهد که مسلمانان ارمنی، ضمن حفظ برخی پیوندهای فرهنگی بومی توانستند در چارچوب نهادهای خلافت عباسی ادغام شوند و در حوزههایی همچون دیوانسالاری، فعالیتهای نظامی و مناسبات اجتماعی نقش فعالی ایفا کنند. بر این اساس، پژوهش حاضر نشان خواهد داد که بررسی جایگاه مسلمانان ارمنی، نهتنها به غنای تاریخ اجتماعی خلافت عباسی میافزاید، بلکه امکان بازخوانی مناسبات میان هویت قومی، تعلق دینی و قدرت سیاسی در جهان اسلام را فراهم میسازد. واژههای کلیدی: مسلمانان ارمنی، خلافت عباسی، زندگی عمومی، تاریخ اجتماعی اسلام، اقلیتهای دینی، دیوانسالاری.
-
تحلیل جایگاه تجاری حضرت خدیجه(س) در گذار اقتصادی مکه و نقش آن در تثبیت دعوت نبوی
اکرم کولانی 1405تاریخنگاری سنتی، ابعاد اقتصادی شخصیت حضرت خدیجه(س) را با وجود نقش بیبدیل ایشان در فراهمسازی زیرساختهای مادی دعوت اسلامی فروکاسته است. مسئله اصلی، تبیین چگونگی پیوند جایگاه تجاری ایشان با گذار اقتصادی مکه و نقش آن در تثبیت دعوت نبوی است. تحلیل ساختاری جایگاه نخستین حامی اقتصادی پیامبر(ص)، خلای جدی در تاریخنگاری صدر اسلام محسوب است. هدف، واکاوی شاخصههای مدیریت تجاری حضرت خدیجه(س) در بستر گذار مکه از مناسبات قبیلهای به ساختارهای شهری و تبیین تاثیر شبکه اقتصادی ایشان بر پیشبرد دعوت توحیدی است. روش، توصیفیـتحلیلی با رویکرد تاریخی و مبتنی بر گردآوری کتابخانهای از منابع اصیل چون الطبقات الکبری و السیره النبویه است. یافتهها نشاندهنده آن است که مکه در آستانه ظهور اسلام در گذار از اقتصاد بادیهنشینی به اقتصاد تجاری شهری بوده و این تحول، بستر کنشگری مستقل اقتصادی زنان را فراهم ساخته است. حضرت خدیجه(س) با بهرهگیری از نهاد مضاربه و مدیریت غیرمتمرکز، پدیدآورنده شبکهای از کارگزاران امین بوده و ثروت خویش را به زیرساخت تدارکاتی دعوت نبوی بدل ساخته است. نتیجه آنکه این حامی، استقلال پیامبر(ص) از شبکههای قدرت قریش را تامین کرده و موجب تابآوری جامعه نوپای اسلامی در برابر فشارهایی چون محاصره شعب ابیطالب شده است. کلیدواژه: حضرت خدیجه(س)، اقتصاد مکه، تجارت عربستان پیش از اسلام، دعوت نبوی، تاریخ اجتماعی اسلام، شبکههای تجاری، قریش.
-
ترجمه کتاب : رمان الفارس الجمیل علی احمد باکثیر
زهرا شریفی 1405این پایاننامه به ترجمه رمان تاریخی «الفارس الجمیل»(شهسوار زیبا)، اثر علی احمد باکثیر، میپردازد. این اثر پنجمین رمان تاریخی علی احمد باکثیر است که نخستین بار در سه بخش در شمارههای ??، ?? و?? مجل? مصری «القصه» در سال ???? میلادی منتشر شد. پس از آن،کتابخانه مصر باتوجه به جایگاه ادبی آثار باکثیر، این رمان را نیز درکنار دیگر رمانهای او به چاپ رساند. این رمان به دلیل ویژگیهای هنری و شیوه شخصیتپردازی، دیدگاه منتقدان دربار? رمان تاریخی در ادبیات عربی را تا حدی دگرگون کرده است. باکثیر دراین رمان، زندگی مصعب بن زبیر را دربستر تحولات سیاسی و اجتماعی صدر اسلام روایت میکند و درآن، ابعاد روانشناختی شخصیت اصلی داستان، مصعب بن زبیر، تعهد او به برادرش عبدالله بن زبیر، روابط خانوادگی و تقابل سیاسی و نظامی او با عبدالملک بن مروان بررسی و بیان شده است. همچنین نقش شخصیتهایی مانند سکینه بنت حسین در پیشبرد حوادث داستان برجسته است. باکثیر به جای تمرکز بر ویژگیهای ظاهری قهرمان، به تحلیل شخصیت، اندیشهها، احساسات و تحولات روحی او پرداخته و روند رشد و تکامل شخصیت ای مصعب بن زبیر را در بستر حوادث تاریخی به تصویرکشیده است. پژوهش حاضر با روشکتابخانهای و ترجمهای انجام شده است. در فرایند ترجمه، از رویکرد ترجم? ارتباطی و ترجم? آزاد استفاده شده تا ضمن انتقال دقیق مفاهیم و محتوای اصلی اثر، متن فارسی روان، ساده و قابل فهم باشد. دستاورد اصلی این پژوهش، ارائ? ترجم? فارسی رمان «الفارس الجمیل» و فراهمکردن امکان آشنایی خوانندگان فارسیزبان با یکی از آثار تاریخی و ادبی علی احمد باکثیر است. نتایجکار نشان میدهدکه بهرهگیری از ترجم? ارتباطی و آزاد میتواند به انتقال بهتر فضای داستان، ویژگیهایشخصیتها و مفاهیم تاریخی و اجتماعی اثر کمک کند. کلیدواژه: الفارس الجمیل، شهسوار زیبا، علی احمد باکثیر، رمان تاریخی،ترجم? ارتباطی، ترجم? آزاد.
-
بررسی تطبیقی کارکرد و تحول نهاد شرطه از صدر اسلام تا پایان امویان
امیر رحیمی 1405 -
بررسی و تحلیل نامه های خلفا و امرا به والیان شهرها در عصر اول خلافت عباسی
عبدالمعین عبدالکریم عبدالله 1405این پژوهش با هدف بررسی و تحلیل «نامههای خلفا و امیران به والیان در عصر نخست عباسی» انجام شده و میکوشد نقش بنیادین این مکاتبات را بهعنوان یکی از مهمترین ابزارهای اداری و حاکمیتی در گسترش اقتدار مرکزی و تثبیت اقتدار خلافت در ایالات مختلف تبیین کند. مسئله اصلی پژوهش آن است که مکاتبات رسمی صادرشده از بغداد چگونه در ساختار اداره سیاسی، نظامی، اقتصادی و اعتقادی دولت عباسی کارکرد یافته و چه نقشی در مهار گرایشهای استقلالطلبانه والیان ایفا کردهاند. روش تحقیق تاریخی با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی است و دادهها از طریق گردآوری و مستندسازی متون مکاتباتی محفوظ در منابع معتبر تاریخی و اداری فراهم آمده است. در این پژوهش، با عبور از رویکرد سنتی بلاغی، نامهها در چارچوبی نهادی و در بستر تاریخ سیاسی ـ اداری خلافت عباسی تحلیل شدهاند. ساختار تحقیق بهصورت فصلهای بههمپیوسته تنظیم شده است؛ بدینگونه که ابتدا ساختار دیوان رسائل، نظام برید (پست) و جایگاه حرفه کتابت بررسی شده، سپس نامههای سیاسی و نظامی شامل فرمانهای انتصاب، عزل، وصایا، بازخواست، مصادره اموال و دستورات مربوط به سرکوب شورشها و حفاظت از مرزها تحلیل گردیده است. افزون بر این، نامههای اقتصادی و اعتقادی، از جمله مکاتبات مربوط به اخذ خراج، پیگیری مازادهای مالی، عمران و حفر نهرها و نیز نامههای مرتبط با آزمون قضات و عالمان در جریان محنت خلق قرآن، مورد بررسی قرار گرفته است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که این نامهها کانال رسمی ارتباطی و ستون فقرات اداره دولت عباسی بهشمار میآمدند و خلافت از طریق آنها بهصورت هدفمند و سازمانیافته، با تفکیک اختیارات اداری و مالی، گرایشهای استقلالطلبانه والیان را مهار میکرد. همچنین در دورههای بحران، این مکاتبات به برنامههای عملیاتی برای مدیریت جنگها، کنترل اوضاع ایالات و هدایت فضای فکری و مذهبی جامعه تبدیل میشدند. در مجموع، نامههای خلافت را میتوان بازتابی از منطق حکمرانی متمرکز عباسی و ابزاری موثر در تثبیت اقتدار سیاسی و ایدئولوژیک آن دانست. کلیدواژهها:
-
ساختار و الگوی امنیتی شهر قرطبه در عهد امویان اندلس
وسام سلمان جاسم 1405این رساله با هدف بررسی تدابیر امنیتی در شهر قرطبه در دوره اموی و تبیین نقش آنها در تحکیم ثبات سیاسی و اجتماعی، حفاظت از مراکز حاکمیتی و تضمین تداوم حکومت تدوین شده است. پژوهش از این مسئله اصلی آغاز میشود که: ساختار و الگوی امنیتی شهر مدینه چگونه بود و دستگاهها و تدابیر امنیتی در قرطبه تا چه اندازه در تحقق امنیت، ثبات و نیز مقابله با تهدیدهای داخلی و خارجی در عصر اموی نقش داشتهاند؟ این رساله، مطالعهای جامع درباره تدابیر امنیتی اتخاذشده از سوی دولت اموی در اندلس ارائه میدهد و تمرکز ویژهای بر شهر قرطبه بهعنوان پایتخت سیاسی، اداری و تمدنی دولت دارد. پژوهش بر این فرض استوار است که نظام امنیتی، عاملی تعیینکننده در تحقق ثبات سیاسی و اجتماعی، حفاظت از مراکز حاکمیت و تضمین تداوم حکومت اموی در محیطی بوده است که با تهدیدهای متعدد داخلی و خارجی روبهرو بوده است. رساله با بهرهگیری از روش تاریخی ـ تحلیلی، به بررسی خاستگاه و روند تحول نظام امنیتی پرداخته و نقش نهادهای مختلف امنیتی، از جمله پلیس، گارد محافظ و نظام عَسَس (نگهبانی شبانه) را تحلیل کرده است. همچنین سازوکارهای اجرایی و میدانی و شیوههای هماهنگی میان این نهادها مورد مطالعه قرار گرفته است. پژوهش افزون بر تکیه بر منابع اصیل تاریخی و مطالعات جدید، کوشیده است میان جنبههای نظری و کاربردی پیوند برقرار کند. نتایج پژوهش نشان میدهد که دولت اموی موفق شد در قرطبه نظامی امنیتیِ یکپارچه، منظم، دقیق و انعطافپذیر ایجاد کند که در حفاظت از مراکز حکومت، برقراری امنیت درون شهر و مهار فتنهها و ناآرامیها نقش موثری ایفا کرد؛ امری که بازتابی مثبت بر شکوفایی حیات سیاسی، اقتصادی و تمدنی داشت. همچنین این رساله به این نتیجه رسیده است که تدابیر امنیتی در قرطبهِ عصر اموی صرفاً ابزارهایی برای کنترل و نظمبخشی نبودند، بلکه یکی از ارکان اساسی در ساخت دولت و تمدن بهشمار میرفتند و در تبدیل قرطبه به یکی از امنترین و باثباتترین شهرهای جهان اسلام در روزگار خود سهمی چشمگیر داشتند. کلید واژه ها: امویان، اندلس، قرطبه، امنیت
-
بررسی و تحلیل سفرهای اندلسی به مشرق و تاثیرات علمی و فرهنگی آن ها ( با تکیه بر سفرنامه ها از آغاز تا قرن هفتم)
علی احمد خلف 1405 -
تجارت در یمن در دوران دولت بنی نجاح (412 -554 هجری / 1021-1159 میلادی)
فراس عبدالجبار محمود 1405 -
انحلال نکاح محجورین درحقوق ایران و عراق
محمد جوهر احمد 1405پایاننامه حاضر به بررسی حقوقی انحلال نکاح محجورین در نظام حقوق ایران و عراق میپردازد. در این تحقیق، انحلال نکاح از طرق مختلف از جمله طلاق، فسخ و بذل مدت مورد تحلیل قرار گرفته است. در نظام حقوق ایران، قانون مدنی به صراحت در مواد 1121 تا ???? شرایط و آثار جنون در زوجین را برای اعمال حق فسخ یا بذل مدت پیشبینی کرده و با توجه به نوع جنون (اطباقی یا ادواری) و اتصال یا انفصال آن به صغر سن، نقش ولی قهری در اعمال حق انحلال مشخص شده است. همچنین در خصوص نکاح موقت و دائم، مجنون اطباقی اختیار انحلال از طریق طلاق، فسخ یا بذل مدت را بر اساس مصلحت و غبطه ولی قهری دارد، در حالی که مجنون ادواری پس از افاقه شخصاً اقدام مینماید. در حقوق عراق نیز قانون احوال شخصیه و قانون مدنی، به ویژه مواد ? و ?? قانون احوال شخصیه و ماده ??? قانون مدنی، مقررات مشابهی برای انحلال نکاح محجورین پیشبینی کردهاند. مطابق این قوانین، ولی قهری میتواند در صورت جنون دائمی و عدم امکان افاقه، نکاح محجور اطباقی را منحل نماید، اما برای مجنون ادواری، تصمیمگیری پس از افاقه به خود محجور واگذار شده است. این مطالعه با مقایسه تطبیقی بین ایران و عراق، به تفاوتها و اشتراکات قواعد مربوط به انحلال نکاح محجورین پرداخته و نشان میدهد که هر دو نظام حقوقی، با هدف حفظ مصلحت و غبطه محجور، برای انحلال نکاح چارچوبهای مشخص و دقیق تعیین کردهاند. نتایج تحقیق میتواند به تدوین رویههای قضایی یکسانتر و حمایت بیشتر از حقوق محجورین کمک نماید. کلیدواژهها: نکاح محجورین، انحلال نکاح، جنون، ولی قهری
-
تحلیل ساختمان روایی در آثار پائولو کوئیلو بر اساس الگوی روایت شناسی لباو
محمد خدادادیان 1405 -
عوامل موثر بر توسعه ظرفیت راهیان نور در استان کرمانشاه با اولویت راهکارهای فرهنگی و معنوی (مطالعه موردی یادمان بازی دراز)
علی حسن کریمی 1404شاید بتوان تعبیر مقام معظم رهبری از موقعیت و جایگاه تاریخی استان کرمانشاه را یکی از مهمترین تعابیر و القابی دانست که در طول حیات اجتماعی این استان در مورد آن به کار رفته است، ایشان در سال 1390 و در جریان سفر به استان کرمانشاه از این استان به عنوان چهره زیبا و سینه ستبر ایران اسلامی یاد کردند. بدون تردید این تعبیر از یک سو ناشی از جایگاه راهبردی استان در جغرافیایی تاریخی ایران و از سوی دیگر به واسطه اهمیت آن به عنوان دروازه ورود به بین النهرین و حتی حوزه دریای مدیترانه است. مردم کرمانشاه در طول تاریخ به عنوان حافظان و نگهبانان مرزهای غربی ایران نقش مهمی در مقابله با تهاجمات بیگانگان و حفظ امنیت سرزمینی کشور داشته اند. شاید آخرین مورد آن را دوران هشت ساله دفاع مقدس دانست. در جریان تهاجم حزب بعث عراق به ایران، شهرستان های مرزی استان کرمانشاه جزو اولین مناطقی بودند که مورد هجوم نیروهای حزب بعث قرار گرفتند. شهرهای قصرشیرین، گیلانغرب و سرپل ذهاب، از جمله شهرهایی بودند که در همان روزهای آغازین جنگ به صورت مستقیم با نیروهای عراقی درگیر شدند. از آن روز یعنی 31 شهریورماه سال 1359 تا 29 تیرماه سال 1367 استان کرمانشاه به عنوان یکی از کانون های دفاع مقدس علاوه بر نقش آفرینی موثر در دفاع از مرزهای کشور، نقش مهمی در پذیرایی از رزمندگانی داشت که از اقصی نقاط کشور به منظور مقابله با ارتش حزب بعث وارد این استان می شدند. به همین دلیل امروزه استان کرمانشاه در هر گوشه از خود آثار ارزشمندی از آن دوره را به یادگار دارد. بدون تردید توجه به این آثار و آموزه های فرهنگی دفاع مقدس، مولفه ی محوری در استمرارحیات انقلاب اسلامی است که باید حفظ و بازتولید شود و به نسلهای بعد انتقال یابد، این موضوع می تواند مبنای ارتقاء قدرت ملی، بازدارندگی ملی، پایداری ملی، توسعه، بالندگی و از همه مهمتر تجهیز و طی نمودن نقشه راه بلند مدت انقلاب اسلامی باشد. در این میان تجربه برگزاری اردوهای راهیان نور و توجه به یادمان های دفاع مقدس یکی از مهمترین را ههای بزرگداشت، حفظ و نشر ارز شهای آن دوران است که امروزه مناطق عملیاتی جنوب و غرب کشور هر ساله میزبان هزاران نفر از زائران این یادمان ها می باشد. یادمان ها یی که در قالب کالبدهای مختلف و به شیو ه های گوناگون، حماسه هشت سال پایداری را بازگو می کنند. اما سئوال اساسی و مهم این پژوهش آن است که، کرمانشاه علیرغم برخورداری از این پیشینه تاریخی و وجود دهها مورد از یادمان های دفاع مقدس، در برگزاری اردوههای راهیان نور از چه جایگاهی برخوردار است و راههای توسعه ظرفیت راهیان نور در این استان چیست؟ یافته های پژوهش نشان می دهد که علیرغم برخورداری کرمانشاه از ظرفیت های فراوان دفاع مقدس و وجود یادمان های مختلف، هنوز آن چنان که باید اقدامات موثری در جهت معرفی این ظرفیت ها به مردم ایران و علاقه مندان به حوزه دفاع مقدس صورت نگرفته است. به گونه ای که میزان توجه کاروان های راهیان نور به این استان در مقایسه با بازدید آنان از مناطق عملیاتی جنوب کشور از آمار قابل توجهی برخوردار نیست. از این رو پژوهش حاضر به دنبال آن است تا با استفاده از روش مطالعات تاریخی در کنار بهره گیری از روش کیفی همچون بازدید میدانی، تهیه پرسش نامه و مصاحبه و ...، عوامل موثر بر توسعه ظرفیت راهیان نور در استان کرمانشاه با اولویت راهکارهای فرهنگی و معنوی و با تکیه بر یادمان بازی دراز، مورد بررسی و واکاوی قرار دهد. واژگان کلیدی:
-
بررسی و تحلیل ظهور اتابکان اربل (آل بگتگین) و مناسبات آنها با حکومت های همجوار
علی حسین فتحی 1404 -
علماء شیعه در عصر اول عباسی و نقش آنان در حیات عامه
حسین هادی فریج 1404 -
نقش و جایگاه علمی وفرهنگی علمای مهاجر خراسان دربغداد (با تکیه بر عصر خلافت عباسیان)
احمد علی احمد 1404شکلگیری و شکوفایی تمدن اسلامی در بغداد عصر عباسی، بیش از آنکه حاصل تحولات درونی پایتخت باشد، وامدار جریان پیوسته مهاجرت نخبگان از کانونهای تمدنی شرقی، بهویژه خراسان بزرگ است. با وجود اذعان منابع به حضور پررنگ خراسانیان، چگونگی نقشآفرینی آنان در گذار از «حضور فردی» به «جایگاهسازی نهادی» در ساختار علمی خلافت، کمتر بهصورت مستقل واکاوی شده است. بررسی این تعاملات برای درک چگونگی انتقال میراث فرهنگی ایران به جهان اسلام و نهادینهسازی دانش در عصر زرین عباسی ضرورتی انکارناپذیر دارد. در این راستا، با بهرهگیری از روش پژوهش تاریخی (توصیفی-تحلیلی) و استناد به منابع دستاول تاریخی، رجالی و طبقات، فرآیند مهاجرت، استقرار و کنشگری علمی این عالمان مورد ارزیابی قرار گرفت. یافتههای پژوهش نشان میدهد که علمای مهاجر خراسان فراتر از شرکتکنندگان در محافل علمی، بهعنوان رهبران فکری و کارگزاران ارشد فرهنگی عمل کردهاند. آنان با تصدی مناصب کلیدی در نهاد قضاوت و ریاست مراکزی چون بیتالحکمه، تدوین منابع بنیادین در حدیث و لغت، توسعه مذاهب فقهی و ترویج علوم عقلی و ریاضی، استانداردهای علمی پایتخت را ارتقا بخشیدند. در نهایت، این نخبگان با تلفیق خرد ایرانی و معارف اسلامی، ضمن مشروعیتبخشی علمی به خلافت، بغداد را به کانون بیرقیب دانش جهانی بدل ساخته و جریان پویایی از تولید و توزیع علم را مدیریت کردند. واژگان کلیدی: خراسان، بغداد، خلافت عباسی، مهاجرت علمی، تاریخ علم، جایگاه فرهنگی، نخبگان ایرانی.
-
بررسی تاسیس بانک شاهنشاهی و پیامد های اقتصادی و تجاری آن در ایالت کرمانشاهان در عصر قاجار
زهرا ملکیان 1404 -
سیر تکوین و تحول مدارس نوین دخترانه شهر کرمانشاه در دوره پهلوی دوم
مریم سهرابی 1404 -
نهاد سپاه و سیر تحول آن در صدر اسلام (از عصر نبوت تا پایان خلفای راشدین)
حسام رجب عبدالله 1404 -
حوزه علمیه نجف و اصلاحات عثمانی (1914-1869)
محمد عبد حمود 1404این تحقیق به بررسی تاثیرات اصلاحات عثمانی در دوره 1839-1911 میلادی (1255-1327 هجری قمری) بر ساختار و سازمان حوزه علمیه نجف میپردازد. اصلاحات عثمانی که با هدف نوسازی و تمرکزگرایی طراحی شده بودند، نه تنها بر ساختار حکومتی، اجتماعی و دینی امپراتوری عثمانی تاثیرگذار بودند، بلکه تاثیرات عمیقی بر نهادهای دینی به ویژه حوزه علمیه نجف گذاشتند. در این راستا، هدف اصلی تحقیق تحلیل نحوه طراحی و اجرای این اصلاحات توسط دولت عثمانی و واکنشهای دینی علمای نجف به این تحولات است. همچنین، هدف دیگر پژوهش بررسی چگونگی حفظ هویت دینی و علمی حوزه علمیه نجف در برابر فشارهای اصلاحی است که در پی اعمال نظامهای مدرن و مرکزی توسط دولت عثمانی به وجود آمد. فرضیه تحقیق این است که علیرغم تلاشهای دولت عثمانی برای تغییر ساختارهای دینی و آموزشی، حوزه علمیه نجف با استفاده از ابزارهای فقهی و دینی خود توانست استقلال خود را حفظ کند. روش تحقیق به کار رفته در این پژوهش، روش تاریخی با رویکرد توصیفی-تحلیلی است که به بررسی اسناد، مکاتبات و متون فکری منتشرشده از سوی علمای نجف پرداخته است. یافتهها نشان میدهد که اصلاحات عثمانی، به ویژه در زمینههای قضائی، آموزشی و مالی، فشارهایی جدی به استقلال حوزه علمیه نجف وارد کرد. اما علمای نجف با استفاده از فتاوا، سخنرانیها، و نوشتارهای فکری، مقاومت کرده و هویت دینی و علمی خود را حفظ کردند. همچنین، در برابر فشارهای مالی و نظارت بر منابع مالی دینی، حوزه نجف با گسترش شبکههای فراملی و همکاری با جوامع شیعی در دیگر مناطق، توانست استقلال مالی خود را حفظ کند. نتیجهگیری این تحقیق نشان میدهد که سیاستهای اصلاحی عثمانی، که به هدف تقویت دولت مرکزی و ایجاد نظامهای مدرن طراحی شده بودند، در عمل باعث تقویت هویت مقاومتی حوزه علمیه نجف و تقویت جایگاه آن در سطح جهانی شدند. این مقاومتها زمینهساز نقشآفرینی حوزه نجف در جنبشهای اجتماعی و سیاسی بعدی، نظیر قیام 1920 علیه استعمار بریتانیا، شدند. کلمات کلیدی: عثمانی، عراق، حوزه علمیه نجف، اصلاحات، شیعه، مدارس دینی.
-
بررسی راهبردهای دریا محور مسلمانان در فتوحات بحری حوزه مدیترانه (قرن اول هجری)
موید محمودی 1404 -
صنعت کشتی سازی در تمدن اسلامی در قرن اول هجری (حوزه دریای مدیترانه)
امید مردوخی 1404 -
نقش موالی در قیام های سادات حسنی دو قرن اول و دوم هجری قمری.
روح اله بختیاری 1403 -
بررسی تاریخ تحولات اداره سجل احوال کرمانشاه در دوره پهلوی اول
آذر حیدربیگی 1403اداره سجل احوال از جمله ادارات نوینی است که در ساختار جدید حکومت پهلوی اول و در نتیجه نوسازی ساختاری اداری و سیاسی در آغاز حکومت پهلوی تاسیس شد و سپس ادارات و شعب آن در سازمان اداری و سیاسی جامعه ایرانی و در ایالات و ولایات مختلف در سراسر ایران ایجاد شد. بررسی چگونگی استقرار، گسترش و نفوذ اداره سجل احوال و کارکرد و اهمیت آن از جمله مسائل مهم تاریخ معاصر ایران است که بایستی به منظور فهم چگونگی بر آمدن هویت نوین جامعه ایرانی مورد بحث و بررسی قرار گیرد. فهم تاریخ اداره سجل احوال و چگونگی تاسیس و جریان تحولات تاریخی آن ، گسترش، کار کرد و شیوه اجرای قانون سجل احوال، همچنین چگونگی استقرار ادارات و شعب آن در سراسر کشور از جمله تاسیس اداره سجل احوال ولایتی کرمانشاه و ایجاد دفاتر سجل احوال در جغرافیا و تقسیمات سیاسی کرمانشاهان از جمله مسائل مهم تاریخ معاصر کرمانشاه محسوب میشود. این پژوهش براساس روش توصیفی وتحلیلی و با تکیه بر اسناد و مدارک تاریخی تلاش کرده تا ضمن بررسی پیشینه موضوع، چگونگی تحولات تاریخی، نحوه شکلگیری و روند تاسیس و گسترش سجل احوال در ایالت کرمانشاه و دفاتر ولایتی در قلمرو جغرافیایی کرمانشاهان را مورد بحث و بررسی قرار دهد. اداره سجل احوال کرمانشاه در 27 آذرماه 1305ش و با نظارت وزارت داخله، مطابق با قانون 14خرداد 1304ش تاسیس شد. اما 20 مرداد 1308ش منحل شد تا مطابق با قانون جدیدی که در 1307ش تصویب شده بود، مستقر شود. برای اکثر تقسیمات سیاسی ولایت کرمانشاهان از پایان 1305ش کم کم دفاتر سجل احوال دایر شد. در کرمانشاه اداره سجل احوال یک بخش ستادی داشت که ابتدا در بلدیه مستقر شد ولی با تعویض تشکیلات آن به پل اجلالیه منتقل شد. اما برای ارائه سجل در هر کدام از محلات قدیمی شهر و همچنین در میدان شهرداری سابق برای محلات جدیدتر نیز دفتر سجل ولایتی در شهربانیها مستقر بود. تا سال 1319ش تلاش های مجدانهای برای بسط ارائه سجل صورت گرفت و انجام یک سرشماری مبتنی بر اوراق هویت صورت گرفت. نتایج پژوهش نشان داده است که ساختاراداره سجل احوال کرمانشاه نتیجه طراحی و شکلگیری نظام نوین و تمایلات مرکزگرایانه حکومت پهلوی اول برای ایجاد هویتی نوین مبتنی بر حاکمیت ملی و متمرکز بوده است و بر این اساس اداره سجل احوال نهادی بنیادین برای تشکیل هویت ملی، که ایجاد بروکراسی مدرن، استقرار ارتشی مقتدر، پایه و بنیان آموزش نوین و لازمه عدالت اجتماعی بود. علاوه بر اینکه سامان دادن به و اوراق هویت میتوانست ابزاری مهم و ارتباطی میان توده مردم با حاکمیت متمرکز باشد ، در عین حال کنترل دولت بر اتباع خویش را افزایش میداد. بازسازی هویت نوین برای تسلط بر نظام اجتماعی و سیاسی کشور، تلاش برای ادغام هویتهای پراکنده و غیرمتمرکز در هویت ملی، ایجاد یک ساختار اقتصادی و سیاسی جدید بر اساس آمار و بر نامه ریزی و سر شماری از جمله این اهداف مورد نظر حاکمیت جدید بوده است. در عین حال یکی از کارکردهای مهم تاسیس دفتر و نمایندگیهای احصاییه و سجل احوال در میان جوامع سنتی، ایلات و عشایر، روستاها و کانونهای شهری در کرمانشاه تصورات و تغییرات و آگاهیهای مهمی در جامعه ایجاد کرد. اجرای قانون سجل احوال با وجود حمایتها و تلاشهای حاکمیت با مشکلات و چالشهایی هم مواجه بوده که در این پژوهش به آنها اشاره شده است . واژگان کلیدی: کرمانشاه، پهلوی اول، تاریخ تحولات، سجل احوال، احصائیه، ثبت احوال، دفاترولایتی، ساختار اداری
-
بررسی قیام مختار ثقفی بر اساس نظریه کنش جمعی چارلز تیلی
لیلا جلیلیان 1403کنشهای اجتماعی همیشه دارای سابقه، علل و دستاوردهایی در سطوح مختلف هستند و به اشکال گوناگون پدیدار میشوند. در این پژوهش سعی شده قیام مختار ثقفی که ترکیبی از گروه های چالشگرشیعی و موالی به رهبری مختار ثقفی است ،طبق نظریه کنش جمعی چارلز تیلی به مثابه کنش اجتماعی فرض شود و با استفاده از متدهای از قبیل سازمان،منابع،بسیج،فرصت،تهدید،سرکوب،تسهیل وقدرت بررسی شود. سابقه کنش هایی اجتماعی شیعیان که بعضاً به قیامی بزرگ تبدیل شده است همانند قیام توابین و مختار ثقفی ریشه در قیام کربلا سال 61هجری و خون خواهی حسین بن علی (ع) دارد. از این رو قیام مختار ثقفی در سال 66 هجری نیز طبق همان آرمان و شعار سازمان دهی شد. هدف پیشوای آن تسلط بر اشراف و موالی کوفه و همچنین، دستیابی بر حکومت عراق با تکیه بر مشروعیتیابی بواسطهی حمایت محمد بن حنفیه فرزند علی بن ابی طالب (ع) است. نتیجه ایی که جنبش مختار ثقفی در پی داشت اگر به اندازه خود جبنبش مهم نبود کم تر از آن نیز نیست چرا که قیام او نقطهی عطفی برای جنبشهای بعدی شیعیان در برابر ظلم و ستم امویان و عباسیان گشت. از دستاوردهای قیام مختار،که نتیجه قیام را شاخص تر می کند میتوان به این گزاره اشاره کرد که توانست محمد بن حنفیه را بهعنوان امام و پیشوای شیعیان معرفی کند و این نظریه را احیا کند که امامان شیعه لزوماً نباید از نسل حضرت فاطمه (ع) باشند و شکلگیری این نظریه فتح الابابی برای جنبشهای آتی شیعیان در دورههای بعدی اسلامی[BK1] گشت . سوال اصلی این پژوهش، کاربست و چگونگی ایجاد قیام مختار ثقفی و سببشناسی ظهور و شکست قیام مختار ثقفی بر پایهی نظریهی سیاسی «کنش جمعی» چارلز تیلی است. طبق این نظریه، دو بُعد کلّی و جزئی کنشها بررسی میشوند. لذا بر مبنای این روش به تجزیه و تحلیل قیام مختار ثقفی پرداخته شده است. کلید واژگان : قیامهای شیعی، مختار ثقفی، کنش جمعی، چارلز تیلی. [BK1]بخشی از نتایج کار را در اینجا بیاور
-
نقش نهضت عاشورا در گسترش فرهنگ ایثار و شهادت در بین شهدای دانشجوی دانشگاه رازی
امیرحسین عباسی 1403یکی از عوامل موثر بر حضور رزمندگان در دوران دفاع مقدس، فرهنگ ایثار و شهادت است که ریشه درگذشته سرخ جامعه شیعی یعنی اعتقاد به عاشورا و مولفههای ایثار، ازخودگذشتگی و شهادت در راه ارزشها دارد. این عناصر بعد از نهضت عاشورا بهصورت یک فرهنگ در جوامع شیعی نمود پیدا کرد؛ بهطوریکه هنوز زمان زیادی از این واقعه نگذشته بود که قیامهای متعددی با تاثیرپذیری از عاشورا در جوامع شیعی به وقوع پیوست. بر این اساس مطالعه آرمانها، شیوه مبارزه و شعارهای انقلاب اسلامی ایران حاکی از تاثیرپذیری عمیق آن از فرهنگ عاشورا میباشد، این تاثیرپذیری در دوران دفاع مقدس نیز تداوم داشت و رزمندگان این دوره با تاسی از نهضت حسینی(ع)، بزرگترین آرمان خود را شهادت در میدان نبرد میدانستند. به همین دلیل بررسی نقش نهضت عاشورا در گسترش روحیه جهاد و شهادت طلبی در دوران دفاع مقدس موضوعی است که همواره مورد توجه محققان و پژوهشگران قرار داشته است. بر اساس آن چه گفته شد پژوهش حاضر به دنبال آن است تا با استفاده از روش توصیفی و تحلیلی و بهره گیری از شیوه تحقیق میدانی و مصاحبه با جامعه آماری هدف، ضمن گردآوری اطلاعات لازم در مورد شهدای دانشجوی دانشگاه رازی در دوران دفاع مقدس، نقش نهضت عاشورا در گسترش فرهنگ ایثار و شهادت در بین این شهدا را مورد واکاوی قرار دهد.
-
پیشینه تاریخی حرفه کلاش بافی هرسین، راهکارهای احیاء و تجاری سازی آن
اردشیر رشیدی 1403فرهنگ های متنوع وگوناگون موجود درگستره فرهنگی جهان از چنان تنوعی برخوردارند که موجب حیرت و شگفتی همه آنهایی است که سودای شناخت شان را در سردارند. جلوه ای از این گوناگونی فرهنگی در پای افزارهای سنتی فرهنگ های مختلف انعکاس یافته است. پاپوش هاییکه برگرفته از خرد و تیز هوشی مردمان این دیارهاست. خردیکه با درنظر داشتن تمامی ضرورتهای محیطی، اقدام به طراحی پا افزارهایی کرده استکه در نهایت هماهنگی باشرایط اقلیمی، قرارگرفتهاند. به عبارتی می توانگفتکهکفش یا پاپوش یکی از وجوه تمایز مردمان نواحی مختلف دردنیا است. چنانکه با نگاهی ساده به هکدام از این پا افزارها می توان به هر آنچه که از جانب شرایط زیستی منطقه در آنها انعکاس یافته است، پی برد . زیرا یکی از عوامل تفاوت بچه پولدار ها و فقیران است و به عنوان وسیله ای برای راحتی پای انسان ها بهکار رفتهکه با ریگ های خیابان می جنگد .
-
بررسی مولفه های سیاسی و اجتماعی موثر بر انتخابات مجلس شورای ملی در سنندج (1357_1285)
اوین رسولی 1403همزمانبا مبارزات مشروطه خواهی در ایران، کردستان به مرکزیت سنندج که یکی از ولایات مهم در غرب ایران بود، صحن? مجادله دو گروه بود؛ گروهی از طرفداران سلطنت قاجار بودند و گروهی نیز خواستار استقرار مشروطه. با امضای فرمان مشروطیّت توسط مظفرالدین شاه قاجار در مرداد ????، دروازه های مجلس شورای ملّی به روی نمایندگان مردمی از ولایات مختلف باز شد. پس از آغاز گشایش مجلس اوّل، در سنندج مرکز ولایت کردستان نیز تکاپو ها و فعالیت های برای انتخاب نمایندگان مجلس شکل گرفت. در این شهر با توجه به مشخصات حاکمیتی، قومیتی و مذهبی خاص شهر سنندج، مولفه ها و عوامل سیاسی و اجتماعی مختلفی در انتخاب نمایندگان ادوار دوّم تا دوزادهم مجلس شورای ملّی تاثیرگذار بوده است. انجمن های رسمیِ حامی مشروطه همچون صداقت، صلاحیت، کارگران و اخوت شکل گرفت و اعضای آن ها که متشکل از بازاریان و علما و روحانیون متوسط جامعه بودند؛ توانستند خود را به مرور با تغییرات جامعه وفق داده و نمایندگانی از طبقات مالکان بزرگ و تجار شهیر برگزینند. در پژوهش حاضر که مبتنی بر روش توصیفی و تحلیلی و با تکیه بر اسناد و منابع کتابخانهای است، تلاش خواهد شد تا مولفه های سیاسی و اجتماعی تاثیرگذار بر انتخابات مجلس شورای ملّی در سنندج (1320-1285ش
-
بررسی نقش کاغذ و صنعت کاغذسازی در گسترش علوم و فنون در عصر عباسیان.(656- 131ه.ق)
بینایی نجم الدین حسین 1403چکیده کاغذ یکی از مهمترین دستاورد های بشریت است که نقش بزرگ و زیربنایی در شکل گیری تمدن بشری و از جمله تمدن اسلامی داشته است . کاغذ در کنار قلم به عنوان یکی از ارکان اصلی نگارش از اهمیت اساسی برخوردار بوده است، در بینش اسلامی و قرآن کریم اهمیت بی پایان به علم و کتابت و لوح و قلم داده شده است. در آیات سوره علق به جایگاه ویژهای نگارش و خواندن اشاره شده است، زیرا عامل کرامت انسانی است . خداوند متعال در سوره مجادله میفرماید ( یرفع الله الذین آمنوا منکم والذین اتوا العلم درجات) و پیامبر می فرماید (قیدوا العلم بالکتابه)، به این ترتیب آیین اسلام مسلمانان را با کتابت و تعلیم مانوس کرد. بنابراین نوشتن قرآن و نوشتن حدیث و توجه به علوم و فنون باعث شد کاغذ جایگاه ویژهای در تاریخ تمدن اسلامی پیدا کند، قبل از صنعت کاغذ ازموادی مختلف ،( گل، سنگ، پارشمن، پاپیروس ، چوب، برگ درختان ، استخوان کتف شتر) استفاده می شده است. پس از اینکه مسلمانان به روش ساخت کاغذ دست یافتد، این امر باعث گسترش نوشتن ، تکامل علوم و بیداری اندیشه ها شد و سهم مهمی در تمدن و افکار بشریت ایجاد کرد و منجر به پیشرفت کتابت، ترجمه، شکوفایی ادبی و فرهنگی در تمدن اسلامی شد . صنعت کاغذ تاثیر بسیار بزرگ در همه جنبههای اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی جامعه مسلمانان بر جای گذاشت باعث پیدایش حرفه هایی همچون صحافی ، نسخه برداری، کتابت، مرکب سازی و خطاطی شد. وراقان که کارشون کاغذ فروشی ، کاغذ سازی و نویسندگی بود، جایگاه ویژهای در جامعه اسلامی داشتند و فروشگاههای وراقان تبدیل به مجالس علمی شدند. با توجه به چنین اهمیت سوال اساسی این است که کاغذ و صنعت کاغذسازی در تمدن اسلامی چگونه پدید آمد ، و چه تاثیری در شکل گیری تمدن ، فرهنگ و علوم اسلامی داشته است. در حالیکه کاغذ نقش اساسی درشکلگیری و شکوفایی تمدن اسلامی دارد اما تاکنون درباره کاغذ و آثار و نقش ان در شکوفایی علوم وتمدن اسلامی پژوهش مستقل و قابل توجه ای درباره کاغذ و صنعت کاغذسازی وآثار آن در گسترش علوم و فنون در تمدن اسلامی صورت نگرفته است. ما دنبال این هستم که اهمیت کاغذ و صنعت کاغذسازی نقش و اثرگذاری آن را در تولید و توسعه علوم ،دانش و فنون مختلف را در فرهنگ و تمدن اسلامی بررسی نموده و سرگذشت کاغذ را با تاکید بر عصر عباسیان مورد بحث و بررسی قرار دهیم . کلیدواژگان : تمدن اسلامی ،علوم، عباسیان ،کاغذ، صنعت کاغذسازی
-
فارسی: سیاست های مذهبی پادشاهی اوده و تاثیرات آن بر وضعیت شیعیان هند
محمد پرنو 1403منطقه اَوده در شمال شرقی هندوستان (استان اُتارپرادش امروزی) قرار داشته است، در 1145-1273 ه.ق حکومت نواب پادشاهان اَوده که از امرای ایرانیتبار (نیشابوری) دربار مغولان بودند، در شمال شبهقاره بنیان نهاده شد و بعدها بهعنوان ولایتی مستقل تا آغاز حکومت مستقیم انگلستان در هند، ادامه حیات داد. این منطقه در این دوره به یکی از مهمترین مراکز تشیع در هند تبدیل گردید بهنحویکه چهره شیعی خود را تا به امروز حفظ کرده است. مساله استعمار خارجی و سیاستهای مداخلهجویانه کمپانی هند شرقی در کنار تنازعات درون دینی و مذهبی و نحوه تعامل حوزههای علمیه و علمای شیعه با حکومت شیعی اوده ازجمله مهمترین چالشهای پیش روی این پادشاهی بودند. مساله اصلی پژوهش حاضر بررسی سیاستهای مذهبی پادشاهی اوده و تاثیرات آن بر وضعیت شیعیان هند است که با استفاده از روش توصیفی تحلیلی و تکیهبر منابع و تحقیقات موجود به تبیین آن پرداختهشده است. پژوهش حاضر میتواند زوایای تازهای از سیاستگذاریهای مذهبی این پادشاهی و تاثیرات آن بر وضعیت شیعیان هند را روشن نماید. بنا بر یافتههای پژوهش آنچه حائز اهمیت است تامین مشروعیت حکومت اوده با طبقهای رسمی از علمای شیعه است که حسن ارتباط با علما در این سلسله موجب مصون ماندن این حکومت به مدت نزدیک یک قرن از انقراض بود؛ زیرا سنت حمایت از تشیع و ارتباط حسنه با علما طبعاً حمایت متقابل روحانیت و مردم منطقه را به همراه داشت که بهعنوان راهکاری برای حفظ حکومت اوده بود البته توجه، اخلاص و ارادت شاهان اوده به مذهب تشیع و گسترش آن نشان از علاقه شاهان اوده به این مذهب بوده است که در پی این راهکار و علاقه شاهان اقداماتی نظیر موقوفه اوده، صرف پول هنگفت در برگزاری مراسم مذهبی، ساخت سه حسینیه مشهور، اهدای پول نقد برای کشیدن نهر آصفیه در نجف، احداث نخستین حوزه علوم دینی شیعی به نام مدرسه سلطانیه در هند، اهتمام به سلطان العلما و همکاری در پستهایی چون قضاوت و پیش برد اصلاحات اجتماعی توسط فقها و غیره صورت گرفته است. این اقدامات در وضعیت شیعیان هند در آن زمان تغییرات حائز اهمیتی ایجاد کرده است. واژگان کلیدی: پادشاهی اوده، شیعیان، هندوستان، سیاستهای مذهبی، عتبات عالیات
-
تحولات سیاسی و اجتماعی خوزستان در جنگ جهانی دوم
سعید جلیلیان 1403جنگ جهانی دوم در شهریور 1318 خورشیدی ( سپتامبر 1939 م ) با حمله برقآسای آلمان به لهستان آغاز گردید وکشورهای زیادی خواسته و ناخواسته درگیر آن شدند. کشور ایران از همان ابتدا به شکل رسمی چندین بار بیطرفی خود را در این جنگ اعلام کرد اما در ادامه این جنگ، متفقینکه استفاده ازموقعیت ایران را برای پیشبرد اهداف خود درجنگ ضروری میدانستند به بهانه حضور مستشاران آلمانی درکشور و عدم اخراج آنها از سوی رضاشاه و همچنین گرایش و جانبداری رضاشاه از آلمان، در سوم شهریور 1320 خورشیدی وارد ایران شدند وکشور را اشغال کردند در این عملیات، شوروی از شمال کشور وارد شد و انگلیسیها از جنوب، کشور را به اشغال خود درآوردند. استان خوزستان اولین و یکی ازمهمترین مناطقی بود که در شهریور 1320 به اشغال انگلیسیها درآمد، استانی که در جنوب غربی کشور ایران و همجوار با خلیج فارس و کشور عراق قرار دارد. خوزستان به خاطر نفتش شاهرگ حیاتی انگلیسیها بود که اگر آن را از دست میداد با مشکلاتی زیادی روبهرو میشد. بخش زیادی از سوخت نیروهای متفقین از پالایشگاه آبادان تامین میشد و به دلیل ناامنی دریاها به علت حضور زیردریاییهای آلمان، تامین سوخت از جاهای دیگر تقریباُ غیرممکن بود و اگر نفت خوزستان از دست میرفت ادامه جنگ برای آنها سخت میشد. خوزستان نزدیکترین راه را از سواحل خوزستان به مرزهای شوروی داشت. امکانات حمل و نقل آنجا بهتر از مناطق دیگر بود کشتیهای متفقین در بنادر آنجا مانند بندر خرمشهر و بندر شاهپور پهلو میگرفتند و کالاهای خود را تخلیه میکردند. از ویژگیهای این بنادر وصل بودن آنها به شبکه سراسری راهآهن بود که امر انتقال کالا و تجهیزات به شوروی را تسهیل میکرد. اشغال خوزستان توسط متفقین پیامدهای ناگوار و تلخی را به دنبال داشتکه تا سالها اثرات این پیامدها بر این منطقه باقی ماند. با حضور اشغالگران ثبات اینمنطقه از بین رفت و شرایط برای جولان اشرار و فتنه جویان فراهم شد. حضور پرشمار متفقین در خوزستان و قاچاق گندم به عراق، قحطی را در این استان تشدید کرد و فقر وفلاکت شدیدی بر مردم خوزستان وارد کرد. دراین پژوهش سعیکردهایم دلایل اهمیت خوزستان برای متفقین و چگونگی اشغال اینمنطقه توسط انگیسیها، و پیامدها و تحولات سیاسی، اجتماعیکه طی مدت زمانیکه نیروهای انگلیسی درخوزستان حضور داشتند را مورد بررسی قرار دهیم. کلیدواژهها: جنگ جهانی دوم، خوزستان، متفقین، انگلیسیها
-
مقایسه ماهیت وعملکرد نهادهای آموزشی دوره فاطمیان وایوبیان درمصر
طیبه مشهدی نژاد 1403خلافت فاطمیان (297 ه. ق تا 567 ه. ق) توسط عبدالله المهدی در مغرب تاسیس شد. خلفای فاطمی آغازگر نهضت علمی در مصر و شام با تکیه بر اندیشه های شیعی اسماعیلیه بودند و ایوبیان نیز با رویکردی متفاوت و تکیه بر مذهب اهل سنت این نهضت را ادامه دادند. خلفای فاطمی توجه فراوانی به علم ودانش داشتند و مراکز علمی مهمی نظیر دارالحکمه و دارالعلم را بنا نهادند و به گسترش عقاید اسماعیلی از طریق مدارس، دانشگاهها و کتابخانه ها پرداختند و از علما و دانشمندان در علوم مختلف دعوت به عمل آوردند. با به قدرت رسیدن ایوبیان در مصر (567 ه. ق- 648 ه. ق) از طریق تاسیس نهادهای آموزشی و استفاده از نخبگان سنی گرا با دستاوردهای علمی، فرهنگی و اجتماعی تلاش برای زدودن آثار مذهب اسماعیلی آغاز شد. صلاح الدین ایوبی خود را مدافع اهل سنت می دانست و از تجربیات سلجوقیان و زنگیان در ایجاد نهادهای آموزشی استفاده نمود.
-
بررسی نقش و جایگاه عبدالله بن مسعود درجریانهای فکری و تحولات تاریخ صدر اسلام
جعفر صالحی 1402در تحقیق حاضر سعی شده توضیحاتی درباره بررسی تاریخی حیات و زمانهی عبدالله بن مسعود و نقش و جایگاه ایشان در صدر اسلام بیان گردد.در نوشتار حاضر این سوال را مطرح میسازد که زمانه و زندگی عبدالله بن مسعود چگونه بوده است؟ یافتههای پژوهش نشان میدهد که وی از محدثان و مفسران قرآن کریم در صدر اسلام و ششمین کسی است که اسلام آورد او که مورداحترام همه مسلمانان، اعم از شیعه و سنی است از نخستین گروه مهاجران به حبشه بوده و در زمره مهاجران نخستین از مکه به مدینه به حساب میآید. ازاینرو وی را ذوالهجرتین نیز نام نهادهاند اما نحوه حضور در تحولات بعد از رحلت پیامبر(ص)، مشارکت در فتوح و نحوه تعامل با خلفای راشدین بخش عمدهای از حیات ابن مسعود را تشکیل میدهد که کمتر موردتوجه قرار گرفته است. ازاینرو پژوهش حاضر به دنبال آن است تا با استفاده از روش تاریخی و با استناد به منابع متاخر و بهرهبرداری از تحقیقات جدید زندگی و زمانه این صحابی نامدار پیامبر (ص) را موردبررسی و واکاوی قرار دهد.
-
بررسی تاریخ چاپ و تحولات چاپخانه ها در کرمانشاه (ازآغازتاکنون)
مسعود میرزائی 1402در جمع آوری این مجموعه تلاش کردم یک پرتوی بر تاریخ چاپ چاپخانهها بیندازم اول اینکه مباحثی را از تاریخ چاپخانهها روشن بکنم، شرح حال آنها را به نگارش در بیاورم، فهرستی از چاپخانههای فعال در تاریخ کرمانشاه را در یک قرن اخیر گردآوری ساختند و همچنین تلاش نمودم این مباحث را در چند مبحث معرفی کنم از چاپخانههای روزگار مشروطه، چاپخانههای دوره پهلوی اول و دوم، چاپخانههای عصر انقلاب اسلامی را هم در آخر مورد بحث و بررسی قرار دادم. همچنین یک تاریخچه مختصری از تاریخ چاپ و چاپخانهها در کرمانشاه به نگارش درآوردند و نیز اشاراتی در آن مورد نمودم، وضعیت چاپخانهها و مشکلات فراروی آنها و نیز پرسشهایی در این زمینه پیش آمده که انشالله در پژوهشهای بعدی مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهند داد و به آن سوالات پاسخ داده خواهد شد.
-
بررسی نقش روزنامه کوشش در بازتاب تحولات سیاسی- اجتماعی عصر پهلوی اول
یاسر فتحی 1402ورود مجلات و روزنامهها به ایران و متعاقب آن تاسیس ادارهی انطباعات یکی از مهمترین تحولات ایران نوین در زمینهی خبر رسانی است. با تاسیس دولت پهلوی مطبوعات به بزرگترین ابزار قدرت برای اعمال خواستههای دولت تبدیل شدند. روزنامههایی مانند کوشش از مهمترین مطبوعاتی هستند که برای سالیان متمادی زبان گویای دولت پهلوی بودهاند و غالب تحولات سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی آن عصر را از منظر و زاویهی دید دستگاه حاکمه بازتاب داده و بدان اشاره کردهاند. لذا برای فهم و تبیین درست و بهتر از عملکرد تحولات دوران رضا شاه ناگزیر به بررسی مطبوعاتی از قبیل کوشش داریم. این پایاننامه بر آن است که با روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر منابع کتابخانهای، اسنادی و مطبوعاتی به بررسی بازتاب تحولات سیاسی، فرهنگی-اجتماعی و اقتصادی دورهی رضا شاه در روزنامه کوششش بپردازد و به این پرسش پاسخ دهد که روزنامه کوشش تحولات مذکوره را چگونه بازتاب داده است؟ یافتههای پژوهش بیانگر آن است که شکرالله صفوی با توجه به اینکه خود به عنوان نماینده مجلس حضور داشته است همواره از وابستگان دولتی بوده است و عمدتا تحولاتی را پوشش میدهد که به بقا و استمرار و پایداری دولت کمک کند. لذا در بررسی تحولات سیاسی، فرهنگی و اقتصادی در پی آن بوده است که هر تحولی را به لطف و عنایت رضا شاه تعمیم دهد. بدین ترتیب برآمدن رضا شاه، قانون نظام وظیفه، اسکان عشایر، لباس متحدالشکل، لغو القاب و عناوین، کشف حجاب، تاسیس بانک ملی، تاسیس کارخانجات صنعتی و غیره را ناشی از الطاف شاه میداند و هیچگونه نقش کارایی را برای تودهی مردم در نظر نگرفته است. حتی کوشش تا بدان حد برای نهادینه کردن نقش رضا شاه در هر امری تلاش دارد که هر چیزی که رنگ و بوی اعتراضی داشته باشد را نادیده میگیرد یا آن را متهم به خیانت میکند. لذا کوشش تحولات رخ داده را در ایران از بالا میبیند و دولت و شاه را متولی و ناجی ایران در هر زمینهای معرفی میکند.
-
بررسی روند تحولات سیاسی و اجتماعی ایل زنگنه از ظهور صفویان تا پایان حکومت قاجار
مسعود بدری 1402ایل زنگنه از قبایل غیر ترک زبان بودند که در مناطق غربی ایران و کشور کنونی عراق زندگی میکردند. ایل مذکور، با روی کار آمدن صفویان وارد معادلات سیاسی ایران شده و به مناصب بالای حکومتی رسیدند. در طول دوران حکومت صفویه شخصیتهای برجستهای از این ایل همچون عالیبیگ زنگنه و شیخعلیخان زنگنه توانستند به مدارج بالای قدرت برسند. بعد از سقوط صفویان و تصرف ایران توسط افغانها، این ایل با پیوستن به نادرشاه، نقش فعال و سازنده ای در اخراج افغانها از ایران و بیرون کردن عثمانی ها از غرب کشور داشتند. در منازعات سیاسی بعد از قتل نادرشاه، ایل زنگنه با پشتیبانی از کریمخان زند و ایجاد اتحادیه زند و زنگنه باعث به حکومت رسیدن زندیان شدند. با روی کار آمدن آقامحمدخان قاجار و تاسیس حکومت قاجاریه، رفته رفته از نفوذ ایل زنگنه کاسته شد. ولی با این وجود ایل زنگنه همچنان در مناقشات و درگیریهای سیاسی دوران قاجار اثرگذار بود و شخصیتهای برجستهای از این ایل همچون محمدخان امیر نظام زنگنه و چراغعلیخان زنگنه در مناصب بالای حکومت به ایفای نقش خود پرداختند. از این رو پژوهش حاضر بر آن است تا با استفاده از روش توصیفی تحلیلی روند تحولات سیاسی، اجتماعی ایل زنگنه از ظهور صفویان تا پایان حکومت قاجار را بر اساس اسناد و مدارک تاریخی مورد بحث و بررسی قرار دهد. هر چند تا کنون مطالعات پراکنده ای در مورد ایل زنگنه به عمل آمده اما این پژوهش ها کمتر مبتنی بر اسناد و مدارک تاریخی بوده است. بر این اساس هدف این پژوهش آن است تا از منظری جدید زوایای پنهان تاریخ ایل زنگنه را مورد واکاوی قرار دهد.
-
بررسی وضعیت اقتصادی ایران در اواخر عهد ساسانی تا پایان قرن اول (ه . ق )
کاوه رستمی 1402چکیده ایران عهد ساسانی به خاطر گستره وسیع آن و قرار گرفتنش در منطقه استراتژیک جهان و تسلطش بر خاک های حاصلخیزی از منطقه آسیا که کشاورزی را ممکن می نمود و از طرفی رونق تجارت در این گستره وسیع جغرافیایی که مابین سرزمین های غرب و شرق قرار داشت و یک منطقه ارتباط دهنده تجاری و در مسیر بازرگانی تجاری و ترانزیت قرار داشت و رونق تجارت انواع کالاهای ایرانی، از قبیل ابریشم و منسوجات و تولیدات کشاورزی و محصولات مختلف زراعی در فصول مختلف رونق تجارت را دو چندان می نمود. هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی وضعیت اقتصادی ایران در اواخر عهد ساسانی تا پایان قرن اول(ه.ق) بود که به روشی توصیفی و با استفاده از مطالعات کتابخانه انجام شد. نتایج نشان داد مولفه های اصلی اقتصاد ایران در عهد ساسانی کشاورزی،صنعت، تجارت از طریق راه ابریشم و.. بوده است. همچنین همزمان با ظهور اسلام، جامعه عصر ساسانی اوضاعی بسیار آشفته و نابسامان داشت و زمینه برای یک دگرگونی ژرف و اساسی در همه زمینهها فراهم بود و در چنین اوضاعی که شالوده و بنیان ضعیف دولت ساسانی رو به ویرانی نهاده، و بحرانهای متعدد سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و بهویژه مذهبی سراسر جامعه ایران را فراگرفته بود، مجاهدان پرشور مسلمان روی به سوی ایران زمین نهاده و شریعت نجاتبخش محمد (ص) (دین اسلام) را بر ایرانیان عرضه کردند. ورود اعراب به ایران تنها نظم سیاسی پیشین را بر هم زد و نظام اقتصادی و عمال اقتصاد همچنان بر همان منوال سابق باقی ماندند.ایرانیان در این دوره در سیاست دستگاه اموی نقش قابل تو جهی نداشتند اما در اقتصاد آن نقش مهم و البته سازنده ای را ایفا می کردند که شاید بتوان گفت همین نقش آنها در امور مالی بود که دوام نظام سیاسی اموی را نیز در پی داشت. کلید واژه ها: وضعیت اقتصادی، عهد ساسانی، اعراب، اسلام
-
بررسی تاثیر مقتضیات زمان و مکان بر احکام جزیه (بازه زمانی حکومت نبوی (ص) و جمهوری اسلامی ایران )
شهلا جاسمی 1402این مقاله به بررسی نقش زمان و مکان در تغییر احکام شرعی خصوصا جزیه و مالیات اقلیت های دینی که در ایران زندگی می کنند پرداخته است همانطور که می دانیم نسبت موضوع به حکم به مانند نسبت علت به معلوم می باشد ،از این جهت این نوشتار به بررسی مفهوم زمان و مکان در تغییر احکام شرعی ( جزیه ) در بازه زمانی حکومت نبوی (ص ) ، تا جمهوری اسلامی ایران می پردازد که نشان دهنده پویایی فقه در همه زمان ها و مکان هاست همچنین نظرات افراطی و خالی از هرگونه دلیل مبنی بر اینکه اسلام اقلیت ها را در دایره تبعیض قرار داده است و حقوق آنان را در نظر نمی گیرید و به آنها اجازه حضور و فعالیت و مشارکت در امورد جامعه را نمیدهد ضرورت روشنگری و شفافیت این موضوع را می طلبد تا چهره واقعی اسلام برای جهانیان بیش از بیش نمایان شود
-
بررسی حیات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی یهودیان شمال عراق و روابط آنها با جوامع یهودی غرب ایران
ابراهیم کریم حسین 1401جغرافیای دینی و مذهبی شمال عراق و اقلیم کردستان و غرب ایران به مانند دیگر مناطق سرزمین عراق در طول تاریخ همواره سکونتگاه پیروان ادیان و مذاهب گوناگون بوده است. هرچند اکثریتِ بافت اجتماعی و قومی این ناحیه از روزگاران باستان زیستگاه کُردها بوده ولی در میان کُردان ادیان و مذاهب مختلفی رواج داشته است. یکی از اقلیتهای تاثیر گذار در اقلیم کردستان عراق، پیروان دین یهودیت بوده که در اعصار مختلف حضور چشمگیری در مراودات اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی با مردمان کُرد و هم چنین با یهودیان غرب ایران داشته اند. آخرین مرحله حضور یهودیان در شمال عراق از عصر تشکیل کشور عراق در سال1921 تا 2003 میلادی است که اهمیت زیادی دارد. اینکه جوامع یهودی در این دوره از لحاظ اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی در چه شرایطی زیست داشته و در این حوزه ها با کُردها و سایر ادیان و مذاهب، بخصوص اکثریت مسلمان چه تعاملات و مراوداتی داشته اند، مسائل مهمی هستند که در این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی مورد بررسی و تبیین قرار خواهند گرفت. کلید واژه ها: عراق، یهودیان، حیات اقتصاد، فرهنگ و اجتماعی، غرب ایران.
-
بررسی تطبیقی کارکرد نهاد ولایت عهدی در دوره ی بنی امیه وصدر دوره اول عباسی با تکیه بر مسائل اقتصادی
عرفان سیف علی عباس آبادی 1401ولایت عهدی سنتی است که اعراب با آن بیگانه بودند وپیشینه ای در تاریخ سیاسی آنها نداشت، ورود این منصب به جهان اسلام در زمان معاویه بود، هرچند که نهاد ولایت عهدی در ابتدای راه با فقدان اندیشه سیاسی و مقبولیت در اسلام مواجه بود، اما با فراز و فرود هایی در دوره های بعدی نیز استمرار یافت، نهاد ولایت عهدی در طول دوران خلافت اموی و عباسی شرایط متفاوتی را به خود دید. یکی از جنبه های نهاد ولایت عهدی که مورد بی توجهی قرار گرفته، تاثیرات اقتصادی آن است، این آثار در دوره های مختلف حاکمیت بنی امیه و بنی عباس به شیوه های مختلفی خود را نمایان ساخت،اولین بخشش و امتیاز معاویه برای نهاد ولایت عهدی، ابقای مغیره بن شعبه در حکومت کوفه بود، وی نخستین شخصی بود که پیشنهاد ولایت عهدی یزید را به معاویه داد، پس از آن نیز پیامدهای اقتصادی نهاد ولایت عهدی در دوره بنی امیه و بنی عباس تداوم داشت و در مسائل مختلفی از جمله: بخشش امارت،امارت ولی عهد،امارت حج، فتوحات و سیاست های خارجی، شعر و شاعری، مودبان ولی عهد و زندگی شخصی ولی عهد خود را نمایان ساخت. در پژوهش حاضر تلاش گردیده تا با استفاده از روش توصیفی تحلیلی و استفاده از منابع متقدم و تحقیقات متاخر ضمن مقایسه جایگاه نهاد ولایت عهدی در دروان خلافت اموی و عباسی، تاثیرات آن در حوزه مسائل اقتصادی مورد بررسی قرار گیرد.
-
بررسی سیاستهای اقتصادی دولت نبوی در عصر مدنی و امکان سنجی اجرای آنها در عصرکنونی
سندس سعید عزیز 1401در این پژوهش به بررسی سیاست های اقتصادی دولت نبوی در عصر مدنی و امکان سنجی اجرایی آنها در عصر کنونی می پردازیم منظور از سیره ی اقتصادی پیامبر (ص) مجموعه ی مقررات، روش ها و رفتار اقتصادی است که حضرت (ص) به عنوان انسانی منزه و عاری از عیب و خطا عملاً در دوره ی حکومت خویش به اجرای آن تلاش کرده اند. مسائل اقتصادی در هر جامعه و در میان تمامی کشورها چه در صحنه داخلی و چه در عرصه بین المللی رکنی بسیار مهم و قابل توجه می باشد. حال در صدر اسلام با آمدن پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در میان اعراب جاهلی با عنایت به وضعیت نابسامان و تشتت فراوان آن زمان و قدرت طلبی برخی از قبایل و وجود فاصله ی بسیار وسیع طبقاتی عمیق و فرهنگ برده داری اصلاحاتی زیربنایی در ابعاد مختلف نیازی وافر بود که پیامبر(ص) اسلام با اقداماتی من جمله مبارزه و جدال با ثروت طلبی برخی قبایل و یاری و استمداد فقرا و همچنین تقسیم غنیمت های جنگی در میان مردم و ایستادگی در برابر برخی افعال ناروا مانند ربا و توسعه دادن فرهنگ جدیت و تلاش در کار و تقسیم اموال عمومی میان مردم دلایلی بر وجود شروع حرکتی عظیم در برهه ی اقتصادی در اجتماع آن زمان می باشد. روش پژوهش در این رساله براساس روش مرسوم تحقیقات تاریخی بصورت توصیفی- تحلیلی است لذا پس از برسی متون و مطالعه مختلف اطلاعات و داده های لازم جمع آوری شده و در ارتباط با موضوع و فرضیه پژوهش پس از تجزیه و تحلیل ارائه گردید. نتایج این پژوهش حاکی از آنست که: همسو کردن مردمآن زمان با خود و دادن تعلیمات لازم در هر زمینه خصوصاً در مسائل اقتصادی و سیاسی به نحوی فرهنگ سازی در این زمینه ها مقدمه ای بر شکوفایی در اکثر جوانب و اقتصاد گردید، حال بزرگ ترین راز موفقیت پیامبر اسلام (ص) درعرصه ی اقتصاد آن زمان و مسائل اقتصادی توسل به قرآن کریم و یاری و استمداد طلبیدن از آیات عدیده آن در باب کار، تلاش، تولید، ثروت، منابع طبیعی، توزیع و ... می باشد در این مختصر بر آن شدیم شمه ای از سیاست های اقتصادی آن حضرت را با استفاده از برخی آیات قرآن و احادیث نبوی مورد بررسی قرار دهیم باشد که توشه ای اندک فرا راه طالبان اقتصاد برین باشد. به جرئت می توان گفت که ماحصل تمامی این موفقیت ها اتصال پیامبر (ص) است همان گونه که اشراف دارید تاریخ زندگی پیامبر (ص) همیشه بر این اصل استوار بوده که در تمامی سختی ها و مضیقه ها به قرآن کریم متوسل می گشتند و در تمامی دشواری ها همیشه قرآن کریم رهنمون راه بی پایان و هدف والا و مقدس حضرت محمد (ص) بوده است.
-
بررسی تاریخ طباخی،خوراک و تغذیه در کرمانشاه (ازآغاز قاجار به بعد)
اسفندیار نورافکن 1401شد.
-
بررسی سنت ها و رموز جنگی اعراب در آستانه ظهور اسلام
احمد محمود حمد 1401 -
نقش وعملکرد سیاسی نمایندگان دوره های چهارم وپنجم مجلس شورای ملی در تحکیم حکومت پهلوی (باتکیه بر مذاکرات مجلس)
حسین عبدی 1400انقلاب مشروطیت ایران در سال 1285[DC1] ش/1906م منجر به تشکیل مجلس شورای ملی شد. مجلس اول علیرغم کارشکنیها و ضدیت عناصر دربار و ضد مشروطیت، قوانین مختلفی (قوانینی که مغایر با شرع اسلام نباشد) [DC2] را به تصویب رساند و در فرآیند توزیع قدرت و محدود کردن قدرت سلطنت و عناصر دربار و اشرافیت قاجاری نقش مهمی ایفا نمود. قانون اساسی مشروطه و متمم آن محصول رایزنی نمایندگان مجلس و نیروهای خارج از مجلس بود. این قانون و متمم آن که یک دستاورد تاریخی بود، ایران را وارد کشورهای دارای نظام مشروطه نمود. امری که در کشورهای خاورمیانه و جهان اسلام بی سابقه بود. مجلس دوم و سوم نیز، علیرغم مشکلات داخلی و خارجی که ایران درگیر آن بود، نقش تعیین کننده ای در پیشبرد اداره امور کشور و دفاع از استقلال ایران و مشروطیت داخلی داشت. اما جنگ جهانی اول و تاثیرات ملموسش بر ایران، باعث تعطیلی مجلس سوم برای سالها گردید. وضعیت آشفته داخلی و دخالت قدرتهای خارجی در دوران جنگ جهانی اول، منجر به مشکلات عدیده اقتصادی و سیاسی در مناطق مرکز و پیرامون ایران گردید. از سوی دیگر، بعد از جنگ نیز، این اوضاع آشفته به واسطه ظهور گرایشات و جنبشهای گریز از مرکز و بعضا تجزیه طلبانه، بر شدت و وخامت اوضاع افزود. همزمان کشمکش نخبگان سیاسی در تهران هم بر سر قدرت سیاسی و بحث قرارداد 1919 و مخالفتهای گسترده با آن در جریان بود. در این چنین فضایی بود کودتای اسفند 1299 به وقوع پیوست. رضا خان بعد از مدتی توانست موفقیتهای نظامی قابل توجهی در سرکوب جنبشهای سیاسی منطقه ای به دست آورد. این موفقیتها بر روند قدرت گیری وی و اقبال محافل ناسیونالیسم نوظهور ایرانی نسبت به وی، تاثیر به سزایی گذاشت. واژگان کلیدی: مجلس شورای ملی، سلطنت پهلوی، رضا خان، مشروطیت، جمهوری، قاجاریه.
-
بررسی تاریخی مفهوم برده و وضعیت جامعه بردگان در عصر امویان (132-40)
فرانک صحرانشین 1400برده داری و استفاده از بردگان در تمامی تمدنهای باستانی رایج بوده است و شکل کلاسیک آن در یونان و روم قدیم معمول بوده است.در مناطق تمدن خیز شبه جزیره عربستان، بویژه جنوب آن که خاستگاه تمدن ها و حکومت های کهن بوده ، برده داری رواج داشته است. عواملی نظیر اسارت در جنگ ها و غارت ها ، فقر و نداری ، بدهکاری ، آدم ربایی و تجارت از اسباب عمده بردگی در جاهلیت بوده است.بردگان پست ترین و پایین ترین طبقه اجتماعی عرب را تشکیل می دادند.از اقدامات پیامبر اسلام(ص) ایجاد زمینه سازی فکری و اعتقادی و فرهنگی بود کهبا نظام ریشه دار و کهن برده داری مبارزه کرد. در کنار مبارزه فکری و فرهنگی ، اقدامات عملی برای ریشه کن کردن تدریجی برده داری صورت گرفت.یکی از روش های بردگی در اسلام، اسارت کفار حربی بود که پس از رحلت رسول خدا(ص) ، با گسترش فتوحات و فراوانی جمعیت اسیران و همچنین فاصله گرفتن حاکمان از سیره و روش رسول خدا، مسیر دیگری پیمود ولی رفتار مسلمانان با اسیران جنگی (بردگان) در قیاس با سایر ملت ها به دلیل عمل به احکام و قوانین شرعی و تو صیه های اخلاقی، بسیار متفاوت تر و انسانی تر از دیگر ملل بود. همچنین، در دایره المعارف لاتین اشاره ای گذرا و سطحی به مسئله برده و برده داری در اسلام شده است. بطور خلاصه در پژوهش های مذکور به وضعیت جامعه بردگان در عصر امویان نیز اشاره چندانی نشده است. بااین توضیحات، این پژوهش در صدد است که با رویکرد نوینی با بررسی جزیی بردگی و وضعیت جامعه بردگان در عصر امویان بپردازد.بعبارت دیگر، این پژوهش به صورت تاریخی و تحلیلی، مفهوم برده و برده داری در دوره امویان را مورد بررسی و مطالعه قرار داده و تصویر روشنی از علل و عوامل گسترش بردگی در جامعه اسلامی را نشان خواهد داد. در رابطه با موضوع بردگی از دیدگاه اسلام یا با عناوین دیگر، تحقیقات زیادی توسط پژوهشگران و محققان صورت گرفته است. اما بطور مستقیم به بررسی وضعیت بردگی در جامعه عصر امویان پرداخته نشده است. با این وجود، در اینجا آنها را ارزیابی و بررسی می کنیم.
-
شهربانی کرمانشاه در دوره پهلوی اول با تکیه بر اسناد
محمدجواد عزیزی 1400 -
بررسی تاریخ و جغرافیای تاریخی کرمانشاه در دوره اسلامی از آغاز تا دوره صفویه
مهناز سلیمانی 1398 -
بررسی فرآیند شکل گیری رسوم و تشریفات در دربار خلافت امویان (از سال 41 تا سال 132 ه.ق)
طیبه محمدزاده 1397 -
بررسی اندیشه اتحاد اسلام و تخمیس مذاهب با تکیه بر روابط ایران و عثمانی در زمان حکومت نادر شاه افشار
ایرج یعقوب نژاد 1397 -
بررسی و تحلیل جایگاه و نقش زنان درگسترش دعوت نبوی در عصر مکی
سعید محمدی 1397 -
بررسی وضعیت اجتماعی و اعتقادی صابئین خوزستان در دوران معاصر
لیلا چنانی نیازی 1396 -
بررسی و تحلیل شیوه های مبارزه ی مشرکین، علیه دعوت نبوی در عصر مکی(با تاکید برشیوه های تبلیغی)
لیلا سعادت نیا 1396 -
خلافت و اصلاحات عمر بن عبدالعزیز و تاثیر آن بروضعیت شیعیان
فاطمه امینی 1396 -
بررسی وتحلیل ریشه های گسترش تشیع درکرمانشاه(ازآغاز تا ابتدای صفویه)
قباد رده 1395پیشینه تاریخی تشیع در کرمانشاه از جمله مواردیست که کمتر مورد توجه مورخان واقع شدهاست.هرچنددرقرون اولیه اسلامی، تسنن به عنوان مذهب غالب در بیشتر نقاط ایران به شمار میآمد،اماشواهد مشهوددرمنابع اولیه حاکی ازگرایش مردم منطقه جبال به تشیع میباشد. درمنابع تاریخی به صراحت از«دینور»و«قرمیسین»به عنوان شهرهای شیعهنشین جبال یادشدهاست.براین اساس،این پژوهش برآن است تاضمن بررسی ریشههای گسترش تشیع در«کرمانشاه»ازآغازتاابتدای صفویه،عوامل موثربراستقبال مردم این منطقه ازمذهب تشیع راموردتحلیل و واکاوی قراردهد.بنظر میرسد عواملی همچون موقعیت جغرافیایی منطقه ونزدیکی به عتبات عالیات، گرایشات و سیاست دینی حکومتگران در کرمانشاه از جمله آلبویه، تلاش و مساعی امامان(ع)، وکلای امامان، امامزادگان و عالمان و فقهای شیعه و نیز جریان تصوف در چنین گرایشاتی بی تاثیر نبودهاند و هریک به شیوهای مردم را در این نواحی به گرایش به تشیع سوق دادهاند.
-
بررسی تاریخ ،سیاسی -اجتماعی سنقروکلیایی از دوران اسلامی تا دوره پهلوی
کامران حاجیان 1395 -
جریان شناسی سلفی گری معاصر با تکیه برالقاعده
اصغر سلگی 1394 -
بررسی ناکامی جنبش اخوان المسلمین مصر در ایجاد نظام سیاسی بعد از سقوط حسنی مبارک در سال 2012
علی اکبر خدایوندی 1394
