یولاف یکی از مهمترین غلات در جهان است که به دلیل استفاده

آفتابگردان (Helianthus annuus L) یک محصول مهم دانه روغنی در چندین کشور جهان است. علاوه بر آفتابگردان روغنی گونه آجیلی آن نیز دارای   اهمیت زیادی است. بااین‌حال، تولید آفتابگردان به دلیل تاثیر منفی عوامل غیر زیستی و زیستی کاهش قابل‌توجهی دارد.یکی از مشکلات جدی در تولید آفتابگردان حضور علف‌های هرز است که سبب کاهش عملکرد این گیاه زراعی در ایران و جهان می‌شود. ازجمله علف‌های هرز جدی تهدیدکننده عملکرد و رشد آفتابگردان، انگل ریشه گل جالیز است که بدون وجود گیاه میزبان به دلیل عدم وجود کلروفیل قادر به رشد و تکثیر نیست. از طرفی این انگل حدود 75 درصد از دوره زندگی خود را در زیرخاک می‌گذراند، ازاین‌ رو روشهای مختلف ازجمله آفتاب دهی، ضدعفونی خاک ، کشت گیاهان غیرمیزبان و مبارزه شیمیایی پرهزینه، غیراقتصادی و در سطح وسیع قابل‌اجرا نیست. یکی از روش‌های کنترل علف‌های هرز استفاده از گیاهان پوششی از خانواده لگوم   به ویژه ماشک و شبدر است. این پژوهش در یک مزرعه آفتابگردان به­شدت آلوده به گل­جالیز به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با چهار تکراربا استفاده از سه گونه گیاه پوششی ماشک معمولی، شبدر ایرانی و یولاف زراعی به صورت خاک پوش زنده واقع در روستای قیاس آباد در شهرستان سنقر در استان کرمانشاه انجام گردید. نتایج تجزیه واریانس   نشان داد که تاثیر نوع گیاه پوششی و مقادیر مختلف کود نیتروژن بر درصد کنترل گل جالیز در سطح یک درصد معنی­دار بود اما اثر متقابل این دو باهم بر درصد کنترل گل جالیز معنی­دار نبود. استفاده از گیاهان پوششی سبب کنترل 17درصدی گل جالیز و کاهش 10 درصدی آلودگی گل جالیز شد. در بین گیاهان پوششی، کشت ماشک از تاثیر بیشتری بر کاهش درصد آلودگی آفتابگردان به گل جالیز برخوردار بود. در تمامی شرایط با افزایش نیتروژن، مقدار عملکرد دانه آفتابگردان نیز افزایش یافت و حداکثر عملکرد دانه آفتابگردان در تیمار کودی 200 کیلوگرم در هکتار مشاهده شد .      

خرفه گیاه دارویی ارزشمندی است که دارای ترکیبات و خواص مفیدی است که میتوان به اسیدهای چرب امگا 3 ، ویتامینها و غیره اشاره نمود . تنش خشکی یکی از مهمترین تنشهای غیرزیستی است که همواره اثرات منفی زیادی بر بهرهوری محصولات کشاورزی دارد . در شرایط خشکی میزان مناسب مصرف کود نیتروژن می تواند رشد و عملکرد محصول را تحت تاثیر قرار دهد. به همین منظور اثرات سطوح تنش خشکی و نیتروژن بر رشد و برخی از صفات زراعی و فیزیولوژیکی گیاه خرفه در گلخانه تحقیقاتی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی در سال زراعی 1401 - 1400 انجام شد. آزمایش بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی در سه تکرار طراحی گردید. تیمارها شامل سطوح تنش خشکی )آبیاری در زمان 35 ، 50 ، 65 و 80 درصد تخلیه رطوبت( و مقادیر مصرف نیتروژن ) 0 ، 50 ، 100 و 150 کیلوگرم در هکتار از منبع اوره( بودند. صفات مورد بررسی شامل وزن خشک بوته، وزن دانه در بوته، شاخص برداشت، تعداد کپسول در بوته، تعداد دانه در کپسول، تعداد دانه در بوته، وزن هزار دانه، ارتفاع بوته، تعداد شاخه اولیه، تعداد شاخه ثانویه، وزن خشک برک، وزن خشک ساقه، نسبت وزن برگ، نسبت وزن ساقه، نیتروژن دانه، نیتروژن برگ، نیتروژن ساقه، کارایی مصرف نیتروژن، کارایی اقتصادی نیتروژن، شاخصبرداشت نیتروژن، کارایی مصرف آب، میزان آب مصرفی، کلروفیل a، کلروفیل b ، کلروفیل کل، کارتنوئید، کلروفیل فلورسانس، هدایت روزنهای و غیره. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثر تنش خشکی بر صفات وزن خشک بوته، وزن دانه در بوته، شاخصبرداشت، تعداد کپسول در بوته، تعداد دانه در کپسول، تعداد دانه در بوته، وزن هزار دانه، ارتفاع بوته، تعداد شاخه اولیه، تعداد شاخه ثانویه، وزن خشک برگ، نسبت وزن برگ، نسبت وزن ساقه، نیتروژن دانه، نیتروژن برگ، نیتروژن ساقه، کارایی مصرف نیتروژن، کارایی اقتصادی نیتروژن، شاخصبرداشت نیتروژن، کارایی مصرف آب، میزان آب مصرفی، کلروفیل فلورسانس و هدایت روزنهای. اثر کود نیتروژن بر صفات وزن خشک بوته، وزن دانه در بوته، شاخص برداشت، تعداد دانه در کپسول، تعداد دانه در بوته، وزن هزار دانه، ارتفاع بوته، وزن خشک برگ، نیتروژن دانه، نیتروژن برگ، نیتروژن ساقه، شاخصبرداشت نیتروژن، کلروفیل فلورسانس و هدایت روزنهای. اثر متقابل تنش خشکی در کود نیتروژن بر صفت وزن خشک ساقه، کلروفیل a ، کلروفیل b ، کلروفیل کل و کارتنوئید معنیدار گردید. تیمار 35 درصد تخلیه رطوبتی به همراه کاربرد 100 کیلوگرم در هکتار کود نیتروژن از نظر صفت وزن خشک بوته ) 82 / 2 گرم(، وزن دانه در بوته ) 13 / 1 گرم(، شاخصبرداشت ) 04 / 40 درصد(، تعداد کپسول در بوته ) 66 / 62 (، تعداد دانه در کپسول ) 33 / 72 (، تعداد دانه در بوته ) 4 / 4548 (، وزن هزار دانه ) 50 / 0 گرم(، وزن خشک برگ ) 16 / 0 گرم(، وزن خشک ساقه ) 37 / 2 گرم(، نیتروژن دانه ) 02 / 11 درصد(، نیتروژن برگ ) 2 / 6 درصد(، نیتروژن ساقه ) 86 / 7 درصد(، شاخصبرداشت نیتروژن ) 75 / 57 درصد( بیشترین مقادیر را به خود اختصاص داد. تیمار 80 درصد تخلیه رطوبتی باعث افزایش کارایی مصرف آب ( 83 / 11 گرم بر کیلوگرم( گردید. بطور کلی نتایج نشان داد که، در تیمار تخلیه رطوبتی 35 درصد به همراه کاربرد 100 کیلوگرم در هکتار کود نیتروژن بیشترین عملکرد دانه خرفه بدست آمد. کلید واژهها: کلروفیل فلورسانس، پروتئین دانه، کارایی مصرف آب، رنگیزه های فتوسنتزی  

   تحقیق حاضر با هدف بررسی واکنش رقم‌های مختلف گندم نسبت به به دو سویه‌ی UN1 و GI1 باکتری Xanthomonas translucens، عامل نواری باکتریایی گندم در استان کرمانشاه انجام گرفت. در ابتدا اثبات بیماریزایی بودن سویه‌ها توسط آزمون بیماریزایی انجام گرفت. در مرحله بعد، 17 رقم گندم در گلدان‌های پلاستیکی حاوی مخلوط خاک و ماسه به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار کاشته شدند. سپس در مرحله دو یا سه برگی با سوسپانسیونی باکتری Xanthomonas translucens، با غلظت 106-107 (CFU/g) به روش تزریق در زیر اپیدرم مایه‌زنی شدند. درصد آلودگی سطح برگ‌ها، دو هفته بعد از آلوده سازی، یاداشت و مورد ارزیابی قرار گرفت. همچنین در تمام تیمارهای آزمایشی، تعداد دانه در سنبله و وزن صددانه مورد اندازه‌گیری قرار گرفت. تجزیه و تحلیل داده‌ها توسط نرم‌افزار SAS و مقایسه میانگین‌ها با استفاده از آزمون دانکن انجام گرفت. مطابق نتایج، واکنش ارقام مورد مطالعه به سویه‌های Xanthomonas translucens متفاوت بود. به‌طوری که واکنش‌ها از حساس تا   متحمل، متفاوت و متنوع بودند. تعداد ارقام با حساسیت بالا مثل پیشگام و مرودشت کمتر از آن‌هایی بود که نیمه‌حساس و حساسیت متوسطی داشتند. علاوه براین، تعداد دانه در سنبله و وزن صددانه ارقام آلوده شده با سویه‌های UN1 و GI1 به‌طور معنی‌داری کمتر از ارقام شاهد (مایه‌زنی شده با آب مقطر) بود. به‌طور کلی، هیچ یک از ارقام مورد مطالعه دارای مقاومت کاملی نسبت به سویه‌های UN1 و GI1 باکتری نورای غلات نبوند. کلیدواژه: Xanthomonas translucens، بیماریزایی، گندم، کرمانشاه، وزن صددانه، UN1 و GI1 چکیده تحقیق حاضر با هدف بررسی واکنش رقم‌های مختلف گندم نسبت به به دو سویه‌ی UN1 و GI1 باکتری Xanthomonas translucens، عامل نواری باکتریایی گندم در استان کرمانشاه انجام گرفت. در ابتدا اثبات بیماریزایی بودن سویه‌ها توسط آزمون بیماریزایی انجام گرفت. در مرحله بعد، 17 رقم گندم در گلدان‌های پلاستیکی حاوی مخلوط خاک و ماسه به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار کاشته شدند. سپس در مرحله دو یا سه برگی با سوسپانسیونی باکتری Xanthomonas translucens، با غلظت 106-107 (CFU/g) به روش تزریق در زیر اپیدرم مایه‌زنی شدند. درصد آلودگی سطح برگ‌ها، دو هفته بعد از آلوده سازی، یاداشت و مورد ارزیابی قرار گرفت. همچنین در تمام تیمارهای آزمایشی، تعداد دانه در سنبله و وزن صددانه مورد اندازه‌گیری قرار گرفت. تجزیه و تحلیل داده‌ها توسط نرم‌افزار SAS و مقایسه میانگین‌ها با استفاده از آزمون دانکن انجام گرفت. مطابق نتایج، واکنش ارقام مورد مطالعه به سویه‌های Xanthomonas translucens متفاوت بود. به‌طوری که واکنش‌ها از حساس تا   متحمل، متفاوت و متنوع بودند. تعداد ارقام با حساسیت بالا مثل پیشگام و مرودشت کمتر از آن‌هایی بود که نیمه‌حساس و حساسیت متوسطی داشتند. علاوه براین، تعداد دانه در سنبله و وزن صددانه ارقام آلوده شده با سویه‌های UN1 و GI1 به‌طور معنی‌داری کمتر از ارقام شاهد (مایه‌زنی شده با آب مقطر) بود. به‌طور کلی، هیچ یک از ارقام مورد مطالعه دارای مقاومت کاملی نسبت به سویه‌های UN1 و GI1 باکتری نورای غلات نبوند. کلیدواژه: Xanthomonas translucens، بیماریزایی، گندم، کرمانشاه، وزن صددانه، UN1 و GI1   

در خاک‏های ایران کمبود عناصر غذایی و پایین بودن کارایی جذب آن‏ها از عوامل مهم کاهش کمیت و کیفیت محصولات زراعی محسوب می‏شود. بنابراین با اعمال روش صحیح تغذیه گیاهان می‏توان کارایی نهاده‏ها را افزایش داد. بر همین اساس، به منظور بررسی اثر محلول‏پاشی کودهای ریزمغذی نانو بر صفات مورفوفیزیولوژیک و عملکرد سیاهدانه، یک آزمایشدر قالب طرح بلوک‏های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 1401-1400 در مزرعه آموزشی و تحقیقاتی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی در استان کرمانشاه انجام گرفت. تیمارهای آزمایشی شامل محلول‏پاشی شش نانو کود ریزمغذی   آهن و بور (دو در هزار)، روی و منگنز (5/1 در هزار)، مس و مولیبدن (یک در هزار) در مرحله ابتدای رشد طولی ساقه، محلولپاشی همین شش نانو کود ریزمغذی در مرحله ابتدای پرشدن دانه، و یک تیمار شاهد (محلول‏پاشی با آب) بودند. در این آزمایش، صفات مربوط به خصوصیات رشدی گیاه، عملکرد و اجزای عملکرد، صفات فیزیولوژیک، صفات بیوشیمیایی، درصد روغن سیاهدانه و عملکرد روغن اندازه‏گیری شدند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد کاربرد کودهای ریزمغذی نانو در دو مرحله شاخه‏دهی و پر شدن دانه به طور جداگانه بر اکثرصفات (به غیر از تعداد دانه در گیاه و حداکثر کارایی فتوشیمیایی فتوسیستم P)   اثر معنی‏‏داری داشت. مقایسه گروهی اثر محلول‏پاشی کودهای ریزمغذی نانو بین دو مرحله شاخه‏دهی و پر شدن دانه بر اکثر صفات (به غیر از سرعت پر شدن دانه، ارتفاع ساقه، وزن خشک گیاه، نسبت وزن کپسول، کاتالاز و سوپراکسیددیسموتاز) معنی‏دار گردید. محلول‏پاشی نانوکود آهن در مرحله شاخه دهی و پر شدن دانه (به ترتیب با 1679 و 1772 کیلوگرم در هکتار) بالاترین عملکرد دانه را در مقایسه با شاهد (1414 کیلوگرم در هکتار) تولید نمودند. همچنین، بیشترین عملکرد روغن به ترتیب با کاربرد آهن و روی   ابتدا در مرحله پر شدن دانه (به ترتیب 640   و 606 کیلوگرم در هکتار) سپس در مرحله شاخه‏دهی (به ترتیب 569 و 561 کیلوگرم در هکتار) مشاهده شد. بیشترین پاسخ صفات   مورفولوژیک و فیزیولوژیک ابتدا به کاربرد آهن سپس به محلول‏پاشی روی حاصل شد. به طور کلی، نتایج این آزمایش نشان داد که به نظر می‏رسد محلول‏پاشی نانوکودهای ریزمغذی به ویژه آهن و روی در افزایش عملکرد کمی و کیفی سیاهدانه موثر باشد.   

      چکیده جوانه زنی و سبز شدن یکی از مهمترین مراحل رشد گیاه زراعی است، لذا جوانه زنی مناسب در محدوده وسیعی از شرایط محیطی برای استقرارگیاهچه ضروری است. برای شناسایی ژنوتیپ­های متحمل به خشکی چندین معیار انتخاب شده است که یکی از آن­ها انتخاب ژنوتیپ­ها بر اساس شاخص­های تحمل به خشکی است که بر اساس آن ژنوتیپ­های مقاوم انتخاب می­شوند. در این تحقیق، 20 رقم جو ایرانی و 24 رقم جو اروپایی،   به منظور بررسی تحمل تنش شوری در مرحله جوانه زنی، در سه سطح شوری (100،   200 و 300 میلی مولار کلریدسدیم) و یک سطح شاهد (آب مقطر) در سه تکرار در آزمایش فاکتوریل براساس طرح کاملاً تصادفی بررسی گردیدند. برای بررسی ارقام مورد مطالعه از نظر حساسیت و مقاومت به تنش خشکی از شاخص‌های تنش، داده­های حاصل از اندازه­گیری سه صفت عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک و تعداد سنبله در متر مربع، بر پایه طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی در سال زراعی 99-1398در شرایط دیم   و آبیاری (در مراحل گلدهی و پر شدن دانه) مورد استفاده قرار گرفت. پارامترهای ژنتیکی صفات در هر دو شرایط اندازه­گیری شد. نتایج تجزیه واریانس صفات مرتبط با جوانه زنی نشان داد که اثر شوری، اثر رقم و اثر متقابل شوری× رقم در همه صفات معنی دار شد. با افزایش سطح شوری از 0 تا 300 میلی‌مولار، کلیه صفات و شاخص­ها به­جز میانگین زمان جوانه­­زنی کاهش یافت. درصد جوانه­زنی همبستگی مثبت و معنی­داری با طول کل گیاهچه، طول ساقه­چه، شاخص بنیه بذر، میانگین سرعت جوانه زنی و شاخص سرعت جوانه زنی داشت. تجزیه خوشه‌ای با استفاده از روش Ward بر اساس مربع فاصله اقلیدسی، ارقام مورد مطالعه براساس صفات اندازه گیری شده در آزمایش جوانه­زنی تحت سطوح مختلف شوری را به دو گروه تقسیم نمود. ارقام 25 (SIRIO)، 28 (SFERA)، 23 (PONENTE)، 38 (ALFEO)، 16(نصرت)، 4 (ماکوئی)، 19 (EXPLORA)، 32 (ALISEO)، 5 (زرجو)، 33 (NURE)، 36 (SCIROCCO)، 15 (سرارود)، 29 (ALIMINI)، 31 (VEGA)، 37 (TREBBIA)، 24(ALCE)، 30 (ALDEBARAN)، 10 (صحرا)، 13 (نیمروز)، 7 (جنوب)، 12 (یوسف)، 18 (COMETA)، 41 (انصار)، 8 (کارون) و 14 (ریحان) در مرحله جوانی­زنی از خصوصیات بهتری جهت تحمل تنش برخوردار بودند. نتایج تجزیه واریانس صفات زراعی   در دو محیط آبی و دیم حاکی از تفاوت معنی­دار ارقام جو مورد بررسی از لحاظ   صفات اندازه‏گیری شده بود. براساس نتایج حاصل از جدول مقایسه میانگین صفات، بیشترین مقدار عملکرد دانه در رقم 35 (AIACE) مشاهده شد. شاخص میانگین حسابی بهره­وری (MP)،   شاخص تحمل تنش (STI) و میانگین هندسی بهره­وری (GMP) با عملکرد دانه در هر دو شرایط دیم و آبیاری همبستگی داشتند. نتایج حاصل از تجزیه خوشه­ای براساس شاخص­های تحمل خشکی توسط روش UPGMA و براساس مربع فاصله اقلیدسی ارقام جو ایرانی و اروپایی به دو گروه تقسیم شدند. ارقام 35 (AIACE)، 39 (ZACINTO)، 44 (سرارود 1)، 37 (TREBBIA) و 25 (SIRIO) از لحاظ تمامی شاخص­ها به­جز عملکرد دانه در شرایط دیم دارای میانگین بالاتری بودند. گزینش بر اساس شاخص­­های مولفه اول و دوم ارقام 5 (زرجو)، 1 (فجر 30)، 33 (NURE)، 36 (SCIROCCO)، 15 (سرارود)، 12 (یوسف)، 41 (انصار)، 14 (ریحان)، 21 (MARTINO)‌ و 43 (محلی) با دارا بودن مقادیر بالای مولفه اول و مقادیر پایین مولفه دوم به­عنوات ارقام دارای تحمل بالاتری به خشکی معرفی نمود. برآورد متفاوتی از پارامترهای ژنتیکی صفات در محیط آبیاری و   دیم به­دست آمد. تعداد سنبله در متر مربع در هر دو شرایط دیم و آبی دارای درصد وراثت پذیری عمومی متوسط و بیشترین میانگین پیشرفت ژنتیکی بودند. ارقام 5 (زرجو)،   33 (NURE)، 36 (SCIROCCO)، 15 (سرارود)، 37 (TREBBIA)، 12 (یوسف)، 41 (انصار)، 14 (ریحان)، 37 (TREBBIA) و 25 (SIRIO) از تحمل به تنش شوری در مرحله جوانه­زنی و نیز تحمل به تنش خشکی در شرایط تنش خشکی برخوردار بودند. کلید واژگان:

  جهت انجام طبیعی فعالیت­های

با توجه به اینکه دود آب حاصل از سوختن بقایای گیاهی ضمن دارا بودن مواد غذایی مورد نیاز گیاه ، اخیرا در دسته تنظیم کننده های رشد قرار گرفته است و نتایج برخی پژوهش ها موید افزایش کمیت و کیفیت برخی محصولات پس از محلول پاشی با دود آب   شده است ،این تحقیق به منظور بررسی اثر محلول پاشی دود آب بر برخی خصوصیات اگرولوژیک کتان روغنی در مزرعه پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی در سال زراعی 1399-1398 به صورت طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار اجرا گردید. تیمارهای مورد بررسی در این تحقیق عبارت از محلول پاشی با غلضت های یک ، دو و صفر(شاهد)   لیتر در هکتار در سه زمان غنچه دهی ،گلدهی کامل و تشکیل کامل کپسول و همچنین تیمارهای ترکیبی غلضت و زمان محلول پاشی می باشد . نتایج حاصله از این تحقیق نشان داد که محلول پاشی با غلضت های یک و دو لیتر در هکتار بر عملکرد زیست توده ،عملکرد دانه ،عملکرد کلش ،تعداد دانه در کپسول، تعداد دانه در بوته، وزن هزار دانه ،ارتفاع بوته ،عملکرد پروتیین ،درصد روغن دانه ،عملکرد روغن،فعالیت آنزیم آنتی اکسیدان پراکسیداز ،فعالیت آنزیم آنتی اکسیدان کاتالاز ،   فعالیت آنزیم آنتی اکسیدان سوپر اکسید دیسوتاز ، پروتیین های محلول ، محتوی کلروفیل برگ ، محتوی کارتنوییدهای برگ و درصد رطوبت دانه   معنی دار بوده ولی بر صفات تعدادکپسول ، درصد پروتیین دانه و شاخص برداشت تاثیر معنی دار نداشته است . . بیشترین تاثیر بر عملکرد دانه مربوط به   تیمار محلول پاشی دودآب با غلضت دو لیتر در هکتار و در زمان غنچه دهی و گلدهی کامل و تیمار محلول پاشی با غلضت یک لیتر در هکتار در سه زمان غنچه دهی ،گلدهی کامل و تشکیل کامل کپسول ها بود   که به ترتیب سبب افزایش   56.4و52.9 درصد عملکرد شدند و کمترین عملکرد در تیمار شاهد مشاهده گردید.. به طور کلی بیشترین اثر مثبت بر عملکرد دانه به ترتیب مربوط به کاربرد سه زمانه ،دوزمانه و یک زمانه محلول پاشی بود .  

Sativum) به­دلیل داشتن خواص دارویی ارزشمند و به عنوان یک داروی مهم برای بسیاری از بیماری­ها شناخته شده­است و در بسیاری از مناطق جهان کشت می­­شود. حساسیت بالای این محصول پس از پوست­گیری از جمله تغییر در رنگ، شکل، بافت و خصوصیات ظاهری و همچنین از دست دادن رطوبت و شادابی آن را با مشکل مواجه می­کند.عمر نگهداری سیر پوست­گیری شده در دمای محیط تقریبا 21 روز، در دمای یخچال (4 درجه سانیگراد) و دمای فریزر (18- درجه سانتیگراد) هم تقریبا 35 روز می­باشد. روش­های مختلفی برای افزایش عمر ماندگاری محصولات غذایی و کشاورزی در طول دوره­ی نگهداری و انبارمانی وجود دارد که از پرکاربردترین آنها می­توان به استفاده از فیلم­های بسته­بندی نانو، بسته بندی در شرایط اتمسفر اصلاح شده و استفاده از پوشش­های مختلف خوراکی اشاره کرد. در این پژوهش از 2نوع فیلم بسته­بندی(فیلم بسته­بندی معمولی و فیلم بسته­بندی نانو) و همچنین 2نوع اتمسفر(اتمسفر معمولی و اتمسفر اصلاح­ شده (MAP) که میزان دی اکسید کربن را 5% و میزان اکسیژن را 1 درصد در نظر گرفتیم و 94% مابقی گاز نیتروژن بود) به­منظور بسته­بندی محصول سیر مورد استفاده قرار گرفت. فیلم نانو که از نوع نانوسیلیس است به­منظور بسته­بندی محصول سیر مورد استفاده قرار گرفت. محصول مورد نظر پس از برداشت   به صورت سنتی و دستی و با دقت بالا پوست­گیری شد و سپس در بسته­های مورد نظر و در دوره­ی 21 روزه (در سه دمای 25، 4 و منفی 18 درجه سانتیگراد) و دوره­ی 35 روزه (در دو دمای 4 و منفی 18 درجه سانتیگراد) بسته­بندی و نگهداری شدند. در طول دوره­ی نگهداری، خواص فیزیولوژیکی (بیوشیمیایی) با روش­های مختلفی مانند روش طیف­سنجی و روش عصاره‏گیری برای اندازه‏گیری آنزیم‏های آنتی­اکسیدان از جمله تغییرات آنزیم­های پراکسیداز (POD)، سوپراکسید دیسموتاز(SOD)، کاتالاز و محتوای پروتئین­های محلول به­صورت هفتگی بررسی شد. آنالیز آماری داده­ها در قالب طرح کاملا تصادفی با آزمایش فاکتوریل بر تغییرات آنزیم­های سیر بسته­بندی شده مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان دهنده روند افزایشی کلی فعالیت آنزیم پراکسیداز (POD)، روند افزایشی محتوای پروتئین محلول در دمای یخچال و روند کاهشی آن در دمای محیط، و روند افزایشی فعالیت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز(SOD)   در دمای یخچال و روند کاهشی آن در دمای محیط و همچنین روند افزایشی آنزیم کاتالاز در دمای فریزر و روند کاهشی آن در دمای یخچال شد و تاثیر دوره­ی نگهداری در دوره­21روزه و همچنین 35روزه بجز پراکسیداز که معنی­دار نشد در سایر فاکتورها در سطح 1درصد معنی­دار شده است. تاثیر شاخص دما در دوره نگهداری 21روزه بر روی کاتالاز در سطح 1درصد و بر روی سوپراکسید دیسموتاز در سطح 5درصد معنی­دار شده و بر روی   پراکسیداز و محتوای پروتئین محلول و همچنین در دوره­ی نگهداری 35روزه بر تمامی خواص تاثیر معنی­داری نداشت. تاثیر شاخص فیلم بسته­بندی در دوره نگهداری 21روزه بر روی محتوای پروتئین محلول در سطح 1درصد و بر روی پراکسیداز در سطح 5درصد معنی­دار شده و بر روی   سوپراکسید دیسموتاز و کاتالاز و همچنین در دوره­ی نگهداری 35روزه بجز سوپراکسید دیسموتاز در سطح 5درصد بر روی تمامی خواص تاثیر معنی­داری نداشت. تاثیر شاخص اتمسفر در هیچکدام از پارامترهای هردو دوره تاثیر معنی­داری نداشت.  

  چکیده هدف:از آنجایی که یکیاز بزرگترین مشکلات اکثر گیاهان زراعی از جمله یولاف برای تولید و عملکرد بالا،عدم استقرار یکنواخت گیاهچه در شرایط آب و هوایی نامناسب می‌باشد. یک راه حل مناسببرای رسیدن به این هدف، استفاده از بذرهایی با بنیه قوی جهت اطمینان از استقرارمناسب گیاهچه است. از گذشته‌هایدور،آزمونجوانه‌زنی استانداردبه عنوان یکی از آزمون‌هایاولیه جهتتعیین کیفیت بذر مورد استفاده قرار می‌گرفت. اما نتایج آن به ندرت می‌تواند گویایچگونگی استقرار بذر در مزرعه باشد و به هر میزان که شرایط مزرعه از حالت مطلوبفاصله داشته باشد نتایج بدست آمده در آزمایشگاه و استقرار در مزرعه، تفاوت بیشتریرا نشان خواهد داد. امروزه برای جلوگیری از این مشکل، از آزمون‌هایقدرتبذراستفادهمی‌شود و مطالعهرابطه بین آزمون‌هایمختلفآزمایشگاهیو استقرار گیاهچه در مزرعه یکی از تحقیقات مهم در علم تکنولوژی بذر است. هدف از اینمطالعه،ارزیابی آزمون‌هایمختلفسنجشقدرتبذردرآزمایشگاهبرای پیش‌بینی سبز شدنگیاهچه‌های چند رقم یولاف در مزرعه و مشخص نمودن مناسب‌ترین آزمونقدرت بذر است.روش‌شناسی پژوهش:در این مطالعهاز هشت نمونه بذر یولاف (متعلق به چهار رقم بذر تازه تولید 1398 و چهار رقم بذرتولید قدیم 1391) استفاده شد. تحقیق در آزمایشگاه و مزرعه تحقیقاتی پردیس کشاورزیو منابع طبیعی دانشگاه رازی در سالهای1400_1398 انجام شد. در بخش آزمایشگاهی، آزمون‌های مختلفقدرت بذر مثل آزمون جوانه‌زنی استاندارد، آزمون سرما، آزمون تنش اسمزی، آبنوشی وهدایت الکتریکی بر روی هشت نمونه بذر اجرا گردید. در بخش مزرعه نیز درصد و سرعتسبز شدن گیاهچهاندازه‌گیریشد. در نهایت همبستگی آزمون‌های آزمایشگاهی با نتایجآزمون مزرعه‌ای سنجیدهشد.یافته‌ها: یافته‌هایاین پژوهش نشان داد بذور یولاف از لحاظ قدرت و بنیه با هم متفاوت بودند. در بینبذور مورد بررسی، توده بذری کووال و سپس پوتورو از خصوصیات جوانه‌زنی، رشد گیاهچه‌ای،رشد رویشی و زایشی بالاتری نسبت به بذور یورو و تاراهومارا برخوردار بودند. همچنین در پژوهش انجام شدهمشخص شد که با مسن شدن بذور، میزان بنیه بذر یولاف به صورت ‌معنی‌داری کاهش یافت.در مطالعه حاضر، آزمون‌های جوانه‌زنی استاندارد، سرما، تنش اسمزی، هدایت الکتریکیو آبنوشی توانستنددرصد و ظهور گیاهچه یولاف در مزرعه را پیش‌بینی نمایند. در آزمونجوانه‌زنی استاندارد، سرعت جوانه‌زنی بیشترین همبستگی را با درصدو سرعت ظهورگیاهچه یولاف در مزرعه را داشت اما در آزمون سرما، بهترین نتیجه در شاخص طولی بنیهگیاهچه نرمال حاصل شد. در آزمون تنش اسمزی طول ساقه چه و وزن گیاهچه بیشترینهمبستگی را با درصد ظهور گیاهچه یولاف و وزن ریشه‌چه و شاخص طولی بنیه گیاهچهبیشترین همبستگی را با سرعت ظهور گیاهچه یولافدر مزرعه داشتند.باتوجه به ضرایبهمبستگی درآزمون هدایت الکتریکی و آبنوشی،این آزمون‌هاهم توانستند ‌پیش‌بینی مناسبیاز قدرت بذر یولاف در مزرعه داشته باشند. نتیجه‌گیری:براساس یافته‌هایآزمایش و با درنظر گرفتن میزان ضرایب همبستگی با درصد و سرعت ظهور گیاهچه یولاف درمزرعه، آزمون تنش اسمزی و سپس آزمون سرما جهت تعیین قدرت بذور یولاف و پیش‌بینیاستقرار گیاهچه در مزرعه توصیه می‌شود. به عبارت دیگر این آزمون‌ها پتانسیل بالاییدر تفکیک بذور قوی و ضعیف را دارند.   کلیدواژه‌ها:

   با توجه به اثرات نامطلوب محدودیت جذب عناصر ریزمغذی آهن، روی و بور در اکثر خاک­های کشاورزی ایران بر نمو گیاهان زراعی، این تحقیق به منظور مقایسه اثر محلول­پاشی غلظت­های مختلف کودهای رایج و نانو ذره آهن، بور و روی بر عملکرد و برخی خصوصیات فیزیولوژیک نخود، به صورت کشت دیم و در مزرعه تحقیقاتی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی در سال زراعی 99-1398 به صورت ­طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. تیمارهای مورد بررسی در این تحقیق عبارتند از: تیمارهای کود نانو ذره آهن، روی و بور 2، 4 و 8 گرم در لیتر و فرم­های ترکیبی آن­ها و تیمار کود رایج آهن و روی 2، 4 و 8 گرم در لیتر و تیمار شاهد: عدم محلول­پاشی کود. نتایج این آزمایش نشان داد که اثر گروه‌های مختلف کودی و همچنین غلظت‌های مختلف کودهای رایج و نانو ذره آهن، روی و بور بر صفات عملکرد زیست‌توده، عملکرد دانه، تعداد نیام در بوته، تعداد دانه در بوته، تعداد دانه در نیام، ارتفاع بوته، تعداد شاخه جانبی، سرعت فعالیت آنزیم آنتی­اکسیدان پراکسیداز، کاتالاز و سوپراکسید دیسموتاز، محتوی کلروفیل­ a و b و کارتنوئیدها در سطح احتمال یک درصد معنی­دار بود. در رابطه با وزن صد دانه و تعداد نیام پوک در بوته این اختلاف بین گروه‌های مختلف و همچنین غلظت‌های مختلف کودها در سطح احتمال پنج درصد وجود داشت. در بین گروه­های مختلف کودی، گروه سه­گانه آهن، روی و بور نانو ذره بیش­ترین اثر مثبت را بر سایر صفات زراعی و فیزیولوژیک مورد بررسی داشتند. در این شرایط بیش­ترین عملکرد دانه به میزان 1196 کیلوگرم در هکتار و کم­ترین عملکرد دانه نیز به میزان 814 کیلوگرم در هکتار مربوط به تیمار عدم کاربرد کود (شاهد) بود. تاثیر محلول­پاشی کودهای رایج آهن و روی نیز در افزایش اکثر صفات زراعی مورد بررسی و در نهایت عملکرد گیاه نخود چشمگیر بود و موجب افزایش معنی‌دار این صفات در مقایسه با تیمار شاهد شدند. اثر کود رایج روی در افزایش عملکرد دانه نسبت به کود رایج آهن بیش­تر بود. همچنین با بررسی اثر غلظت‌های مختلف کاربرد کودهای رایج و نانو ذره بر افزایش صفات مورد مطالعه و عملکرد مشخص شد که هر چه بر میزان غلظت کودها افزوده شد، میزان سایر صفات زراعی مورد بررسی و عملکرد دانه نسبت به تیمار شاهد (عدم کاربرد کود) بیش­ترافزایش یافت. بیش­ترین میزان عملکرد دانه در شرایط کاربرد سه گانه کودهای نانو ذره و در غلظت 8 گرم در لیتر به میزان 1392 کیلوگرم در هکتار حاصل شد.به طور کلی و به ترتیب بیش­ترین اثر مثبت معنی­دار بر صفات مورد بررسی مربوط به کاربرد سه گانه، دو گانه و سپس کاربرد جداگانه کودهای ریزمغذی بود. با توجه به نتایج به دست آمده کابرد غلظت 8 گرم در لیتر کود سه گانه آهن، روی و بور به صورت محلول­پاشی در دو مرحله نموی ابتدای رشد رویشی و گلدهی در منطقه مورد بررسی و مناطق مشابه عملکرد دانه نخود را در شرایط دیم به طور معنی­دار افزایش خواهد داد.

به منظور بررسی اثرات نیتروژن و رژیم های آبیاری بر عملکرد، اجزای عملکرد و برخی صفات فیزیولوژیکی کینوارقم سانتاماریا، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی در پردیس کشاورزی و منابع طبیعی،دانشگاه رازی، در سال 1399 اجرا گردید. فاکتورها شامل رژیم های آبیاری )بدون تنش خشکی )در زمان 50 درصد7تخلیه رطوبت قابل استفاده گیاه(، تنش ملایم )در زمان 65 درصد تخلیه رطوبت قابل استفاده گیاه( و تنش شدید خشکی)در زمان 80 درصد تخلیه رطوبت قابل استفاده گیاه(( و مقادیر نیتروژن )شاهد، ?? ، ??? ، ??? ، ??? و ???کیلوگرم در هکتا ر( از منبع اوره در چند نوبت بودند. اندازه گلدانها 50 × 50 × 50 سانتیمتر )طول، عرض و ارتفاع( واز جنس سیمان بودند. تاریخ کاشت 12 اردیبهشت و برداشت 9 مرداد بود. نتایج نشان داد که عملکردهای زیست تودهو دانه در شرایط بدون تنش و مصرف 200 کیلوگ رم در هکتار نیتروژن در بیشترین مقدار و در شرایط تنش شدید ومصرف 250 کیلوگرم در هکتار نیتروژن در کمترین مقدار بودند. میزان کاهش عملکرد دانه در شرایط تنش ملایم درسطوح نیتروژن بین 1 / 80 - 9 / 32 درصد و در تنش شدید در سطوح نیتروژن در دامنه بین 9 / 87 – 0 / 73 درصد نسبتبه تیمار بدون تنش خشکی )شاهد( و 200 کیلوگرم در هکتار نیتروژن بودند. با افزایش تنش خشکی سایر صفات ازجمله وزن هزار دانه، شاخص برداشت، ارتفاع بوته، محتوای نسبی آب برگ و آنتی اکسیدان سوپراکسیداز کاهش ولیآنتی اکسیدان پراکسیداز افزایش یافت. با افزایش نیتروژن محتوای نسبی آب برگ )تا 100 کیلوگرم در هکتار(،پراکسیداز و سوپراکسیداز و کاتالاز افزایش داشت. با افزایش نیتروژن، میزان کلروفیل a ، b، کاروتنوئیدها، پروتئینهای محلول، عملکرد کوانتومی و هدایت روزنه ای در شرایط بدون تنش خشکی افزایش ولی در شرایط تنش خشکی)ملایم و شدید( کاهش داشتند. در نهایت نتایج این آزمایش نشان داد که، اثر تنش خشکی بیشتر از اثر میزان نیتروژنبر صفات مورد بررسی بود، بگونه ای که در شرایط تنش خشکی ملایم و بخصوص شدید، مصرف نیتروژن چنداناهمیتی نداشت.

چکیده هدف: به منظور بررسی اثر کودهای سرک نیتروژن و گوگرد بر عملکرد کمی و کیفی کلزا (.Brassica napus L)   آزمایشی به صورت مزرعه‌ای در سال زراعی   1397-1396   در شهرستان کنگاور، استان کرمانشاه   انجام شد. روش‏شناسی پژوهش: آزمایش به صورت فاکتوریل با دو عامل کود نیتروژن و گوگرد در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل کود نیتروژن از منبع اوره در سه سطح   (60، 120 و 180 کیلوگرم در هکتار) و کود گوگرد از منبع سولفات آمونیوم در چهار سطح (صفر، 25 ،50 و 75 کیلوگرم) بودند. اعمال تیمارهای آزمایشی در دو مرحله قبل از شروع ساقه دهی و غنچه‌دهی کلزا صورت گرفت. یافته‌ها: نتایج آزمایش نشان داد که صفات کمی و کیفی کلزا   شامل ارتفاع بوته، وزن خشک و سطح برگ، عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک، تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف، وزن هزار دانه، شاخص SPAD، کارایی فتوسیستم II، درصد نیتروژن شاخساره، درصد نیتروژن دانه، محتوای فیبر دانه و درصد اسیدهای چرب اشباع بصورت معنی‌داری تحت تاثیر تیمارهای آزمایشی قرار گرفتند. با این حال تاثیر تیمارهای آزمایشی بر صفات وزن خشک ساقه، محتوای اسیدهای چرب غیراشباع، میزان کلروفیل‌های a و b، کاروتنوئید و پروتئین‌های محلول معنی‌دار نبود. مقایسه میانگین برهمکنش تیمارها نشان داد بیشترین عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک، تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف، وزن هزار دانه، ارتفاع بوته، وزن خشک   و سطح برگ، محتوای اسید چرب اشباع، محتوای نیتروژن دانه، محتوای نیتروژن شاخساره، حداکثر کارایی فتوسیستم II   و درصد فیبر دانه در سطح سوم کود نیتروژن و گوگرد (180 کیلوگرم نیتروژن   و 75 کیلوگرم گوگرد) مشاهده شد. برهمکنش تیمارها بر شاخص SPAD و درصد روغن دانه معنی‌دار نبود. اما شاخص SPAD تنها تحت تاثیر کود نیتروژن قرار گرفت بطوری که بیشترین میزان این شاخص با مصرف 180 کیلوگرم اوره در هکتار مشاهده شد. اثرات ساده تیمارهای آزمایشی بر درصد روغن دانه معنی‌دار بود و در بین سطوح کود نیتروژن بیشترین درصد روغن دانه با مصرف 180 کیلوگرم اوره در هکتار و در بین سطوح کود گوگرد بیشترین درصد روغن   دانه با مصرف   75 کیلوگرم سولفات آمونیوم در هکتار مشاهده شد.

مقدمه:پس از غلات، حبوبات با سطح زیرکشت 770 هزار هکتار وتولید 700 هزار تن، دومین سطح زیر کشت را در کشور ایران دارا هستند و نقش موثری درتامین پروتئین مورد نیاز کشور ایفا می­کنند. عدس از مهم­ترین حبوبات در سیستم­های کشت دیم بهخصوص در تناوب با جو و گندم در مناطق با بارندگی کم تا متوسط به حساب می­آید.ارزیابی سیستم­های مختلف تغذیه گیاه یکی از نیازهای مهم در برنامه‌ریزی زراعی است. عناصر کممصرف با وجود نیاز کم، جایگاه ویژه‌ای در تولید محصولات کشاورزی دارند. علی­رغم نقش معنی­داراین عناصر در رشد گیاهان، کمبود این عناصر در اغلب مناطق کشاورزی ایران به چشم می­خورد.اهدافباتوجه به نقش مهم عدس در تغذیه انسان­ها و تاثیرکود­های آهن و روی بر جنبه­های مختلف رشد گیاهان از جمله عدس، این آزمایش جهت مقایسه اثر محلول­پاشی غلظت­هایمختلف کود رایج و نانو سولفات آهن و سولفات روی در ابتدای مراحل رویشی و گلدهی بر عملکرد،اجزاء آن   و برخی صفات فیزیولوژیک عدس درشرایط دیم اجرا خواهد شد. روش تحقیقاین تحقیق در سال زراعی 98-1397در مزرعه­ی پژوهشی دانشگاه رازی انجام خواهد شد. آزمایش مورد نظر به‌صورت فاکتوریل در قالب طرحبلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار خواهد بود. فاکتور اول شامل محلول­پاشی سولفات آهن   و روی نانو و سولفات آهن و روی معمولی هرکدام درپنج سطح   شامل: 2،0، 4، 6 و 8 گرم در لیترو فاکتور دوم مرحله رشدی اعمال تیمار کودی در دو مرحله شامل: ابتدای رشد رویشی وابتدای گلدهی خواهد بود. رقم عدس مورد مطالعه نیز رقم کیمیا می­باشد. پس از نمونه برداری ازتیمارهای مختلف آزمایش، صفاتی مانند عملکرد دانه، عملکرد زیست­توده، شاخص برداشت، تعدادبوته در واحد سطح، تعداد دانه در بوته، وزن هزار دانه، ارتفاع بوته، محتوی کلروفیلو کارتنوئید­ها و پروتئین­های محلول برگ، درصد پروتئین دانه و عملکرد آن، سرعت فعالیتآنزیم­های آنتی اکسیدان شامل: کاتالاز، پروکسیداز و سوپراکسیددیسموتاز، پراکسیدهیدروژن، پایداری غشاء سلول­های برگ‌ و محتوی آهن و روی موجود در دانه اندازه­گیری

حبوبات پس از غلات، دومین منبع غذایی بشر به شمار می­روند. نخود Cicer arietinum L. در میان بقولات رتبه­ی سوم را در جهان دارد و مهم­ترین آن­ها در ایران است. در خاک­های قلیایی به دلیل تثبیت شدن اکثر عناصر ریزمغذی، جذب آنها توسط ریشه­های گیاهان کاهش می­یابد. در این شرایط محلول­پاشی عناصر ریزمغذی جذب آنها را توسط گیاه بهبود می­دهد. این تحقیق در همین راستا در سال زراعی 98-1397 در مزرعه­ای واقع در دهستان سراب‌نیلوفر در فاصله­ی حدود 20 کیلومتری شمال غربی شهر کرمانشاه، به­ صورت دو آزمایش مجزا و به صورت طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. تیمار مورد بررسی محلول‌پاشی جهار نوع کود شامل: 1) سولفات روی، 2) سولفات مس، 3) اسید بوریک و 4) فروت‌ست هر کدام در سه سطح   2، 4 و 8 در هزار و شاهد (عدم محلول­پاشی کود) بودند. در آزمایش اول محلول­پاشی شروع گلدهی و در آزمایش دوم در ابتدای غلاف­دهی انجام شد. در این بررسی صفت­های عملکرد دانه، عملکرد پروتئین، عملکرد زیست­توده، شاخص برداشت، تعداد دانه در بوته، تعداد غلاف در بوته، تعداد غلاف پر در بوته، تعداد غلاف خالی در بوته، ارتفاع بوته، تعداد شاخه‌های جانبی، درصد پروتئین، راندمان مصرف آب عملکرد اقتصادی، راندمان مصرف آب عملکرد زیست­توده، درآمد ناخالص عملکرد اقتصادی، درآمد ناخالص عملکرد کاه، راندمان اقتصادی مصرف آب و سود خالص مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس در هر دو مرحله (ابتدای گلدهی و ابتدای غلاف­دهی) حاکی از معنی­دار بودن اثر مثبت و معنی­دار سطوح مختلف محلول­پاشی بر تمام صفات مورد ارزیابی (به­جز سود خالص در ابتدای غلاف­دهی) در سطح احتمال یک درصد بود. بر اساس نتایج مقایسه میانگین­ها در دوره­ی گلدهی، بیشترین عملکرد دانه در تیمارهای 2 در هزار فروت­ست با 4544 کیلوگرم در هکتار، 2 در هزار بور با 4505 کیلوگرم در هکتار و 8 در هزار بور با 4319 کیلوگرم در هکتار و به ­ترتیب با 59، 58 و 51 درصد افزایش در مقایسه با تیمار شاهد با 2853 کیلوگرم در هکتار به دست آمد. بیشترین عملکرد دانه در تیمار محلول­پاشی در ابتدای غلاف‌دهی در سطوح 8 در هزار فروت­ست با 5867 کیلوگرم در هکتار)، 2 در هزار بور با 5744 کیلوگرم در هکتار و 2 در هزار فروت­ست با 5302 کیلوگرم در هکتار به ­ترتیب با 106، 101 و 86 درصد افزایش در مقایسه با تیمار شاهد به دست آمد. به­طور کلی بر اساس نتایج مقایسه میانگین گروهی فروت­ست و بور در تیمار محلول­پاشی در ابتدای گلدهی و فروت­ست و مس در ابتدای غلاف­دهی بهترین گروه­ها از نظر بهبود عملکرد دانه بودند. بنابراین در شرایط محیطی مشابه، به دلیل کسب حداکثر مقدار عملکرد و صفات مرتبط با آن، نسبت به سایر سطوح کودی قابل توصیه است.   

به منظور ارزیابی اثر محلول¬پاشی کودهای ریزمغذی،آهن، روی،مولیبدن،منگنز،بور ومس درمراحل مختلف رشد و نمو شامل:رشد رویشی اولیه(vn)، زمان گل¬دهی (R1) و زمان غلاف دهی (R4) برخصوصیات زراعی،فیزیولوژیکی ومورفولوژیکی نخود(Cicer arietinum L.)در شرایط مزرعه،آزمایشی در سال زراعی 98-97 در شهرستان کنگاور بصورت اسپلیت پلات با طرح پایه بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد.در این آزمایش عامل اصلی زمان محلول¬پاشی در سه مرحله نموی رشد رویشی اولیه=A1 ، مرحله گل¬دهی=A2 ومرحله غلاف-دهی=A3 ومحلول¬پاشی عناصر ریزمغذی در هفت سطح شامل: نانو کودهای آهن یک و نیم در هزار=B1، منگنز یک نیم در هزار=B2، روی یک و نیم در هزار=B3، مولیبدن یک در هزار=B4، مس یک در هزار=B5، بور دو در هزار=B6 وشاهد محلول¬پاشی با آب=B7 به عنوان فاکتور فرعی قرار داده شدند.نتایج حاصل از تجزیه واریانس ومقایسه میانگین¬ها نشان داد که محلول¬پاشی با نانو کودهای آهن ومنگنز در زمان شاخه¬دهی بر صفات مهمی چون عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک، تعداد دانه در غلاف، شاخص سطح برگ، پروتئین دانه معنی دار بوده، همچنین اعمال کودهای آهن (1577کیلوگرم در هکتار)، روی(1549 کیلوگرم در هکتار) ومولیبدن (1553 کیلو گرم در هکتار) بر صفت عملکرد دانه بیشترین مقادیر را به خود اختصاص دادند. فاکتور کودهای ریزمغذی بر روی صفاتی چون سوپراکسیدیسموتاز، پروتئین محلول برگ، پروتئین دانه معنی دار بوده و فاکتور زمان محلول¬پاشی بر صفت پراکسیدازوسوپراکسید دیسموتازمعنی دار شده است.

   Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA To study the effect of planting date and plant density on the quality and quantity of two varieties of flaxseed oil, two field experiments were carried out in 2016 and 2017 in research farm of Campus of Agriculture and Natural Resources, Razi University of Kermanshah

بررسی اثر گوگرد بنتونیت دار و نیتروژن بر عملکرد و اجزای عملکرد و برخی خصوصیات کیفی و رشد ریشه گندم آبی (رقم سیروان)

  به منظور بررسی اثر محلول­پاشی سالیسیلیک اسید و آسکوربیک اسید بر کمیت و کیفیت عملکرد دو رقم کتان روغنی در شرایط تنش خشکی پس از گلدهی در سال زراعی 96-1395، پژوهشی در مزرعه تحقیقاتی ارگانیک پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی کرمانشاه به صورت آزمایش اسپلیت - فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی در سه تکرار انجام شد. در این پژوهش کرت­های اصلی شامل رژیم رطوبتی در دو سطح: 1- شاهد 2- تنش کم­آبی پس از گلدهی و کرت های فرعی شامل، فاکتور رقم در دو سطح: 1- رقم هندی و 2- رقم مجاری، فاکتور محلول پاشی شامل سالیسیلیک اسید (صفر، 100، 200 پی­پی­ام) و آسکوربیک اسید (صفر، 100، 200 پی­پی­ام) ، فاکتور زمان در دو مرحله شامل: 1- رشد رویشی (طویل شدن ساقه)، 2- مرحله رشد زایشی (گلدهی کامل) بودند. بر اساس نتایج به دست آمده اثر رقم، محلول­پاشی و رژیم رطوبتی بر اکثر صفات مورد مطالعه به استثنای صفات مرفولوژیک معنی­دار بودند. در شرایط بدون تنش عملکرد دانه و عملکرد زیست­توده رقم مجاری به طور معنی­داری بیشتر از رقم هندی بود. اعمال تنش خشکی پس از گلدهی سبب کاهش معنی­دار عملکرد دانه (32 درصد)، عملکرد زیست­توده (28 درصد)­، تعداد کپسول در بوته، تعداد دانه در بوته، وزن هزار دانه،درصد روغن دانه، عملکرد روغن، عملکرد پروتئین مقدار نیاز حرارتی و موجب افزایش معنی­دار درصد پروتئین دانه (22 درصد) گردید. نتایج همچنین نشان داد که تیمارهای رژیم رطوبتی، رقم، محلول­پاشی و زمان محلول­پاشی اثر معنی­­داری بر صفات فیزیولوژیک و بیوشیمیایی داشتند. به طوری که تنش کم­آبی باعث کاهش محتوی نسبی آب برگ، سرعت فعالیت آنزیم کاتالاز و محتوی پروتئین­های محلول برگ­ها و افزایش محتوی کلروفیل a و کاروتنوئیدها و سرعت فعالیت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز شد. اعمال تیمار محلول­پاشی نه تنها در شرایط تنش خشکی پس از گلدهی سبب افزایش و بهبود عملکرد و سایر صفات مورد بررسی و تخفیف اثرات تنش خشکی پس از گلدهی شد، بلکه در شرایط مطلوب آبیاری نیز محلول­پاشی با سالیسیلیک اسید و آسکوربیک اسید 200 پی­پی­ام نتایج بهتری نسبت به تیمار شاهد نشان دادند. با توجه به نتایج به دست آمده، به نظر می­رسد استفاده از سالیسیلیک اسید و آسکوربیک اسید در تیمارهای تنش خشکی سبب شد تا این ماده با خاصیت آنتی اکسیدانی خود اثرات مخرب تنش را کم و باعث تعدیل و کاهش آسیب در گیاه کتان شود. پس می­توان نتیجه گرفت که مصرف آسکوربیک اسید و سالیسیلیک اسید در گیاهان در معرض تنش قرار گرفتهاحتمالاً می­تواند سبب افزایش مقاومت گیاه در برابر تنش خشکی شود .

  در کشور ایران به­ علت شرایط جغرافیایی خشک و نیمه خشک، کشت عدس به طور عمده به صورت دیم و با عملکرد بسیار پایین­تر از تولید جهانی صورت می­گیرد. علت اصلی کاهش عملکرد در مناطق دیم، تنش خشکی آخر فصل رشد است. باکتری­های محرک رشد گیاه قادرند با مکانیسم­های متعددی از جمله کمک به انحلال و جذب مواد غذایی و همچنین تنظیم هورمون­های رشدی سبب تحریک وتوسعه رشد گیاه وکمک به جذب بیشترآب و مواد غذایی گیاه شده و از گیاه در مقابل اثرات تنش خشکی محافظت کنند. بنابراین در این پژوهش اثر سویه­های­ مختلف باکتری­های محرک رشد گیاه بر کیفیت و کمیت عملکرد و خصوصیات رشدی سه رقم عدس در شرایط دیم در مزرعه تحقیقاتی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی در سال زراعی 95-1394 در دو آزمایش جداگانه گلخانه­ای و مزرعه­ای به صورت آزمایش فاکتوریل مورد بررسی قرار گرفت. فاکتور اول شامل سه رقم عدس (محلی کرمانشاه، بیله سوار و کیمیا) و فاکتور دوم سویه­های مختلف باکتری که در شرایط گلخانه ده سویه (شامل : B124، B40، E10، E7، E3،P6، D4، D1، B19، D3) بودند و بر اساس نتایج آزمایش گلخانه­ای شش سویه­ برتر شامل: Acromobacter sp.،Bacillus sp. ،Bacillus licheniformis ، Pseudomonas putida، Bacillus cereus، (Bacillus megaterium انتخاب و در ادامه جهت استفاده در آزمایش مزرعه­ای شناسایی شدند. بر اساس نتایج تجزیه واریانس، اثر تیمار باکتری­های محرک رشد بر عملکرد دانه، عملکرد زیست­توده، وزن هزار دانه، تعداد دانه در غلاف و ارتفاع بوته در سطح احتمال 01/0 معنی­دار شد. بوته­های تیمار شده با سویه Bacillus licheniformis دارای بیشترین عملکرد دانه و بوته­های تیمار شده با Pseudomonas putida دارای بیشترین عملکرد زیست­توده بودند. رقم­ها از نظر عملکرد دانه، عملکرد زیست­توده، شاخص برداشت، تعداد غلاف خالی در بوته، تعداد دانه در غلاف، تعداد شاخه­های فرعی، تعداد شاخه­های فرعی­فرعی در سطح احتمال 01/0 با هم تفاوت معنی­دار داشتند. در بین ارقام عدس، رقم کیمیا بیشترین و رقم محلی کرمانشاه کمترین عملکرد دانه را بخود اختصاص دادند. رقم کیمیا از نظر عملکرد زیست­توده، شاخص برداشت، وزن هزار دانه و ارتفاع بوته نسبت به رقم­های بیله­سوار و ­محلی کرمانشاه برتری داشت. اثر متقابل رقم و باکتری­  hy;های محرک رشد گیاه بر صفت­های تعداد دانه در بوته، تعداد غلاف در بوته، تعداد غلاف پر در بوته، درصد پروتئین ساقه، درصد پروتئین دانه، عملکرد پروتئین دانه، نیاز حرارتی جهت گل­دهی و نیاز حرارتی جهت رسیدگی فیزیولوژیک در سطح احتمال 01/0 معنی­  hy;دار شدند. سویه­های Acromobacter sp.   و Pseudomonas putida   بیشترین اثر مثبت را بر صفت­های تعداد دانه در بوته، تعداد غلاف در بوته و تعداد غلاف پر در بوته و سویه Bacillus megaterium   دارای بیشترین اثر مثبت معنی­دار بر درصد پروتئین دانه و سویه Bacillus licheniformis   دارای بیشترین اثر مثبت معنی­دار بر عملکرد پروتئین دانه و سویه Pseudomonas putida   دارای بیشترین اثر افزایشی معنی­دار بر نیاز حرارتی گل­دهی و رسیدگی رقم­های مختلف عدس بودند. با توجه به نتایج به دست آمده می­شود نتیجه­گیری نمود که، احتمالاً کاربرد سویه­های باکتری محرک رشد گیاه منجر به افزایش عملکرد دانه عدس در مناطق دیم خواهد شد.

   انگور یکی از مهمترین­ محصولات باغی در دنیا و ایران است. ارزش این محصول به لحاظ تازه خوری، کشمش، روغن و غیره است. مهمترین عامل محدود کننده رشد درختان میوه در مناطق خشک و نیمه خشک کمبود آب قابل استفاده است. استفاده از راهکارهای تغذیه­ای همانند استفاده از کودهای مناسب می­تواند سبب بهبود عملکرد گیاه در شرایط کم آبی باشد. این تحقیق به منظور بررسی کاربرد کودهای سولفات پتاسیم، کمپوست و بایوچار بر برخی ویژگی­های انگور بیدانه قرمز تحت شرایط تنش آبی با 4 تیمار کودی و 2 تیمارآبی در 4 تکرار به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک کامل تصادفی انجام شد. تیمارها شامل: تیمار شاهد (بدون مصرف کود) و تیمارهای کودی سولفات پتاسیم، کمپوست و بایوچار به ترتیب به مقدار ده گرم، پنج درصد و ده درصد و تیمار آبی، تنش 40 و 80 (شاهد) درصد ظرفیت زراعی تا زمان بروز علائم تنش آبی انجام شد. داده­های جمع آوری شده با نرم افزار SAS تجزیه گردید. نتایج نشان داد سولفات پتاسیم باعث افزایش پتاسیم خاک و گیاه می­شود. کمپوست موجب افزایش فسفر، سدیم، هدایت الکتریکی ، کربن آلی خاک ونیتروژن، آهن، روی و مس گیاه شد. همچنین بایوچار باعث افزایش پتاسیم ، کربن آلی خاک و پتاسیم گیاه و فسفر گیاه شد. بایوچار و کمپوست به ترتیب تحت شرایط تنش آبی موجب افزایش رطوبت نسبی برگ، فتوسنتز، تعرق، هدایت روزنه­ای، کلروفیل و پروتئین محلول شدند. آنزیم­های پراکسیداز، سوپراکسید دیسموتاز کمترین مقدار تحت شرایط تنش آبی در تیمار کودی بایوچار داشتند. کمپوست و بایوچار تحت شرایط تنش آبی نسبت به کود شیمیایی سولفات پتاسم در بهبود وضعیت انگور نتیجه بهتری دارند.

این تحقیق به منظور ارزیابی نقش تغذیه جنینی بصورت تزریق درون تخم­مرغی در افزایش وزن   و طول بدن جوجه یک روزه ،آزمایشی با 60 قطعه تخم بارور جوجه­گوشتی (با میانگین وزن 2+64گرم)، با استفاده از تکنیک پوسته اجاره ای، در قالب یک طرح کاملا تصادفی فاکتوریل ?×?   اجرا شد.کربوهیدرات مورد استفاده در این آزمایش شامل مالتوز و ساکارز در دو سطح بود.تیمارها شامل: ?) افزودن 7/0 میلی لیترکربوهیدرات ( S %5/1   M +   %5/)، 2) افزودن 7/0 میلی لیترکربوهیدرات (S   %5/2   M + %5/1 )،3 ) افزودن 7/0 میلی لیترکربوهیدرات کربوهیدرات S)   %5/1   M + %5/2)،   4) افزودن7/0 میلی لیترکربوهیدرات   (S %5/2   M + %5/2)،   5)گروه شاهد 1 با پوسته ی اجاره ای، 6)گروه شاهد 2 با تخم مرغ   معمولی. در طول آزمایش وضعیت زنده مانی و رشد جنین در طی تکوین جنینی مورد ارزیابی قرار گرفت .در زمان هچ وزن جوجه هچ شده، درصد جوجه­درآوری و نسبت وزن جوجه هچ شده به وزن تخم مرغ مورد ارزیابی قرار گرفت .افزودن سطوح مختلف کربوهیدرات تاثیر معنی داری بر وزن   و طول جوجه ها داشت(05/0P<). به طوریکه بیشترین وزن   و در روزهچ با افزودن 7/0 میلی لیترکربوهیدرات (S %5/2   M + %5/2) (وزن جوجه 08/49 گرم و) و کمترین آن در گروه شاهد1 (وزن جوجه­یک روزه حاصل از تخم­مرغ معمولی05/45 گرم) و نیز بیشترین طول بدن جوجه ی یک روزه با افزودن7/0 میلی لیترکربوهیدرات   (S %5/2 M + %5/2)، (طول جوجه 88/18 سانتی متر) و کمترین آن در گروه شاهد1 (وطول جوجه­یک روزه حاصل از تخم­مرغ معمولی26/17 سانتی متر) مشاهده گردید.

زوال یا پیری بذر یکی از عوامل کاهش‌دهنده بنیه بذر و محدودکننده جوانه­زنی می­باشد. بنابراین، تحقیقحاضر در راستای بررسی قابلیتپرایمینگبذر با برخی تنظیم کننده های رشد گیاهی جهت پیشگیری یا بهبود زوال بذرکتاندر پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی اجرا گردید. این آزمایش در دو بخش مجزا برای مطالعه امکان پیشگیری و بهبود از زوال بذر انجام شد. در بخش اول، ابتدا بذور را با هورمون‌های مدنظر پرایم کرده سپس مورد فرسودگی قرار گرفتند. در بخش دوم، ابتدا بذور فرسوده شده، سپس پرایم­های مورد نظر بر روی بذر­های فرسوده اعمال شد. برای آزمایش هر هورمون، سه فاکتور شامل فرسودگی بذر (در سه سطح: بدون فرسودگی، فرسودگی ملایم و فرسودگی شدید)، پرایمینگ با هورمون (در چهار غلظت) و دو رقم بذر کتان (هندی و مجارستانی) در نظر گرفته شد. هورمون­ها شامل: سالیسیلیک اسید، استیل سالیسیلیک اسید، سیتوکینین ، جیبرلیک اسید و اکسین بودند. آزمایش هیدروپرایمینگ نیز شامل سه سطح فرسودگی، دو رقم کتان و دو سطح پرایمینگ (بدون پرایمینگ و پرایم با آب) بود. صفات مورد ارزیابی شامل درصد جوانه‌زنی نهایی، سرعت جوانه‌زنی، متوسط زمان لازم برای جوانه‌زنی، متوسط جوانه‌زنی روزانه، درصد گیاهچه نرمال، طول ساقه­چه، طول ریشه­چه، وزن خشک ساقه­چه، وزن خشک ریشه­چه، شاخص بنیه گیاهچه طولی و شاخص بنیه گیاهچه وزنی بودند.نتایج نشان داد که رقم هندی در هر دو بخش پیشگیری و بهبود زوال بذر نسبت به رقم مجاری برتری داشت. این برتری هرچند در برخی صفات معنی‌دار نبود. با افزایش فرسودگی بذر، روند کاهشی در خصوصیات جوانه‌زنی مشاهده شد. نتایج نشان داد که هورمون اکسین در غلظت‌های 50 و 100 میلی‌گرم در لیتر و هورمون جیبرلیک اسید در غلظت‌های 50 و 100 میلی‌گرم در لیتر می‌تواند باعث پیشگیری از فرسودگی بذر کتان گردد. سایر تیمارها تاثیر معنی‌داری در پیشگیری از زوال بذر نداشتند. در بخش بهبود فرسودگی بذور زوال یافته، نتایج نشان داد که هورمون جیبرلیک اسید در غلظت 50 و 100 میلی‌گرم در لیتر، قابلیت بهبود فرسودگی بذور را داشت. هورمون سالیسیلیک اسید نیز در غلظت 50 میلی‌گرم در لیتر در هر سه سطح فرسودگی کارایی بالاتری نسبت به دیگر غلظت‌ها داشت. به طور کلی می‌توان نتیجه گرفت جهت پیشگیری از فرسودگی بذر کتان می‌توان از پرایمینگ بذر با هورمون‌های اکسین و جیبرلیک اسید و جهت بهبود بذور زوال یافته از پرایمینگ بذر با هورمون جیبرلیک اسید و سالیسیلیک اسید استفاده کرد.

   به منظور بررسی اثر پرایمینگ و تلقیح بذر با باکتری­های محرک رشد بر کمیت و کیفیت عملکرد دو رقم کتان روغنی در شرایط کنترل و تنش خشکی بعد از گلدهی در سال زراعی 95-1394، تحقیقی در مزرعه تحقیقاتی ارگانیک پردیس کشاورزی ومنابع طبیعی دانشگاه رازی کرمانشاه به صورت دو آزمایش فاکتوریل جدا از هم در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی در سه تکرار انجام شد و تجزیه واریانس به صورت طرح تجزیه مرکب در دو محیط انجام شد. آزمایش اول در شرایط کنترل و آزمایش دوم در شرایط تنش خشکی بعد از گلدهی انجام شد. در هر دو آزمایش فاکتور رقم در دو سطح (هندی و مجاری) و فاکتور پیش تیمار بذر درهشت سطح شامل پنج سویه باکتری (باسیلوس اس­پی، باسیلوس مگاتریوم، باسیلوس آمیلولیکوفاشینس، باسیلوس پومیلوس، سودوموناس جنیکولاتا) و دو سطح پرایمنگ با آب مقطر، نیترات پتاسیم و به همرا ه یک تیمار شاهد انجام شد. بر اساس نتایج به دست آمده اثر رقم، پیش­تیمار بذر و محیط بر اکثر صفات مورد مطالعه معنی­دار بود. در شرایط کنترل رطوبتی از نظر عملکرد دانه تفاوت معنی­داری بین دو رقم مورد بررسی نبود ولی در این شرایط عملکرد زیست­توده رقم مجاری به طور معنی­داری از رقم هندی بیشتر بود. اعمال تنش خشکی از مرحله گلدهی تا زمان رسیدگی سبب کاهش معنی­دار عملکرد دانه (44 درصد)، عملکرد زیست­توده­ (46 درصد)، تعداد کپسول در بوته، تعداد دانه در بوته، وزن هزار دانه، تعداد کپسول پوک، ارتفاع بوته، تعداد شاخه اصلی، تعداد شاخه فرعی، درصد پروتئین ساقه، درصد روغن دانه، عملکرد پروتئین، عملکرد روغن، مقدار نیاز حرارتی و سرعت رشد گیاه و برعکس موجب افزایش معنی­دار صفت درصد پروتئین دانه (17 درصد) گردید. استفاده از پیش تیمارها نه تنها در شرایط تنش خشکی پس از گلدهی سبب افزایش و بهبود عملکرد و سایر صفات مورد بررسی و تخفیف اثرات تنش خشکی پس از گلدهی شد، بلکه در شرایط مطلوب آبیاری نیز با استفاده از پرایمینگ بذر و اعمال باکتری­های محرک رشد مخصوصاً باکتری­های باسیلوس مگاتریوم و باسیلوس آمیلولیکوفاشینس نتایج بهتری نسبت به تیمار شاهد به دست آمد. با توجه به نتایج به دست آمده، به نظر می­رسد استفاده از سویه­های مناسب باکتری­های محرک رشد گیاه جهت تلقیح بذر، یکی از راهکارهای مناسب جهت افزایش کارایی گیاهان زراعی در شرایط تنش خشکی باشد.واژه های کلیدی: کتان روغنی، باکتری محرک رشد، پرایمینگ، تنش خشکی

چکیدهنخود یکی از حبوبات مهم در غرب کشور است. به منظور بررسی رشد ریشه و عملکرد ارقام نخود کابلی در تاریخ‌های مختلف کشت، آزمایشات مزرعه‌ای و گلدانی در دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی دانشگاه رازی اجرا گردید. آزمایش‌ مزرعه‌ای به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار و آزمایش گلدانی نیز به‌ صورت فاکتوریل در قالب طرح کامل تصادفی در سه تکرار در سال زراعی 1395-1394 انجام شد. در آزمایش مزرعه‌ای و گلدانی هفت ژنوتیپ نخود کابلی (آرمان، آزاد، فیلیپ55-98، عادل، بومی کریشه، هاشم و ILC 482) در سه تاریخ کاشت 20/08/1394، 20/9/1394 و 10/12/1394 مورد بررسی قرار گرفتند. صفات مورد بررسی در آزمایش مزرعه‌ای شامل، عملکرد دانه، شاخص برداشت، عملکرد بیولوژیک، ارتفاع بوته، انتقال مجدد، سهم انتقال مجدد ساقه و کارایی ساقه در انتقال مجدد بودند. در آزمایش گلدانی نیز صفاتی چون، وزن خشک ریشه، نسبت ریشه به اندام‌هوایی، طول ریشه اصلی، مجموع طول ریشه، حجم ریشه و چگالی ریشه مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که رقم هاشم و ژنوتیپ بومی کریشه بیشترین مقدار صفات عملکرد دانه، انتقال مجدد مواد فتوسنتزی ذخیره‌ای به دانه‌ها را به خود اختصاص دادند. از لحاظ تاریخ کاشت بهترین تاریخ کشت مربوط به تاریخ 20/8/94 یا همان تاریخ کشت اول بود که بیشترین عملکرد دانه در گیاه نخود در این تاریخ محقق شد. نتایج آماری حاصله از آزمایش مزرعه‌ای موید این موضوع می‌باشد که ارقام هاشم و کریشه از نظر مقدار و سهم انتقال مجدد مواد فتوسنتزی ذخیره شده در ساقه در شکل‌گیری عملکرد دانه بیشترین مقدار را به خود اختصاص دادند.در آزمایش گلدانی ارقام آرمان و بومی کریشه در تاریخ 20/8/94 بالاترین مجموعه طول ریشه، حجم ریشه، وزن خشک ریشه، نسبت ریشه به اندام هوایی و چگالی ریشه را داشتند. بنظر می‌رسد کلیه صفات مربوط به ریشه نخود تحت تاثیر ژنتیک و محیط بودند لذا برای ارتقا و افزایش مقاومت به خشکی در گیاه نخود یافتن ژنوتیپ‌هایی با سیستم ریشه‌ای قوی وکارآمد از اولویت‌ها است.   کلمات کلیدی: زمان کاشت، نخود، انتقال مجدد، وزن خشک ریشه، ژنوتیپ  

یکی از روشهای پیشرفته و جدید که به تازگی رواج یافته است، استفاده از خاکپوش (مالچ) می باشد. بدین منظور آزمایشی در قالب طرح پایه بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی کرمانشاه، در دو سال 1395 و 1396 به اجرا در آمد. گیاهان مورد استفاده   ذرت، آفتابگردان، عدس و نخود بود. تیمارها شامل مالچ پلاستیکی بین ردیف، مالچ پلاستیکی روی گیاه (در نخود، عدس، و ذرت) و تیمار شاهد بود. مالچ پلاستیکی بین ردیف نسبت به تیمارهای دیگر بیشترین افزایش رشد و عملکرد را در همه گیاهان مورد آزمایش داشت. نتایج حاصل از مقایسه میانگین تیمارها نشان داد که عملکرد دانه، وزن صد دانه، تعداد غلاف در نخود و عدس و در هر دو سال در تیمار بین ردیف نسبت به شاهد بیشتر بود. در عدس در هر دو سال، تیمار مالچ بین ردیف نسبت به شاهد تعداد دانه در غلاف بیشتری داشت. در نخود در صفت تعداد دانه در غلاف اختلاف معنی داری میان تیمارها در هر دو سال مشاهده نشد. در ذرت، عملکرد بیولوژیک، شاخص برداشت، تعداد دانه در ردیف، وزن بلال و وزن صد دانه در تیمار بین ردیف نسبت به شاهد بیشتر بود اما نسبت به تیمار مالچ روی گیاه اختلاف معنی دار نبود. در صفات تعداد ردیف در بلال، وزن غلاف، طول چوب بلال و میزان کلروفیل اختلاف معنی داری مشاهده نشد. در آفتابگردان، عملکرد بیولوژیک، قطر طبق، وزن طبق و وزن صد دانه در تیمار بین ردیف نسبت به شاهد بیشتر بود و در صفات شاخص برداشت، تعداد دانه در طبق و میزان کلروفیل اختلاف معنی داری بین تیمارها مشاهده نشد. در کل نتایج این آزمایش نشان داد کاربرد مالچ در بین ردیفهای کاشت احتمالا بعلت کاهش رشد علفهای هرز، حفظ رطوبت و بهبود   مصرف آب منجر به افزایش عملکرد گیاهان مذکور گردید.

اطلاعات مستند محدودی در مورد اکولوژی علف­های هرز متعلق به جنس گل گندم در ایران وجود دارد. در این پژوهش دو گونه­ی گل گندم شامل Centaurea solstitialis و Centaura balsamita که به تازگی مشکل­ساز شده­اند انتخاب و مورد بررسی قرار گرفتند. در این پژوهش دو ساله سعی بر آن بود که در درجه­ی اول خصوصیات اصلی و واکنش­ها و سازکارهای هر دو گونه مورد بررسی قرار گرفته و سپس آزمایشاتی در جهت شناخت بهتر و مدیریت هر دو گونه طراحی شود. این پژوهش در چهار بخش اصلی شامل اکولوژی جوانه­زنی (تاثیر اسیدیته، نیترات پتاسیم، پتانسیل اسمزی، شوری و ...)، عمق دفن و مدت زمان نگهداری، بررسی فنولوژی و رقابت صورت گرفت. نتایج این مطالعه نشان داد که بذر هر دو گونه غیر فتوبلاستیک هستند. بهترین دمای جوانه­زنی برای آن¬ها 25 درجه سانتی­گراد است و حداقل و حداکثر جوانه­زنی به ترتیب در 5 و 35 درجه رخ می­دهد. هر دو گونه واکنشی کاملا منفی نسبت به نیتروژن داشته و جزو نیتروفیل­ها محسوب نمی­شوند. حد بازدارنده­ی شوری برای آن¬ها 250 میلی­مولار بود و تا قبل از این سطح واکنشی نزولی همراه با جوانه­زنی کاهشی داشتند. حداکثر عمقی که در آن جوانه­زنی مشاهده شد عمق 5 سانتی­متری بود. واکنش خاصی نسبت به اسیدیته نداشته و در محدوده­ی 4 تا 10 جوانه­زنی مشاهده شد. هر دو گونه نسبت به خشکی مقاوم بوده و بنابراین قابلیت جوانه­زنی در مناطق خشک را دارند. در رابطه با واکنش­های عمق دفن مشاهده شد که جوانه­زنی در عمق 5 سانتی­متری پس از گذشت 9 ماه و در محیط تاریک و دمای متغیر 20*10 درجه، بالاترین درصد جوانه­زنی را به خود اختصاص داد.   تمامی عوامل ذکر شده به نوعی در شکستن خواب بذور سهم داشته و باعث افزایش جوانه­زنی شدند. کمترین درصد در رابطه با بذرهای موجود در انبار، گذشت زمان 3 ماه پس از دفن و وجود نور مشاهده شد. بررسی فنولوژی نشان داد گل گندم گیاهی یکساله و زمستانه است که در اوایل دی ماه جوانه­زنی داشته و در اواخر مرداد با ریزش بذر مواجه می­شود. گیاهی حجیم با مورفولوژی خاص که در مواردی ارتفاعی بیش از 190 سانتی­متر دارد. قدرت رقابت بالایی داشتند و سبب کاهش عملکرد گندم به مقدار زیادی شدند.  کلمات کلیدی: جوانه­زنی، عمق دفن و مدت زمان نگهداری، فنولوژی، رقابت

به­منظور بررسی تاثیر آبیاری تکمیلی در مراحل مختلف رشد و نمو نخود فرنگی (گلدهی، غلاف­دهی، گلدهی + غلاف­دهی) به­همراه شرایط دیم (شاهد) و کاربرد خارجی هورمون­های مختلف رشد شامل اکسین (IAA)، جیبرلیک­اسید (GA3) و سیتوکینین (6-BAP) به همراه آب مقطر (شاهد)، آزمایشی در سال 95-1394، به­صورت اسپلیت­پلات بر پایه طرح بلوک­های کامل تصادفی در سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی اجرا گردید. براساس نتایج به­دست آمده، اثرات متقابل آبیاری تکمیلی × هورمون بر عملکرد غلاف سبز، عملکرد بیولوژیک، وزن صد دانه، شاخص برداشت و رنگیزه­های اصلی و کمکی فتوسنتزی معنی­دار بود. تعداد غلاف در بوته و دانه در غلاف نیز تحت تاثیر اثرات ساده آبیاری تکمیلی و هورمون قرار گرفتند. انجام آبیاری تکمیلی در دو مرحله گلدهی + غلاف­دهی و کاربرد هورمون­های سیتوکینین و اکسین موجب تولید بیشترین عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک و وزن صد دانه شد. بیشترین تعداد غلاف در بوته و دانه در غلاف نیز در انجام آبیاری در دو مرحله و کاربرد خارجی هورمون­ها به­دست آمد. بیشترین میزان کلروفیل a و b مربوط به گیاهان تحت آبیاری تکمیلی در مراحل گلدهی + غلاف­دهی و کاربرد سیتوکینین و برای کارتنوئیدها با کاربرد جیبرلیک­اسید بود. کاربرد خارجی سیتوکینین باعث افزایش میزان کارایی فتوشیمیایی فتوسیستم II، شاخص زنده­مانی، میزان قند و پروتئین محلول و محتوی نسبی آب برگ شد. اثرات ساده آبیاری تکمیلی و هورمون نیز بر آنزیم­های آنتی­اکسیدانت معنی­دار بود و بیشترین میزان آن­ها در شرایط دیم و کاربردهورمون­ها بدست آمد. به­طورکلی می­توان بیان کرد که انجام آبیاری تکمیلی و استفاده خارجی از هورمون­های رشد بویژه سیتوکینین و اکسین می­تواند جهت جلوگیری از مواجه شدن نخود فرنگی با تنش خشکی در مراحل حساس گلدهی و غلاف­دهی و افزایش عملکرد اقتصادی آن مناسب باشد.  

چکیده 

نشاءکاری یکی از روش­های اساسی می­باشد که موجب زودرسی محصول و افزایش عملکرد می­گردد. با توجه به اینکه در بین گیاهان زراعی استان کرمانشاه، آفتابگردان، ذرت، چغندرقند و کدو با مصارف متعدد دارای سطح زیر کشت بالاتری هستند، از این رو این آزمایش به منظور افزایش عملکرد این گیاهان با روش کشت نشایی طی دو سال زراعی ( 94 – 93 و 95 – 94) در دو بخش گلخانه و مزرعه تحقیقاتی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی، کرمانشاه انجام شد. آزمایش در سال اول به صورت فاکتوریل و در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با چهار تکرار بود. عامل­ها شامل دو روش کاشت (کشت مستقیم بذر و نشاءکاری 4 و 6 هفته­ای) و دو تاریخ کاشت (کشت زودهنگام و کشت زمان معمول) بود. آزمایش در سال دوم بصورت طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار بود. تیمارها شامل نشاءکاری (نشاءکاری 6 هفته­ای زودهنگام برای ذرت و چغندرقند، نشاءکاری 4 هفته­ای زمان معمول برای آفتابگردان، بذرکاری زودهنگام برای کدوآجیلی) و کشت زمان معمول بذر (شاهد) بود. نتایج آزمایش در سال اول نشان داد که بیشترین عملکرد بیولوژیکی در ذرت، چغندرقند، آفتابگردان و کدو به ترتیب مربوط به نشای 6 هفته­ای زودهنگام، نشای 6 هفته­ای زودهنگام، نشای 4 هفته­ای زودهنگام و بذرکاری زودهنگام بود که به عنوان تیمار برتر شناخته شد و برای تکرار آزمایش در سال دوم انتخاب گردید. نتایج پژوهش در سال دوم نشان داد که کشت نشایی در مقایسه با کشت مستقیم باعث افزایش عملکرد بیولوژیکی، کلروفیل، سطح برگ و عملکرد دانه در آفتابگردان و ذرت و عملکرد شکر در چغندرقند شد. در کدو، کشت زودهنگام بذر نسبت به کشت زمان معمول بذر عملکرد بیولوژیکی، کلروفیل، هدایت روزنه­ای بالاتری داشت. اختلاف معنی­داری بین عیار قند در هر دو کشت نشایی و بذرکاری چغندرقند وجود نداشت. بنابراین جهت افزایش عملکرد، نشاءکاری شش هفته­ای در تاریخ زودهنگام برای ذرت و چغندرقند و چهار هفته­ای در تاریخ زودهنگام برای آفتابگردان جهت زودرس نمودن محصول برای شهر کرمانشاه توصیه می­گردد. تاریخ­های کشت و سنین نشاء دیگری بجز موارد ذکر شده در این تحقیق برای مطالعات بعدی توصیه می­گردد.

بررسی اثر قطع آبیاری در زمان های مختلف رشدی بر عملکرد و اجزای عملکرد ذرت سینگل گراس 704

ارزیابی اثرات سالیسیلیک اسید و عنصر روی بر برخی پارامترهای فیزیولوژیکیارقام نخودفرنگی

میاگروم علف هرزی زمستانه است که در گیاهان زراعی پاییزه مثل گندم و جو به­ویژه در استان کرمانشاه به تازگی مشکل ساز بوده است. این علف هرز، نوظهور است و در ایران و جهان مطالعات زیادی روی آن انجام نشده است. این مطالعه به منظور بررسی تاثیر عمق و مدت دفن بر جوانه زنی بذور علف هرز میاگروم در 2 بخش مزرعه­ای و آزمایشگاهی به صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملاً تصادفی با 4 تکرار انجام شد. بذور در اعماق مختلف صفر (سطح خاک)، 5، 10، 20 و 40 سانتیمتری خاک قرار گرفتند و بعد از گذشت زمان­های 2، 4، 6، 9، 12 و 14 ماه از خاک خارج و به آزمایشگاه منتقل شده و تحت تیمارهای دما و نور قرار گرفتند. تیمار دما در 3 سطح (25 درجه سانتیگراد ثابت، 10/5 و 20/10 درجه سانتیگراد متغیر) و تیمار نور در 2 سطح (نور و تاریکی) اعمال شد. نتایج نشان داد که بذور علف هرز میاگروم فتوبلاستیک نیست و در نور و تاریکی به طور یکسان جوانه می­زنند. دمای بهینه جوانه زنی بذور میاگروم رژیم دمایی 20/10 متغیر بود. عمق دفن بر جوانه زنی بذور اثر معنی­داری (p?0.01) داشت. بیشترین جوانه زنی در عمق پنج سانتیمتری خاک دیده شد. همچنین گذشت زمان تاثیر معنی­داری بر شکستن خواب بذور داشت به طوری که بذور بعد از گذشت زمان 14 ماه بیشترین درصد جوانه زنی را داشتند. با توجه به این که با افزایش عمق، درصد جوانه زنی میاگروم کاهش یافته است می­توان نتیجه گرفت که شخم عمیق می­تواند این علف هرز را کنترل کند چرا که منجر به حرکت بذور به اعماق و جلوگیری از جوانه زنی آن­ها می­شود ولی شخم عمیق باید چند سال یک بار انجام شود به دلیل اینکه در غرب ایران معمولاً خاکورزی بوسیله­ی گاوآهن برگردان­دار انجام می­شود که این وسیله­ی خاکورزی خاک و بذر را با هم جا به جا کرده و بذرهایی که در عمق بوده­اند را بالا آورده و باعث جوانه زنی آن­ها می­شود.  کلمات کلیدی: دما­ی بهینه، شخم عمیق، علف هرز نوظهور، گندم و جو

چکیدهدر حدود یک‌سوم اراضی جهان با کمبود بارندگی مواجه هستند و نیمی از این اراضی دارای بارندگی سالیانه کمتر از ??? میلی‌متر می‌باشند که یک‌چهارم تبخیر و تعرق بالقوه این مناطق است. هدف از این مطالعه بررسی تاثیر میزان پلیمر سوپر جاذب و تنش خشکی بر استقرار و رشد گیاهچه برخی گیاهان گرمادوست و سرمادوست در شرایط کمبود رطوبت خاک بود. این آزمایش به‌صورت پژوهش گلدانی و مزرعه‌ای در پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی کرمانشاه در قالب طرح فاکتوریل انجام شد. در پژوهش مزرعه‌ای تیمارها شامل گونه‌های گیاهی و سطوح پلیمر سوپر جاذب رطوبت و در پژوهش گلدانی تیمارها شامل گونه‌های گیاهی، سطوح ابر جاذب رطوبت و سطوح تنش خشکی (دور آبیاری مطلوب و دور آبیاری طولانی‌مدت) بود. بذر گیاهان سرمادوست شامل گلرنگ، کلزا و یونجه و بذر گیاهان گرمادوست شامل ارزن دم‌روباهی، شوید و شنبلیله بود. نتایج نشان داد که با افزایش پلیمر سوپر جاذب وزن‌تر ساقه، برگ و کل، وزن خشک ساقه، برگ و کل، ارتفاع گیاهچه، محتوای نسبی آب برگ، درصد و سرعت سبز شدن افزایش معنی‌داری داشت اما شاخص سبزینگی کاهش یافت. با افزایش دور آبیاری (تنش خشکی) صفات مذکور کاهش یافت اما شاخص سبزینگی افزایش یافت. در گیاهان سرمادوست با افزایش مقدار سوپر جاذب رطوبت، افزایش درصد سبز شدن در گلرنگ بر یونجه و کلزا برتری داشت و در گیاهان گرمادوست با افزایش مقدار سوپر جاذب رطوبت، افزایش درصد سبز شدن در شنبلیله بر شوید و ارزن برتری داشت. با توجه به نتایج این پژوهش جهت استقرار بالای گیاهچه گیاهان مطالعه شده به‌جز ارزن دم‌روباهی مقدار هشت گرم در مترمربع سوپر جاذب توصیه می‌گردد. برای ارزن مقدار شش گرم در مترمربع کفایت می‌کند.    کلمات کلیدی: پلیمر جاذب رطوبت، دور آبیاری، شاخص سبزینگی، محتوای نسبی آب برگ

به منظور بررسی اثر روش‌های مختلف پیش تیمار بذر و محلول‌پاشی برخی هورمونهای گیاهی بر خصوصیات عملکرد و اجزاء عملکرد گیاه دارویی کدو تخمه پوست کاغذی، آزمایشی در سال زراعی 93-92 در مزرعه پژوهشی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی کرمانشاه بصورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در چهار تکرار اجرا شد. تیمارهای مورد بررسی شامل پرایمینگ بذر با هورمون اکسین 100 ppm، هورمون سیتوکینین 100 ppm، سیلیس یک میلی مولار، سالیسیلیک اسید یک میلی مولار، هیدروپرایمینگ، شاهد (بدون پرایمینگ) و محلول‌پاشی بوته ها با هورمون اکسین 100 ppm، هورمون سیتوکینین 100 ppm، سالیسیلیک اسید یک میلی مولار و شاهد (بدون محلول‌پاشی) در زمان 10% گلدهی مزرعه بودند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد برای اثر فاکتور پرایمینگ در تمام صفات مورد مطالعه به استثناء صفت وزن هزار دانه، اختلاف معنی‌دار در سطح یک درصد مشاهده شد. برای اثر فاکتور محلول‌پاشی نیز در تمام صفات مورد بررسی به استثناء دو صفت تعداد کدو در بوته و وزن هزار دانه، اختلاف معنی‌دار در سطح یک درصد مشاهده گردید. اثر متقابل فاکتور پرایمینگ و محلول‌پاشی نیز در سطح یک درصد برای تمام صفات به استثناء وزن هزار دانه، اختلاف معنی‌دار نشان داد.

چکیده    بررسی محدودیت منبع و مخزن، انتقال مجدد مواد ذخیرهای و میزان فتوسنتز جاری اندامهای مختلف در ارقام جو و ارتباط آنها با عملکرد دانه از اهمیت زیادی برخوردار است. به این منظور آزمایشی به صورت طرح   تکرار در شرایط نرمال رطوبتی در مزرعه آموزشی مجتمع آموزشی جهاد کشاورزی 3 بلوکهای کامل تصادفی با   رقم و لاین جو اجرا گردید، در این آزمایش نتایج 11 بر روی 1321-29 ماهیدشت (کرمانشاه) در سال زراعی نشان داد که   تفاوتهای ژنوتیپی در عملکرد و اجزای عملکرد، انتقال مجدد مواد ذخیرهای و میزان فتوسنتز جاری MB تن بالاترین و لاین 4/48 اندامهای جو وجود دارد که در این میان رقم نصرت با   تن 6/33 - با عملکرد 88-5 پائینترین عملکرد در هکتار را داشتند. تجزیه همبستگی نشان داد که در بین اجزای عملکرد، عملکرد بیولوژیک   )را با عملکرد دانه داشته است. رقم یوسف بیشترین میزان انتقال مجدد مواد ذخیرهای 1/212بالاترین همبستگی ( گرم در ساقه) و ارقام یوسف و نصرت بیشترین میزان فتوسنتز جاری کل را داشتهاند .بررسی محدودیت 1/361( منبع و مخزن نشان داد که حذف برگها، وزن دانه را به صورت چشمگیری کاهش داد و از طرفی حذف سنبلچهها سبب افزایش وزن دانه گردید که هر دو بیانگر محدودیت منبع در ارقام جو مورد مطالعه در شرایط آب و هوائی   درصد بود، این مطلب نشانگر 11/53 به مقدار D10 کرمانشاه میباشد. بالاترین محدودیت منبع مربوط به لاین وجود پتانسیل بالای این ارقام برای افزایش عملکرد در صورت برطرف شدن محدودیت منبع میباشد. کلمات کلیدی: جو آبی، محدودیت منبع و مخزن، انتقال مجدد، فتوسنتز جاری، عملکرد دانه.

به منظور بررسی تحمل به خشکی 20 ژنوتیپ گندم نان در دو شرایط دیم و آبی، تحقیق حاضر در سال زراعی 92-91 در سه تکرار و در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی در مزرعه تحقیقاتی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی کرمانشاه انجام شد. ارزیابی صفات در قالب صفات زراعی، مورفولوژیک، فیزیولوژیک و بیوشیمیایی انجام شد. نتایج حاصل از تجزیه واریانس نشان داد که ژنوتیپ­های مورد بررسی در هر دو شرایط تنوع قابل ملاحظه­ای دارا بودند. نتایج حاصل از تجزیه واریانس مرکب نشان داد که بین دو شرایط آبی و دیم تفاوت معنی­دار از نظر صفات مورد بررسی وجود دارد. تجزیه همبستگی بین شاخص­ها و عملکرد دانه نشان داد که شاخص­های MP، GMP و STI به دلیل همبستگی بالا با عملکرد می­توانند در گزینش ژنوتیپ­ها استفاده شوند. بر اساس اکثر شاخص­ها ژنوتیپ­های 10، 3 و 2 مقاوم­ترین ژنوتیپ­ها و ژنوتیپ 9 و 8 حساس­ترین ژنوتیپ­ها معرفی شد. نتایج حاصل از بررسی صفات بیوشیمیایی نشان داد که میزان فعالیت آنزیم­های پراکسیداز، کاتالاز و سوپراکسید دیسموتاز در محیط دیم بیشتر از آبی است. بر طبق نتایج حاصل از مولفه­های اصلی، دو مولفه اصلی شاخص­ها، انتخاب شدند که در مجموع 16/94 درصد از کل تغییرات داده­ها را توجیه کردند، مولفه اول 56/56 و مولفه دوم 6/37 درصد از واریانس کل را تبیین کردند. طبق نتایج تجزیه خوشه­ای، ژنوتیپ­ها در هر دو شرایط دیم و آبی در پنج گروه قرار گرفتند. نمودار بای پلات نشان داد که ژنوتیپ­های 10، 2، 3، 5، 15، 16، 17، 4 و 7 در مجاورت بردار­های مربوط به شاخص­های مهم مقاومت به خشکی قرار گرفتند، یعنی در واقع در ناحیه­ای با پتانسیل تولید بالا و حساسیت پایین به تنش خشکی قرار داشتند. در این میان، ژنوتیپ­های 5، 15، 16، 17 و 4 تمایل بیشتری به بردار مربوط به عملکرد دانه در شرایط تنش دارد و این مطلب نشان می­دهد که ژنوتیپ­های مذکور علاوه بر تحمل به خشکی، عملکرد بالایی نیز در شرایط تنش داشته است. نتایج حاصل از آزمون جوانه­زنی نشان داد که ژنوتیپ 2 در اکثر صفات مورد بررسی، وضعیت مطلوب­تری نسبت به سایر ژنوتیپ­ها نشان داد و احتمالاً می­توان آن را به عنوان ژنوتیپ متحمل به تنش در مرحله جوانه­زنی در نظر گرفت و ژنوتیپ­های 18، 19 و 20 نیز حساس­ترین ژنوتیپ­ها   در این مرحله بودند.    

  سویا، عملکرد، تنش خشکی، آنزیم­های­آنتی­اکسیدان، خصوصیات فیزیولوژیک

 آفتابگردان،تنش خشکی،پرولین، محتوای نسبی آب برگ، محتوای کلروفیل