پژوهش حاضر به تحلیل کهن‌الگوهای یونگی در رمان "طعم الذئب" اثر عبدالله البصیص می‌پردازد. در این تحقیق، رمان "طعم الذئب" از منظر روانشناسی یونگ، به ویژه نظریه کهن‌الگوها و ناخودآگاه جمعی، مورد بررسی قرار گرفته است. هدف اصلی این پژوهش تحلیل نمادهایی همچون «گرگ»، «بادیه»، و شخصیت «ذیبان» به عنوان تجلیات کهن‌الگویی در ساختار داستانی رمان و شناخت مسیر تحول روانی و هویتی شخصیت اصلی در بستر اجتماعی و فرهنگی خاص رمان است. این پژوهش به لحاظ روش‌شناسی از رویکرد تحلیلی-توصیفی و نقد کهن‌الگویی یونگ استفاده کرده و با مقایسه رمان "طعم الذئب" با دیگر آثار ادبی عربی که بر پایه کهن‌الگوها تحلیل شده‌اند، نوآوری‌هایی در تبیین کارکرد نمادها و کهن‌الگوهای یونگی در متون ادبی معاصر عربی ارائه می‌دهد. این تحقیق نشان می‌دهد که استفاده از نظریه کهن‌الگویی یونگ در نقد ادبی معاصر عربی، بستر جدیدی برای فهم و تحلیل متون روانشناختی و نمادین فراهم می‌کند. پژوهش به این نتیجه می‌رسد که رمان "طعم الذئب" نه تنها بازتاب‌دهنده بحران هویت و جستجوی فرد برای خودآگاهی است، بلکه در این مسیر از کهن‌الگوهای یونگی چون سایه و سفر قهرمان برای تحلیل مراحل تحول شخصیت ذیبان استفاده می‌کند. نمادگرایی در این رمان از طریق عنصر گرگ به‌عنوان نماد سایه و قدرت طبیعت و همچنین محیط بادیه به‌عنوان فضایی برای آزمون شخصیت قهرمان، به تجلی می‌رسد. این رمان همچنین بر تمایز روانی شخصیت‌ها از منظر یونگ دلالت دارد، جایی که فرد با مواجهه با ناخودآگاه جمعی و تجربیات معنوی، به بلوغ و خودآگاهی دست می‌یابد. کلیدواژه‌ها: یونگ، کهن‌الگو، ناخودآگاه جمعی، سفر قهرمان، سایه، البصیص، رمان طعم الذئب.

شده تحقیق ارزیابی شوند و جمع­بندی نهایی تحقیق ارائه گردد.  

   در دهه­های اخیر، استفاده از مکان­های باستانی برای گردشگری به یک رکن کلیدی گردشگری فرهنگی تبدیل شده است، جایی که بازدیدکنندگان می­توانند گذشته را در محیطی معتبر، به عنوان بخشی از گذشته تاریخی، کشف و تجربه کنند. پارک­های باستان­شناسی باید به گونه­ای طراحی شوند که با استفاده از فناوری­های مدرن و رسانه­های اجتماعی، آثار تاریخی را به صورت تجربی ارائه کنند. پارک­های باسنان­شناسی از آن جهت حائز اهمیت هستند که ارتباط مخاطب را با گذشته برقرار می­کنند، برای مردم دارای جذابیت هستند. هدف از پژوهش حاضر   پارک باستان شناسی و تاثیر آن بر توسعه گردشگری در محوطه نوسنگی گنج دره می­باشد، از این روی پژوهش حاضر به دنبال پاسخ­گویی به سوالات ذیل می­باشد: 1. قابلیت­های تپه گنج دره در جهت ایجاد پارک باستان شناسی چیست؟ 2. ایجاد پارک باستان شناسی در تپه گنج دره چه تاثیری در توسعه گردشگری منطقه دارد؟ 3. تاثیرات ایجاد پارک باستان شناسی درحفاظت و معرفی بیشتر تپه گنج دره چیست؟ پژوهش حاضر با گردآوری مطالب به صورت کتابخانه­ای و توصیفی می­باشد همچنین به منظور درک بهتر از ایجاد فضای پارک باستان شناسی با استفاده از طراحی سه بعدی، طرح کلی از محوطه گنج­دره به نمایش گذاشته شده است که در آن علاوه بر محوطه سایر اقدامات از جمله فضای اقامتی، کافی­شاپ، محل بازی برای کودکان، موزه و ... به نمایش گذاشته شده است. محوطه باستانی گنج­دره با قدمت 8200 تا 7600 سال به عنوان یکی از نخستین سکونتگاه­های بشری است که در آن برای اولین بار بز اهلی شده و شواهدی مربوط به ساخت ظروف گلی و خانه­های خشتی پیدا شده است. این موضوع حاکی از شرایط جغرافیایی مساعد این منطقه در دوران نوسنگی دارد. به همین منظور ایجاد پارک باستان­شناسی که دارای امکانات رفاهی مناسب و امنیت کافی باشد، سبب می­گردد که سالانه گردشگران داخلی و خارجی بسیاری به این منطقه سفر کنند و همین امر علاوه بر بالا رفتن صنعت گردشگری در استان و اشتغال­زایی سبب حفظ و حفاظت بیشتر از محوطه و مانع از تخریب آن می­شود.    واژگان کلیدی

   غرب ایران که رشته کوه‌های زاگرس مرکزی بخش عمده آن را در بـر گرفتـه اسـت، شواهدی مهم از تحولات فرهنگـی اجتمـاعی را در طـول ادوار مختلـف نشان می‌دهد که از اوایل قرن بیستم و مخصوصاً از اواسط این قرن مورد توجه بسیاری از باستان‌شناسـان قـرار گرفتـه و بررسـی و کاوش‌های متعددی در آن به انجام رسیده است. دشت چمچمال از وسیع‌ترین دشت‌های میان‌کوهی منطقه‌ی زاگرس می‌باشد که در آن دو رودخانه گاماسیاب و دینور جریان دارد. جاده‌ی بزرگ خراسان در طول مسیر شرقی-غربی دشت و به موازات رودخانه گاماسیاب در این دشت تداوم می‌یابد. متوسط ارتفاع دشت چمچمال از سطح دریا بین 1300 تا 1400 متر و وسعت حوزه آبریز آن تا دهانه‌ی ورودی دینور 460 کیلومتر مربع است. این دشت در محدوه شهرستان‌های صحنه و هرسین واقع شده و در طول دوران پیش از اسلام و اسلامی همواره یکی از مناطق پرجمعیت بوده است. پژوهش حاضر با تکیه بر کارهای میدانی و مطالعات کتابخانه‌ای سعی می‌کند تا تاثیر عوامل محیطی و متغیرهای وابسته به آن را بر استقرارهای دوران اشکانی و ساسانی دشت چمچمال بررسی نماید. در راستای این هدف چهار عامل ارتفاع از سطح دریا، درصد شیب زمین، فاصله از منابع آب و وسعت محوطه‌ها به عنوان متغیر جغرافیایی در نظر گرفته می‌شود. با تحلیل‌های صورت گرفته در نرم افزار ArcMap پراکندگی محوطه‌های مورد نظر نسبت به این عوامل را مورد بررسی قرار می‌دهیم.

   سفال‌ها دارای اطلاعات ارزشمندی هستند که می‌توانند ما را شرایط فرهنگی، اعتقادی، اجتماعی و مذهبی جامعه هدف آگاه سازند. سفال جی به نوع خاصی از سفال ساخته شده در عصر مس و سنگ اطلاق می‌شود. سنت سفالی جی در فرهنگی موسوم‌به فرهنگ حلف رواج داشته است. این فرهنگ ابتدا در حوزه بین‌النهرین ایجاد شد، و سپس به مناطق دیگر انتشار پیدا کرد؛ به‌همین دلیل آن را یک فرهنگ فرامنطقه‌ای به‌حساب می‌آورند. در جغرافیای طبیعی فرهنگ حلف، منطقه زاگرس مرکزی در مرزهای ایران امروزی، دامنه شرقی محسوب می‌شود. سفال نوع جی نماد و نشانه فرهنگ حلف است. این سنت سفالی بر ساخت سفال‌هایی با ظرافت و دقت در طراحی، کیفیت ساخت و وجود طرح‌های مختلف پایه‌گذاری شده است. بر اساس نتایج آزمایشات پتروگرافی، بافت این نوع سفال صیقلی است و ظروف این‌ گونه، دارای تمپر ترکیبی و حرارت کافی هستند. تعداد سفال‌های زمخت در این سنت سفالی بسیار کم است. این سنت سفالی در زاگرس مرکزی به نیمه نخست مس و سنگ قدیم بازمی‌گردد. سفال جی سفالی است که تولید آن کاملا محلی بوده و در زاگرس مرکزی ساخته شده است و تنها عناصر سازنده آن مثل شیوه ساخت، نقوش، فرم و... از فرهنگ حلف وام گرفته شده‌اند. در این عصر واردات غلات و حیوانات اهلی از بین‌النهرین به زاگرس و صادرات سنگ معدن و فلز ساخته شده از زاگرس به بین‌النهرین به‌عنوان یک روند تجاری جریان داشته است. فرهنگ حلف از طریق این ارتباطات تجاری به زاگرس منتقل گردیده و به‌طبع موجب تولید و ساخت یک افق سفالی جدید و خاص تحت عنوان جی شده است. بررسی نقوش اولیه این سفال‌ها و هم‌چنین شناخت فرم آن‌ها، می‌تواند ما را به درک بهتری از شرایط   فرهنگی و اجتماعی جامعه هدف برساند. سفال جی علی‌رغم خاص بودن، چندان مورد بررسی قرار نگرفته است.    کلیدواژه‌ها:   سفال جی، زاگرس مرکزی، فرهگ حلف، بین‌النهرین.

   1 مقدمه

محوط? باستانی دایاآردیزی پلدختر به دست آمده است  

   تخریب میراث فرهنگی مهم‌ترین و اساسی­ترین مصداق از وندالیسم است که امروزه کشور به‌شدت با آن روبروست. این مسئله در استان کرمانشاه به دلیل تعدد آثار باستانی نیز به‌وضوح روشن است. اگرچه در سطح ملی و جهانی عوامل مختلفی برای وندالیسم برشمرده شده که ریشه در مسائل جامعه­شناختی، اقتصادی و رواشناختی دارند، اما هنوز این مسئله در ارتباط با میراث فرهنگی استان کرمانشاه از نقطه نظر روانشناختی موردبررسی قرار نگرفته است. هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی رابطه ویژگی‌های شخصیتی با تخریب آثار باستانی با میانجی‌گری ناکامی توسط بازدیدکنندگان با تمرکز بر شهر کرمانشاه است. با توجه به اینکه در این پژوهش از داده‌های کمی و کیفی استفاده‌شده است، لذا پژوهش حاضر از حیث نوع داده و نحوه گردآوری و تحلیل داده‌ها از نوع تحقیقات ترکیبی است. در بخش کیفی (مصاحبه نیمه ساختاریافته) با استفاده از فهرستی از وندال ها که از سازمان‌های متولی (شهرداری و دادگستری) شهر کرمانشاه به روش نمونه‌گیری قضاوتی و هدفمند که اقدام به تخریب اموال تاریخی- فرهنگی کرده‌اند، جمع‌آوری شد. همچنین در بخش کمی (پیمایش) از پرسشنامه دموگرافیک شامل شغل، تحصیلات، جنسیت، بومی- غیربومی، درآمد، سن و پرسشنامه سنجش ویژگی‌های شخصیتی (NEO-FFI) مک کری و کاستا(1985)، پرسشنامه احساس ناکامی گیلبرت و آلن(1998) و پرسشنامه محقق ساخته رفتارهای وندالیستی، استفاده شد. جامعه آماری تحقیق نیز شامل کلیه افراد بازید کننده از مناطق فرهنگی- تاریخی شهر کرمانشاه است. کل افراد بازدیدکننده 311 هزار نفر می‌باشند. با توجه به اینکه حجم نمونه زیاد بوده و امکان دسترسی به کلیه افراد وجود ندارد، لذا حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران و در سطح معنی‌داری 05/0، تعداد اعضا 384 نفر برآورد شد. در بخش مصاحبه نیمه ساختاریافته نیز افراد موردبررسی 23 نفر می‌باشند. داده‌های حاصل از مصاحبه نیز به‌وسیله نرم‌افزار مکس کیودا تحلیل شدند. همچنین، تحلیل داده‌های حاصل از پرسشنامه به روش معادلات ساختاری و ‌برای بررسی نقش میانجی از‌آزمون‌سوبل‌ و برای تعیین پایایی پرسشنامه از ضریب آلفای کرونباخ و تعیین روایی پرسشنامه از روایی محتوایی استفاده شد. نتایج مصاحبه ها نشان داد که در رفتارهای وندالیستی که منجر به تخریب آثار تاریخی می‌شود چهار عامل ازهم‌گسیختگی شخصیت، ارتباط با دوستان خرابکار، نحوه گذراندن اوقات فراغت و نوع رفتار افراد تاثیرگذار است. نتایج تحقیق نشان داد که بین روان رنجورخویی، برون‌گرایی با ناکامی رابطه مثبت و مستقیم وجود دارد. در مقابل، بین گشودگی نسبت به تجربه، سازگاری و وظیفه‌شناسی با ناکامی رابطه وجود دارد اما رابطه از نوع معکوس می باشد. همچنین، نتایج تحقیق نشان دادکه بین روان رنجورخویی و وظیفه‌شناسی با تخریب آثار باستانی رابطه مثبت و مستقیم وجود دارد. در مقابل بین برون‌گرایی، گشودگی نسبت به تجربه و سازگاری با تخریب آثار باستانی رابطه وجود دارد اما رابطه از نوع معکوس می باشد. نتایج تحقیق بیانگر آن است که ناکامی بر رابطه‌ی بین روان رنجورخویی، برون‌گرایی، گشودگی نسبت به تجربه، سازگاری و وظیفه‌شناسی با تخریب آثار باستانی تاثیر دارد. همچنین، بین ناکامی با تخریب آثار باستانی رابطه مثبت و مستقیم وجود دارد. پیشنهاد می‌شود دست­اندرکاران میراث فرهنگی در کرمانشاه به مسائل شخصیتی و همچنین، شناخت نیازهای افرادی که اقدام به تخریب آثار تاریخی می‌کنند را شناسایی و به این امر مهم بیشتر توجه نمایند.

   سفال از جمله فراوان­ترین و مهم­ترین ماده­ی فرهنگی قابل مطالعه در محوطه­های باستانی است که با توجه به میزان و کمیت آن و نیز ویژگی­های خاص و منحصر به فرد، می­تواند اطلاعات در خور توجه­ای در خصوص فرهنگ، معیشت، اقتصاد و مواردی از این دست، در اختیار پژوهشگران قرار دهد چرا که سفال و داده­های سفالی از پایداری و ماندگاری بسیاری برخوردار است. سفال علاوه بر تعیین و تکمیل گاهنگاری نسبی منطقه، تبادلات فرهنگی و حوزه­ی پراکنش و گستردگی فرهنگی را نیز روشن می­نماید (سجادی، ????: ???). در میان صنایع­دستی صنعت سفالگری از ارزش خاصی برخوردار است زیرا از اولین دست­ساخته­های هنری بشر است. سفال یکی از خلاقیت­های ماندگار انسان از دوره نوسنگی است. هیچکدام از مصنوعات و ساخته­های فکر و اندیشه انسان از نظر ارزانی و فناوری مواد اولیه در طبیعت به پای سفال نمی­رسد (مهلبانی و خضریان، 1385: 36و35). سفالگری به عنوان قدیمی­ترین (صنعت) در ایران همواره از موضوعات مهم پژوهش­های باستان­شناسی بوده است.

یکی از یافته­هایی که از کاوش­های   باستان­شناسی مربوط به دوره نوسنگی   در زاگرس به دست آمده، پیکرک­ها گلی هستند، که از   مسائل ادراکی بحث برانگیز این دوره می باشند. پیکرک­ها در گونه های حیوانی، انسانی (مسبک یا انتزاعی ) به منظور اهداف خاصی توسط انسان­های بالغ ساخته شده­اند. پیکرک­های T شکل گونه­ای از پیکرک­های انسانی هستند که از ویژگی­های منحصر دوره نوسنگی درهزاره هشتم و هفتم قبل از میلاد در منطقه زاگرس می­باشند. این پیکرک­ها دارای بدنه­ای عمودی یا ساقه­ای بر روی پایه­ای افقی هستندکه شکل یک T برعکس را تداعی می­کنند. این پیکرک­ها و نظیر آن­ها برای اهداف خاصی ( از جمله طلسم، جادو، محافطت و...) ساخته شده­اند که روش تحقیق این موضوع   به صورت توصیفی – تحلیلی، با استفاده از منابع کتابخانه­ای انجام گرفته است. واژگان کلیدی : دوره نوسنگی، پیکرک­های T شکل، زاگرس   

   حوض? رودخان? مهاباد یکی از مهم­ترین مناطق شمال­غرب ایران واقع در جنوب دریاچ? ارومیه است که با اتکاء بر بررسی­های باستان­شناختی صورت گرفته سابق? سکونت انسان در آن به دور? پارینه­سنگی قدیم بر می­گردد. در این منطقه دشت وسیع و فراخی به­نام «دشت شهرویران» وجود دارد که جریان رودخان? مهاباد از وسط آن سبب پیدایش و شکل­گیری سکونتگاه­های زیادی از دور? پارینه­سنگی تا عصر حاضر گشته است. رودخان? مهاباد از ارتفاعات منگور واقع در بین مهاباد – پیرانشهر سرچشمه و با عبور از مناطق کوهستانی، در وسط شهر مهاباد و پایین­تر از آن وارد جلگ? وسیعی مابین مهاباد – نقده و مهاباد – میاندوآب می­گردد. این جلگه در اداوار گوناگون مورد توجه گروه­های مختلف انسانی بوده است. با توجه به این­که تاکنون در ارتباط با الگوهای استقراری در منطق? مهاباد پژوهش منسجم و جامعی صورت نگرفته، هدف نوشتار حاضر بر آن است تا به «بررسی و تحلیل الگوهای استقراری دوران پیش­از تاریخ در حوض? رودخانه مهاباد واقع درجنوب دریاچه ارومیه» بپردازد. فرض بر آن است که به دلیل واقع شدن مهاباد حدفاصل مناطق کوهستانی و جلگه­ای می­توان نقش این منطقه را در تحولات فرهنگی جوامع پیش از تاریخ با نواحی هم­جوار از جمله زاگرس شمالی و مرکزی و شمال بین­النهرین از طریق یک سری گذرگاه­های طبیعی مشخص ترسیم کرد. این پژوهش به­دنبال مطالعه سیر تغییر و تداوم استقرارهای پیش­ازتاریخ حوض? رودخان? مهاباد و عوامل دخیل در آن (محیطی و انسانی و ...) است و اینکه ساکنان منطقه چگونه با بستر محیطی خود و نیز جوامع پیرامونی در دیگر مناطق ارتباط و برهمکنش داشته است. مطالع? پیش­رو به روش استقرایی – تحلیلی و بر مبنای دو روش کتابخانه­ای و البته بر پایه اطلاعات به­دست آمده از بررسی­های پیمایشی باستان­شناسی به انجام خواهد رسید. هم­چنین از نرم افزار GIS برای تحلیل متغییرهای محیطی و بررسی برهمکنش انسان با محیط پیرامون در طول زمان در منطقه مورد مطالعه استفاده خواهد شد. در نتیجه در پژوهش حاضر مشخص گردید که حوض? رودخان? مهاباد با دیگر مناطق ایران از جمله شمال­غرب ایران، زاگرس مرکزی، بین­النهرین و قفقاز بر همکنش فرهنگی داشته، به علاوه مشخص گردید که متغیرهای محیطی هم­چون منابع آب دائمی، انتخاب ارتفاع بین 1200 – 1400، شیب کم­تر از 5 %، و واقع شدن در اقلیم خشک و دوران زمین­شناسی کواترنری در چینش و الگوی استقرارهای پیش از تاریخ حوض? رودخانه مهاباد نقش مهم و کلیدی داشته است.   کلید واژگان: حوض? رودخان? مهاباد، پیش از تاریخ، جنوب دریاچه ارومیه، الگوی استقراری