Flood is one of the most destructive and frequent natural disasters, causing extensive human and financial losses worldwide. This research aims to delineate floodplains and assess flood risk in the Qarah-Su River located in Kermanshah Province, Iran. In this study, the hydraulic model HEC-RAS was used in both Steady State and Unsteady (Unsteady) flow conditions to simulate floods with various return periods (2 to 1000 years). To estimate peak flood discharge in an ungauged area (Doab Qaranji), two methods, the Area-Discharge method and the SCS Unit Hydrograph method, were utilized. The geometric data required for the model were extracted from a Digital Elevation Model (DEM) using the RAS Mapper module. Furthermore, satellite imagery from Sentinel-1 (radar data), Sentinel-2, and Landsat-8 on the Google Earth Engine (GEE) platform, along with NDWI and MNDWI indices, were used to extract actual flood extents and compare them with the model results.   

چکیده   سرریزهای متخلخل در مهندسی رودخانه به دلیل مزایایی که نسبت به نوع صلب دارند، اخیراً مورد توجه محققین قرار گرفته­اند. هیدرودینامیک این نوع سرریزها به دلیل جریان تواما درون­گذر و روگذر، دارای پیچیدگی بیشتری است. در این تحقیق هدف تحلیل عددی هیدرودینامیک بدنه سرریز متخلخل لبه­پهن می­باشد. برای این منظور در مجموع 243 مدل مختلف شامل 9 هندسه­ی مختلف سرریز با سه تخلخل مختلف مصالح (40 و 47 و50درصد) و 9 دبی مختلف بین 10 تا 30 لیتر بر ثانیه به‌صورت سه بعدی با استفاده از مدل عددی FLOW-3D تحلیل شده است. در این تحقیق به تعیین آرایش بهینه دانه‌بندی مصالح، تعیین ضریب دبی بر اساس تخلخل‌های مختلف و همچنین مقایسه با روابط تئوری و نیز بررسی پارامترهای هیدرولیکی و ارائه روابطی دراین‌خصوص، پرداخته شده است.   

شیب شکن ها از رایج ترین سازه های هیدرولیکی   انرژی هستند که برای استهلاک انرژی در شبکه های آبیاری و زهکشی، سیستم های تصفیه آب ، آبراهه های فرسایش پذیر و جمع آوری و دفع فاضلاب استفاده می شوند. هنگامی که شیب طبیعی زمین از شیب کانال طراحی شده بیشتر باشد، از شیب شکن ها برای انتقال آب استفاده می شود. هدررفت انرژی در این سازه به دلیل برخورد جت آب با کف کانال و ایجاد پرش هیدرولیکی در حوضچه آرامش رخ می‌دهد.همچنین با توجه به اینکه در برخی شبکه‌های آبیاری و زهکشی ممکن است سرریز در بالادست شیب شکن به‌منظور کنترل سطح آب احداث شود، به بررسی تاثیر احداث این سازه بر هیدرولیک جریان عبوری از شیب شکن پرداخته می‌شود. به طور کلی اهداف این پژوهش شامل شبیه‌سازی عددی جریان عبوری از شیب شکن قائم با استفاده از نرم‌افزار Flow-3D ،بررسی مقدار استهلاک انرژی عبوری از شیب شکن قائم،صحت سنجی روابط تجربی ارائه‌شده برای خصوصیات جریان،بررسی تاثیر نصب سرریز بر استهلاک انرژی،بررسی جریان فوق بحرانی و زیربحرانی در کانال بالادست بر خصوصیات جریان می باشد. نتایج مدل Flow-3D با استفاده از داده‌های آزمایشگاهی راجاراتنام وچمنی (1995) صحت‌سنجی می‌شود و سپس روابطی که برای تعیین پارامترهای هیدرولیکی مربوط به شیب شکن توسط سایر محققین ارائه شده ارزیابی می‌شود. در این تحقیق، سپس تاثیر شیب کف کانال پایین‌دست، نصب سرریز و دریچه روی شیب‌شکن بر پارامترهای هیدرولیکی مورد بررسی قرار می‌گیرد. در این تحقیق برای شبیه سازی مدل،از میدان محاسباتی دوفازی شامل جریان آب موجود درکانال و هوای بالای آن استفاده شد.جریان را دوبعدی در نظر گرفته و از میان مدل های اغتشاشی RNGوk-?   که مدل های مربوط به جریان های لزج و آشفته است،پس از انتخاب و بررسی نتایج ،مدلRNG به دلیل تطابق بهتر نتایج محاسباتی و مشاهداتی انتخاب شده است.از نتایج محققین پیشین و همچنین روش عددهای بدون بعد،برای صحت سنجی نتایج استفاده شد.بعد از کسب اطمینان ازدقت مدل،به تاثیرات نصب سرریز بر استهلاک انرژی، بررسی جریان فوق بحرانی و زیربحرانی در کانال بالادست بر خصوصیات جریان، ارائه رابطه ای برای محاسبه استهلاک انرژی، عمق نسبی گرداب و عمق آب پایاب، بررسی مقدار استهلاک انرژی عبوری از شیب شکن قائم،پرداخته شده است.   

فلوم‌ها با شکل خاصی از مقطع و درجات مختلف همگرایی و واگرایی برای اندازه‌گیری دبی به صورت غیرمستقیم به کار می‌روند. در بسیاری از این فلوم‌ها که در کانال مستطیلی بررسی شده‌اند، رابطه دبی - اشل در مقطع تنگ‌شدگی ذوزنقه‌ای با استفاده از آنالیز ابعادی به‌دست آمده‌اند. در این پژوهش با استفاده از رابطه انرژی بین مقطع بالادست و مقطع تنگ‌شدگی(ذوزنقه‌ای شکل) رابطه‌ای برای محاسبه دبی توسعه داده شده است. درستی و دقت رابطه پیشنهادی با استفاده از داده‌های آزمایشگاهی مختلف بررسی شد. برای فلوم پیشنهادی علایی و وطن‌خواه(2023) رابطه پیشنهادی دارای NRMSE کمتر از 5 درصد است. در آزمایشگاه هیدرولیک دانشگاه رازی سازه‌ای به شکل گوه در وسط کانال مستطیلی به عرض 37 سانتیمتر نصب شد. این سازه با دو زاویه راس مختلف و چهار تنگ‌شدگی مختلف(8 پیکره‌بندی مختلف) طراحی و ساخته شد. مجموع مقاطع این سازه در گلوگاه به شکل ذوزنقه است. برای شیب جانبی 4/0 و 5/0 مقدار NRMSE به ترتیب 9/10 و 1/6 درصد است. برای این سازه روابطی با استفاده از آنالیز ابعادی نیز توسعه داده شده است. رابطه پیشنهادی در این پایان‌نامه برای کانال‌های مستطیلی با مقطع تنگ‌شدگی به شکل ذوزنقه قابل کاربرد است. برای محاسبه دبی با استفاده از این رابطه نیاز به کالیبراسیون با داده‌های آزمایشگاهی وجود ندارد. مقایسه با داده‌های آزمایشگاهی نشان داده است که این رابطه درستی بالایی در پیش‌بینی دبی دارد.

چکیده از دیرباز ساختن سدها و بندها برای ذخیره آب در سطح زمین مرسوم بوده است. سدها اگرچه سازه های خوبی برای ذخیره آب هستند اما در مناطق خشک در معرض تبخیر بوده و گاهی در اثر عدم بارشهای مناسب دچار کاهش حجم مخزن می شوند.   سدهای زیرزمینی برعکس سدهای سطحی در زیرزمین احداث می شوند و برای ذخیره آب زیرزمینی در مناطقی که تبخیر بالا است و آورد آبهای سطحی کم است به کار می روند. این سدها می توانند آبخوانهای زیرزمینی را تغذیه کرده و یا در یک آبخوان با جریان کم، باعث افزایش سطح ایستابی شوند به گونه ای که بتوان با چاههای کم عمق آب را به سطح زمین پمپ کرد. سدهای زیرزمینی در مقایسه با روش های متداول ذخیره سطحی آب دارای مزایای متعددی همچون هزینه ساخت بسیار پایین تر، نزدیکی به محل مصرف، بهداشتی تر بودن، افت کمتر نسبت به تبخیر، نگهداری راحتتر، خطر آلودگی کمتر، دوام و عمر بیشتر و عدم اشغال اراضی در سطح زمین برای مخزن سد هستند. علیرغم برخی معایب مانند کمی حجم مخزن آب، عدم امکان تخمین حجم مخزن و عدم کنترل شرایط مخزن زیرسطحی تجربه استفاده از آنها در مناطق مختلف دنیا در شرایط اقلیمی خشک و نیمه خشک بسیار موفقیت آمیز بوده است. در این تحقیق با استفاده از سیستم تصمیم گیری چند معیاره(تحلیل سلسله مراتبی) و منطق بولین 21 عامل   موثر در مکان یابی یک سد زیرزمینی بررسی شد. این عوامل   شامل 14 عامل ایجاد ممنوعیت برای احداث سد زیرزمینی و 9 عامل موثر ( زمین شناسی، تراکم گسل، ضخامت رسوب، نفوذپذیری، کیفیت آب، شیب، شبکه هیدروگرافی، فاصله از روستا و توپوگرافی پهنه های با قابلیت احداث سد) می­باشند. نقشه مکانهای مناسب با 5 رده کاملاً نامناسب، نامناسب، قابل ارزیابی، مناسب و خیلی مناسب تهیه گردید. مبنای دسته بندی نرمال کردن اوزان به دست آمده و تبدیل آنها به درصد بود. برای این کار رده های پنجگانه 90 تا 100، 75 تا 90، 50 تا 75، 35 تا 50 و زیر 35 درصد انتخاب گردید. بر اساس نتایج به دست آمده نزدیک به 1 درصد اراضی نواحی گرمسیری غربی به عنوان مناطق بسیار مناسب، 9 درصد نواحی مناسب، 66 درصد نواحی بینابینی و قابل ارزیابی، 22 درصد نواحی نامناسب و 2 درصد نواحی کاملاً نامناسب قرار گرفتند. برای صحت سنجی مدل از مساحت زیر منحنی در نمودار ROC استفاده گردید. برای این منظور 30 نقطه راندوم در محیط GIS در پهنه غربی استان کرمانشاه و در مناطق غیرممنوعه که از مدل بولین به دست آمد انتخاب گردید و مقادیر گروههای پنجگانه بر روی این نقاط انتقال داده شد. با کنترل صحرایی نقاط راندوم با استفاده از گوگل ارث نواحی مناسب برای سد زیرزمینی با عدد 1 و نواحی نامناسب با عدد 0 نشان داده شد و سپس نمودار ROC آن رسم گردید. نتایج حاکی از انطباق حدود 60 درصدی مدل تحلیل سلسله مراتبی بود که نشان می دهد مدل با درجه متوسطی معتبر است. دلایل این انطباق متوسط عدم وجود لایه تنگه ها و نبود تصاویر ماهواره ای با دقت بالا است که جزو محدودیتهای این بررسی بود.   

سناریوی   1-2.6 و   1-8.5 شبیه­سازی شده حاکی از آن بود  

محدودیت­های کمی و کیفی منابع آب و افزایش جمعیت، از جمله مواردی است که لزوم توجه به چگونگی مصرف آب و برخورد با مشکلات ناشی از کم آبی توسط برنامه­ریزی منابع آب و ارائه روش‌هایی جهت استفاده بهینه از آن‌ها را نمایان می­سازد؛ بنابراین یکی از ارکان مدیریت منابع آب، بهره­برداری بهینه از مخازن سدهای کشور به‌عنوان اصلی­ترین منابع آب‌های سطحی است و این موضوع دارای اهمیت و جایگاه ویژه­ی در علم مهندسی سد می­باشد. در این تحقیق، ابتدا با استفاده از روش جدید خوشه‌بندی K-means کلاسه دبی‌ ورودی به مخزن سد در هر فصل بهینه شد و برای گسسته ‌سازی حجم ذخیره مخزن از روش موران در 7 کلاسه استفاده شد. با کمک برنامه‌نویسی در محیط پایتون، آبدهی ورودی مخزن در هر فصل از 2 تا 20 کلاسه مختلف طبقه‌بندی شد. از میان 19 خوشه در نظر گرفته شده، برای کلاسه جریان شماره 5، بهترین نتایج در طبقه‌بندی دبی فصلی حاصل شده است. سپس مقدار l* در شرایط ایستا در ازای ترکیبات مختلف ازk   و i به دست آمد. نتایج نشان داد که بیش‌ترین تغییرات در بهار تا 5 کلاسه مخزن و کمترین آن در تابستان با یک کلاسه از مخزن اتفاق افتاده است. بیشترین میزان احتمال خروجی از مخزن در فصول پاییز، زمستان و بهار برای کلاسه مخزن 4 اتفاق افتاده است و برای فصل تابستان به دلیل آبدهی کمتر و بالاتربودن میزان نیاز، این مقدار در کلاسه 5 مخزن اتفاق افتاده است. از آنجا که تغییر در کلاسه‌بندی جریان منجر به تغییر اساسی در ماتریس احتمال انتقال خواهد شد لذا استفاده از روش K-means در گسسته‌سازی آبدهی جریان با توجه به امکان بهینه‌شدن تعداد خوشه‌ها در هر دوره زمانی، می‌تواند در برنامه‌ریزی پویای تصادفی مخزن بسیار سودمند و تاثیرگذار باشد. لذا استفاده از این روش در بهره‌برداری از مخازن بصورت برنامه‌ریزی پویای تصادفی قویا توصیه می‌گردد.   

  به منظور بررسی اثر سامانه‌های خاک‌ورزی بر عملکرد و اجزا عملکرد عدس آزمایشی

توزیع سرعت یکی از مهمترین مباحث در کانال‌های روباز است که با استفاده از آن می‌توان پارامتر‌هایی نظیر دبی و تنش برشی روی جداره‌ها را به دست آورد. توزیع سرعت در رودخانه‌ها به‌صورت سه بعدی است و می‌توان برای بر‌آورد توزیع سرعت از معادلات ناویراستوکس استفاده کرد. حل عددی معادلات حاکم بر جریان به‌صورت سه‌بعدی، پیچیده است. در برخی شرایط که سازه در مسیر رودخانه قرار ندارد، می‌توان معادلات را با درنظر گرفتن فرضیات به‌صورت دو بعدی حل کرد. در این تحقیق برای تخمین توزیع سرعت دو بعدی از مدل ریاضی ساده، کین و همکاران که یک معادله دیفرانسیل با مشتقات جزئی به فرم معادله پواسون است، استفاده می‌شود. معادله حاکم بر جریان با استفاده از روش حجم محدود جداسازی و با اعمال شرایط مرزی حل می‌شود. شبکه‌بندی محدوده حل، اولین گام در حل عددی معادلات دیفرانسیل است. با استفاده از شبکه‌بندی منظم مستطیلی و یا مثلثی می‌توان توزیع سرعت را در یک مجاری روباز محاسبه کرد. یکی از روش‌های معمول در برخورد با هندسه‌های پیچیده استفاده از شبکه بی‌سازمان مثلثی است. بدلیل طبیعت بی‌سازمان، در این نوع شبکه می‌توان المان‌ها را با شکل‌های متفاوتی در میدان با هر پیچیدگی هندسی تولید کرد. هدف از این پژوهش، توسعه مدل دوبعدی توزیع سرعت در مجاری روباز با مقطع نامنظم و با استفاده از حل عددی حجم کنترل و شبکه بندی مثلثی است. همچنین تاثیر روش‌های تخمین ضریب لزجت گردابه ای و شرایط لغزش و عدم لغزش در مرزهای بر توزیع سرعت نیز بررسی می‌شود. دقت حل عددی این معادله، با استفاده از نتایج آزمایشگاهی لین(1986) ، تومیناگا وهمکارن(1989)وبرای کانال مرکب منظم داده های پروست و همکاران (2013) در نظر گرفته شده است و همچنین برای رودخانه سورن ، رودخانه تایری ارزیابی شد . بررسی ها بیانگر این موضوع است که روش عددی در برآورد سرعت حداکثر جریان و الگوی توزیع سرعت در نواحی سیلاب دشت و مقطع اصلی کانال، دارای دقت مناسبی می باشد.   

تغییر اقلیم و افزایش جمعیت موجب افزایش مصرف در شبکه‌های توزیع آب و به دنیال آن افزایش سرعت جریان در لوله‌ها و کاهش فشار در گره‌ها شده است. در این حالت برخی مشترکین امکان دریافت آب موردنیاز را نخواهند داشت. تعویض لوله‌ها با لوله‌ها با قطر بزرگتر یکی از راهکارها می‌باشد. اما نیازمند صرف زمان و هزینه قابل توجه است. تحویل نوبتی آب می‌تواند در شبکه‌های موجود برای حل مشکل به کار رود. تحویل آب برای 6 ناحیه شبکه توزیع آب شهر تازه‌آباد به صورت 12، 8 و 6 ساعته با هدف تامین آب مورد نیاز و یکنواختی توزیع بالا با استفاده از الگوریتم جستجوی هماهنگ تک هدفه و دو هدفه بهینه شد. در مدل هیدرولیکی از روش تحلیل هیدرولیکی مبتنی بر فشار و روش گسیلنده برای تعیین دبی گره‌ها استفاده و نتایج باهم مقایسه شدند. در سناریوهای مختلف امکان تحویل آب در 4، 3 و 2 نوبت بررسی شد. مقایسه نتایج نشان داد که در الگوریتم تک هدفه نسبت آب تامین شده به آب مورد نیاز بیش از الگوریتم دو هدفه است. اما یکنواختی توزیع در الگوریتم دو هدفه افزایش پیدا کرده است. در تمام سناریوها جواب‌های روش تحلیل هیدرولیکی مبتنی بر فشار در تمامی نواحی شهر تازه‌آباد در ساعات اوج مصرف قرار گرفته است. به عبارتی نمی‌توان به صورت نوبتی آب را به نواحی مختلف تحویل داد. اما در روش گسیلنده معمولا در 2 بازه زمانی آب تحویل داده شده است. در شبکه تازه آباد چنانچه در 2 نوبت آب تحویل داده شود، حداکثر دبی در شبکه بیش از حداکثر دبی شرایط موجود شبکه است. اما در صورت تحویل آب در 3 و 4 نوبت حداکثر دبی به حداکثر دبی شبکه نزدیکتر خواهد شد. اختلاف حداکثر و حداقل دبی شبکه در الگوریتم دو هدفه کمتر از الگوریتم تک هدفه بوده است. تحویل آب در 4 نوبت کمترین تغییرات دبی و ضرایب مصرف را داشته است. با توجه به سناریوهای بررسی شده در شبکه تازه آباد، تحویل آب در 8 ساعت به عنوان بهترین گزینه انتخاب شد. در این حالت نسبت آب تامین شده به آب موردنیاز حدود 70 درصد و یکنواختی توزیع حدود 87 درصد خواهد بود. حداکثر دبی در شبکه توزیع آب تقریبا برابر حداکثر دبی در شرایط فعلی است. همچنین محدوده تغییرات دبی و ضرایب مصرف کمتر از شرایط فعلی است. به عبارتی در شبکه تغییرات فشار کمتر از شرایط فعلی خواهد بود.   

چکیده استفاده از روش های خاکورزی حفاظتی در جهت حفظ سلامت خاک طی سال های گذشته مورد توجه قرار گرفته است. از سوی دیگر ارزیابی اثر این روش ها بر عملکرد محصولات زراعی و علف های هرز می تواند با افزایش آگاهی منجر به انتخاب روش مناسب و کسب بیشترین بهره از آن شود. بر این اساس آزمایشی با هدف بررسی اثر سابقه پنج ساله خاکورزی حفاظتی در مقایسه با خاکورزی رایج طی سال زراعی 1401-1400 در شهرستان روانسر واقع در استان کرمانشاه به اجرا در آمد. به این منظور 65 مزرعه گندم دیم که خاک‌ورزی در آن‌ها به یکی از سه روش بدون شخم، شخم کاهش یافته (استفاده از دیسک) و مرسوم (استفاده از گاوآهن برگردان دار) انجام شده بود انتخاب شدند. مزارع بر اساس سابقه پنج ساله خاکورزی به چهار گروه 1- بدون شخم و با کشت مستقیم، 2- خاکورزی با استفاده از دیسک سبک، 3- خاکورزی مرسوم با استفاده از گاوآهن برگردان دار و 4- خاکورزی طی پنج سال گذشته با ترکیبی از روش های بدون شخم، استفاده از دیسک سبک و گاوآهن برگردان مشخص شدند. نمونه برداری به دو روش 1- نمونه برداری مستقیم از مزارع و 2- کسب اطلاعات مزارع و کشاورزان با استفاده از پرسشنامه انجام شد. در روش نمونه برداری مستقیم، تراکم علف های هرز به تفکیک گونه به صورت تصادفی طی دو مرحله قبل و بعد از سمپاشی ثبت شد. در ادامه شاخص غالبیت سیمپسون و شاخص یکنواختی اسمیث و ویلسون جوامع علف های هرز محاسبه شد. اطلاعات مربوط به مدیریت زمین شامل روش آماده سازی بستر طی پنج سال گذشته، نوع کود شیمیایی مورد استفاده، رقم و مقدار مصرف بذر، تاریخ کاشت و روش کاشت، همچنین تجربه کشاورزی، سطح سواد، مساحت زمین، شرایط شغلی، نوع مالکیت و نوع سکونت کشاورزان نیز در قالب پرسشنامه جمع آوری شد. نتایج نشان داد که سابقه پنج ساله خاکورزی به طور معنی داری عملکرد گندم، تراکم، غنای گونه ای و یکنواختی جمعیت علف های هرز مزارع مورد بررسی را تحت تاثیر قرار داد. عملکرد گندم در نظام بدون خاکورزی به ترتیب 3/38، 6/44 و 7/52 درصد بیشتر از خاکورزی حداقل، خاکورزی ترکیبی و خاکورزی رایج بود. در نظام با خاکورزی رایج تراکم و غنای گونه های علف های هرز به طور معنی داری بیشتر و   یکنواختی جمعیت علف های هرز کمتر از نظام های با خاکورزی حفاظتی بود. تراکم علف های هرز دارای رابطه منفی و یکنواختی جمعیت آنها دارای رابطه مثبت با عملکرد گندم بود. ترکیب گونه های مهم علف های هرز موجود در مزارع با خاکورزی رایج کاملا متفاوت از مزارع دارای نظام خاکورزی ترکیبی، شخم کاهش یافته و بدون شخم بود. با این حال مهمترین گونه های علف های هرز در مزارع با خاکورزی کاهش یافته و خاکورزی ترکیبی دارای شباهت بود. بررسی فعالیت های مدیریت زراعی کشاورزان نشان داد که اثر تراکم کشت و روش کاشت روی عملکرد گندم معنی دار بود که انتخاب بهینه این فعالیت ها با انتخاب روش های خاکورزی حفاظتی رابطه معنی دار و مستقیم داشت. بررسی خصوصیات کشاورزان و ارتباط آن با انتخاب روش خاکورزی نیز نشان داد که نیاز به آموزش و آگاهسازی کشاورزان از تاثیرات خاکورزی حفاظتی بسیار ضروری است.   

   از عوامل اصلی آسیب وتخریب سازه‌های هیدرولیکی، وقوع آبشستگی موضعی است. در بررسی و مطالعه سازه‌هایهیدرولیکی درون رودخانه‌ای، تعیین میزان فرسایش و رسوب‌گذاری امری ضروری می‌باشد. میزانفرسایش و یا رسوب‌گذاری هنگامی که یک سازه هیدرولیکی در حال اجرا است، باعث می‌شوداز تخریب سازه و تغییر ژئومرفولوژی رودخانه جلوگیری کند و باعث کاهش هزینه هایاقتصادی شود. در این پژوهش عملکرد مدل عددی Flow 3D به منظور شبیه‌سازی آبشستگی پایین دست کف بندافقی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج صحت سنجی این مدل عددی با مدل آزمایشگاهی نشان دهندهقابلیت مدل مذکور در شبیه‌سازی پدیده مورد نظر بود. با توجه به ماهیت بستر وکارایی کف‌بند افقی، از سناریوهای مختلف شبیه سازی استفاده شد دراین پژوهش 45 آزمون با استفاده از نرم‌افزار Flow 3D به منظور تعیین میزان آبشستگی، رسوب‌گذاری وتنش برشی انجام شد. شبیه سازی های این تحقیق شامل پنج عدد فرود به مقادیر ،0.32،0.3، 0.25، 0.2 و 0.15 و سه ضریب زبری مانینگ ، 0.025، 0.02 و 0.014 برای دانه بندی 0.85 میلی متر، دانه بندی 1.4میلی متر و هچنین تنش برشی در دانه بندی 1.8 میلی متر می‌باشد.پس از صحت سنجی مدل، حاصل شد که مدل انتقال رسوب نلسون به همراه مدل آشفتگی ?-k بیشترین تطابق را باداده های آزمایشگاهی دارد. نتایجحاصل از شبیه‌سازی نشان داد که با افزایش ضریب زبری، سرعت جریان گذرنده و آبشستگیپایین دست نیز کاهش یافته است. علاوه بر این، نتایج این پژوهش نشان داد که باافزایش ضریب زبری، رسوب‌گذاری و تنش برشی افزایش پیدا کرده است. با توجه به تاثیرپذیری پدیده آبشستگی و رسوبگذاری نسبت به عدد فرود، نتایج نشان داد که با افزایشعدد فرود آبشستگی افزایش یافته است.

  هدف از انجام این تحقیق، بررسی

جریان های دارای سطح آزاد در هیدرولیک، مشروط بر اینکه بعدعمودی در مقایسه با بعد افقی بسیار کوچک باشد، با استفاده از معادلات آب­هـای کم عمق تعریفمی­شوند. معادلات ناویر-استوکس متوسط­­­گیری شده درعمق، که به معادلاتآب­های کم عمق مشهور است، یک دستگاه غیرخطی هذلولوی را تشکیل می­دهند که اغلب دارایپاسخ­های گسسته نیز می­باشند. با توجه به اینکه مدل­آزمایشگاهی نوسانات سطح آب زیادی را نشان می­دهد، در مدل عددی لازم است که مدلقادر به شبیه­سازی سطح آب باشد. روش­های عددی متعددی توسط محققان به منظور حلمعادلات آب­های کم عمق ارائه شده­است که از میان آن­ها می­توان به روش اختلافمحدود، روش احجام محدود و روش اجزای محدود اشاره کرد که در تمامی این روش­ها برایگسسته­سازی دامنه محاسباتی نیاز به شبکه­بندی وجود دارد. در این پژوهش جهت حلمسائل، از شبکه­بندی نا­منظم مثلثی استفاده شده که تولید این شبکه به وسیله برنامهEasy Mesh می­باشد. در پژوهشحاضر، جهت حل معادله آب­های کم عمق از روش احجام محدود به همراه روش تنصیف زماناستفاده شده. این روش به گونه‌ایمی‌باشد که هرگام زمانی را به چند گام زمانی مجازی تقسیم می­­کند. در نتیجه دراولین گام، دو معادله انتقال و پخشیدگی و سپس در مرحله بعد که در محدوده همان گاممجازی است، ترم اصطکاک وارد چرخه محاسبات خواهد شد و در گام بعد تاثیر ترم ثقل ومعادله بقا نیزدر محاسبات اعمال می‌شود. با بررسی روش­هایمرتبه اول، Lax-wendroff، Fromm و QUICKEST برای حلمعادله انتقال و نیز روش­های صریح و ضمنی برای حلمعادله پخشیدگی این نتیجه به دست آمد که روش  Fromm   و روش ضمنی به ترتیب برای حل معادلات انتقال و پخشیدگی دارای دقت بهتریهستند. لازم به ذکر است که در حل معادلات پخشیدگی به روش ضمنی، روش­هایی همچون روشحذف گاوس، روش حل تکراری و روش TDMA وجود داشته که به دلیل به دست آمدن یک ماتریس چند قطری در مدل عددی به کاررفته، از روش حل تکراری استفاده شده است. جهت صحت­سنجی مدل عددی و حل تحلیلی، بهحل مسائلی از جمله جریان متغیر تدریجی، شکست سد متقارن و نامتقارن، انبساط ناگهانیکانال و سازه آبشکن پرداخته شده است. در حل مسئله سازه آبشکن طبق نتایج به دست آمده از مدل ومقایسه آن با نتایج تحلیلی با دور شدن از آبشکن اختلاف نتایج بین مدل و حل تحلیلیکاهش یافته که این اختلاف در نزدیکی قسمت متلاطم جریان اندکی بیشتر خود را نشان می­دهد، که ناشی ازخطاهای موجود در استفاده از روش­های عددی است. طی انجام مقایسه این نتیجه میسرگردید که مدل عددی استفاده شده تطابق قابل قبولی با نتایج حل تحلیلی را داراست ومی­توان از این مدل در سایر مسائلی که دارای شرایط مشابه با مسائل نام­برده می­باشند،استفاده نمود.واژگان کلیدی:معادله آب­های کم عمق، شبکه­بندی نامنظم مثلثی، روش تنصیف زمان، روش احجام محدود  

  وجود فشارهای بالا در شبکه‌های توزیع آب موجب افزایش نشت و افت در لوله‌ها و کاهش فشار در برخی از قسمت‌های شبکه خواهد شد. مدیریت فشار شبکه توزیع به منظور کاهش فشارهای بالا با روش‌های مختلفی مانند استفاده از شیر فشارشکن، زون‌بندی، پمپ‌های با دور متغیر و ... انجام می‌شود. به منظور ارزیابی وضعیت فشار شبکه از شاخص قابلیت اطمینان استفاده می‌شود. شبکه توزیع آب جوانرود با داشتن توپوگرافی ناهموار با مشکل فشارهای بالا روبرو است.در این پژوهش برای شبکه جوانرود با استفاده از الگوریتم‌های بهینه‌سازی چند هدفه و به منظور افزایش قابلیت اطمینان محل و تنظیمات شیرهای فشارشکن تعیین شد. به این منظور سناریوهای مختلفی طراحی و اجرا شد. از بین این سناریوها امکان افزایش قابلیت اطمینان فشاری به مقدار 603/0 در صورت استفاده از شیرهای فشارشکن تنظیمی وجود دارد. همچنین چنانچه طراح قطر لوله‌های شبکه را با هدف حداکثر کردن قابلیت اطمینان انتخاب می‌کرد، این شاخص به مقدار 6524/0 افزایش می یافت.در الگوریتم دو هدفه با هدف افزایش قابلیت اطمینان فشاری و کاهش هزینه تهیه لوله، قابلیت اطمینان فشاری با تغییر قطر لوله و یک شیر فشارشکن تنطیمی به مقدار 6259/0 افزایش یافت. اما بررسی پارامترهای هیدرولیکی نشان داد که در این حالت قابلیت اطمینان سرعتی کمتر از وضعیت موجود است. به عبارتی با کوچک کردن قطر لوله سرعت افزایش و فشار کاهش می‌یابد.در حالت کلی شاخص‌های قابلیت اطمینان تعریف شده در هیچ شبکه‌ای امکان رسیدن به عدد یک را نخواهند داشت. دلیل این امر را می‌توان تغییرات مصرف آب در طول شبانه روز دانست. با تغییر مصرف گره‌ها فشار در گره و سرعت در لوله‌ها متغیر خواهد بود.واژگان کلیدی:قابلیت اطمینان، مدیریت فشار، شبکه توزیع آب، الگوریتم چند هدفه، شیر فشارشکن

   امروزه در اثر بهره­برداری بیش از حد از زمین­های کشاورزی و تغذیه گیاهان زراعی توسط کودهای شیمیایی بدون توجه به کودهای آلی در تغذیه خاک، وضعیتی به وجود آمده که خاک­های کشاورزی ما جزء خاک­های فقیر از از نظر ماده آلی محسوب می­شوند. این موضوع به­کارگیری کودهای سبز و دامی را در سیستم های زراعی ایران ضروری می­نماید. با توجه به اهمیت گیاهان کود سبز به عنوان کود­های آلی، به منظور بررسی ویژگی­های رشدی و توان تولید زیست­توده چند گونه کود سبز، پژوهشی در قالب آزمایش فاکتوریل بر پایه طرح بلوک­های کامل تصادفی در سال 1397 در مزرعه پژوهشی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی کرمانشاه انجام گرفت. فاکتورهای آزمایش شامل دو فاکتور (کود سبز شامل: 1. شبدر ایرانی 2. خلر 3. ماشک 4. چاودار 5. جو) و (زمان کشت شامل: دو تاریخ دهه آخرآبان ماه ودهه اول آذر ماه) بود. نتایج نشان داد که تیمار تاریخ کاشت اثر معنی­داری در سطح احتمال پنج درصد بر درصد پوشش سبز داشته است. تیمار نوع کود سبز بر درصد پوشش سبز، وزن خشک، وزن تر، شاخص سطح برگ، سرعت رشد محصول اثر معنی­داری را در سطح احتمال یک درصد نشان داد. مطابق نتایج مقایسه میانگین­ها، در تیمار تاریخ کاشت بیشترین درصد پوشش سبز مربوط به تیمار کشت آبان ماه (4/83 درصد) و کم­ترین درصد پوشش سبز در تیمار کشت آذر ماه (85/76 درصد) بود. در ارتباط با تیمارهای نوع گیاهان کود سبز کشت شده بیشترین درصد پوشش سبز مربوط به تیمارهای چاودار و جو (به ترتیب با مقادیر 5/94 و 5/90 درصد) بود و کمترین به تیمارهای خلر، ماشک و شبدر ایرانی (به ترتیب با مقادیر 75، 5/71 و 38/69 درصد) اختصاص داشت. بیشترین وزن خشک تک بوته به تیمارهای جو و چاودار (به ترتیب با مقادیر 86/26 و 82/26 گرم) اختصاص پیدا کرد، که از نظر وزن خشک تک بوته بین این دو گیاه اختلاف معنی­داری وجود نداشت.کم­ترین وزن خشک تک بوته در بین تیمارهای نوع کود سبز مربوط به تیمارهای خلر، شبدر ایرانی و ماشک (به ترتیب با مقادیر 0625/21، 85/20 و 56/17 گرم) بود. همچنین مشاهدات این بررسی نشان داد که بیشترین شاخص سطح برگ مربوط به تیمارهای چاودار و جو (به ترتیب با مقادیر 97/4 و 72/4) بود و همچنین کم­ترین آن درتیمار ماشک و شبدر ایرانی (به ترتیب با مقادیر 856/2 و 141/3) مشاهده گردید. در این آزمایش بیشترین سرعت رشد مربوط به چاودار و جو (به ترتیب با مقادیر 38/1 و 37/1) اختصاص پیدا کرد، که بین این دو تیمار از نظر سرعت رشد اختلاف معنی­داری مشاهده نشد. کم­ترین سرعت رشد در بین تیمارهای کود سبز متعلق به تیمارهای خلر، شبدر و ماشک (به ترتیب با مقادیر 1/1، 03/1 و 92/0) بود. در این بررسی مشاهده شد که اثر تاریخ کشت گیاه پوششی بر تولید پوشش سبز این گیاهان موثر است. در ارتباط با نسبت C/N نیز با توجه به اینکه بیشترین پوشش سبز و سرعت رشد و جذب مربوط به تیمار چاودار و جو بود و بالاترین مقدار این نسبت به دو گیاه کود سبز چاودار و جو (67/32 و 113/33) اختصاص یافت. درنتیجه می‎توان گفت به لحاظ کود سبز با میزان پوشش سبز بالا، بهترین گزینه‎ها در شرایط آب و هوایی کرمانشاه در این بررسی کود سبز چاودار و جو است. با توجه به اینکه هدف اصلی در این آزمایش یافتن تاریخ کشت مناسب و همچنین بهترین گزینه در بین گیاهان کشت شده به عنوان کود سبز بود، می توان گفت که در تاریخ کشت آبان پوشش سبز بیشتری (4/83 درصد) تولید شده است و می­تواند تاریخ مناسب­تری جهت کشت این گیاهان کود سبز و در نهایت کنترل علف­های هرز زمستانه باشد. واژگان کلیدی: کود سبز، زیست توده، شبدر ایرانی، ماشک، چاودار، جو، خلر

پیش‌بینی فشار در اثر پدیده ضربه قوچ در طراحی خط انتقال و تجهیزات مقابله با ضربه قوچ از اهمیت زیادی برخوردار است. روش‌های عددی مختلفی برای حل معادلات ضربه قوچ به کار می‌رود. در این پژوهش روش طیفی چبیشف و روش ویسکوزیته فوق طیفی چبیشف برای حل این معادلات در حالت بسته شدن ناگهانی و آهسته شیر با ضریب زبری ماندگار، شبه‌ماندگار و غیرماندگار به کار رفته است و با داده‌های آزمایشگاهی مقایسه شد. در تمام حالات نتایج روش طیفی چبیشف با ضریب زبری غیرماندگار نسبت به شبه ماندگار و ماندگار به داده‌های آزمایشگاهی بسیار نزدیکتر است. در حالت بسته شدن سریع شیر هر دو روش طیفی با ضریب زبری غیرماندگار دارای خطای 4 درصد در پیش‌بینی فشار و نتایج هر دو روش برهم منطبق هستند. روش‌های طیفی فشار کمتر از داده‌های آزمایشگاهی را محاسبه می‌کند. در این حالت نتایج روش تفاضل محدود نیز دارای خطای حدود 4 درصد و فشار را بیشتر از فشار واقعی محاسبه می‌کند. اما در حالت بسته شدن آهسته شیر با ضریب زبری غیرماندگار، تمام روش‌ها در محاسبه فشار دارای حداکثر خطای 7 درصد در انتهای لوله و 1/2 درصد در وسط لوله هستند و مقادیر فشار حداکثر 0224/0 ثانیه دیرتر از زمان واقعی پیش‌بینی می‌شود. روش طیفی چبیشف با تعداد گره و زمان محاسبات کمتر نسبت به روش‌های عددی روشی کارآمد در حل معادلات ضربه قوچ است.

آب و رسیدن به راندمان انتقال و توزیع بالاتر در شبکه‌های آبیاری مدرن، سیستم‌های تحت فشار جایگزین مجاری روباز می شوند. در این راستا طراحان شبکه‌های آبیاری به دنبال این موضوع هستند که طراحی خود را به اقتصادی‌ترین طرح ممکن نزدیک نمایند تا علاوه بر تامین نیازهای مصرف‌کنندگان به بهترین شکل هزینه نیز تا حد ممکن کاهش یابد. اهمیت این موضوع هنگامی روشن می‌شود که مهندسین با طرح‌های بزرگ روبه‌رو می‌شوند. در عمل مهندسین با تجربه برای یافتن یک طرح با قیمت کم، به صورت سنتی از روش‌های آزمون و خطا مبتنی بر قضاوت مهندسی استفاده می‌کنند. به دلیل اینکه روش‌های سنتی هیچ تضمینی برای رسیدن به جواب بهینه و یا حتی نزدیک به جواب بهینه ندارند، تحقیقات بسیاری در زمینه روش‌های بهینه‌سازی انجام‌شده است. با توجه به توصیه‌های انجام‌شده توسط محققین قبلی یکی از توانمندترین روش‌های بهینه‌سازی و راه‌حل مسائل پیچیده ریاضی ، الگوریتم ژنتیک می‌باشد که از آن به‌طور گسترده‌ای در حل مسائل مهندسی آب   استفاده ‌شده است. بر این اساس در این پایان نامه طراحی بهینه سیستم آبرسانی شبکه آبیاری تحت فشار اسماعیل آباد مورد توجه قرار گرفت. بصورت ویژه اثر روش های مختلف برآورد افت جریان بر طراحی بهینه سیستم مذکور مورد بررسی قرار گرفت. برای این منظور یک کد کامپیوتری شبیه ساز- بهینه ساز توسعه داده شد. بهینه سازی بر اساس روش الگوریتم ژنتیک دودویی و شبیه سازی بر اساس حل معادلات جریان غیر ماندگار انجام می شود. در شبیه سازی جریان غیر ماندگار روش های مختلف محاسبه افت ازجمله   افت ماندگار، شبه ماندگار و غیر ماندگار در نظر گرفته شده است.   با استفاده از نتایج   Covas و همکاران(2004و 2005) و داده های اندازه گیری Bergant و همکاران (2001)   مدل شبیه ساز جریان غیر ماندگار مورد صحت سنجی دقیق قرار گرفت.   نتایج این صحت سنجی نشان داد دقت مدل در شبیه سازی سیکل های فشار جریان   بسیار مناسب عمل می کند و عملا اختلاف بین سیکل­ها در مدل حاضر با نتایج حقیقات قبلی وجود ندارد و می­توان از صحت داده­های خروجی از نرم افزار اطمینان داشت. با استفاده از طراحی بهینه خط لوله نیمه اصلی آبیاری بارانی بر روی سطح بدون شیب با چهارخروجی جانبی که توسط والیانتزاس ( Valiantzas, 2003b) معرفی شد صحت سنجی مدل بهینه ساز انجام شد.   نتایج نشان داد هزینه پروژه و فشار در ابتدای سیستم با مقادیر ارایه شده توسط   والیانتزاس اختلاف قابل ملاحظه­ای نداشت.   پس از صحت سنجی اثر روش های مختلف برآورد افت بر هیدرولیک جریان در شبکه اسماعیل آباد و در ادامه بر طراحی بهینه آن مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.   بهینه سازی بدون در نطر گرفتن   قیود و ملاحظات ضربه قوچ و با استفاده از افت ماندگار هیزن-ویلیامز   نشان داده شد که   هزینه لوله گذاری   محاسبه شده برابر با 725292 دلار است که در مقایسه با هزینه اجرا شده 8/12 درصد کاهش داشته است. در حالت استفاده از افت غیرماندگار( رابطه Brunone, 1991) و با در نظر گرفتن ملاحطات ضربه قوچ   هزینه لوله گذاری به مقدار 3/743543 دلار رسیده است. این هزینه در مقایسه با شرایط بدون در نظر گرفتن ضربه قوج ( مقدار 87/725292 ) 18250 دلار یعنی حدود 5/2 درصد افزایش داشته است. در این حالت با قطر دو لوله P2P11 و P11P12   تغییر داشته و فشار ورودی از 087/139 به 65/133 متر کاهش پیدا کرده است.   علاوه بر این نتایج این تحقیق نشان داد با درنظر گرفتن ملاحظات ضربه قوچ در بهینه سازی شبکه،   در نظر گرفتن یا   عدم در نظر گرفتن   افت غیر ماندگار تاثیری بر   قطر های بهینه شده   ندارد.   بر خلاف تحقیقات آزمایشگاهی که در اعداد رینولدز نسبتاً کوچک انجام شده اند در مقیاس واقعی و   اعداد رینولدز بالا مقادیر افت غیرماندگار نسبت به مقادیر افت ماندگار نمی­تواند قابل ملاحظه باشد و بر طرح بهینه تاثیر گذار باشد.

شناخت درست منابع خاک و مدیریت صحیح آن به منظور بهرهوری اصولی، برای فراهم ساختن زمینه پیشبرد اهداف و برنامهریزیهای کشاورزی کشور، بسیار حائز اهمیت میباشد. کیفیت خاک دارای نقش کلیدی و فاکتور اصلی در کشاورزی قلمداد میگردد. با شناخت خصوصیات فیزیکی خاک میتوان مدیریت مناسبی در جهت بهرهبرداری مناسب از خاک انجام داد و این میسر نیست مگر آنکه از تاثیر خصوصیات و کیفیت خاک بر محصول شناخت پیدا نمود. در همین راستا در سال زراعی 98 - 1397 مطالعهای در منطقه بیلوار از توابع استان کرمانشاه با عنوان تغییرات فضایی کیفیت فیزیکی خاک یک مزرعه کلزا، با هدف بررسی تاثیر کیفیت فیزیکی خاک بر عملکرد کلزا انجام شد. به همین منظور کیفیت فیزیکی )بافت خاک، جرم مخصوص ظاهری، هدایت الکتریکی، درصد رطوبت و درصد تخلخل( و شیمیایی خاک )درصد مواد آلی، pH ، درصد آهک و EC ( تعیین شد، سپس با توجه به موقعیت جغرافیایی نقاط نمونهبرداری روی نقشه و تعیین موقعیت جغرافیایی آنها با استفاده از GPS بر روی زمین، با استفاده از نرم افزار ArcGIS نقشه پهنه بندی خصوصیات خاک ترسیم گردید. در نهایت پس از برداشت محصول ارتباط بین عملکرد کلزا با شاخص فیزیکی خاک بررسی گردید. نتایج نشان داد مقادیر جرم مخصوص ظاهری از محدوده 24 / 1تا 65 / 1 گرم بر سانتیمتر مکعب در مزرعه متغیر است که با مقادیر رس و شن در ارتباط میباشد. میزان تخلخل بین 42 تا 53 درصد بود و با وزن مخصوص ظاهری همبستگی داشت. رطوبت اشباع بین 1 / 32 تا 3 / 53 درصد بود. مقایسه نقشههای پهنهبندی درصد رطوبت اشباع خاک با نقشهی تغییرات مکانی جرم مخصوص ظاهری نشان داد که بیشترین درصد رطوبت اشباع خاک در مناطقی با کمترین جرم مخصوص ظاهری قرار دارد. دامنه هدایت هیدرولیکی اشباع بین 27 / 0 تا 33 / 0 سانتیمتر بر ساعت بود که در کلاس خاکهای با هدایت هیدرولیکی اشباع کم طبقهبندی میشود. بیشترین مقدار کربن آلی در قسمت شمالی مزرعه قرار دارد و خاک منطقه با داشتن 7 / 0 تا 27 / 1 درصد کربن آلی در کلاس خاکهای با کربن آلی کم دستهبندی میشود . بین شاخص فیزیکی سلامت خاک با عملکرد کلزا همبستگی مناسبی وجود داشت و ضریب این همبستگی در لایه سطحی خاک برابر 68 / 0 بود. بهطورکلی میتوان از شاخص فیزیکی سلامت خاک، برای تعیین پتانسیل عملکرد محصولات زراعی بهره گرفت.  

   چکیده: توانمندی شغلی به عنوان یکی از راهبردهای­ کلیدی، توسعه­ی فعالیت­های کارآفرینی در مناطق روستایی مطرح شده است. با این حال توانمندی و توسعه­ی مهارت­های شغلی جوانان روستایی در گرو عواملی مختلفی است که در این بین مهارت کار تیمی از جایگاه­ ویژه­ای برخوردار است. در این راستا مطالعه حاضر به بررسی نقش مهارت کار تیمی بر توانمندی شغلی جوانان روستایی­ در جوامع دهستانی­سنجابی در   شهرستان کرمانشاه انجام شد.روش ­تحقیق­حاضر از لحاظ جهت گیری فکری ­کمی، از نوع توصیفی- ­تحلیلی،   بود.جامعه­آماری­ پژوهش را جوانان روستایی (35-15 سال) تشکیل دادند (N=4288). حجم نمونه   با استفاده از روش­نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای   351 نفر تعیین گردید. داده­های موردنیاز پژوهش با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته گردآوری شده است.   روایی و پایایی پرسشنامه   از طریق روایی صوری و محتوایی و محلسبه ضریب آلفای کرونباخ   تایید شد.تحلیل و تجزیه و تحلیل داده­ها با استفاده از نرم افزار  23 انجام   شد. بر اساس نتایج به­دست آمده بین مهارت کارتیمی، توانمندی شغلی و توانمندی روانشناختی با ویژگی­های جمعیت شناختی   همچون میزان تحصیلات، وضعیت شغلی و نوع اشتغال جوانان روستایی­رابطه معناداری وجود داشت. یافته­های   حاصل از تحلیل همبستگی نشان داد مهارت های کارتیمی و مولفه های آن( به جزء ارتباطات) اثرمستقیم و معناداری بر توانمندی شغلی جوانان روستایی دهستان سنجابی دارد. همچنین یافته­های به­دست آمده   بیانگر اثر مستقیم و معنادار توانمندی روانشناختی و مولفه های آن(بجزمولفه خودمختاری) بر مهارت های کارتیمی جوانان روستایی مورد مطالعه بود. اثرمستقیم و معناداری توانمندی روانشناختی و مولفه های آن(بجزمولفه شایستگی) بر توانمندی شغلی جوانان روستایی دهستان سنجابی نیز مورد تایید قرار گرفت. درنهایت یافته های مهارت های کارتیمی(بجز مولفه های آن ارتباطات، هماهنگی و ارتباطات درون فردی ) و توانمندی روانشناختی(بجز مولفه های آن شایستگی و احساس موثربودن) برمیزان توانمندی شغلی جوانان روستایی دهستان سنجابی تاثیر گذاربوده است. نتایج پژوهش حاضر حاکی از آن است که مهارت های جمعی­و تیمی و آمادگی روانی جوانان­ موتورحرکت و پویایی در زمینه های­کارآفرینی تیمی وگروهی برای ایجاد اشتغال، خود اشتغالی و درآمد زایی به شمار می­رود. کلمات کلیدی: مهارت ،کارتیمی ، توانمندی ، شغلی ، جوانان روستایی ، دهستان سنجابی ، شهرستان کرمانشاه

   بهره برداری تلفیقی از منابع آب سطحی و زیرزمینی یکی از مهم ترین چالش های پیش روی محققین منابع آب می باشد. استفاده تلفیقی در واقع، بهره برداری از منابع آب سطحی و زیرزمینی به منظور افزایش میزان آب قابل دسترسی و استفاده پایدار از منابع آب موجود است. از این رو برنامه ریزی صحیح در این زمینه مستلزم آگاهی از نحوه برهم کنش آب سطحی و زیرزمینی در منطقه و تخمین و محاسبه پارامترها و عوامل سطحی و زیرزمینی موثر بر آن می باشد. بنابراین از اهداف اساسی مطالعه جاری، شبیه سازی برهم کنش آب سطحی و زیرزمینی با استفاده از ایجاد اتصال دینامیکی بین منابع آب­سطحی و زیرزمینی در دشت میان­دربند به طوری که داده ها و نتایج بطور ماهیانه بین مدل آب سطحی WEAPو مدل آب زیرزمینی MODFLOWدر گردش باشد.در این تحقیق از ترکیب مدل شبیه­سازی استفاده گردید. شبیه­سازی حوضه مورد مطالعه با استفاده از مدل WEAP برای یک سیستم دو مخزنه شامل سدهای گاوشان و شهدا، واقع در حوضه گاوه­رود انجام شد. در این راستا مدل­سازی بهره­برداری از مخزن بر اساس وضع موجود بهره­برداری منطقه و برای یک بازه 72 ماهه و مربوط به سال­های آبی 87-86 تا 92-91 صورت گرفت. بدین صورت که پس از جمع­آوری اطلاعات مورد نیاز، فایل ورودی مدل WEAP را تشکیل داده و مدل برای یک دوره آماری (شش سال) کالیبره شد. در این فصل نتایج حاصل از شبیه­سازی اندرکنش رودخانه و آبخوان در حالت بهره برداری همزمان از منابع آب سطحی و زیرزمینی بر اساس یک مدل کوپل شده WEAP- MODFLOW آورده شده است ،نتایج حاصل از شبیه­سازی آب­های سطحی و زیرزمینی با استفاده از مدلهای WEAP و MODFLOW ارائه شده و شرایط موجود بهره برداری از منابع آب منطقه در صورت ادامه سیاست­های موجود مورد بررسی قرار می گیرد. در ادامه نتایج حاصل از اندرکنش رودخانه و آبخوان و سهم رودخانه رازآور در تغذیه یا تخلیه آبخوان یا آب زیرسطحی در یک دوره آماری مورد بحث قرار می­گیرد. در نهایت ضمن بررسی ،تبادل رودخانه رازآور با دشت میاندربند و بیله وار وضعیت بیلان منابع آبی منطقه و مولفه های بیلان در شرایط بهره­برداری تلفیقی مورد ارزیابی قرار گرفته است.به گونه­ای که نتایج شبیه­سازی نشان داد که یکی از مهمترین دستاوردهای این تحقیق ایجاد شبیه سازی ناحیه اشباع و غیراشباع خاک با استفاده از مولفه های بیلان کامل هیدروکلیماتولوژی به صورت یک مدل کوپل شده آب سطحی و زیرزمینی اجرا می­گردد.وهمچنین در طول دوره 6 سال بیشترین مقدار تغذیه آبخوان در سطح دشت در ماه­های آبان تا بهمن است وبه این علت   که در این ماهها میزان بارندگی روی دشت زیاد بوده است. در این ماهها علاوه بر بارندگی   نیزمقداری از تغذیه حاصل از نفوذ آب آبیاری می­باشد. اما در ماههای گرم سال تنها از طریق نفوذ آب آبیاری تغذیه انجام می گیرد.    واژه­های کلیدی: شبیه­سازی، بهره­برداری تلفیقی،اندرکنش رودخانه و آبخوان، WEAP، MODFLOW

چکیده:با توجه به گستردگی و ساختار پیچیده شبکه‌های آبرسانی، به منظور تحلیل عملکرد شبکه ها در مرحله بهره برداری نیاز به یک شبیه ساز کامپیوتری وجود دارد. از پارامترهای بسیار مهم در نرم افزارهای کامپیوتری، نزدیک بودن نتایج حاصل از مدل‌سازی با وضعیت واقعی سیستم می‌باشد که برای رسیدن به این هدف باید پارامترهای مدل به طور دقیق تنظیم شوند. برای رسیدن به این خواسته باید ضرایب مدل توسط داده‌های میدانی تنظیم و کالیبره شوند. پارامترهایی که در شبکه‌های توزیع آب همواره در حال تغییر هستند عبارتند از: ضریب زبری لوله‌ها و ضرایب الگوی مصرف. این متغیرها بطور صریح و با اندازه‌گیری مستقیم قابل محاسبه کردن نیستند و معمولا به صورت ضمنی از اندازه‌گیری نتایج به دست آمده از خروجی مدل‌ها تخمین زده می‌شوند و مراحل به دست آوردن این متغیرها همانند یک مساله معکوس می‌باشد. در این تحقیق، به منظور محاسبه ضریب زبری لوله‌های شبکه آبرسانی و ضرایب الگوی مصرف از نرم افزار هیدرولیکی ایپانت و الگوریتم ژنتیک برای بهینه‌سازی استفاده شد. تابع هدف در این تحقیق حداقل‌سازی مجموع اختلاف فشار مشاهده‌ای و محاسبه‌ای در گره‌های شبکه می‌باشد. افزایش تعداد نقاط داده‌برداری باعث افزایش دقت در نتایج می‌شود، اما هزینه انجام کالیبراسیون نیز افزایش می‌یابد. بنابراین هدف کلی از این پژوهش کالیبراسیون هیدرولیکی شبکه آبرسانی با حداقل نقاط اندازه‌گیری فشار می‌باشد. در این حالت معمولا دسته جواب‌های زیادی وجود دارد که در نقاط نمونه‌برداری شده خطای قابل قبول بدست می‌آورند ولی برای سایر نقاط خطای زیادی دارند که اگر دقت نشود می‌توانند به اشتباه به عنوان جواب نهایی مدل انتخاب شوند. در این تحقیق به بررسی ارائه راه کارهایی که با استفاده از آن بتوان ضمن بهره‌گیری از حداقل نقاط نمونه برداری، جواب واقعی مدل نیز بدست آورده شود، پرداخته شده است.  واژه‌های کلیدی: ضریب زبری لوله- الگوی مصرف- شبکه توزیع آب- الگوریتم ژنتیک

   سرریزها از قدیمی ترین سازه های هیدرولیکی ساخته بشر هستند که در عمل بصورت گسترده مورد استفاده قرار می گیرند از این­رو بررسی و مطالعه آنها از اهمیت خاصی برخوردار می باشد. معمولترین تقسیم بندی سرریزها به دو دسته لبه پهن و لبه تیز می باشد. سرریزهای لبه تیز با اشکال مستطیلی، مثلثی، ذوزنقه ای، دایره ای، سهموی و ... ساخته می­شوند. در این پژوهش ابتدا به معرفی نوع خاصی از سرریزهای لبه تیز به نام سریز لبه تیز نیلوفری پرداخته شد .   با فرض وقوع   جریان بحرانی در تاج سریز رابطه دبی- اشل تحلیلی Q=2agn+132n+1n+2 n+32Hn+32

در مطالعه حاضر با استفاده از نرم‌افزار عددی Ansys Fluent، سرریز سد آزاد شبیه‌سازی شده است. Ansys Fluent یکی از نرم‌افزارهای بسیار قوی در مدل‌سازی جریان می‌باشد که با استفاده از علم دینامیک سیالات محاسباتی به گسسته‌سازی و حل معادلات حاکم بر پدیده مورد مطالعه می‌پردازد. در این پژوهش خروجی‌های نرم‌افزار از قبیل نمایی از مرز بین آب و هوا (سطح آب)، مقادیر فشاراستاتیکی، سرعت متوسط و به دنبال آن‌، مقادیر شاخص کاویتاسیون در حالت بدون هوادهی در طول سرریز، در مدل آزمایشگاهی و مدل عددی سرریز سد آزاد استخراج و ارائه شده‌است. صحت‌سنجی نتایج با استفاده از نتایج آزمایشگاهی مدل سرریز سد آزاد با مقیاس 33/33: 1 انجام شد و سپس مدل عددی به ازای مش بهینه برای سایر دبی‌های مورد مطالعه نیز اجراشد. مقادیر تراز سطح آب، فشاراستاتیک و سرعت متوسط با استفاده از نرم‌افزار Tecplot برداشت و شاخص کاویتاسیون در طول سرریز، محاسبه شد و مشاهده شد که در طول مشخصی از انتهای سرریز (160متری در واقعیت و 3/6 متری در مدل)، پدیده کاویتاسیون   بر روی سرریز نیز، رخ خواهد داد. در نتیجه برای برطرف کردن کاویتاسیون بر روی سرریز سد آزاد، از سیستم هواده که ابعاد آن طبق معیارها، انتخاب گردیده‌، استفاده شده‌است. در گام بعدی محل جانمایی سیستم هواده و تعداد مورد نیاز جهت رفع کاویتاسیون روی سرریز مورد بررسی قرار گرفته‌است. در این تحقیق از سه سناریوی ( چهار، سه و دو سیستم هواده در فواصل مختلف) استفاده شده‌است. با اجرای مدل عددی به ازای هر سناریوی نام برده شده، مقادیر فشاراستاتیکی و سرعت متوسط   با استفاده از نرم‌افزار TecPlot استخراج و به دنبال آن شاخص کاویتاسیون نیز محاسبه شد. با توجه به مقادیر فشاراستاتیکی در هر سه حالت (چهار، سه و دو سیستم هواده)، چنین درک شد که فشار برای جریان هوادهی شده، تنها در محل قرارگیری هواده، دارای اختلاف ناچیزی نسبت به حالت هوادهی نشده می‌باشد. همچنین با توجه به مقادیر سرعت متوسط مشاهده شد که، مقادیر سرعت از محل سیستم هواده تا مسافت قابل توجهی در پایین‌دست، کاهش چشمگیری داشته است. همچنین نیز می‌توان مشاهده کرد که برخلاف مقادیر فشاراستاتیکی، سیستم هواده به خوبی توانسته باعث کاهش سرعت جریان در مجاورت پوشش‌های مجرا در نواحی بحرانی گردد و در نهایت باعث بهبود وضعیت جریان از لحاظ ایجاد پدیده کاویتاسیون شود. در انتها نیز، سرریز با دو سیستم هواده به عنوان گزینه برتر انتخاب گردید، زیرا با مقایس? مقادیر شاخص کاویتاسیون مشخص شد که تعدد سیستم هواده، تاثیر چندانی بر نتایج ندارد و همان دو سیستم هواده برای این سرریز در فواصل مشخص شده کافی می‌باشد. انتخاب این سناریو نیز، باعث صرفه‌جویی در هزینه و همچنین وقت نیز خواهد شد.واژگان کلیدی: سرریز اوجی، سد آزاد، کاویتاسیون، سیستم هواده، ANSYS FLUENT

   شناخت پدیده و عکس العمل آن نسبت به مسائل مختلف در امور مهندسی امروزی مانند هوا و فضا، مکانیک سیالات و ... از اهمیت قابل توجهی برخودار است. شناخت و مطالعه مشخصات جریان در کانال­ها یکی از موضوعات مهمی است که در طراحی انواع مختلف سازه­های مرتبط با آنها و همچنین طرح­های ساماندهی کاربرد اساسی دارد. تعیین دقیق تنش برشی بستر و دیواره از دیدگاه تئوریک و همچنین از دیدگاه مسائل کاربردی نظیر نقش آن در مطالعات فرسایش و رسوبگذاری و طراحی پوشش­های حفاظتی از اهمیت خاصی برخوردار است. کانالهای مرکب شامل یک کانال اصلی عمیق و یک یا دو دشت سیلابی در اطراف آن می­باشند که بصورت نسبی عمق کمتری نسبت به کانال اصلی دارند. مطالعات هیدرولیکی بر روی این کانالها به دلیل تاثیر متقابل دشتهای سیلابی و کانال اصلی بمراتب پیچیده تر از کانالهای معمولی است. در پژوهش حاضر، کارایی مدل عددی سه­بعدیAnsys Fluent   در شبیه­سازی پارامترهای مختلف هیدرولیکی برای کانال مرکب مستطیلی با بسترهای صاف و زبر بررسی شده است. مدل آشفتگی و شبک? مش­بندی به کمک نتایج حاصل از مدل آزمایشگاهی و مدل عددی صحت­ سنجی و سناریو های مختلف به کمک مدل عددی مذکور شبیه­سازی شد. مقایس? مقادیر تنش ­برشی نشان می­دهد که با کاهش عمق در دشت­های سیلابی، میزان و درصد تنش ­برشی در دشت­های سیلابی افزایش و در کانال اصلی کاهش می­یابد. با کاهش عمق آب در کانال اصلی ، درصد تنش ­برشی در کانال اصلی افزایش و در دشت­های سیلابی کاهش می­یابد. همچنین   افزایش زبری، سبب می­شود میزان تنش ­برشی افزایش ­یابد. نتایج بررسی­ها همچنین بیانگر این نکته است که با افزایش دبی قدرت جریان افزایش می­یابد و در محل تلاقی دشت­های سیلابی و کانال اصلی سرعت بیشتر است و گردابه هایی در این محل تشکیل می­شود. در تحقیق حاضر پدیده انتقال مومنتوم به کمک ورتکس های سرعت عرضی مورد بررسی قرار گرفت و با مقایسه نسبت شکل های متفاوت، کانال مرکب پایدار بر اساس پدیده انتقال مومنتوم معرفی گردید. از دیگر کارهای صورت گرفته در این پژوهش بررسی پروفیل عمقی سرعت می­باشد که نمودار آن به ازای سناریوهای مختلف شبیه­سازی ترسیم گردید. در این زمینه مشاهده گردید زبری بستر پروفیل عمقی سرعت را تغییر داده و سبب کاهش سرعت متوسط می­شود. نتایج این پژوهش می­تواند در طراحی کانال های پایدار به­خصوص در محل تلاقی کانال اصلی و دشت­های سیلابی   نقش بسزایی داشته باشد.واژگان کلیدی: مدل عددی سه­بعدی، Ansys Fluent، کانال مرکب، تنش برشی، انتقال مومنتوم، کانال پایدار، دشت­های سیلابی، کانال اصلی

با توجه به محدودیت شدید منابع آب قابل دسترس، هزینه­بر بودن ساخت و بهره­برداری سامانه­های آبرسانی و افزایش سریع جمعیت و رشد روز­افزون نیاز شرب این جمعیت، طراحی بهینه این شبکه­ها به طوری که بهترین عملکرد را در طول دوران بهره­برداری داشته باشند از ضروریات می­باشد. از مهم ترین فاکتورهای طراحی شبکه، انتخاب قطرهای مناسب بر اساس هزینه و کمبود فشار و سرعت جریان در شبکه است. مسئله حداقل کردن هزینه از طریق کمینه­سازی قطر لوله­های شبکه انجام می­شود که موجب کاهش فشار در شبکه می­شود. از آنجایی که تامین فشار مناسب در گره­ها از اصول مهم طراحی است و فشار پایین موجب عدم تامین کامل آب در محل مصرف خواهد شد، بنابراین در این تحقیق مسئله بهینه­سازی در چند شبکه نمونه با اهداف حداقل­سازی هزینه و حداقل­سازی کمبود فشار در کل شبکه   تعریف شد. از نرم­افزار EPANET برای تحلیل هیدرولیکی شبکه های نمونه استفاده شد و فرآیند بهینه­سازی چندهدفه از طریق کد­نویسی الگوریتم­های فرا­کاوشی PESA-II ، NSGA-II ، MOPSO، SPEA-II در محیط نرم­افزار متلب و   اتصال آن ها به بدنه EPANET صورت گرفت. تابع هزینه  ابتدا فقط با در نظر گرفتن رابطه بین هزینه و قطر و طول لوله­ها تعریف شد و برنامه با 10000 و 20000 تکرار اجرا شد. سپس در تعریف بعدی، هزینه ناشی از تعدی از محدوده مجاز فشار (حداقل و حداکثر فشار مجاز به ترتیب 30 و 70 متر در نظر گرفته شده­اند) نیز به این تابع افزوده شد و برنامه مجددا با 200 تکرار اجرا گردید. نتایج نشان داد این الگوریتم­ها توانایی بالایی در یافتن جواب­های بهینه دارند و توانستند با یافتن قطر لوله­های مناسب، شبکه را از نظر هزینه و فشار بهینه­سازی کنند. در تمامی این الگوریتم ها در نظر گرفتن هزینه تعدی از حدود مجاز فشار سبب می­شود با تعداد تکرار پایین به تعداد جواب بهینه بیشتری دست پیدا کنیم و زمان رسیدن به همگرایی به طور قابل توجهی کاهش یابد. اما بطور کلی در حالت اخیر دو الگوریتم PESA-II و SPEA-II عملکرد نسبی بهتری نسبت به سایر الگوریتم ها داشتند و از این نظر الگوریتم MOPSO در رده آخر قرار گرفت.  

چکیده     حفاظت ساحل رودخانه در مقابل فرسایش از اهداف اصلی ساماندهی رودخانه‌ها در توسعه پایدار منابع آب به شمار می‌آید. چرا که فرسایش سواحل رودخانه‌ها، باعث خسارت به اراضی کشاورزی، آسیب دیدن سازه‌های مجاور، مانند پل‌ها و جاده‌ها، عریض شدن آبراهه جریان و مسائل زیست محیطی قابل توجه می‌باشد. این مساله سبب می‌شود هر ساله مبالغ زیادی برای حفاظت از سواحل رودخانه در برابر فرسایش هزینه شود. روش‌های حفاظت سواحل از دیدگاه عملکرد سازه‌ها به دو گروه کلی حفاظت مستقیم[1] و غیرمستقیم[2] تقسیم می‌شوند. در روش غیرمستقیم، تثبیت رودخانه‌ها توسط احداث سازه‌های عرضی یا آبشکن در طول ساحل فرسایش‌پذیر انجام می‌گیرد]26[. سازه‌های آبشکن با هدف رسوب‌گذاری و جلوگیری از فرسایش کناره‌ها و حواشی رودخانه‌ و تثبیت موقعیت رودخانه احداث می گردند. آبشکن‌ها به لحاظ ساختار سازه‌ای ساده و قابلیت سازگاری با شرایط متنوع رودخانه‌ای دارای کاربرد وسیعی در طرح‌های ساماندهی و به ویژه اقدامات تثبیت و پایدارسازی کناره‌ها می‌باشند. از اینرو بررسی و شناخت فرایند فرسایش و رسوب‌گذاری در محدوده آبشکن‌ها از جنبه‌های مختلف طراحی، حفاظت و نگهداری دارای اهمیت است. تحقیقات زیادی در موردآبشستگی والگوی جریان پیرامون آبشکن ها توسط محققین مختلف انجام شده است، اما در مورد آبشستگی پیرامون آبشکن چوگانی به صورت آزمایشگاهی وعددی تحقیقات چندانی صورت نگرفته است. باتوجه به اینکه استفاده از مدل های سه بعدی در تحلیل الگوی جریان در رودخانه‌ها هرچند دقیق ولی از نظر اقتصادی و زمان پرهزینه هستند. از طرفی مدل های تک بعدی بدلیل اینکه ماهیت سه بعدی جریان را در نظر نمی­گیرند عموما با خطای قابل ملاحظه­ای همراه هستند. بدلیل صرفه جویی در وقت و هزینه، مدل های دو بعدی همواره به عنوان یک روش جایگرین ولی با دقت کمتر مورد استفاده محققین قرار دارد. بنابراین در تحقیق حاضر در این تحقیق بمنظور بررسی توانایی مدل  RH-2D  در شبیه سازی الگوی فرسایش در اطراف آبشکن چوگانی ابتدا با استفاده از داده های آزمایشگاهی مقادیر فرسایش و رسوب‌گذاری در اطراف آبشکن به ازای حداقل دو نوع شرایط هیدرولیکی متفاوت اندازه‌گیری خواهد شد. داده های جمع آوری شده به منظور صحت سنجی و واسنجی مدل عددی مذکور مورد استفاده قرار می گیرد. پس ازکالیبره شدن مدل واطمینان از نتایج آن با اجرای متعدد مدل الگوهای جریان و رسوب در اطراف آبشکن چوگانی با شرایط هندسی مختلف و در مکان‌های مختلف در طول قوس 90 درجه مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرد. در نهایت تاثیر اشکال مختلف آبشکن درموقعیت‌‌های مختلف بر الگوی جریان و رسوب مورد مقایسه قرار می‌گیرد. مدل  RH-2D  یک مدل دو بعدی بوده و بخصوص برای مسائلی‌که اثرات دو ‌بعدی دارای اهمیت است مناسب می باشد. کاربردهایی آن شامل‌ استفاده در سازه- های درون‌ آبراهه‌ای، جریان در خم‌ها، جریان در آبراهه‌ها با کانال‌های جانبی و برگشت جریان درکانال‌های کشاورزی است. این مدل در مواردی که‌ سطح مورد مطالعه وسیعتر می‌باشد به این دلیل که نسبت به مدل‌های سه بعدی در مدت کوتاه تری به نتیجه میرسند ترجیح داده میشود. مش مورد نیاز این نرم افزار با استفاده ازنرم افزار SMS تهیه می‌شود و مش تولید شده در محیط SRH-2D فراخوانی می شود.واژه‌های کلیدی: ساماندهی رودخانه، آبشکن چوگانی، مدل عددی دو بعدی SRH-2D، الگوی جریان و رسوب،   قوس 90 درجه   [1] -Direct Method   [2] -Indirect Methods

بنا به گزارش اداره محیط‌زیست، رشد سریع شهر و صنعت و رشد روزافزون جمعیت موجب شده است که میزان آلاینده­های جوی بیش‌ازپیش­ افزایش‌یافته و ذرات معلق تبدیل به مهم‌ترین آلودگی هوای کلان­شهرها شود. آلودگی هوا باعث بروز بیماری­های قلبی و ریوی می­شود. گازهای UHC و CO در اثر احتراق ناقص مخلوط سوخت و هوا به وجود می­آیند درحالی‌که گازهای NOx و CO2 در اثر افزایش دما در موتور به وجود می­آیند. هم­چنین ذرات معلق ریز و خیلی ریز از ذرات معلق درشت خطرناک‌تر می­باشند. هدف از این پژوهش، استفاده از نسبت­های مختلف سوخت بیواتانول با بنزین در دورهای مختلف موتور در حالت بدون EGR و استفاده از نسبت­های مختلف سوخت بیواتانول با بنزین و دماهای مختلف هوای ورودی به موتور در دورهای مختلف موتور در حالت EGR با هدف کاهش میزان آلاینده­ها و ذرات معلق در دو حالت EGR و بدون EGR در موتور بنزینی پراید می­باشد.در این تحقیق از موتور پراید با سیستم سوخت‌رسانی زیمنس استفاده شد. برای انجام آزمایشات، مخلوط­های سوختی با ترکیب بیواتانول و بنزین معمولی، سوخت­هایی با نسبت­های صفر، 5 و 10 درصد بیواتانول استفاده شد. آزمایشات در سه سطح دمای هوای ورودی 12، 15 و 18 درجه سانتی­گراد و دور موتور 1000، 2000 و 3000 دور بر دقیقه انجام گرفت. هر آزمایش سه بار تکرار شد. برای اندازه‌گیری آلایندگی از دستگاه تست پنج گاز Airrex استفاده شد. ذرات معلق توسط دستگاه پارتیکل کانتر مدل IAQ3016 ساخت کشور آمریکا اندازه­گیری شد. اثر تیمارهای نوع سوخت و دور موتور بر گازهای خروجی اگزوز و ذرات معلق در حالت بدون EGR و اثر تیمارهای نوع سوخت، دمای هوای ورودی و دور موتور بر گازهای خروجی اگزوز و ذرات معلق در حالت EGR بررسی شد. برای تحلیل داده­ها از نرم‌افزار    و آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی و مقایسه میانگین­ها با روش آزمون چند دامنه­ای دانکن انجام شد.اثر دور موتور و نوع سوخت و اثر متقابل دور موتور و نوع سوخت در حالت بدون EGR بر تمامی صفات موردبررسی در سطح 1 درصد معنی‌دار بوده است و تنها اثر متقابل دور موتور و نوع سوخت بر روی کربن دی‌اکسید (CO2) در سطح 5 درصد اثر معنی‌دار داشته است همچنین اثر دور موتور برای ذرات 5 میکرون و اثر نوع سوخت برای ذرات 3 میکرون نیز در سطح 5 درصد معنی‌دار است. در حالت EGR اثر دور موتور بر دمای هوای خروجی و آلاینده‌های مونواکسید کربن ((CO کربن دی‌اکسید (CO2)، هیدروکربن‌های نسوخته (UHC)، اکسیدهای نیتروژن (NOX) و ذرات معلق در سطح 1 درصد معنی‌دار بوده است. اثر نوع سوخت بر دمای هوای خروجی اثر معنی‌دار نداشته است اما بر دیگر صفات موردبررسی در سطح 1 درصد معنی‌دار است به‌جز ذرات 3/0 میکرون که در سطح 5 درصد معنی‌دار است و همچنین اثر دمای هوای ورودی بر تمامی صفات موردبررسی در سطح 1 درصد و برای ذرات معلق 3/0 میکرون در سطح 5 درصد معنی‌دار است. با توجه به نتایج آزمون دانکن با افزایش دور موتور میزان آلاینده­های منواکسید کربن (CO) و هیدروکربن‌های نسوخته (UHC) کاهش یافت اما میزان آلاینده­های دی­اکسید کربن (CO2)، اکسیدهای نیتروژن (NOx) و ذرات معلق افزایش یافت. با افزایش درصد بیواتانول میزان آلاینده­های منواکسید کربن (CO)، دی­اکسید کربن (CO2)، هیدروکربن‌های نسوخته (UHC) و ذرات معلق کاهش یافت اما میزان آلاینده­ی اکسیدهای نیتروژن (NOx) افزایش یافت. برای اثر دور موتور و نوع سوخت در حالت EGR میزان تولید آلاینده­ها کمتر از حالت بدونه EGR بوده است اما میزان ذرات معلق به جزء ذرات 3/0 میکرون در حالت بدونه EGR کمتر از حالت EGR بوده است. با افزایش درجه حرارت هوای ورودی به موتور در حالت EGR میزان آلاینده­های منواکسید کربن (CO)، هیدروکربن‌های نسوخته (UHC)، اکسیدهای نیتروژن (NOx) و ذرات معلق افزایش یافت اما آلاینده­ی دی­اکسید کربن (CO2) کاهش یافت.

  تخمین مناسب ضریب زبری مانینگ، تاثیر قابل ملاحظه‌ای در روندیابی هیدرولیکی دارد. تا‌کنون روابط متعددی برای محاسبه‌ی ضریب زبری مانینگ در مقاطع مرکب ارائه شده است که هرکدام می‌تواند تاثیر متفاوتی بر پهنه سیل محاسباتی داشته باشد. با توجه تحقیقاتی که تا کنون در این زمینه صورت گرفته می­توان نتیجه گرفت که تفاوت­های بسیار کوچک چند صدمی در تعیین مقادیر ضریب زبری مانینگ می­تواند برآورد مساحت اراضی سیل­گیر را ده­ها هزار مترمربع تغییر داده و در نتیجه در برآورد میزان خسارات وارده تاثیر بسزایی داشته باشد.   این امر نیز بر برنامه­ریزی­های مدیریتی و ساماندهی رودخانه تاثیرگذار می­باشد. بنابراین چنین طرح­ها و اقداماتی که مستقیماً در ارتباط با مدیریت و سامان­دهی رودخانه­ها هستند، نیازمند دقّت زیاد در انتخاب روش تعیین ضریب زبری مانینگ می­باشند. هدف از مطالعه کنونی تعیین ضریب زبری کانال آبیاری می باشد. بدین منظورو برای مطالعه‌ی دقیق‌تر 420 مترازکانال 3 کیلومتری سه آسیاب سنقر انتخاب و 15مقطع عرضی برداشت گردید. سرعت جریان آب با استفاده از دستگاه مولینه در مقاطع ورودی و خروجی و تراز سطح آب درکلیه مقاطع   در قبل و بعد لایروبی به دقت اندازه گیری گردید. دراین تحقیق مدل کامپیوتری تهیه شدکه شامل دو زیر برنامه بهینه سازی با روش الگوریتم ژنتیک و هیدرولیکی براساس روش گام به گام استاندارد برای محاسبه نیمرخ جریان می باشد. ورودی مدل کامپیوتری شامل مشخصات هندسی بازه مورد مطالعه، مقدار جریان ورودی و نیمرخ اندازه گیری سطح آب در طول بازه می باشد. پس از تعیین تعداد کروموزوم ها و محدوده مجاز ضریب زبری مانینگ نهایتا مقادیر ضرایب زبری برای هر مقطع با مقایسه نیمرخ سطح آب محاسباتی و اندازه گیری بهینه می شوند. به منظور صحت سنجی مدل الگوریتم ژنتیک با استفاده از حل مسایل بهینه سازی خطی و غیرخطی مقید که دارای راه حل های تحلیلی هستند مورد ارزیابی قرارگرفته و نشان داده شده که نتایج به دست آمده از مدل با نتایج حل تحلیلی کاملاً برابر است. به منظور صحت‌سنجی مدل هیدرودینامیک، نتایج آن در برخی حالات خاص با نتایج مدل HEC-RAS مقایسه شد. نتایج صحت‌سنجی مدل هیدرودینامیک نشان داد بین مقادیر رقوم سطح آب محاسبه شده توسط مدل حاضر و نرم‌افزار HEC-RAS ضریب همبستگی 99/0 وجود دارد. همچنین در این تحقیق در دو مرحله قبل و بعد لایروبی مقادیر ضریب زبری مانینگ بهینه محاسبه شد. نتایج نشان داد ضریب زبری مانینگ بهینه شده بعد از لایروبی به صورت متوسط 50 درصد کمتر از قبل از لایروبی می باشد. کلمات کلیدی: ضریب زبری، کانال سه آسیاب، شبیه‌سازی عددی، جریان ماندگار،الگوریتم ژنتیک   

  چکیده:توزیع سرعت مهمترین متغییر برای تعیین مشخصات جریان مانند دبی، توزیع تنش برشی، رسوبگذاری، فرسایش، تلفات هد، ضریب انرژی وضریب مومنتوم مورد نیاز در هیدرولیک است. توزیع سرعت در یک کانال تحت تاثیر شکل هندسی، زبری بستر و وجود سازه‌ها است و باید قبل از حل انواع مسائل هیدرولیکی در کانال‌های‌ باز مطالعه و بررسی شود. توزیع سرعت در کانال های باز در طول سالیان طولانی مورد مطالعه قرار گرفته و در سال‌های اخیر، این موضوع با حل معادلات هیدرودینامیک ناویر-استوکس که با مدل های متلاطم ترکیب شده است، بررسی می‌گردد. چیو(1987) روش جدیدی را برای بررسی توزیع سرعت در کانال‌های باز با استفاده از مفهوم احتمال و اصل پیشینه سازی آنتروپی بیان نمود. معادله توزیع سرعت چیو می‌تواند مقادیر سرعت را در جهت‌های عمودی وعرضی با فرض اینکه سرعت بیشینه بر روی سطح آب یا زیر آن باشد، برآورد کند. این معادله، محدودیت‌ها ونواقص سایر معادلات رایج را نداشته وتوزیع سرعت براساس آن در فضای فیزیکی با یک توزیع احتمال توانی مطابقت دارد. این توزیع دارای پارامتر M با نام "پارامتر آنتروپی" است که مقدار آن به عنوان شاخصی برای مقایسه الگوهای مختلف توزیع سرعت جریان در کانال‌ها مورد استفاده قرار می گیرد. پارامتر آنتروپی در یک کانال از طریق ارتباط بین سرعت‌های میانگین و بیشینه تعیین می‌شود زیرا نسبت سرعت‌های میانگین و بیشینه در یک کانال تابعی از M است (چیو وساید (1995)). این نسبت در یک کانال ثابت بوده (چیو (1996)) و نمایانگر ویژگی کلی سیستم جریان و کنترل کننده متغییرهایی است که با کانال در تعامل هستند (زیا (1997) ، چن (1998) ، چیو وتانگ (2000)). معادله چیو (1987) توزیع سرعت را نه تنها بر روی محور عمودی، بلکه در کل کانال نیز می‌تواند توصیف نماید. توزیع سرعت در کل به صورت دو بعدی است، اگر چه جریان در کانال باز حالت سه بعدی دارد. مولفه سرعت در محور طولی، سرعت اصلی نامیده می شود ومولفه های دیگر در محور عرضی، سرعت های ثانویه هستند که حرکت چرخشی را در اطراف محور موازی با جریان اصلی شکل می دهند. جریان ثانویه نقش مهمی در کانال های باز دارند و بیش از یک قرن مورد مطالعه قرار گرفته اند. تعیین مولفه های اصلی و ثانویه سرعت در یک کانال باز می تواند به درک ویژگی‌های جریان کمک کند. یکی از اهداف اصلی این پژوهش بررسی توزیع سرعت کانال‌های منظم است که با استفاده از مفهوم آنتروپی به بررسی موارد فوق پرداخته می‌شود.کلید واژگان: تئوری آنتروپی، توزیع سرعت ، آنتروپی شانون،آنتروپی تسالیس،آنتروپی رنی، مجاری روباز.  

  با توجه به محدودیت­های منابع آب و وقوع خشکسالی­های متناوب در کشور، استفاده از سیاست­های کارآمد در بهره­برداری از مخازن سدها اهمیت زیادی یافته است. مدیریت مخازن سدها یکی از روش­های غیرسازه­ای مقابله با محدودیت منابع آب، افزایش نیازهای آبی و درنتیجه وقوع خشکسالی است. بهره­برداری بهینه سیستم­های منابع آب با استفاده از تکنیک­های بهینه­سازی، از جمله راهکارهای است که می­تواند اثرات ناشی از کمبود منابع آب را تا حدی کاهش دهد. در این پژوهش، بهره­برداری بهینه از سد جامیشان با هدف تخصیص بهینه آب از مخزن سد، جهت تامین نیاز آبی اراضی کشاورزی دشت دینور و چمچمال با استفاده از روش برنامه­ریزی پویای تصادفی و پویای قطعی مدلسازی شده است. رعایت اولویت­های تخصیص آب، بین اهداف رهاسازی آب برای کشاورزی و بالا نگه­داشتن حجم مخزن به منظور تامین نیازها در شرایط خشکسالی مد­نظر بوده است. در این تحقیق از دوره آماری هیدرولوژیکی 41 ساله (سال­های آبی 51 - 1350 لغایت 91 – 1390) استفاده شده است. جهت گسسته­سازی­های مختلف حجم مخزن، چهار کلاس (3، 5، 7 و 10) و سه کلاسه جریان ورودی به مخزن (3، 5، و 7)، مدل برنامه­ریزی پویای تصادفی اجرا شد و بهترین کلاسه حجم مخزن و جریان ورودی به صورت 7=k و 3=i تعیین گردید. برای این مقادیر برنامه­ریزی پویای تصادفی به صورت فصلی و ماهانه با توابع هدف مختلف اجرا شد. نتایج تخصیص و منحنی فرمان سد برای هر دوره ارائه گردید. مدل برنامه­ریزی پویای قطعی نیز با در نظر گرفتن 7 کلاس برای حجم مخزن و میانگین جریان هر دوره به عنوان دبی ورودی به مخزن،با توابع هدف مختلف به صورت فصلی و ماهانه اجرا شد و نتایج تخصیص و منحنی فرمان سد ارائه شد و نتایج حاصل از دو مدل پویای قطعی و پویای تصادفی مقایسه گردید. نتایج موید آن است که مدل پویای تصادفی نسبت به مدل پویای قطعی میزان خسارات وارده به سیستم را کمتر برآورد نموده و عملکرد بهتری در منحنی فرمان مخزن و خروجی را از خود نشان می­دهد.

چکیده امروزه بررسی و تحلیل عدم قطعیت­ها در هر برنامه­ای امری ضروری محسوب می­گردد، بطوری­که بدون در نظر گرفتن و تحلیل این عدم قطعیت­ها، وقوع حالات نامطلوبی، که رخداد آن­ها اهداف برنامه را به چالش می­کشاند، دور از انتظار نیست. بررسی و تحلیل عدم قطعیت­ها در چارچوب مدیریت ریسک انجام می­گیرد. اصولا از روش شبیه سازی مونت کارلو به عنوان ابزاری جهت تحلیل و بررسی یکپارچه و همزمان ترکیبات مختلف عدم قطعیت­ها استفاده می­گردد. این روش ابزار قدرتمندی جهت بررسی بررسی پیامد رخداد انواع حالات سامانه، با توجه به عدم قطعیت­ها می­باشد که مزایای قابل توجهی، از جمله در نظر گرفتن رخداد همراه با عدم قطعیت­ها و قابلیت ارائه­ی ابعاد گوناگون تابع مطلوبیت را دارا می­باشد عدم قطعیت جز جدایی ناپذیر مدل­های هیدرولوژیکی و هیدرولیکی است و ارزیابی مناسب از عدم قطعیت­ در مدل­های هیدرولوژیکی و هیدرولیکی ممکن است برای جلوگیری از تصمیمات پرخطر، هزینه­های بالا در چرخه عمر محصولات و طراحی سازه­ها کمک کند.   هدف از این تحقیق تحلیل عدم قطعیت در نقشه­های پهنه­بندی سیل در بازه­ی از رودخانه سیمره می­باشد. در این منطقه به دلیل بارش­های شدید، سیل باعث خسارت زیادی می­شود. ابتدا پهنه بندی سیل با مدل HEC-RAS، براساس فاکتور F کالیبره گردید. سپس با استفاده از تولید داده مصنوعی، 30 سری داده پیک مصنوعی برای دوره بازگشت­های 2، 5، 10، 25، 50 و 100 ساله تولید شد. در نهایت با استفاده از منحنی دبی- احتمال بدست آمده، مرزهای احتمالی دشت سیلابی رودخانه در سطح احتمال 90 و 10 درصد تعیین گردید. نتایج نشان داد با افزایش دوره بازگشت پهنای باند عدم قطعیت افزایش می­یابد بطوری­که بیش­ترین پهنای باند عدم قطعیت به میزان 450 هکتار مربوط به سیل با دوره بازگشت 100 سال می­باشد. در ادامه با شبیه سازی مونت کارلو نمونه برداری از فضای پارامتر ( ضربی زبری دشت سیلابی و کانال) صورت پذیرفت و مدل 500 بار اجرا شد، نتایج با پهنه مشاهداتی بر اساس فاکتور F مورد ارزیابی قرار گرفت.منحنی سطح پاسخ حاصل از نمونه برداری مونت کارلو نشان داد که بالاترین عملکرد F زمانی است که ضریب زبری کانال برابر با 046/0 و برای ضریب زبری دشت سیلابی برابر با 058/0 باشد. سپس با استفاده از تابع توزیع تجمعی پهنه­های سیلابی در حد بالا و پایین عدم قطعیت بدست آمد. کلمات کلیدی: عدم قطعیت، پهنه سیل احتمالاتی ، مونت کارلو، رودخانه سیمره  

  افزایش جمعیت، افزایش تقاضا برای غذا را به دنبال خواهد داشت بنابراین تولیدات کشاورزی باید با سرعتی برابر با رشد جمعیت، ولی با همان زمین­ها و منابع آب ثابت، رشد کنند.   به منظور تعیین میزان رشد و تولید ماده خشک گیاه تحت تاثیر آبیاری با نقطه شبنم، پژوهشی گلخانه ای و مزرعه ای طراحی گردید. تاثیر آبیاری با نقطه­شبنم، آبیاری­معمولی و بدون آبیاری بر­روی صفات کمی و کیفی گیا­هان در پژوهش­های گلخانه­ای و مزرعه­ای مورد بررسی قرار گرفتند که پژوهش گلخانه­ای در دو مرحله (جوانه زنی بذر و مرحله رشد رویشی گیاه)   اجرا گردید. در پژوهش در مرحله جوانه زنی،   تاثیر تیمار­های آبیاری با نقطه­شبنم و بدون آبیاری در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار بر درصد جوانه زنی بذرنخود، گندم، خیار، کتان، چغندر، شنبلیله در سال 1394 ارزیابی گردید. که تیمار آبیاری با نقطه­شبنم باعث جوانه زنی بذر در مقایسه با شاهد (بدون آبیاری) گردید. پژوهش گلخانه ای در مرحله رشد رویشی گیاه در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار ­روی صفات رویشی نخود و گندم بکار رفت. تیمار­های آبیاری شامل آبیاری با نقطه­شبنم و آبیاری معمولی بودند. مقایسه میانگین داده­ها برای نخود نشان داد که تیمارآبیاری معمولی نسبت به آبیاری با نقطه شبنم دارای وزن تر ساقه، وزن تر تک برگ، وزن خشک ساقه، وزن خشک تک برگ، وزن تر کل ساقه و برگ، وزن خشک کل ساقه و برگ و نسبت برگ به ساقه بیشتری بود. مقایسه میانگین داده­های نشان داد که تیمارآبیاری با نقطه­شبنم نسبت به آبیاری با روش معمول از نظر طول ساقه، تعداد برگ، وزن تر ساقه، وزن ترتک برگ، وزن خشک ساقه، وزن خشک تک برگ، وزن­تر کل ساقه و برگ، وزن خشک کل ساقه و برگ، سطح برگ، نسبت برگ به ساقه و وزن مخصوص برگ) تفاوتی نداشت. پژوهش مزرعه­ای در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در سال 1396-1395 اجرا گردید. در این بخش سه تیمارآبیاری با نقطه­شبنم، آبیاری معمولی و دیم روی نخود اعمال گردیدند. صفات مورد بررسی   شامل کلروفیل a،   کلروفیل b،   کارتنویید،   کلروفیل کل،   کلروفیلa/b،   هدایت روزنه­ای،   فتوسیستم (2)،   فتوسیستم (1)،   محتوای رطوبت نسبی آب، ارتفاع ساقه،   تعداد ساقه، تعداد برگ، تعداد غلاف حاوی تک بذردر هر بوته، تعداد غلاف حاوی دو عدد بذر   در هر بوته، تعداد غلاف خالی در هر بوته، تعداد غلاف در هر بوته، طول غلاف، قطر غلاف، تعداد دانه در هر بوته،   وزن 100 دانه، عملکرد در یک هکتار، عملکرد کاه­وکلش در یک هکتار، عملکرد دانه در تک بوته، عملکرد کاه­و­کلش تک بوته، عملکرد دانه در یک متر مربع، عملکرد کاه­و­کلش یک متر مربع، وزن بیولوژیک تک بوته، وزن بیولوژیک در یک متر مربع، شاخص برداشت تک بوته، شاخص برداشت در یک متر مربع بودند. تیمارهای آبیاری اثر معنی داری بر   هدایت روزنه­ای،   FV/FM، شاخص کارایی فتوسنتز و تعداد برگ   نخود در شرایط مزرعه داشتند ولی تاثیر تیمارها   بر سایر صفات مزرعه ای معنی دار نبود. مقایسه میانگین داده ها نشان داد که آبیاری­با­نقطه­شبنم نسبت به شرایط دیم از نظر   هدایت روزنه¬ای،   FV/FM، برتری داشت. تیمار آبیاری معمولی و دیم سطح برگ بالاتری نسبت به آبیاری با نقطه شبنم داشتند. آبیاری معمولی نسبت به دیمکاری شاخص کارایی فتوسنتز   بیشتری داشت. با توجه با نتایج بدست آمده می توان گفت که آبیاری با نقطه شبنم بعلت تامین مقدار اندکی رطوبت بهتر است در مراحلی که گیاه احتیاج کمتری به آب دارد مانند جوانه زنی استفاده گردد، هرچند در شرایط بی آبی می تواند تا حدی رطوبت مورد نیاز گیاه را تامین کند و راهکاری برای مقابله با خشکی باشد.

بررسی دیدگاه دانشجویان رشته های کشاورزی دانشگاه رازی نسبت به برنامه درسی پنهان    امیر حسین علی بیگی1، پروانه آهوخوش2     چکیده   برنامه درسی پنهان، همان تجاربی است که، دانشجویان در طی تحصیل در دانشگاه و کلاس درس می آموزند ،جزو برنامه درسی از قبل تعیین شده نمیباشد و هنجارها، باورها و عقاید دانشجویان را نسبت به فضای دانشگاه تشکیل می دهد. این مطالعه کیفی به روش مطالعه موردی بر روی دانشجویان کشاورزی دانشگاه رازی انجام شد. داده های پژوهش از طریق مصاحبهی فردی، عمیق و نیمه ساختارمند بر روی 52 دانشجو )نمونهگیری به روش حداکثر اختلاف(، تا زمان اشباع دادهها انجام گردید و از روش تحلیلمحتوا )با استفاده از نرم افزار مکس کیودا 25( استفاده شد. از مجموع 52 کد استخراج شده از نتایج، 2 تم استخراج گردید که هر یک زیرتم های متعددی را به خود اختصاص دادند. از میان مضامین، عواملی چون روتین گرایی از نظر روش تدریس و محتوا، تعاملات سرد و غیر اثربخش بین استاد و دانشجو، ارزشیابی ناعادلانه، عدم توجه به نیازها و انتظارات دانشجو و سپس دیدگاه های منفی دانشجویان نسبت به توانایی خویش و رشته تحصیلی را می توان نام برد. کاهش انگیزه و فراری شدن از محیط آموزشی، عدم برقراری ارتباطات مفید و مثمر با استاد، پایین آمدن عملکرد تحصیلی دانشجو ،عدم میل به شرکت در فعالیتهای عملی و کارآفرینی ،افزایش اضطراب و استرس، احساس شک و تردید نسبت به ادامه تحصیل، کاهش اعتماد به نفس ،ناامیدی دانشجویان و منفی بافی افراطی، از جمله دیدگاه های رایج نسبت به برنامه درسی پنهان بودند. از جمله تجارب کسب شده توسط دانشجویان می توان به این موارد اشاره کرد: یادگیری تملق برای برانگیختن حس تایید از جانب استادان ،معیار شدن نمره و افزایش تقلب برای کسب نمرهی بیشتر به هر قیمتی ،حفظ کردن مطالب درسی به صورت طوطی وار، بی توجهی به فعالیت های عملی و کلاسی و بی ارزش شمردن آنها، معیار شدن آزمون پایانی به عنوان شاخصی برای یادگیری، اطاعت پذیری بی چون و چرا از استاد.         نمایه واژه ها: برنامه درسی پنهان، آموزش عالی کشاورزی، تعاملات اجتماعی، شیوه تدریس، شیوه ارزشیابی.   

بررسی اثر نیتریک اکساید بر پاسخ­های آنتی اکسیدانی دو گیاه کلزا (Brassica napus L.) و کاملینا (Camelina sativa L.)، تحت تنش شوری

باتوجه به کمبود آب در کشور افزایش عملکر هیدرولیکی وبالابردن راندمان توزیع آب در شبکه های آبیاری ضرروی می باشد . یکی از راه کارهای بالابردن راندمان بهره وری آب در کشاورزی افزایش دقت در اندازه گیری دبی و کنترل سطح آب می باشد . به منظور کنترل سطح آب از دریچه های کشویی و قطاعی استفاده می شود . تخمین ضریب دبی و به تبع آن دبی عبوری از این دریچه ها ضرروریست . از این رو دز این پژوهش به بررسی تاثیر آستانه بر ضریب دبی دریچه های کشویی و قطاعی در شرایط جریان آزاد با استفاده از نرم افزار فلوتردی پرداخته شده است . 

به­منظور بررسی تاثیر آبیاری تکمیلی در مراحل مختلف رشد و نمو نخود فرنگی (گلدهی، غلاف­دهی، گلدهی + غلاف­دهی) به­همراه شرایط دیم (شاهد) و کاربرد خارجی هورمون­های مختلف رشد شامل اکسین (IAA)، جیبرلیک­اسید (GA3) و سیتوکینین (6-BAP) به همراه آب مقطر (شاهد)، آزمایشی در سال 95-1394، به­صورت اسپلیت­پلات بر پایه طرح بلوک­های کامل تصادفی در سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی اجرا گردید. براساس نتایج به­دست آمده، اثرات متقابل آبیاری تکمیلی × هورمون بر عملکرد غلاف سبز، عملکرد بیولوژیک، وزن صد دانه، شاخص برداشت و رنگیزه­های اصلی و کمکی فتوسنتزی معنی­دار بود. تعداد غلاف در بوته و دانه در غلاف نیز تحت تاثیر اثرات ساده آبیاری تکمیلی و هورمون قرار گرفتند. انجام آبیاری تکمیلی در دو مرحله گلدهی + غلاف­دهی و کاربرد هورمون­های سیتوکینین و اکسین موجب تولید بیشترین عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک و وزن صد دانه شد. بیشترین تعداد غلاف در بوته و دانه در غلاف نیز در انجام آبیاری در دو مرحله و کاربرد خارجی هورمون­ها به­دست آمد. بیشترین میزان کلروفیل a و b مربوط به گیاهان تحت آبیاری تکمیلی در مراحل گلدهی + غلاف­دهی و کاربرد سیتوکینین و برای کارتنوئیدها با کاربرد جیبرلیک­اسید بود. کاربرد خارجی سیتوکینین باعث افزایش میزان کارایی فتوشیمیایی فتوسیستم II، شاخص زنده­مانی، میزان قند و پروتئین محلول و محتوی نسبی آب برگ شد. اثرات ساده آبیاری تکمیلی و هورمون نیز بر آنزیم­های آنتی­اکسیدانت معنی­دار بود و بیشترین میزان آن­ها در شرایط دیم و کاربردهورمون­ها بدست آمد. به­طورکلی می­توان بیان کرد که انجام آبیاری تکمیلی و استفاده خارجی از هورمون­های رشد بویژه سیتوکینین و اکسین می­تواند جهت جلوگیری از مواجه شدن نخود فرنگی با تنش خشکی در مراحل حساس گلدهی و غلاف­دهی و افزایش عملکرد اقتصادی آن مناسب باشد.  

بررسی جریان آب در خاک‌های اشباع و غیر اشباع به منظور تعیین دبی نشت، فشار آب منفذی، نیروی بالابرنده و گرادیان هیدرولیکی در طراحی سدها مورد توجه متخصصین است. شبیه‌سازی عددی یک روش سریع و کم هزینه برای مطالعه حرکت آب در محیط متخلخل می‌باشد که در دهه‌های اخیر بدلیل پیشرفت علوم کامپیوتر رشد چشم‌گیری داشته است. اکثـر مدل‌های عددی برای حرکت آب در خاک مبتنی بر روش اجزای محدود و یا براساس شبکه‌بندی منظم مستطیلی است. از این رو در این تحقیق مدل دو بعدی جریان غیرماندگار در محیط متخلخل بر مبنای روش حجم کنتـرل و شبکه‌بندی مثلثی نامنظم تهیه شده است. در صورتی که محدوده شبیه‌سازی هندسه پیچیده و نامنظم داشته باشد، استفاده از شبکه‌بندی مثلثی مناسب می‌باشد. در این مدل به منظور محاسبه هدایت هیدرولیکی در محیط غیراشباع برای شبیه‌سازی جریان می‌توان از رابطه ون گنوختن و یا توابع دیگر استفاده کرد. مدل عددی در دو بخش جریان محصور و غیرمحصور با داده‌های آزمایشگاهی سایر پژوهشگران صحت سنجی شد. متوسط خطا مدل عددی در محاسبه فشار در جریان محصور و غیرمحصور به ترتیب 1/1 و 5/1 درصد و متوسط خطای در محاسبه دبی نشت در جریان غیرمحصور 6/5 درصد است، که دقت مناسبی برای مدل عددی است.

بررسی رفتار جریان در رودخانه­ها توجه به این نکته را ضروری می­سازد که رودخانه یک فرآیند پویا است و رفتار آن بسته به مشخصه­های ریخت­شناسی رودخانه در حال تغییر می­باشد و در نتیجه این تغییرات، شرایط هیدرولیکی رودخانه نیز تحت تاثیر قرار می­گیرد. بنابرین لازم است اثر توام جریان و رسوب به ویژه در رودخانه­های ناپایدار مورد توجه قرار گیرد.

    چکیده   بدون شک امروزه حفظ و صیانت از منابع آب و بهره برداری بهینه، اقتصادی و عادلانه از منابع آب یک مساله   جهانی است.   این امر بویژه در در مناطق خشک و نیمه خشک کره زمین مانند ایران از اهمیت دوچندانی برخوردار است. یکی از راهکار‌های مطرح در دهه‌های اخیر در بحث مدیریت منابع آب، بهره برداری تلفیقی   بهینه از منابع آب های سطحی و زیرزمینی می باشد.از اهداف اساسی این پژوهش، شبیه‌سازی برهم‌کنش آب سطحی و زیرزمینی با استفاده از ایجاد اتصال دینامیکی بین منابع آب سطحی و زیرزمینی در دشت لور می‌باشد، به طوری که داده‌ها و نتایج بصورت ماهیانه بین مدل آب سطحی WEAP و مدل آب زیرزمینی MODFLOW در گردش می‌باشد. لذا در هر گام زمانی ماهانه مقادیر برداشت، نفوذ، تراز رودخانه‌ها، رواناب و غیره از مدل WEAP وارد مدل MODFLOW شده تا مقادیر تراز آب زیرزمینی، جریان بین آبخوان‌ها و غیره محاسبه و به مدل WEAP برگردد و این روند تا پایان دوره شبیه‌سازی ادامه خواهد داشت. هدف اساسی دیگر، بهینه‌سازی میزان برداشت ماهیانه از آب‌های سطحی و زیرزمینی جهت تامین مصارف موجود در دوره برنامه‌ریزی می‌باشد. برای انجام بهینه‌سازی سیستم، از مدل چند هدفه NSGA-II استفاده شد. طوری که در آن، هدف اول حداکثر نمودن درصد تامین نیازهای طرح در مقابل هدف دوم یعنی حداقل نمودن افت تراز آب زیرزمینی در طول دوره بهره‌برداری قرار گرفت. متغیرهای تصمیم در این مدل، شامل درصد برداشت از منابع آب سطحی و زیرزمینی بود که به صورت فصلی تعریف شدند. نتایج شبیه‌سازی نشان داد بیشترین میزان افت در منطقه مربوط به قسمتهای شمال غربی و غرب و جنوب شرقی دشت لور است که به دلیل تراکم چاه‌‌های بهره برداری و شرب در این مناطق حدود 11 متر می‌باشد. همچنین قسمت‌های شمالی وشمال شرقی دشت، به دلیل عدم وجود چاه های بهره برداری و اراضی کشاورزی   بیشتر تغذیه شونده است و لذا افت تراز آب زیرزمینی در این نواحی زیاد نمی باشد و بیشترین میزان خیز مربوط به یک قسمت‌ جزیی از شمال منطقه مطالعاتی و حدود 25 متر می‌باشد علت این مقدار خیز زیاد این است که آن قسمت از منطقه مطالعاتی بشدت تغذیه شونده است. همچنین با تعریف سه سناریو برای این تحقیق نتایج نشان داد که در صورت اجرای سناریوی مرجع طبق الگوی فعلی و بدون انجام بهینه‌سازی، به طور میانگین 16.82 درصد از نیازها توسط آب سطحی و 83.18 درصد توسط آب زیرزمینی تامین می‌شود. پس از بهینه‌سازی درصد برداشت از آب زیرزمینی در منطقه مطالعاتی حدود 5 درصد کاهش یافت و در حالت بهینه متوسط درصد تخصیص از آب زیرزمینی و سطحی به ترتیب 78.84 و 21.16 درصد محاسبه شد. در حالت اجرای سناریوی بهینه میزان اطمینان پذیری تامین نیاز اراضی پشمینه‌زار 26 درصد نسبت به سناریو مرجع افزایش یافت. همچنین میانگین افت تراز آب زیرزمینی در دوره 8 ساله آتی برنامه ریزی، در آبخوان دشت لور در سناریو اول 4.9 متر و در سناریو های دوم و سوم به ترتیب 3.2 و 2.6 متر می باشد. یعنی با احداث سد بالارود و اعمال سناریو بهینه سازی سامانه متوسط تراز آب زیرزمینی نسبت به وضع موجود 2.3 متر بهبود خواهد یافت.کلمات کلیدی: بهره برداری تلفیقی، اتصال دینامیک آب سطحی و زیرزمینی، WEAP، MODFLOW، NSGA II

چکیدهامروزه طراحی اقتصادی بهینه نمودن شبکه‌های آبیاری تحت فشار به‌گونه‌ای که بتوان با صرف حداقل هزینه‌ها، کلیه محدودیت‌های موردنظر در شبکه را ارضا نمود، از مباحث مهم تحقیقاتی می‌باشد.در این پایان نامه یک مدل کامپیوتری ارائه ‌شده است، که شامل دو زیر برنامه بهینه‌سازی بر مبنای الگوریتم ژنتیک و آنالیز ضربه قوچ است، که به زبان ویژوال‌بیسیک نوشته‌ شده‌اند. این دو زیر برنامه به هم لینک شده و در قالب یک مدل کامپیوتری   به طراحی بهینه‌ی شبکه‌ی آبیاری تحت فشار می‌پردازد. در ابتدا اطلاعات مربوط به شبکه‌ی موردبررسی، به صورت فایل‌های ورودی به برنامه داده می‌شود.با تعریف تابع هدف، محدودیت‌های سرعت، فشار و استفاده از مدل نوشته‌شده برای الگوریتم ژنتیک به بهینه یابی شبکه موردنظر پرداخته می‌شود، در این مرحله اطلاعات خروجی از مدل قطرهای بهینه و مینیمم هزینه‌ی شبکه‌ی آبیاری است. با استفاده از قطرهای بهینه به‌دست‌آمده و مدل نوشته‌شده برای آنالیز ضربه قوچ به شبیه‌سازی پدیده‌ی ضربه قوچ پرداخته‌ می‌شود، پس از اجرای مدل شبیه‌سازی، فشار مازاد ناشی از جریانات میرا به دست می آید که با در نظر گرفتن این پارامتر و افزودن محدودیت ضربه قوچ به مدل الگوریتم ژنتیک، بهینه‌سازی مجدد صورت گرفته و طراحی بهینه شبکه موردبازنگری و اصلاح قرار می‌گیرد.دو مدل الگوریتم ژنتیک و آنالیز ضربه قوچ به‌طور جداگانه مورد واسنجی و صحت‌سنجی قرارگرفت.مدل الگوریتم ژنتیک با استفاده از حل مسائل بهینه‌سازی خطی و غیرخطی مقید که دارای راه‌حل‌های تحلیلی هستند، مورد ارزیابی قرارگرفته و نشان داده شد که نتایج به‌دست‌آمده از مدل با نتایج حل تحلیلی کاملاً برابر است.برای صحت‌سنجی مدل آنالیز ضربه قوچ، نوسانات فشار در یک سیستم آبیاری تحت فشار در اثر بسته شدن شیر انتهای یکی از شاخه‌ها موردبررسی قرار گرفت، در این حالت خروجی از تمام آبپاش‌ها برابر صفر قرار داده شد و مدل برای مدت زمان طولانی اجرا شد، پس از پایدار شدن سیستم، فشار باقیمانده در محل گره‌ها که توسط مدل محاسبه‌شده بود با اختلاف رقوم سطح آب مخزن ابتدای سیستم و رقوم محل گره‌ها مقایسه شد و نتایج نشان داد که مدل ضربه قوچ به خوبی مقادیر فشار در محل گره‌ها را پیش‌بینی می‌کند.پس از صحت‌سنجی و واسنجی مدل، از آن برای طراحی خطوط اصلی و نیمه اصلی یک شبکه آبیاری زهکشی واقعی(شبکه اسماعیل‌آباد لرستان)   استفاده گردید. آنالیز نتایج نشان از یک کاهش 39/11 درصدی در هزینه‌ها بدون در نظر گرفتن محدودیت ضربه قوچ و کاهش 63/10 درصدی در هزینه‌ها با در نظر گرفتن محدودیت ضربه قوچ را دارد.

سدهای انحرافی به منظور بالا بردن تراز سطح آب رودخانه و انتقال آب به کانال اصلی شبکه‌های آبیاری طراحی می‌شود. این سد از نوع سدهای وزنی بوده و پایداری آن‌ها با استفاده از وزن سازه تامین می‌شود. در صورتی که ابعاد قسمت‌های مختلف آن در طراحی زیاد در نظر گرفته شود، پایداری آن تامین شده اما به دلیل افزایش حجم مصالح مورد استفاده، هزینه احداث آن زیادتر می‌شود. بنابراین مهندس طراح باید مقطع سدی را انتخاب کند که کم‌ترین حجم مصالح به کار رفته را داشته باشد و در ضمن پایدار نیز باشد. مقطع بهینه سد انحرافی را می­توان با استفاده از روش‌های کلاسیک و هوشمند بدست آورد. هدف از انجام این پژوهش بررسی کارایی الگوریتم ژنتیک در یافتن مقطع بهینه سد انحرافی است که علاوه بر رعایت ضوابط و قوانین طراحی، کم‌ترین حجم مصالح مورد استفاده قرار گیرد. متغیرهای تصمیم مورد استفاده در این تحقیق شامل ارتفاع دیواره­ آب‌بند بالادست و پایین‌دست سد، شیب بدنه در بالادست، ضخامت حوضچه­ی آرامش، ضخامت کف بند بتنی در بالادست، طول کف بند بتنی بالادست است. تابع هدف حداقل کردن حجم مصالح مورد استفاده و قیدهای طراحی نیز شامل رعایت ضرایب اطمینان پایداری سد در مقابل آبشستگی، لغزش، واژگونی و گسیختگی خاک می­باشند. دراین مطالعه، مقطع سد انحرافی گاماسیاب و نازلیان با استفاده از الگوریتم ژنتیک بهینه‌سازی و تاثیر عملگرهای الگوریتم ژنتیک بر تابع هدف بررسی شد. نتایج کاهش قابل ملاحظه وزن را با استفاده از پارامترهای بهینه نشان می دهد. مقدار مناسب برای تعداد نسل، اندازه جمعیت، احتمال تقاطع و احتمال جهش برای بهینه‌سازی سد انحرافی به ترتیب 50، 30، 55/0 و 01/0 تعیین گردید همچنین تاثیر نخبه گرایی بر روی رسیدن به جواب بهینه مورد بررسی قرار گرفت.