داستان پسانوگرا با فاصله گرفتن از ساختار سنتی روایت، به استفاده از فراروایت، روایت غیرخطی، ذهنیت‌گرایی، تکه‌تکه‌شدگی و محو مرز واقعیت و خیال روی آورده و خواننده را به بازنگری در ماهیت روایت فرا می‌خواند. این گونه ادبی از فنون ویژه‌ای مانند بینارسانگی بهره می‌گیرد، که تعامل و ادغام رسانه‌های دیداری و متنی را برجسته کرده و خواننده را به تجربه‌ای فعال در خوانش متن دعوت می‌کند. تقلیدنمایی (پاستیش) و چسبانه‌کاری (کلاژ) از دیگر فنون پسانوگرا هستند که قطعات ناهمگن از منابع مختلف را کنار هم می‌گذارند تا کلیتی چندلایه و منسجم ایجاد کنند. پیرامتنیت و بینامتنیت نیز با ارجاع به متن‌ها، پیش‌گفتارها و تصاویر، نقش مهمی در شکل‌دهی به تجربه خواننده دارند و نشان می‌دهند هیچ متنی در انزوا وجود ندارد. این عناصر زمینه را برای ادبیات ارگودیک فراهم می‌کنند، جایی که خواننده باید با تلاش فعال، معنا و روایت را بسازد و مسیر مشخصی را صرفاً دنبال نکند. چکیده داستان پسانوگرا با فاصله گرفتن از ساختار سنتی روایت، به استفاده از فراروایت، روایت غیرخطی، ذهنیت‌گرایی، تکه‌تکه‌شدگی و محو مرز واقعیت و خیال روی آورده و خواننده را به بازنگری در ماهیت روایت فرا می‌خواند. این گونه ادبی از فنون ویژه‌ای مانند بینارسانگی بهره می‌گیرد، که تعامل و ادغام رسانه‌های دیداری و متنی را برجسته کرده و خواننده را به تجربه‌ای فعال در خوانش متن دعوت می‌کند. تقلیدنمایی (پاستیش) و چسبانه‌کاری (کلاژ) از دیگر فنون پسانوگرا هستند که قطعات ناهمگن از منابع مختلف را کنار هم می‌گذارند تا کلیتی چندلایه و منسجم ایجاد کنند. پیرامتنیت و بینامتنیت نیز با ارجاع به متن‌ها، پیش‌گفتارها و تصاویر، نقش مهمی در شکل‌دهی به تجربه خواننده دارند و نشان می‌دهند هیچ متنی در انزوا وجود ندارد. این عناصر زمینه را برای ادبیات ارگودیک فراهم می‌کنند، جایی که خواننده باید با تلاش فعال، معنا و روایت را بسازد و مسیر مشخصی را صرفاً دنبال نکند. یکی از برجسته‌ترین نمونه‌های پسانوگرایی، رمان «خانه‌ای از جنس کاغذ» اثر مارک دانیلِفسکی است که روایت چندلایه و پیچیده‌ای از جانی تروانت ارائه می‌دهد، مردی که دست‌نوشته‌ای از زامپانو یافته و آن را ویرایش می‌کند. داستان درباره یک خانواده و خانه‌ای فراطبیعی است که از درون گسترش یافته و شامل راهروها و پله‌های بی‌پایان می‌شود. ترکیب عناصر متنی و دیداری در این اثر، تجربه‌ای بینارسانه‌ای خلق می‌کند و وضعیت ذهن آشفته شخصیت اصلی را بازتاب می‌دهد. این رمان با بهره‌گیری از فراراویتی، بینارسانگی، تقلیدنمایی، چسبانه‌کاری، پیرامتنیت و بینامتنیت، مرزهای میان متن و تصویر را محو می‌کند و مفاهیم سنتی داستان‌گویی را به چالش می‌کشد. از این طریق، «خانه‌ای از جنس کاغذ» نمونه‌ای برجسته از تصویرسازی ادبی پسانوگرایانه است که هم ساختار روایی سنتی را زیر سوال می‌برد و هم خواننده را به مشارکتی فعال در تجربه‌ای پیچیده و چندلایه فرا می‌خواند.    کلید­واژه­ها: مارک دنیلوفسکی، خانه‌ای از جنس کاغذ،تصویرسازی ادبی، پسانوگرایی، بینارسانگی

   این پایان‌نامه به بررسی بحران هویت زنان سیاه‌پوست در جوامع عمدتاً سفیدپوست در رمان «خدا به کودک کمک کند» اثر تونی موریسون می‌پردازد. در چارچوب نظریه انتقادی نژاد (CRT) و با بهره‌گیری از مفهوم «تقاطع‌گرایی» کیمبرلی کرنشاو، که به درک چگونگی ادغام اشکال چندگانه نابرابری برای ایجاد نژادپرستی سیستماتیک کمک می‌کند، این مطالعه بر نحوه تقاطع نژاد و جنسیت برای ایجاد اشکال منحصربه‌فرد ستم علیه زنان سیاه‌پوست در رمان چالش‌برانگیز موریسون تاکید می‌کند. تا جایی که میراث برده‌داری، استعمار و نژادپرستی سیستماتیک به تاثیرگذاری بر زنان سیاه‌پوست در تمام زمینه‌های اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و روانی ادامه می‌دهد، نامرئی‌سازی و حاشیه‌نشینی تحمیل‌شده بر آنان به دلیل نمایندگی ناکافی، ریشه در آرای فرانتز فانون در کتاب «پوست سیاه، ماسک‌های سفید» دارد که اثرات روانی استعمار و نژادپرستی بر سیاه‌پوستان را بررسی می‌کند. درونی‌سازی هنجارهای جامعه سفیدپوست و تعارضات هویتی ناشی از آن، نژادپرستی سیستماتیکی را برجسته می‌سازد که مبارزه سیاه‌پوستان برای حفظ یکپارچگی خویش در برابر آن صورت می‌گیرد. در این زمینه، نظریه‌های فانون برای ارائه خوانشی عمیقاً روان‌کاوانه از رمان به کار گرفته می‌شوند، جایی که شخصیت اصلی با نژادپرستی درونی‌شده و آسیب‌های بین‌نسلی ناشی از ریشه‌های سیاه خود درگیر است. موریسون زخم‌های روانی عمیق ناشی از تبعیض نژادی و تلاش‌های مستمر زن سیاه‌پوست برای دستیابی به حس هویت خویش در برابر «سیاهی متجسد» را برجسته می‌سازد، که نمایانگر تجربه زیسته افراد سیاه‌پوست در ارتباط با جسم‌شان و نحوه ادراک آنان در ساختارهای اجتماعی است. با تلفیق چارچوب نظریه انتقادی نژاد و روان‌کاوی فانون، این مقاله درک عمیق‌تری از ابعاد ساختاری و شخصی نژادپرستی را ترویج می‌دهد و بر ضرورت تحول اجتماعی برای پرداختن به نابرابری‌های سیستماتیک و حمایت از توانمندسازی جوامع حاشیه‌نشین تاکید می‌ورزد.

این پایان‌نامه خوانشی انتقادی از داستان بلند سان‌ست پارک اثر پال آستر در پرتو سیاست قدرت در فلسف? جورجو آگامبن است؛ فلسفه‌ای که از خلال مفاهیمی چون «هومو ساکر» یا نفرین‌شده مقدس، «حیات برهنه» و «وضعیت استثنایی» صورت‌بندی شده است. این داستان چند مرد و زن بی‌خانمان در نیویورک را روایت می‌کند که در ده? نخست قرن بیست‌ویکم به سبب مشکلات مربوط به مسکن رنج فراوانی می‌برند؛ معضلی که سیاست‌های دولتی را علیه اکثریت مردم، که توان خرید خانه ندارند، آشکار می‌سازد. با تکیه بر مفاهیم آگامبن و رویکردی میان‌رشته‌ای میان فلسفه و ادبیات، این پژوهش می‌کوشد نشان دهد چگونه شخصیت‌های آستر در سان‌ست پارک به‌تدریج از جایگاه شهروندان عادی به وضعیت نفرین‌شده مقدس یا به عبارتی طردشدگان اجتماعی و قربانیان سیاست در جامعه‌ای که قوانین تبعیض‌آمیز بر آن حاکم است سقوط می‌کنند؛ انسان‌هایی که در اثر بی‌خانمانی، زندگی‌شان به حداقل‌های زیستی و به «حیات برهنه» در فلسف? آگامبن تقلیل می‌یابد. از رهگذر خوانشی آگامبنی از این داستان، این پژوهش می‌کوشد به مطالع? آثار آستر از منظر دغدغه‌های اجتماعی و سیاسی او در آثار واقع‌گرایانه‌اش، که به مسائل معاصر ایالات متحده می‌پردازند، یاری رساند.   

   این تحقیق به بررسی تاثیرات اصلاحات عثمانی در دوره 1839-1911 میلادی (1255-1327 هجری قمری) بر ساختار و سازمان حوزه علمیه نجف می‌پردازد. اصلاحات عثمانی که با هدف نوسازی و تمرکزگرایی طراحی شده بودند، نه تنها بر ساختار حکومتی، اجتماعی و دینی امپراتوری عثمانی تاثیرگذار بودند، بلکه تاثیرات عمیقی بر نهادهای دینی به ویژه حوزه علمیه نجف گذاشتند. در این راستا، هدف اصلی تحقیق تحلیل نحوه طراحی و اجرای این اصلاحات توسط دولت عثمانی و واکنش‌های دینی علمای نجف به این تحولات است. همچنین، هدف دیگر پژوهش بررسی چگونگی حفظ هویت دینی و علمی حوزه علمیه نجف در برابر فشارهای اصلاحی است که در پی اعمال نظام‌های مدرن و مرکزی توسط دولت عثمانی به وجود آمد. فرضیه تحقیق این است که علیرغم تلاش‌های دولت عثمانی برای تغییر ساختارهای دینی و آموزشی، حوزه علمیه نجف با استفاده از ابزارهای فقهی و دینی خود توانست استقلال خود را حفظ کند. روش تحقیق به کار رفته در این پژوهش، روش تاریخی با رویکرد توصیفی-تحلیلی است که به بررسی اسناد، مکاتبات و متون فکری منتشرشده از سوی علمای نجف پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که اصلاحات عثمانی، به ویژه در زمینه‌های قضائی، آموزشی و مالی، فشارهایی جدی به استقلال حوزه علمیه نجف وارد کرد. اما علمای نجف با استفاده از فتاوا، سخنرانی‌ها، و نوشتارهای فکری، مقاومت کرده و هویت دینی و علمی خود را حفظ کردند. همچنین، در برابر فشارهای مالی و نظارت بر منابع مالی دینی، حوزه نجف با گسترش شبکه‌های فراملی و همکاری با جوامع شیعی در دیگر مناطق، توانست استقلال مالی خود را حفظ کند. نتیجه‌گیری این تحقیق نشان می‌دهد که سیاست‌های اصلاحی عثمانی، که به هدف تقویت دولت مرکزی و ایجاد نظام‌های مدرن طراحی شده بودند، در عمل باعث تقویت هویت مقاومتی حوزه علمیه نجف و تقویت جایگاه آن در سطح جهانی شدند. این مقاومت‌ها زمینه‌ساز نقش‌آفرینی حوزه نجف در جنبش‌های اجتماعی و سیاسی بعدی، نظیر قیام 1920 علیه استعمار بریتانیا، شدند. کلمات کلیدی:   عثمانی، عراق، حوزه علمیه نجف، اصلاحات، شیعه، مدارس دینی.   

  نمد یکی

   این تحقیق به بررسی تاثیر شبکه‌های اجتماعی بر زبان عربی معاصر پرداخته و بر پدیده‌هایی چون زبان هیبریدی (ترکیب زبان عربی با واژگان و ساختارهای انگلیسی)، شکل‌گیری هویت دیجیتال زبانی و فاصله گرفتن کاربران از زبان فصیح تمرکز دارد. روش پژوهش کیفی بوده و داده‌ها از طریق مصاحبه‌های ساختاریافته با کاربران جوان عرب‌زبان در سه کشور مصر، لبنان و امارات گردآوری شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که سبک نگارش و گفتمان کاربران تحت تاثیر فضای شبکه‌های اجتماعی، دچار دگرگونی شده و موجب بروز گونه‌ای از زبان ترکیبی شده است. همچنین، کاربران از زبان به عنوان ابزاری برای ساختن هویت شخصی و مدرن در فضای مجازی بهره می‌برند. در پایان، پیشنهاداتی برای بازنگری در سیاست‌های آموزشی زبان عربی و افزایش سواد رسانه‌ای زبان‌شناسانه ارائه شده است.

  یکی از عوامل موثر بر حضور رزمندگان در دوران دفاع مقدس، فرهنگ ایثار و شهادت است که ریشه درگذشته سرخ جامعه شیعی یعنی اعتقاد به عاشورا و مولفه‌های ایثار، ازخودگذشتگی و شهادت در راه ارزش‌ها دارد. این عناصر بعد از نهضت عاشورا به‌صورت یک فرهنگ در جوامع شیعی نمود پیدا کرد؛ به‌طوری‌که هنوز زمان زیادی از این واقعه نگذشته بود که قیام‌های متعددی با تاثیرپذیری از عاشورا در جوامع شیعی به وقوع پیوست. بر این اساس مطالعه آرمان‌ها، شیوه مبارزه و شعارهای انقلاب اسلامی ایران حاکی از تاثیرپذیری عمیق آن از فرهنگ عاشورا می‌باشد، این تاثیرپذیری در دوران دفاع مقدس نیز تداوم داشت و رزمندگان این دوره با تاسی از نهضت حسینی(ع)، بزرگترین آرمان خود را شهادت در میدان نبرد می‌دانستند. به همین دلیل بررسی نقش نهضت عاشورا در گسترش روحیه جهاد و شهادت طلبی در دوران دفاع مقدس موضوعی است که همواره مورد توجه محققان و پژوهشگران قرار داشته است. بر اساس آن چه گفته شد پژوهش حاضر به دنبال آن است تا با استفاده از روش توصیفی و تحلیلی و بهره گیری از شیوه تحقیق میدانی و مصاحبه با جامعه آماری هدف، ضمن گردآوری اطلاعات لازم در مورد شهدای دانشجوی دانشگاه رازی در دوران دفاع مقدس، نقش نهضت عاشورا در گسترش فرهنگ ایثار و شهادت در بین این شهدا را مورد واکاوی قرار دهد.

   کنش­های اجتماعی همیشه دارای سابقه، علل و دستاوردهایی در سطوح مختلف هستند و به اشکال گوناگون پدیدار می­شوند.   در این پژوهش سعی شده قیام مختار ثقفی که ترکیبی از گروه های چالشگرشیعی و موالی   به رهبری مختار ثقفی است ،طبق   نظریه کنش جمعی چارلز تیلی به مثابه کنش اجتماعی فرض شود و با استفاده از متدهای از قبیل سازمان،منابع،بسیج،فرصت،تهدید،سرکوب،تسهیل وقدرت بررسی شود. سابقه کنش هایی اجتماعی شیعیان که بعضاً به قیامی بزرگ تبدیل شده است همانند قیام توابین و مختار ثقفی ریشه در قیام کربلا سال 61هجری و خون خواهی حسین بن علی (ع) دارد. از این رو قیام مختار ثقفی در سال 66 هجری نیز طبق همان آرمان   و شعار سازمان دهی شد. هدف پیشوای آن تسلط بر اشراف و موالی کوفه و همچنین، دستیابی بر حکومت عراق با تکیه بر مشروعیت‌یابی بواسطه‌ی حمایت محمد بن حنفیه   فرزند علی بن ابی طالب (ع) است. نتیجه ایی که جنبش مختار ثقفی در پی داشت اگر به اندازه خود جبنبش مهم نبود کم تر از آن نیز نیست چرا که قیام او نقطه‌ی عطفی برای جنبش­های بعدی شیعیان در برابر ظلم و ستم امویان و عباسیان گشت. از دستاوردهای قیام مختار،که نتیجه قیام را شاخص تر می کند می­توان به این گزاره اشاره کرد که توانست محمد بن حنفیه را به‌عنوان امام و پیشوای شیعیان معرفی کند و این نظریه را احیا کند که امامان شیعه لزوماً نباید از نسل حضرت فاطمه (ع) باشند و شکل‌گیری این نظریه فتح الابابی برای جنبش­های آتی شیعیان در دوره­های بعدی اسلامی[BK1]   گشت . سوال اصلی این پژوهش، کاربست و چگونگی ایجاد قیام مختار ثقفی و سبب‌شناسی ظهور و شکست قیام مختار ثقفی بر پایه‌ی نظریه‌ی سیاسی «کنش جمعی» چارلز تیلی است. طبق این نظریه، دو بُعد کلّی و جزئی کنش­ها بررسی می­شوند. لذا بر مبنای این روش به تجزیه و تحلیل قیام مختار ثقفی پرداخته شده است.    کلید واژگان : قیام­های شیعی، مختار ثقفی، کنش جمعی، چارلز تیلی.   [BK1]بخشی از نتایج کار را در اینجا بیاور

بررسی مقوله حرکت تاریخی از مباحث فلسفه تاریخ است؛ فلسفه ورزی و اندیشیدن در باب تاریخ، به ظهور دو گونه معرفت فلسفی درباره تاریخ منجر می‌شود. ازآنجاکه لفظ تاریخ یک‌لفظ و بر دو معنای متفاوت دلالت دارد یکی به معنای هستی تاریخ و جهان تاریخی بشر است و یک معنای دیگر لفظ تاریخ به معنای علم تاریخ است بر اساس این دو معنا از لفظ تاریخ، ما با دو گونه فلسفه درباره تاریخ مواجهه هستیم یکی فلسفه نظری تاریخ که به اندیشیدن در باب قواعد کلان حاکم بر سرنوشت تاریخ و حیات بشر از حیث چگونگی آغاز، حرکت، غایت و فرجام تاریخ می‌پردازد. گونه دوم از فلسفه تاریخ از جنس فلسفه علم است که در باب فلسفه علم تاریخ است و به مقوله علم تاریخ و فلسفه و فایده علم تاریخ و فهم سازوکار فهم معرفت تاریخی می‌پردازد که با فلسفه جهان تاریخی و هستی تاریخ متفاوت است. اولی را فلسفه نظری تاریخ می‌نامند و دومی را که در باب علم و درباره علم تاریخ است فلسفه علم تاریخ یا فلسفه انتقادی تاریخ می‌نامند. غرض از فلسفه تاریخ در اینجا همان فلسفه نظری تاریخ است. فلسفه نظری تاریخ به مسائل مختلفی می‌پردازد و در این پژوهش مقصود آن است که صرفاً به یک مسئله از مسائل برجسته فلسفه نظری تاریخ از منظر قرآن یعنی حرکت تاریخ که یکی از مسائل مهم فلسفه نظری تاریخ محسوب می‌شود بپردازد. در فلسفه نظری معمولاً هستی تاریخی را به‌عنوان موجودی در نظر می‌گیرند که دربرگیرنده حیات و دربرگیرنده حرکت است، لذا در بررسی فلسفی تاریخ از حیث نظری به دنبال آن هستیم که بدانیم که تاریخ با حرکت خویش به کجا می‌رود؟ چگونه می‌رود و به دنبال کدام غایت است؛ که به این حرکت، عوامل و عناصر موثر در مسیر حرکت تاریخ و جامعه در قرآن چگونه عوامل و عناصری هستند و در این حرکت موتور محرکه تاریخ کدام است؟ اینکه آیا تاریخ از منظر قرآنی رو به‌سوی تعالی و ترقی دارد یا به سمت انحطاط و زوال تاریخی پیش می‌رود. مسیر حرکت تعالی گرایانه بشر در تاریخ چگونه است و مسیر انحطاطی آن چگونه است. دیدگاه قرآن از حیث ترقی و تعالی و رابطه آن با حرکت هبوطی و انحطاطی در تاریخ و جامعه به چه صورتی است؛ که بهاینکه مقوله حرکت تاریخ از منظر قرآن با ایده حرکت تاریخ در نظام‌های نظری دیگر چه تفاوتی دارد. البته همان‌طور که بیان شد آنچه در اینجا به‌عنوان مسئله اساسی این پژوهش در امر فلسفه نظری تاریخ از منظر قرآن مدنظر است و نکته محوری و کانون تحلیل و بررسی این پژوهش است حرکت تاریخ به‌عنوان یکی از مباحث و مسائل برجسته فلسفه نظری تاریخ است که مسیر و غایتی را که جامعه و تاریخ بشر بایستی بپیماید روشن می‌سازد و شیوه رفتن و بالیدن به‌سوی آن غایت را مشخص می‌کند و عوامل و موانع را و مسیر تعالی و کمال را از مسیر انحطاط و سقوط بازمی‌شناسد؛ بنابراین، جستار حاضر به دنبال آن است که مقوله حرکت تاریخ را از منظر نگرش و بینش مکتب وحیانی اسلام را بر اساس کتاب مقدس مسلمانان (قرآن) از حیث حرکت و ابعاد تعالی‌بخش و انحطاطی آن در تاریخ را موردبحث و بررسی قرار دهد. کلیدواژه‌ها: عوامل محرکه تاریخ، هدفمندی، قانونمندی، سنت مداری، غایت شناسی، جریان شناسی، فرجام شناسی   

  همزمانبا مبارزات مشروطه خواهی در ایران،   کردستان به مرکزیت سنندج که یکی از ولایات مهم در غرب ایران بود، صحن? مجادله دو گروه بود؛ گروهی از طرفداران سلطنت قاجار بودند و گروهی نیز خواستار استقرار مشروطه. با امضای فرمان مشروطیّت توسط مظفرالدین شاه قاجار در مرداد ????، دروازه های مجلس شورای ملّی به روی نمایندگان مردمی از ولایات مختلف باز شد. پس از آغاز گشایش مجلس اوّل، در سنندج مرکز ولایت کردستان   نیز تکاپو ها و فعالیت های برای انتخاب نمایندگان مجلس شکل گرفت. در این شهر با توجه به مشخصات حاکمیتی، قومیتی و مذهبی خاص شهر سنندج، مولفه ها و عوامل سیاسی و اجتماعی مختلفی در انتخاب نمایندگان ادوار دوّم تا دوزادهم مجلس شورای ملّی تاثیرگذار بوده است. انجمن های رسمیِ حامی مشروطه همچون صداقت، صلاحیت، کارگران و اخوت شکل گرفت و اعضای آن ها که متشکل از بازاریان و علما و روحانیون متوسط جامعه بودند؛ توانستند خود را به مرور با تغییرات جامعه وفق داده و نمایندگانی از طبقات مالکان بزرگ و تجار شهیر برگزینند. در پژوهش حاضر که مبتنی بر روش توصیفی و تحلیلی و با تکیه بر اسناد و منابع کتابخانه‌ای است، تلاش خواهد شد تا مولفه های سیاسی و اجتماعی تاثیرگذار بر انتخابات مجلس شورای ملّی در سنندج (1320-1285ش

         چکیده کاغذ یکی از مهمترین دستاورد های بشریت است که نقش بزرگ و زیربنایی در شکل گیری تمدن بشری و از جمله تمدن اسلامی داشته است . کاغذ در کنار قلم به عنوان یکی از ارکان اصلی   نگارش   از اهمیت اساسی برخوردار بوده است، در   بینش اسلامی و قرآن کریم اهمیت بی پایان به علم و کتابت   و لوح و قلم   داده شده است. در آیات سوره علق به جایگاه ویژه‌ای نگارش و خواندن اشاره شده است، زیرا عامل کرامت انسانی است .   خداوند متعال در سوره مجادله می‌فرماید ( یرفع الله الذین آمنوا منکم والذین اتوا العلم درجات) و پیامبر می فرماید (قیدوا العلم بالکتابه)، به این ترتیب آیین اسلام مسلمانان را با کتابت و تعلیم مانوس کرد. بنابراین نوشتن قرآن و نوشتن حدیث و توجه به علوم و فنون باعث شد کاغذ جایگاه ویژه‌ای در تاریخ تمدن اسلامی پیدا کند، قبل از صنعت کاغذ ازموادی مختلف   ،( گل، سنگ، پارشمن، پاپیروس ، چوب، برگ درختان ، استخوان کتف شتر) استفاده می شده است. پس از اینکه مسلمانان به روش ساخت کاغذ دست یافتد، این امر باعث گسترش نوشتن   ، تکامل علوم و بیداری اندیشه ها   شد و سهم   مهمی در تمدن و افکار بشریت ایجاد کرد و منجر به   پیشرفت کتابت، ترجمه، شکوفایی ادبی و فرهنگی   در تمدن اسلامی شد . صنعت کاغذ تاثیر بسیار بزرگ   در همه جنبه‌های   اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی جامعه مسلمانان بر جای گذاشت   باعث پیدایش حرفه هایی همچون صحافی ، نسخه برداری، کتابت، مرکب سازی و خطاطی شد. وراقان   که کارشون   کاغذ فروشی ، کاغذ سازی و نویسندگی بود، جایگاه ویژه‌ای در جامعه اسلامی داشتند   و فروشگاه‌های وراقان   تبدیل به مجالس علمی شدند. با توجه   به چنین اهمیت سوال اساسی این است که کاغذ و صنعت کاغذسازی در تمدن اسلامی چگونه پدید آمد ، و چه تاثیری در شکل گیری تمدن ، فرهنگ   و علوم اسلامی داشته است. در حالیکه   کاغذ نقش اساسی درشکل‌گیری   و شکوفایی تمدن اسلامی دارد اما تاکنون درباره کاغذ و آثار و نقش ان در شکوفایی علوم وتمدن اسلامی پژوهش مستقل و قابل توجه ای درباره کاغذ و صنعت کاغذسازی وآثار آن در گسترش علوم و فنون در تمدن اسلامی صورت نگرفته است.   ما دنبال این هستم که اهمیت کاغذ و صنعت کاغذسازی نقش و اثرگذاری آن را در تولید و توسعه علوم ،دانش و فنون مختلف را در فرهنگ و تمدن اسلامی بررسی نموده و سرگذشت کاغذ را با تاکید بر عصر عباسیان مورد بحث و بررسی قرار دهیم   .         کلیدواژگان : تمدن اسلامی ،علوم، عباسیان ،کاغذ، صنعت کاغذسازی

منطقه اَوده در شمال شرقی هندوستان (استان اُتارپرادش امروزی) قرار داشته است، در 1145-1273 ه.ق حکومت نواب پادشاهان اَوده که از امرای ایرانی‌تبار (نیشابوری) دربار مغولان بودند، در شمال شبه‌قاره بنیان نهاده شد و بعدها به‌عنوان ولایتی مستقل تا آغاز حکومت مستقیم انگلستان در هند، ادامه حیات داد. این منطقه در این دوره به یکی از مهم‌ترین مراکز تشیع در هند تبدیل گردید به‌نحوی‌که چهره شیعی خود را تا به امروز حفظ کرده است. مساله استعمار خارجی و سیاست‌های مداخله‌جویانه کمپانی هند شرقی در کنار تنازعات درون دینی و مذهبی و نحوه تعامل حوزه‌های علمیه و علمای شیعه با حکومت شیعی اوده ازجمله مهم‌ترین چالش‌های پیش روی این پادشاهی بودند. مساله اصلی پژوهش حاضر بررسی سیاست‌های مذهبی پادشاهی اوده و تاثیرات آن بر وضعیت شیعیان هند است که با استفاده از روش توصیفی تحلیلی و تکیه‌بر منابع و تحقیقات موجود به تبیین آن پرداخته‌شده است. پژوهش حاضر می‌تواند زوایای تازه‌ای از سیاست‌گذاری‌های مذهبی این پادشاهی و تاثیرات آن بر وضعیت شیعیان هند را روشن نماید. بنا بر یافته‌های پژوهش آنچه حائز اهمیت است تامین مشروعیت حکومت اوده با طبقه‌ای رسمی از علمای شیعه است که حسن ارتباط با علما در این سلسله موجب مصون ماندن این حکومت به مدت نزدیک یک قرن از انقراض بود؛ زیرا سنت حمایت از تشیع و ارتباط حسنه با علما طبعاً حمایت متقابل روحانیت و مردم منطقه را به همراه داشت که به‌عنوان راهکاری برای حفظ حکومت اوده بود البته توجه، اخلاص و ارادت شاهان اوده به مذهب تشیع و گسترش آن نشان از علاقه شاهان اوده به این مذهب بوده است که در پی این راهکار و علاقه شاهان اقداماتی نظیر موقوفه اوده، صرف پول هنگفت در برگزاری مراسم مذهبی، ساخت سه حسینیه مشهور، اهدای پول نقد برای کشیدن نهر آصفیه در نجف، احداث نخستین حوزه علوم دینی شیعی به نام مدرسه سلطانیه در هند، اهتمام به سلطان العلما و همکاری در پست­هایی چون قضاوت و پیش برد اصلاحات اجتماعی توسط فقها و غیره صورت گرفته است. این اقدامات در وضعیت شیعیان هند در آن زمان تغییرات حائز اهمیتی ایجاد کرده است. واژگان کلیدی: پادشاهی اوده، شیعیان، هندوستان، سیاست‌های مذهبی، عتبات عالیات   

      جنگ جهانی دوم در شهریور 1318 خورشیدی ( سپتامبر 1939 م ) با حمله برق‌آسای آلمان به لهستان آغاز گردید وکشورهای زیادی خواسته و ناخواسته   درگیر آن شدند. کشور ایران از همان ابتدا به شکل رسمی چندین بار بی‌طرفی خود را در این جنگ اعلام کرد اما   در ادامه این جنگ، متفقین‌که استفاده ازموقعیت ایران را برای پیشبرد اهداف خود درجنگ ضروری می‌دانستند به بهانه حضور مستشاران آلمانی در‌کشور و عدم اخراج آنها از سوی رضاشاه   و همچنین گرایش و جانبداری رضاشاه از آلمان، در سوم شهریور 1320 خورشیدی   وارد ایران شدند وکشور را اشغال کردند در این عملیات، شوروی از شمال کشور وارد شد و انگلیسی‌ها از جنوب، کشور را به اشغال خود درآوردند. استان خوزستان اولین و یکی ازمهمترین مناطقی بود که در شهریور 1320 به اشغال انگلیسی‌ها درآمد، استانی که در جنوب غربی کشور ایران و همجوار   با خلیج فارس و کشور عراق قرار دارد. خوزستان به خاطر نفتش شاهرگ حیاتی انگلیسی‌ها بود که اگر آن را از دست می‌داد با مشکلاتی زیادی روبه‌رو می‌شد. بخش زیادی از سوخت نیروهای متفقین از پالایشگاه آبادان تامین می‌شد و به دلیل ناامنی دریاها   به علت حضور زیردریایی‌های آلمان، تامین سوخت از جاهای دیگر تقریباُ غیرممکن بود و اگر نفت خوزستان از دست می‌رفت ادامه جنگ برای آنها سخت می‌شد. خوزستان نزدیک‌ترین راه را از سواحل خوزستان به مرزهای شوروی داشت. امکانات حمل و نقل آن‌جا بهتر از مناطق دیگر بود کشتی‌های متفقین‌ در بنادر آن‌جا مانند بندر خرمشهر و بندر شاهپور پهلو می‌گرفتند و کالاهای خود را تخلیه می‌کردند. از ویژگی‌های این بنادر وصل بودن   آن‌ها   به شبکه سراسری راه‌آهن بود که امر انتقال کالا و تجهیزات به شوروی را تسهیل می‌کرد. اشغال خوزستان توسط متفقین پیامدهای ناگوار و تلخی را به دنبال داشت‌که تا سال‌ها اثرات این پیامدها بر این منطقه باقی ماند. با حضور اشغال‌گران ثبات این‌منطقه از بین رفت و شرایط برای جولان اشرار و فتنه جویان فراهم شد. حضور پرشمار متفقین در خوزستان و قاچاق گندم به عراق، قحطی را در این استان تشدید کرد و فقر وفلاکت شدیدی بر مردم خوزستان وارد کرد. در‌این پژوهش سعی‌کرده‌ایم دلایل اهمیت خوزستان برای متفقین و چگونگی اشغال این‌منطقه توسط انگیسی‌ها، و پیامدها و تحولات سیاسی‌، اجتماعی‌که طی مدت زمانی‌که نیروهای انگلیسی در‌خوزستان حضور داشتند را مورد بررسی قرار دهیم. کلیدواژه‌ها: جنگ جهانی دوم، خوزستان، متفقین، انگلیسی‌ها         

   جامعه ایران دردوران قاجار مجموعه‏ای از ‏ساخت های متحدی بود که هر یک به شکل پایه و راس هرم نفوذ خاص خود را داشت. در این عصر در نتیجه نفوذ تجدد و نوگرایی، جایگاه و موقعیت بسیاری از اقشار جامعه تغییر‏یافت. اصناف و بازاریان از مهم‏ترین اقشاری بودند که با توجه به موقعیت شغلی‏شان،کارکردهای سیاسی و اقتصادی پر رنگی داشتند. از این‏رو در مطالعه سیر تاریخی ایران و خصوصاً تاریخ معاصر ایران بایستی همواره به نقش و کارکرد بازار و اصناف مختلف توجه‌کرد. ساختار اقتصادی-اجتماعی‌کرمانشاه در‌عصر‌قاجار به‌گونه‏ای بود‌که بازاریان و اصناف از عناصر اساسی آن به‌حساب می‏آمدند، این موضوع باعث شده بود تا اهمیت و اعتبار سرنوشت‏ساز تاریخی بازاریان و اصناف در روند حوادث و تحولات در تاریخ سیاسی و اجتماعی‌کرمانشاه را مورد توجه قرار دهیم. هر چند پژوهش‌ها و تحقیقات تاریخی زیادی در مورد عصر قاجار انجام‌گرفته لیکن در باب موضوع اصناف و پیشه‏‏‏‏وران در این دوره ازتاریخ ایران و به‏ویژه در شهرها و ایالاتی مانندکرمانشاه‌که دارای ارتباط تنگاتنگی با حوزه تجاری و بازارهای سایر‌کشورهای همسایه باشد،‌کمتر مورد توجه بوده است. این پژوهش در‏صدد است با تکیه بر منابع عصر قاجار وضعیت و جایگاه و‌کارکرد اصناف و پیشه‏وران ایالت‌کرمانشاهان‏ را مورد بحث و بررسی قرار دهد. و با بررسی منابع‌تاریخی چگونگی وضعیت ساختار صنفی و چگونگی‌کار و فعالیت‌های پیشه وران موجود در بازارهای‌کرمانشاهان را مورد بررسی قرارداده و وضعیت بازارها و انواع پیشه وران فعال در این بازارها را مشخص‌کرده است و تا انداز? قابل توجهی وضعیت و ساختار این قشر بسیار مهم اجتماعی را روشن ساخته است.. کلیدواژه­ها‌: تاریخ ایران، دوران قاجار، اصناف و پیشه‏وران،کرمانشاهان، تجارت و بازرگانی

   خلافت فاطمیان (297 ه. ق تا 567 ه. ق) توسط عبدالله المهدی در مغرب تاسیس شد. خلفای فاطمی آغازگر نهضت علمی در مصر و شام با تکیه بر اندیشه های شیعی اسماعیلیه بودند و ایوبیان نیز با رویکردی متفاوت و تکیه بر مذهب اهل سنت این نهضت را ادامه دادند. خلفای فاطمی توجه فراوانی به علم ودانش داشتند و مراکز علمی مهمی نظیر دارالحکمه و دارالعلم را بنا نهادند و به گسترش عقاید اسماعیلی از طریق مدارس، دانشگاهها و کتابخانه ها پرداختند و از علما و دانشمندان در علوم مختلف دعوت به عمل آوردند. با به قدرت رسیدن ایوبیان در مصر (567 ه. ق- 648 ه. ق) از طریق تاسیس نهادهای آموزشی و استفاده از نخبگان سنی گرا با دستاوردهای علمی، فرهنگی و اجتماعی تلاش برای زدودن آثار مذهب اسماعیلی آغاز شد. صلاح الدین ایوبی خود را مدافع اهل سنت می دانست و از تجربیات سلجوقیان و زنگیان در ایجاد نهادهای آموزشی استفاده نمود.

تحولات و وقایع تاریخ صدر اسلام در جزیره العرب و سپس مناطق مفتوحه اسلامی منبعث و متاثر از شخصیت ها ی اثر گذار این دوران می باشد.هریک از صحابه و رجال مطرح در قبل از اسلام دارای خاستگاه اجتماعی و قبیله ای خاصی بودندکه بر رفتار و کنش اسلامی آنان در عصر اسلامی اثر گذار بوده است.پس از توفق اسلام ،این افراد که بنا بر انگیزه های مختلف به اسلام گرویده بودند در مناصب مختلف به کار گرفته شدند.عملکرد کارگزاران مسلمان در حوادث و بزنگاه های مهم همواره با چالش های گوناگونی رو به رو بود .زیرا دربسیاری از موارد رفتار و اعمال این افراد آمیزه ای متناقض از آموزه ها و الگوهای اسلامی و سنت ها و خلقیات عرب پیش از اسلام بود .یکی از کارگزاران مسلمان که در حوادث گوناگون صدر اسلام در دوره خلفا و دوره ی اموی صاحب منصب و اثر گذار بود،ربیع الحارثی است.عمده ی فعالیت و تکاپوی وی دروقایع و جریانات منجر به فتح سرزمین های ایران بود .رفتار و عملکرد ربیع در جریان فتوح اسلامی در ایران و بویژه منطقه ی سیستان دارای فراز و نشیب فراوانی بود.در پژوهش حاضر با تکیه بر روش توصیفی _تحلیلی در پی واکاوی عمیق عملکرد این شخصیت در حوادث و تحولات سیاسی نظامی و اجتماعی ایران در قرن نخست خواهیم بود. کلید واژه:تاریخ اسلام و ایران،ربیع الحارثی،عملکرد سیاسی و نظامی،سیستان،خراسان   

در تحقیق حاضر سعی شده توضیحاتی درباره بررسی تاریخی حیات و زمانه‌ی عبدالله بن مسعود و نقش و جایگاه ایشان در صدر اسلام بیان گردد.در نوشتار حاضر این سوال را مطرح می‌سازد که زمانه و زندگی عبدالله بن مسعود چگونه بوده است؟ یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که وی از محدثان و مفسران قرآن کریم در صدر اسلام و ششمین کسی است که اسلام آورد او که مورداحترام همه مسلمانان، اعم از شیعه و سنی است از نخستین گروه مهاجران به حبشه بوده و در زمره مهاجران نخستین از مکه به مدینه به حساب می‌آید. ازاین‌رو وی را ذو‌الهجرتین نیز نام نهاده‌اند اما نحوه حضور در تحولات بعد از رحلت پیامبر(ص)، مشارکت در فتوح و نحوه تعامل با خلفای راشدین بخش عمده‌ای از حیات ابن مسعود را تشکیل می‌دهد که کمتر موردتوجه قرار گرفته است. ازاین‌رو پژوهش حاضر به دنبال آن است تا با استفاده از روش تاریخی و با استناد به منابع متاخر و بهره‌برداری از تحقیقات جدید زندگی و زمانه این صحابی نامدار پیامبر (ص) را موردبررسی و واکاوی قرار دهد.      

   رمان روایی من زنده ام نسبت به بکارگیری عنصر زمان در روایت و مفاهیم مرتبط با آن رمان قابل ملاحظه ای است. در این نوشته مفهوم زمان هم در صورت تقویمی و گاهشماران? آن و هم در هیئت زمان نجات بخشی یا مسیحایی ظاهر می­شود. نگرش های نظری در باب زمان گونه های خطی و دایره ای آن را نشان می دهد که میتوان تاثیرات هر دو مورد را در رمان «من زنده ام» مشاهده نمود. همچنین برخی مفاهیم که رابطه پیچیده و فشرده ای با عنصر زمان دارند مانند حوانی و پیری، رستگاری و سعادت، حسرت و اندوه، همگی در عمق روایت داستان حضور داشته و نشان می­دهند که پردازش زمان توسط نویسنده صرفاً تکنیکی و علنی نبوده و گاه در لایه های عمیق تر معنایی مشاهده می­ود. پایان نامه حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی به شناسایی مفهوم زمان و مفاهیم مربوطه به آن در این کتاب می پردازد.

   در جمع آوری این مجموعه تلاش کردم یک پرتوی بر تاریخ چاپ چاپخانه‌ها بیندازم اول اینکه مباحثی را از تاریخ چاپخانه‌ها روشن بکنم، شرح حال آنها را به نگارش در بیاورم، فهرستی از چاپخانه‌های فعال در تاریخ کرمانشاه را در یک قرن اخیر گردآوری ساختند و همچنین تلاش نمودم این مباحث را در چند مبحث معرفی کنم از چاپخانه‌های روزگار مشروطه، چاپخانه‌های دوره پهلوی اول و دوم، چاپخانه‌های عصر انقلاب اسلامی را هم در آخر مورد بحث و بررسی قرار دادم. همچنین یک تاریخچه مختصری از تاریخ چاپ و چاپخانه‌ها در کرمانشاه به نگارش درآوردند و نیز اشاراتی در آن مورد نمودم، وضعیت چاپخانه‌ها و مشکلات فراروی آنها و نیز پرسش‌هایی در این زمینه پیش آمده که انشالله در پژوهش‌های بعدی مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهند داد و به آن سوالات پاسخ داده خواهد شد.

   خلفای بنی­امیه پس از به قدرت رسیدن در درون قلمرو تحت حاکمیت خود با چالش­های گوناگونی روبه­رو شدند؛ شورش­های مختلف، اختلافات داخلی خاندان اموی، قیام­های گروه­های مختلف نمونه­ای از مشکلات دولت امویان بود. اداره قلمرو­، امنیت مرزها، تداوم فتوحات، سرکوب شورش­ها و در مجموع تثبیت پایه­های دولت اموی نیاز به کارگزارانی داشتندکه مجرب، سیاستمدار وکاردان باشند. در این دوره یکی از سیاست­های امویان انتخاب والیان قدرتمند و مجرب با دادن اختیارات فوق العاده برای اداره ممالک بود. والیان بر گسترش ممالک و تقویت بنیه مالی از طریق گرفتن انواع مالیات­ها، تامین سلطه اعراب، استمرار فتوحات و سرکوب قیام­های ضد اموی نقش اساسی داشتند. این کارگزاران با اختیارات وسیع و حقوق و امتیازات زیاد به کار گرفته می­شدند. از جمله کارگزارنی­که نقش تاثیر­گذاری در حکومت اموی داشت، روح بن زنباع بود. وی امیر فلسطین و از اشراف شام در روزگار امویان و از امرا، بزرگان قبیله جذام بود. او یکی از افراد موثر در استحکام­ و تداوم حکومت اموی و همچنین از جمله کسانی بود که بر سیاست­ها و تصمیم­گیری­های خلفای اموی نفوذ بسیاری داشت. پژوهش حاضر با هدف بررسی حیات سیاسی، اداری و نظامی روح بن زنباع و تبیین عملکرد وی دردولت امویان است. در این تحقیق با روش توصیفی- تحلیلی ضمن معرفی شخصیت روح بن زنباع که چندان شناخته شده نیست، به تبیین اقدامات سیاسی و نقش روح بن زنباع در تشکیلات اداری دولت امویان پرداخته است.    واژگان کلیدی: دولت امویان، تشکیلات اداری، عملکرد سیاسی و نظامی، روح بن زنباع

   ورود مجلات و روزنامه­ها به ایران و متعاقب آن تاسیس اداره­ی انطباعات یکی از مهمترین تحولات ایران نوین در زمینه­ی خبر رسانی است. با تاسیس دولت پهلوی مطبوعات به بزرگترین ابزار قدرت برای اعمال خواسته­های دولت تبدیل شدند. روزنامه­هایی مانند کوشش از مهمترین­ مطبوعاتی هستند که برای سالیان متمادی زبان گویای دولت پهلوی بوده­اند و غالب تحولات سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی آن عصر را از منظر و زاویه­ی دید دستگاه حاکمه بازتاب داده و بدان اشاره کرده­اند. لذا برای فهم و تبیین درست و بهتر از عملکرد تحولات دوران رضا شاه ناگزیر به بررسی مطبوعاتی از قبیل کوشش داریم. این پایان­نامه بر آن است که با روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر منابع کتابخانه­ای، اسنادی و مطبوعاتی به بررسی بازتاب تحولات سیاسی، فرهنگی-اجتماعی و اقتصادی دوره­ی رضا شاه در روزنامه کوششش بپردازد و به این پرسش پاسخ دهد که روزنامه کوشش تحولات مذکوره را چگونه بازتاب داده است؟ یافته­های پژوهش بیانگر آن است که شکرالله صفوی با توجه به اینکه خود به عنوان نماینده مجلس حضور داشته است همواره از وابستگان دولتی بوده است و عمدتا تحولاتی را پوشش می­دهد که به بقا و استمرار و پایداری دولت کمک کند. لذا در بررسی تحولات سیاسی، فرهنگی و اقتصادی در پی آن بوده است که هر تحولی را به لطف و عنایت رضا شاه تعمیم دهد. بدین ترتیب برآمدن رضا شاه، قانون نظام وظیفه، اسکان عشایر، لباس متحدالشکل، لغو القاب و عناوین، کشف حجاب، تاسیس بانک ملی، تاسیس کارخانجات صنعتی و غیره را ناشی از الطاف شاه می­داند و هیچ­گونه نقش کارایی را برای توده­ی مردم در نظر نگرفته است. حتی کوشش تا بدان حد برای نهادینه کردن نقش رضا شاه در هر امری تلاش دارد که هر چیزی که رنگ و بوی اعتراضی داشته باشد را نادیده می­گیرد یا آن را متهم به خیانت می­کند. لذا کوشش تحولات رخ داده را در ایران از بالا می­بیند و دولت و شاه را متولی و ناجی ایران در هر زمینه­ای معرفی می­کند.   

   چکیده ایران عهد ساسانی به خاطر گستره وسیع آن و قرار گرفتنش در منطقه استراتژیک جهان و تسلطش بر خاک های حاصلخیزی از منطقه آسیا که کشاورزی را ممکن می نمود و از طرفی رونق تجارت در این گستره وسیع جغرافیایی که مابین سرزمین های غرب و شرق قرار داشت و یک منطقه ارتباط دهنده تجاری و در مسیر بازرگانی تجاری و ترانزیت قرار داشت و رونق تجارت انواع کالاهای ایرانی، از قبیل ابریشم و منسوجات و تولیدات کشاورزی و محصولات مختلف زراعی در فصول مختلف رونق تجارت را دو چندان می نمود. هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی وضعیت اقتصادی ایران در اواخر عهد ساسانی تا پایان قرن اول(ه.ق) بود که به روشی توصیفی و با استفاده از مطالعات کتابخانه انجام شد. نتایج نشان داد مولفه های اصلی اقتصاد ایران در عهد ساسانی کشاورزی،صنعت، تجارت از طریق راه ابریشم و.. بوده است. همچنین همزمان با ظهور اسلام، جامعه عصر ساسانی اوضاعی بسیار آشفته و نابسامان داشت و زمینه برای یک دگرگونی ژرف و اساسی در همه زمینه‌ها فراهم بود و در چنین اوضاعی که شالوده و بنیان ضعیف دولت ساسانی رو به ویرانی نهاده، و بحران‌های متعدد سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و به‌ویژه مذهبی سراسر جامعه ایران را فراگرفته بود، مجاهدان پرشور مسلمان روی به سوی ایران زمین نهاده و شریعت نجات‌بخش محمد (ص) (دین اسلام) را بر ایرانیان عرضه کردند.   ورود اعراب به ایران تنها نظم سیاسی پیشین را بر هم زد و نظام اقتصادی و عمال اقتصاد همچنان بر همان منوال سابق باقی ماندند.ایرانیان در این دوره در سیاست دستگاه اموی نقش قابل تو جهی نداشتند اما در اقتصاد آن نقش مهم و البته سازنده ای را ایفا می کردند که شاید بتوان گفت همین نقش آنها در امور مالی بود که دوام نظام سیاسی اموی را نیز در پی داشت. کلید واژه ها: وضعیت اقتصادی، عهد ساسانی، اعراب، اسلام   

      تاسیس حکومت آل‌بویه یکی از مهمترین وقایع سیاسی برای جهان اسلام و ایران می‌باشد چون برای اولین بار خلافت عباسی تحت نظارت آنها قرار گرفت. ورود آل‌بویه پیامدها و تاثیرات مهمی در جهان اسلام آنروز داشت. دو تمایز مهم آل‌بویه با خلفای عباسی در ایرانی بودن و نیز شیعه بودن حاکمان آل‌بویه بود. از این لحاظ سیاستهای فرهنگی مذهبی و نیز تغیر و تحولات اجتماعی زیادی رخ داد. قدرتمندترین امیر بویهی، عضدالدوله بود و او در آن روزگار مهمترین قدرت جهان اسلام   نیز محسوب   می‌شد چون در کنار حاکمیت خویش ، خلیفه عباسی نیز دربرابر وی کمترین میدانی برای عمل و اقدام سیاسی نداشت.با چنین زمینه و بستری این مسئله برای نگارنده پیش آمد که اندیشه‌های ایرانی‌گرائی عضدالدوله از کجا نشات گرفته است؟ بازتاب این اندیشه ها در حکومت داری او چگونه بود؟ دستگاه خلافت عباسی به چه صورت به اقدامات ایرانی‌گرائی عضدالدوله واکنش داد؟ حاکمان همسایه در برابر شاهنشاهی عضدالدوله به چه نحو برخورد داشتند؟    بنظر می‌رسد اندیشه‌های ایرانی‌گرائی عضدالدوله ریشه در خاستگاه دیلمی وی و نیز دوران حضورش در شیراز دارد. با توجه به اینکه عضدالدوله مولفه های مهم یک حاکم قدرتمند را داشت،با انجام اقداماتی همچون احیا عنوان شاهنشاه، تاج گذاری، آیین پادشاهی، گسترش قلمروهای سیاسی (در حد یک امپراتوری) ، تلاش برای تسلط بر ابعاد معنوی خلافت، حمایت از عالمان و دانشمندان علوم مختلف در دوران حکومت خویش سعی کرد در قامت یک شاهنشاه   و با مشخصه‌های در ارتباط با یک شاهنشاه ایرانی حکومت کند. وی برای این کار اقداماتی همچون رساندن   نسب آل‌بویه به بهرام گور ، ضرب سکه با علائم و تصاویر دوره ایران باستان و استمرار بخشیدن به آداب   و رسوم ساسانی گرایشات خود به ایران باستان را نشان داد. با توجه به چیرگی کامل پادشاهان آل‌بویه بر دستگاه خلافت، خلفا با وجود مخالفت توانایی مقابله و یا قدرت ممانعت از اجرای سیاست‌های آل‌بویه را نداشتند. حکومت مقتدرانه عضدالدوله باعث شد که به عنوان یک شاه مقتدر مورد احترام حاکمان همسایه و پیرامونش باشد. کلمات کلیدی:

جغرافیای دینی و مذهبی شمال عراق و اقلیم کردستان و غرب ایران به مانند دیگر مناطق سرزمین عراق در طول تاریخ همواره سکونتگاه پیروان ادیان و مذاهب گوناگون بوده است. هرچند اکثریتِ بافت اجتماعی و قومی این ناحیه از روزگاران باستان زیستگاه کُردها بوده ولی در میان کُردان ادیان و مذاهب مختلفی رواج داشته است. یکی از اقلیت­های تاثیر گذار در اقلیم کردستان عراق، پیروان دین یهودیت بوده که در اعصار مختلف حضور چشمگیری در مراودات اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی با مردمان کُرد و هم چنین با یهودیان غرب ایران داشته اند. آخرین مرحله حضور یهودیان در شمال عراق از عصر تشکیل کشور عراق در سال1921 تا 2003 میلادی است که اهمیت زیادی دارد. اینکه جوامع یهودی   در این دوره از لحاظ اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی در چه شرایطی زیست داشته و در این حوزه ها   با کُردها و سایر ادیان و مذاهب، بخصوص اکثریت مسلمان چه تعاملات و مراوداتی داشته اند، مسائل مهمی هستند که در این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی مورد بررسی و تبیین قرار خواهند گرفت. کلید واژه ها: عراق، یهودیان، حیات اقتصاد، فرهنگ و اجتماعی، غرب ایران.      

      ایالت کرمانشاهان پیش از تشکیل صفویه همرا با ایالتهای لرستان وکردستان ،کردستان نامیده می شد در این ایالت در هر گوشه ای   ایلات و طوایف مستقل وپراکنده ای زندگی می کردند و هریک استحکامات و قلعه ها یی برای حفاظت از خویش داشتند. رهبران ایلات توسط مردمان همان ایلات انتخاب می شدند   و درواقع یک حکومت ملوک الطوایفی برآنان حاکم بود   پس از تشکیل پادشاهی صفویه   در ایران ،شاه اسماعیل تصمیم به ایجاد یک کشور یکپارچه وبرداشتن شیوه حکمرانی ملوک الطوایفی می گیرد ایلات وطوایف کرمانشاه بویژه زنگنه وکلهر وفاداری خود را به صفویان ابراز می دارند.سرزمین کرمانشاهان و بویژه خطه کلهر در مرز بین ایران و عثمانی برای صفویان اهمیت فوق العاده ای داشت کرمانشاه از دیدگاه سیاسی، نظامی (برخورد با عثمانی)، و ارتباطی(دروازه عتبات) و اقتصادی جایگاه ویژه ای پیدا می کند قرار گرفتن بین دو والی نشین اردلان و لرستان سبب می شود که اداره این خطه توسط خود صفویان انجام شود. بنابر این شاه اسماعیل برای رویارویی نیرومند با عثمانی بزرگترین امرای خود را برای فرمانروایی بر آن خطه انتخاب می کند این شیوه انتخاب تا یکصد سال بعد توسط جانشینانش   ادامه پیدا می کند.در این دوران ایل کلهر از این انتخاب ناراضی هستند وشورش هایی صورت می گیرد که توسط سپاهیان صفوی سرکوب می گردد.تاریخ کرمانشاه در دوران صفویان و افشاریه به سه دوره متفاوت تقسیم می شود از دوره شاه اسماعیل تا شاه عباس را می توان دوره استقرار وتثبیت حکومت صفویان درکرمانشاه نامید. دوره دوم از شاه عباس تا پایان سلطنت شاه سلیمان دوران اوج و شکوفای کرمانشاه است و دوره سوم دوران کرمانشاه   از پایان سلطنت شاه سلیمان تا پایان افشاریه را شامل می شود. دردوره اول نظر به اهمیت سیاسی، نظامی ،ارتباطی   کرمانشاه امیران قزلباش از دربار اصفهان برای اداره کرمانشاه اعزام می شوند. در دوره دوم در این دوران ایل کرد نژاد زنگنه ، آرام آرام در کرمانشاه حاکم می شوند ، در دربار صفوی نفوذ پیدا کرده و سپس از ارکان و پایه های قدرتمند صفویان شدند. نخبگان   ایل زنگنه به سبب خدمات سیاسی ، نظامی   مهمی که برای دودمان صفوی انجام دادند، سرزمینهای بزرگی را به عنوان تیول دریافت کرده و قدرت بسیاری بدست آوردند و در برهه هایی اداره ی حکومت صفوی را   نیز در دست داشتند در سال 1047ه.ق شاه صفی شاهرخ خان زنگنه را به   حکمرانی   کرمانشاه   بر می گزیند و این دوران شروع بازآفرینی و تکوین شهر نشینی واستقلال کرمانشاه از قلمرو علی شکر می باشد .خاندان زنگنه تا پایان حکومت صفویان بر ایران به مدت یکصد سال این پست و مقام را در اختیار دارند شهر کرمانشاه و ایالت کرمانشاهان در دوره حکمرانی شیخ علی خان به درجه بالای رشد وپیشرفت می رسد بی گمان دوره   فرمانروایی شیخ علی خان روشن ترین دوران تاریخی کرمانشاه در عصر صفوی می باشد که این حاکم برجسته با توجه به امنیت ، رفاه اقتصادی ، تجارت ، راه   و عمران برای احیا جایگاه تاریخی کرمانشاه تلاش می کند .   اگرچه در دوران زمامداری خاندان زنگنه با دولت عثمانی نبردی رخ نداد، اما این حکام با هوشمندی ایالت کردستان و لرستان را نیز کنترل می کردند و در حفظ تمامیت ارضی خاک ایران کوشش می کردند،   در دوره سوم حمله افغانها به ایران و فروپاشی صفویه کرمانشاهان به اشغال دولت عثمانی درآمد و اوضاع سیاسی اقتصادی واجتما عی به بدترین وضع خود رسید، ویک دوران هرج ومرج بر کرمانشاه   غالب گشت دوره چهارم عصر نادری است که   با آمدن نادرشاه افشار اوضاع بدتر و نابسامان تر شد وکرمانشاه به سبب موقعیت استراتزیک وپایگاه نظامی آوردگاه اصلی مخاصمات نظامی   شد، و پس از مرگ نادر دوباره صحنه جنگ داخلی مدعیان پادشاهی ایران وهوادران آنان در کرمانشاه شدت گرفت .در این پژوهش در صدد هستیم که با تمرکز   برمحدوده تاریخی دوران صفوی   تا   روی کار آمدن   زندیان اوضاع سیاسی اجتماعی   اقتصادی و فرهنگی کرمانشاهان در روزگار صفویان را مورد بحث و بررسی قرار دهیم . روش پژوهش در این کار   بر اساس روش های متداول در دانش تاریخ   عمدتا بر اساس روش تحقیق توصیفی ، وروش تحقیق تحلیلی برای اسناد ومنابع ومآخذ تاریخی صورت گرفته است.

   چکیده: سلیمانیه در قرن نوزدهم میلادی با توجه به موقعیت ژئوپلتیک خویش و واقع شدن در سرحدات دو حکومت عثمانی و قاجار، همواره دستخوش تحولات سیاسی فراوانی بوده است. به گونه ای که بارها با دخالت های سیاسی و حملات متعدد عثمانی و قاجار، حاکمیت سیاسی آن را نیز نقض می کردند و با عزل و نصب حاکمان آن موجبات نابسامانی اوضاع این منطقه شده بودند. نتیجه این نابسامانی های سیاسی؛ کاهش سطح امنیت شهروندان، عقب افتادگی سیاسی، فرهنگی و اقتصادی و عمرانی این سرزمین بود. طی حاکمیت خاندان های اردلان و بابان ها بر این منطقه، آنان برای حفظ موجودیت خویش در برهه هایی از تاریخ مجبور به سازش و حفظ موازنه ی قدرت میان دو حکومت همسایه عثمانی و قاجار شده بودند. این پژوهش به بررسی حیات سیاسی، اجتماعی و اقتصادی شهر سلیمانیه در قرن نوزدهم میلادی با بهره گیری از روش تحقیقات تاریخی با رویکرد کیفی توصیفی و تحلیلی و بر پایه منابع کتابخانه ای و استفاده از ابزار گردآوری داده های تاریخی با تکیه بر تبیین و توصیف داده های متون تاریخی به دسته بندی و تحلیل داده ها پرداخته است. با ظهور بابان، شهر سلیمانیه به عنوان پایتخت سیاسی ساخته شد. از نظر اقتصادی، با توجه به موقعیت جغرافیایی و اقلیمی سلیمانیه، امکان گسترش تولیدات کشاورزی، باغداری، دامپروری، صنایع و پیشه ها و همچنین تجارت نیز فراهم آمده بود. همچنین از نظر اجتماعی نیز پیرو توجه حکمرانان این سرزمین به علوم، موجب رشد مدرسه سازی و ترویج علم و دانش گردید. چنان که در نتیجه توجه به زبان کُردی و ارتقای ادبی گویش کُردی سورانی، شاعرانی چون نالی، سالم و کوردی ظهور کردند. کلید واژه ها: شهر سلیمانیه، تاریخ سیاسی، اجتماعی و اقتصادی، قاجار، عثمانی، بابان ها.

پژوهش حاضر در پی بررسی و تحلیل شیوه های نظامی و رموز جنگی ممالیک مصر در مقابله با هجوم مغولان و ایلخانان است. ماهیت و چگونگی روابط ایلخانان با ممالیک از مسائل مهم و سرنوشت ساز در سیاست داخلی و خارجی آن ها است. ناتوانی نظامی ایلخانان مغول (به سبب مرگ خان مغول، تدارک نامناسب، کمبود نفرات و اختلافات نظر میان فرماندهان مغولی) در نبرد عین جالوت (658ق) در تقابل با ممالیک، در فضا و عرصه سیاست داخلی آنان، پیامدها و تبعاتی داشت که در این پایان نامه به آن در قالب شیوه های نظامی، تدافعی و تهاجمی به تفصیل پرداخته میشود.   نوشتار حاضر، ضمن بررسی عوامل بازدارنده زمینه ها و چگونگی این دگرگونی تاکتیکی را با دقت مورد کنکاش قرار می دهد. نتیجه تحقیق این است که در پرتو شرایط ساختار نظامی منسجم حکومت ممالیک و نیز   با بهره گیری از شیوه های گوناگون جنگی و در پیش گرفتن سیاست مقاومت سرسختانه و جنگ های نامنظم در مواجهه با تهاجم مغولان، ممالیک در اغلب نبردها پیروز شدند و توانستند پیشروی مغولان را به سوی شام و مصر سد کنند.    کلیدواژه­ها: شیوه نظامی، تدافعی و تهاجمی، ممالیک، مصر، ارباب – رعیتی، ایلخانان  

   ولایت عهدی سنتی است که اعراب با آن بیگانه بودند وپیشینه ای در تاریخ سیاسی آنها نداشت، ورود این منصب به جهان اسلام در زمان معاویه بود، هرچند که نهاد ولایت عهدی در ابتدای راه با فقدان اندیشه سیاسی و مقبولیت در اسلام   مواجه بود، اما با فراز و فرود هایی در دوره های بعدی نیز استمرار یافت، نهاد ولایت عهدی در طول دوران خلافت اموی و عباسی شرایط متفاوتی را به خود دید. یکی از جنبه های نهاد ولایت عهدی که مورد بی توجهی قرار گرفته، تاثیرات اقتصادی آن است، این آثار در دوره های مختلف حاکمیت بنی امیه و بنی عباس به شیوه های مختلفی خود را نمایان ساخت،اولین بخشش و امتیاز معاویه برای نهاد ولایت عهدی، ابقای مغیره بن شعبه در حکومت کوفه بود، وی نخستین شخصی بود که پیشنهاد ولایت عهدی یزید را به معاویه داد، پس از آن نیز پیامدهای اقتصادی نهاد ولایت عهدی در دوره بنی امیه و بنی عباس   تداوم داشت و در مسائل مختلفی از جمله: بخشش امارت،امارت ولی عهد،امارت حج، فتوحات و سیاست های خارجی، شعر و شاعری، مودبان ولی عهد و زندگی شخصی ولی عهد خود را نمایان ساخت. در پژوهش حاضر تلاش گردیده تا با استفاده از روش توصیفی تحلیلی و استفاده از منابع متقدم و تحقیقات متاخر ضمن مقایسه جایگاه نهاد ولایت عهدی در دروان خلافت اموی و عباسی، تاثیرات آن در حوزه مسائل اقتصادی مورد بررسی قرار گیرد.  

در این پژوهش به بررسی سیاست های اقتصادی دولت نبوی در عصر مدنی و امکان سنجی اجرایی آنها در عصر کنونی می پردازیم منظور از سیره ی اقتصادی پیامبر (ص) مجموعه ی مقررات، روش ها و رفتار اقتصادی است که حضرت (ص) به عنوان انسانی منزه و عاری از عیب و خطا عملاً در دوره ی حکومت خویش به اجرای آن تلاش کرده اند. مسائل اقتصادی در هر جامعه و در میان تمامی کشورها چه در صحنه داخلی و چه در عرصه بین المللی رکنی بسیار مهم و قابل توجه می باشد. حال در صدر اسلام با آمدن پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم   در میان اعراب جاهلی با عنایت به وضعیت نابسامان و تشتت فراوان آن زمان و قدرت طلبی برخی از قبایل و وجود فاصله ی بسیار وسیع طبقاتی عمیق و فرهنگ برده داری اصلاحاتی زیربنایی در ابعاد مختلف نیازی وافر بود که پیامبر(ص) اسلام با اقداماتی من جمله مبارزه و جدال با ثروت طلبی برخی قبایل و یاری و استمداد فقرا و همچنین تقسیم غنیمت های جنگی در میان مردم و ایستادگی در برابر برخی افعال ناروا مانند ربا و توسعه دادن فرهنگ جدیت و تلاش در کار و تقسیم اموال عمومی میان مردم دلایلی بر وجود شروع حرکتی عظیم در برهه ی اقتصادی در اجتماع آن زمان می باشد. روش پژوهش در این رساله براساس روش مرسوم تحقیقات تاریخی بصورت توصیفی- تحلیلی است   لذا پس از برسی متون و مطالعه مختلف اطلاعات و داده های لازم جمع آوری شده و در ارتباط با موضوع و فرضیه پژوهش پس از تجزیه و تحلیل ارائه گردید. نتایج این پژوهش حاکی از آنست که: همسو کردن مردمآن زمان با خود و دادن تعلیمات لازم در هر زمینه خصوصاً در مسائل اقتصادی و سیاسی به نحوی فرهنگ سازی در این زمینه ها مقدمه ای بر شکوفایی در اکثر جوانب و اقتصاد گردید، حال بزرگ ترین راز موفقیت پیامبر اسلام (ص) درعرصه ی اقتصاد آن زمان و مسائل اقتصادی توسل به قرآن کریم و یاری و استمداد طلبیدن از آیات عدیده آن در باب کار، تلاش، تولید، ثروت، منابع طبیعی، توزیع و ... می باشد در این مختصر بر آن شدیم شمه ای از سیاست های اقتصادی آن حضرت را با استفاده از برخی آیات قرآن و احادیث نبوی مورد بررسی قرار دهیم باشد که توشه ای اندک فرا راه طالبان اقتصاد برین باشد. به جرئت می توان گفت که ماحصل تمامی این موفقیت ها اتصال پیامبر (ص) است همان گونه که اشراف دارید تاریخ زندگی پیامبر (ص) همیشه بر این اصل استوار بوده که در تمامی سختی ها و مضیقه ها به قرآن کریم متوسل می گشتند و در تمامی دشواری ها همیشه قرآن کریم رهنمون راه بی پایان و هدف والا و مقدس حضرت محمد (ص) بوده است.   

 در این مقاله، ضمن ارائه تعایف و تقسیم¬بندی¬های ارائه شده برای خیر و شر به چرایی وجود خیر و شر و همچنین، بیان مصادیق خیر و شر در آیات و روایات پرداخته شده است. در ادامه، به بیان واقعی یا عدمی بودن خیر و شر و مطلق یا نسبی بودن آن¬ها از طریق ارائه نظرات آیات قران و روایات و اشعار مثنوی پرداخته خواهد شد. روش تحقیق در این مقاله بدین صورت میباشد که ابتدا آیات قرآن و روایاتی که در این زمینه پرداخته شده¬اند را بررسی نموده و سپس، به مقایسه و تطبیق آن¬ها با ابیات مثنوی مولوی میپردازیم. نتایج بررسی روایات، احادیث و اشعار مثنوی بیانگر این است که در آیات و روایات شر به معنای مطلق وجود ندارد و در نقطه مقابل می¬توان به شر نسبی قائل شد البته آن هم با توجه به انسان و شرایط و احوال و اوضاع و غیره که دارد شر نسبی قابل تعریف می¬باشد. در روایات هم پیرامون موضوع خیر و شر مصادیق و مواردی تبیین و تعریف شده است که این موضع حاکی از آن است که خیر و شر وجود دارند البته نه به صورت مطلق بلکه به صورت نسبی. مولانا معتقد است که شر مطلق در جهان وجود ندارد. از نظر وی، شر، یک امر عدمی است و نه وجودی. مولانا هم شر را به خدا نسبت می¬دهد.

در دوره قاجار، به دلیل فراهم نبودن بستر فرهنگی و اجتماعی مناسب بالاخص در ولایات، تا اواخر قاجار تغییرات اساسی در وضعیت بهداشت و درمان صورت نگرفت. اگرچه با سلطنت ناصرالدین‌شاه تحولی نسبی در این دو مولفه پدیدار شد اما مختص به پایتخت و برخی ایالات و محدود به دوره کوتاه‌مدت صدارت امیرکبیر بود. این پژوهش در نظر دارد، با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و اسنادی و با رویکردی تاریخی و توصیفی به تحلیل   وضعیت بهداشت و درمان همدان در محدوده زمانی 1344-1264ه.ق. بپردازد و به این سوالات پاسخ دهد که عملکرد حاکمان محلی در روند بهبود شرایط بهداشتی و درمانی این ولایت به نسبت دورافتاده از مرکز، چگونه   بوده است؟ هم چنین تاثیر شرایط فرهنگی حاکم بر ساختار اجتماعی را در وضعیت بهداشتی و به‌تبع آن بروز بیماری‌های مسری همدان مورد بررسی قرار دهد و در نهایت به چگونگی شیوه طبابت در همدان عصر قاجار بپردازد. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که شرایط سیاسی حاکم بر همدان عهد قاجار (عهد ناصری تا پایان قاجار) و بستر فرهنگی موجود، چندان مناسب ایجاد وضعیت بهداشتی و درمانی به‌قاعده نبوده است. قحطی‌های متمادی، احتکار ملاکین و ظلم حاکمان   و هم چنین وقوع جنگ جهانی اول در گسترش قحطی و نشر بیماری‌ها و افزایش مرگ‌ومیر ناشی از سوءتغذیه، بی‌تاثیر نبوده است. علاوه بر این، تکیه مطلق طبیبان بر طب سنتی و عدم اعتماد آنان   و مردم بر طب نوین خود نیز دلیلی بر عدم رشد صحیح شرایط بهداشتی و به‌موازات آن علم پزشکی شد. اگرچه در اواخر قاجار، نگاه جامعه ولایت همدان تا حدودی تغییر کرد اما طب سنتی آغشته به خرافات جز لاینفک زندگی عوام بود. بنا بر آن چه ذکر شد و باتوجه ‌به اسناد و مدارک موجود، نمی‌توان با رویکردی چندان مثبت به وضعیت بهداشت و درمان این ولایت در دوره مذکور نگریست.   

شد.  

انقلاب مشروطیت ایران در سال 1285[DC1]  ش/1906م منجر به تشکیل مجلس شورای ملی شد. مجلس اول علیرغم کارشکنی‌ها و ضدیت عناصر دربار و ضد مشروطیت، قوانین مختلفی (قوانینی که مغایر با شرع اسلام نباشد) [DC2]  را به تصویب رساند و در فرآیند توزیع قدرت و محدود کردن قدرت سلطنت و عناصر دربار و اشرافیت قاجاری نقش مهمی ایفا نمود. قانون اساسی مشروطه و متمم آن محصول رایزنی نمایندگان مجلس و نیروهای خارج از مجلس بود. این قانون و متمم آن که یک دستاورد تاریخی بود، ایران را وارد کشورهای دارای نظام مشروطه نمود. امری که در کشورهای خاورمیانه و جهان اسلام بی سابقه بود. مجلس دوم و سوم نیز، علیرغم مشکلات داخلی و خارجی که ایران درگیر آن بود، نقش تعیین کننده ای در پیشبرد اداره امور کشور و دفاع از استقلال ایران و مشروطیت داخلی داشت. اما جنگ جهانی اول و تاثیرات ملموسش بر ایران، باعث تعطیلی مجلس سوم برای سال‌ها گردید. وضعیت آشفته داخلی و دخالت قدرت‌های خارجی در دوران جنگ جهانی اول، منجر به مشکلات عدیده اقتصادی و سیاسی در مناطق مرکز و پیرامون ایران گردید. از سوی دیگر، بعد از جنگ نیز، این اوضاع آشفته به واسطه ظهور گرایشات و جنبش‌های گریز از مرکز و بعضا تجزیه طلبانه، بر شدت و وخامت اوضاع افزود. همزمان کشمکش نخبگان سیاسی در تهران هم بر سر قدرت سیاسی و بحث قرارداد 1919 و مخالفت‌های گسترده با آن در جریان بود. در این چنین فضایی بود کودتای اسفند 1299 به وقوع پیوست. رضا خان بعد از مدتی توانست موفقیت‌های نظامی قابل توجهی در سرکوب جنبش‌های سیاسی منطقه ای به دست آورد. این موفقیت‌ها بر روند قدرت گیری وی و اقبال محافل ناسیونالیسم نوظهور ایرانی نسبت به وی، تاثیر به سزایی گذاشت.    واژگان کلیدی: مجلس شورای ملی، سلطنت پهلوی، رضا خان، مشروطیت، جمهوری، قاجاریه.   

چکیده: تسبیح به معنای منزه دانستن است و منزه دانستن خداوند به این معنی است که او را از صفات نقص و آن­چه لایق شان ایشان نیست نفی کنی و تسبیح غیر ذی شعور یعنی این­که آن­ها را خالقی پدید آورده که مستحق ستایش است. در قرآن مجید چندین بار به تسبیح هم? موجودات عالم اشاره شده است، و مهم­ترین آیه در این مورد آی? 44 سوره اسری می­باشد که خداوند می­فرماید: آسمان­های هفتگانه و زمین و هرکس که در آن­هاست او را تسبیح می­گویند، و هیچ چیز نیست مگر این­که در حال ستایش، تسبیح او می­گویند، ولی شما تسبیح آن­ها را در نمی­یابید. عده­ای معتقد­اند به این­که تسبیح موجودات حقیقی است، و با زبان قال و از روی علم و شعور و اختیار تسبیح خداوند می­کنند که به آن تسبیح حقیقی می­گویند. اما عده­ای نیز تسبیح موجودات را مجازی و تکوینی می­دانند، به این منظور که هر مخلوقی ذاتاً دلالت دارد بر وجود خالقش. در قرآن به تسبیح پیامبران الهی نیز اشاره شده است از جمله تسبیح حضرت یونس(ع)، حضرت داوود(ع)، حضرت موسی(ع)، و ... و پیامبر(ص) که خداوند ایشان­را الگوی مسلمانان قرار داده است و انسان­ها برای تکامل نیاز دارند که از ایشان پیروی کنند. با توجه به تحقیقات مطرح شده علم در تمامی موجودات وجود دارد، بر عکس کسانی که فکر می­کنند زمین و آن­چه جمادات است حیات ندارند و معتقد بر مجاز شده­اند. خداوند خود در آی? 21 سور? فصلت می­فرماید: همان خدایی که همه چیز را به زبان در آورده ما را گویا گردانیده است. هم­چنین در قرآن اشاره شده است به این­که تمام آن­چه در آسمان­ها و زمین است از جمله خورشید و ماه و ستارگان و کوه­ها و درختان و جنبندگان و بسیاری از مردم برای خداوند سجده می­کنند و نیز اشاره شده است که خداوند جن و انس را جز برای عبادت و بندگی خلق نکرده است، و ملائکه­ای که پیوسته مشغول تسبیح خداوند می­باشند. پس در می­یابیم که مسئله تسبیح از مهم­ترین ارکان خلقت می­باشد و غلغل? تسبیح جوش و خروشی در بین عالم و اجزای آن انداخته است. علاوه بر آیات احادیث زیادی در مورد تسبیح موجودات عالم از ائمه(ع) و پیامبر(ص) موجود است، زیرا حجاب باطنی بین ایشان و خداوند کنار رفته و می­توانند تسبیح و نطق تمام موجودات عالم را بشنوند. سایر پیامبران و بسیاری از اولیاء و انسان­های پاک نیز این توانایی درک و شنیدن تسبیح موجودات را دارند. کسانی درک نمی­کنند که ظلمات آن­ها را گرفته است، پس هرکس شایست? درک حقایق را ندارد، جز بندگان شایست? خداوند . و نیز با توجه به اشعار مولانا   ایشان نیز معتقد به   تسبیح قالی و سمیع و بصیر و هوشیار بودن اجزای موجودات عالم است، و به ظاهر خاموش و ساکت بودن موجودات دلیل نامحرم بودن و شایسته نبودن ما می­باشد. هدف از انجام   پایان نامه اثبات بررسی تسبیح موجودات، از نظر مفسران، اندیشمندان و هم چنین اعتقاد پیامبر(ص) و معصومین (ع) با استفاده از روایات و عقیده مولانا در مورد نوع تسبیح موجودات از نظر تکوینی و تشریعی است. روش پژوهش توصیفی – تحلیلی می­باشد. واژگان کلیدی: تسبیح، موجودات عالم، قرآن، روایات، اشعار مولانا   

در طول تاریخ، امنیت از ارکان مهم زندگی بشر بوده و دوام حکومت­ها بر پایه­ی وجود امنیت در سرزمین­های تحت حکومت آنان بوده است. از دیدگاه اسلام نیز، امنیت یکی از اهداف برپایی حکومت است که این نظریه، اهمیت امنیت در جامعه را ثابت می­کند. امنیت داخلی و سیاسی حکومت­ها همواره توسط مخالفانشان تهدید ­شده است و حاکمان در جهت سرکوب مخالفان و شورش­ها دست به اعمالی خشونت­آمیز می­زدند و برای حفظ امنیت سیاسی و قدرت خود از هیچ تلاشی فروگذار نمی­کردند. یکی از حکومت­هایی که در طول تاریخ اسلام در میان مردمش مخالفان زیادی داشت حکومت امویان بود که پس از صلح امام حسن (ع) و واگذاری قدرت به معاویه بن ابوسفیان پدید آمد و خاندان بنی امیه در عرصه­ی سیاست اسلامی حضور پیدا کردند. عدم مشروعیت سیاسی و دینی امویان در طول سالیان متمادی باعث به­وجود آمدن قیام­ها و شورش­های مختلفی در شهرهای جهان اسلام با اهداف گوناگون شده بود. در میان مناطق اسلامی، عراق با توجه به بافت ناهمگون جمعیتی و تنوع قومی، فکری و مذهبی مردمش، به­کانون مبارزات و شورش­ها و مخالفت­های قبیله­ای تبدیل شده بود و این موضوع همواره خطراتی را بر علیه حکومت مرکزی ایجاد می­کرد و خلفا در جهت سرکوب شورش­ها، والیان قدرتمندی را بر آن­جا منصوب می­کردند. حجاج یکی از ­آن والیان توانمند بود­ که جهت سرکوب مخالفان اموی و ایجاد امنیت به عراق فرستاده شد. او با اِعمال سیاست خشونت­آمیز خویش توانست شورش­های به­وجود آمده را سرکوب کرده و امنیت داخلی و سیاسی را در عراق ایجاد کند. این پژوهش با موضوع «بررسی مسئله­ی خشونت و امنیت در دوره­ی حکومت حجاج بن یوسف ثقفی در عراق» که با روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و متکی به اسناد و کتب تاریخی و همچنین مطالعه­ی منابع کتابخانه­ای صورت گرفته است، ضمن بررسی اوضاع سیاسی و اجتماعی عراق به توصیف و تحلیل دو مولفه­ی خشونت و امنیت در طول حاکمیت بیست ساله­ی حجاج بن یوسف در عراق پرداخته است. این پژوهش در جهت شناخت حکومت­داری و سیاست حجاج، پس از بررسی اوضاع عراق قبل از حضور ایشان، به توصیف و تحلیل شورش­های انجام گرفته در زمان وی پرداخته است و سپس با رجوع به سخن­رانی­ها و خطبه­هایی که در مناسبت­های مختلف ایراد کرده است خط مشی خشونت­آمیز حجاج را در مقابل مخالفان و کارشکنی­های مردم عراق نشان داده است، همچنین با­ کاوش ­و ­بررسی رفتارها و ­تصمیم­های حجاج، چشم­اندازی از دوراندیشی و مصلحت­خواهی سیاسی وی را ترسیم کرده است.       واژگان کلیدی: امویان، عبدالملک بن مروان، حجاج بن یوسف ثقفی، خشونت، امنیت، حکومت..  

این پژوهشبه بررسی تحولات نهاد زندان درعصر دوم وسوم عباسیان می‌پردازد و دربرگیرنده   مسائل و تحولات مربوط به   زندانیانی است که در درون قلمرو خلفای بنی عباسو حکومت‌های مستقل و نیمه مستقلی که در زیر پرچم آنان حکمرانی نموده‌اند . اینپژوهش با رویکردی توصیفی تحلیلی موضوع را مورد بررسی قرارمی دهد . زندان در همهادوار تاریخی به عنوان راهکاری برای مجازات متخلفان از قانون و حذف مخالفان در نظرگرفته شده است در اسلام در دوران خلفای راشدین با گسترش سرزمین‌های تحت حاکمیتمسلمانان از نهاد زندان جهت تادیب و تنبیه افرادی که قوانین اسلامی را زبر پاگذاشتند استفاده گردید اما با شکل‌گیری حاکمیت بنی امیه کارکرد تنبیهی زندان جایخود را به حذف و شکنجه مخالفان جهت سرکوب و از بین بردن آنان داد در دوره عباسیان .وضع رقت بارتر شد . درهر شهر، حاکمی که مستقر می‌شد برای خود زندانی داشت و مخالفانو مجرمان را در زندان حبس می‌کردند و شکنجه‌های رعب آورتر از ادوار قبل انجام می‌گرفت. در عصر دوم عباسی با ضعیف شدن قدرت خلفا و افزایش قدرت امیران و از سوی دیگرنفوذ ترکان به صحنه سیاست ، قدرت و رقابت ، هرج و مرج و بی‌نظمی افزایش یافته و درنتیجه با پا گرفتن شورش‌ها و قیام‌های متعدد تعداد زندانیان افزایش یافت . خلیفه وسلاطین به بهانه‌های مختلف حکم به زندانی کردن متهمان می‌دادند . یکی از ارکانقدرت منصب وزارت بود وزیران در این دوران پس از معزول شدن به بهانه گرفتن اموال وبه جرم اختلاس آن‌ها را زندان کردند تا جایی که وزارت را راهی به سوی زنداندانستند . حتی خود خلفای عباسی بر اثر رقابت‌های سیاسی و کشمکش‌های قدرت معزول وروانه زندان شدند و در حبس مورد آزار، اذیت و شکجنه قرار   گرفتند تا جای سرنوشت دردناکی برای برخی از خلفارقم خورد در زندان شکنجه و کشته شدند. شکنجه‌های اعمال شده بر محبوسان هیچ نسبتیبا معیارهای موجود در منابع فقهی و روایی نداشت . خلیفه به خود این اختیار را دادهبود تا به محض دستورش هر کسی را زندانی کند و او را مورد آزار و شکنجه قرار دهد.اینپژوهش که مربوط به محدوده تاریخی سال 232 تا سال 447 که شامل دوره دوم و سومحکمرانی خلفای عباسی است با رویکردی توصیفی با بررسی منابع مهم و اولیه تاریخی بهموضوع پرداخته است و با گرد‌آوری و بررسی گزارش‌های متعدد از متون تاریخی به وضعیتزندان، مولفه‌هایی که باعث شد در این برهه تاریخی افراد، مجرم شناخته شده و راهیزندان شوند، شهرهایی که در آن زندان وجود داشته است، انواع زندان،   قلعه‌هایی که مجرمان و متهمان را پس از دستگیریدر آن زندانی کرده‌اند، خلفایی که سر از زندان در آوردند، وزیرانی که به علت فساددر دستگاه خلافت، اختلاس و نفوذ فرماندهان قدرتمند عزل و زندانی شدند، شکنجه افرادو انواع شکنجه‌ها که بر زندانیان اعمال گردید، خدمات پزشکی و بهداشتی که برایزندانیان صورت پذیرفت، انواع زندان‌ها، غذای زندانیان، تحقیر زندانیان، سرنوشتزندانیان و نحوه رهایی آن‌ها از حبس و زندان زنان پرداخته‌ایم.  واژگانکلیدی: زندان ، حبس ، شکنجه ، شورش ، عصر دوم و سوم عباسی   

   چکیده این پژوهش درصدد است که به بررسی تاریخی اسلام هراسی و نقش سینمای هالیوود­ بپردازد.­­نگاهی به تاریخ اسلام نشان می دهد که اهداف اصلی که در راس این مکتب دینی هستند، در مقابله با «استعمار» و «کفر» برنامه ریزی شده اند؛ به گونه ای که در صدر اسلام، شاهد جنگ هایی به منظور گسترش دین اسلام در سطح جهان هستیم. این پژوهش با به کارگیری روش سناریوپردازی با رویکرد عدم قطعیت بحرانی و استفاده از نرم افزار میک مک، به دنبال بررسی آینده های بدیل فعالیت های سینمای هالیوود در حوزه دین اسلام بود. بر اساس نتایج به دست آمده دو پیشران دکترین امنیت ملی آمریکا و جهانی شدن، دارای بیشترین عدم قطعیت می باشند و از تقاطع آنها در دو محور، چهار سناریو (سناریوی تروریست ها، سناریوی جهان سومی ها، سناریوی جهانی شده ها، سناریو غیر خودی ها) در مورد آینده های بدیل سینمای هالیوود در حوزه اسلام ایجاد می شود. در این میان، سینمای هالیوود بیش از دیگران بر این موضوع تمرکز کرده و فیلم هایی تهیه نموده که پیام اصلی آنها، گسترش اسلام هراسی در دنیا است. امروزه دانش تاریخ، ابزارها و منابع متعددی پیدا کرده است؛ منابعی که در ادوار کهن نقشی در بررسی تاریخ نداشته‌اند ولی اکنون نقش تعیین کننده ای در تاریخ و سیاست های کشورها دارند؛ از جمله این ابزارها رسانه است. «رسانه ها به مراتب نقش ابزار تبلیغات سیاسی- دیپلماتیک دولت ها را نیز بازی می کنند. آنها با دفاع از سیاست خارجی و با ارزشگذاری و ارزش سازی در گفتمان ها و تصاویر رسانه ای دیپلماتیک، نسبت به مشروعیت بخشی به سیاست های حکومتی و رساندن پیام های دست اندرکاران دیپلماسی کشورها به افکار نخبگان و عامه جهانیان، نقش انتقال دهنده توجیه گر را در عرصه سیاست خارجی ایفا می نمایند» علاوه بر هالیوود، شبکه های خبری غربی به مهم ترین ابزار تبلیغی نوین برای مبارزه با اعتقادات مسلمانان در زمینه های اسلام ستیزی نقش عمده ای ایفا می کنند. از مطالب این پژوهش این نتیجه حصول شد که به نظر می­رسد اسلام هراسی نوعی از مدیریت برداشت هاست که بیشتر توسط رسانه ها صورت می گیرد. گویا این برداشت ها با اهداف گوناگونی از جمله جلوگیری از رشد گرایش اسلام در غرب و تخریب درونی مسلمانان هدایت می شود. در رابطه با سیر تاریخی تحولات اسلام هراسی در سینمای هالیوود باید گفت این موضوع هر چه به زمان معاصر نزدیک تر می شود پررنگ تر شده و در فیلم های مورد بررسی که از سال 2001 تا 2018 ساخته شده اند، با جدیت بیشتری بر رواج اسلام هراسی پرداخته اند. که عوامل موثر در رویکرد سینمای هالیوود به مقوله ی اسلام هراسی، موضع گرفتن در برابر سیاست های عدالت خواهانه ایران در مسیر ساختن دنیایی بدون تبعیض و برتری قدرتی بر سایر اقالیم جهان است که تاثیر سوئی بر تاریخ معاصر داشته است. کلیدواژگان: تاریخ، اسلام، اسلام هراسی، سینمای هالیوود، 11 سپتامبر، نقد فیلم               

آئین زرتشتی ماندگارترین آئین ایران باستان است که نقشی اساسی در ماهیت فرهنگی و هویت اجتماعی جامعه ایرانی داشته است ، این مکتب که از زوایای مختلفی در ساختار سیاسی ، اجتماعی ، فکری ، فلسفی و فرهنگی جامعه ایرانی درهم تنیده شده بود . علی رغم داشتن پیشینه و هیمنه ای عظیم در مقابل آئین جدیدی به نام اسلام و دعوت اسلامی در طول دو سه قرن اولیه مواجهه با اسلام از هم فرو پاشید ، چرائی و چگونگی فروپاشی این هویت فرهنگی و اجتماعی در مقابل دعوت اسلام و فتوحات اعراب مسلمان ، یکی از چالش برانگیزترین مسائل تغییر ف

   چکیده ابوسلمه خلال واپسین داعی عباسیان بود که نقش به سزایی در پیشبرد سیاست های عباسیان و به ثمر نشاندن تلاش های آنان داشت. او پس از پیوستن به دعوت عباسی ، همواره عنصری کلیدی در شبکه دعوت محسوب می شد و در سال های پایانی دعوت به عنوان رهبر داعیان مهم ترین مرحله حیات سیاسی خود را تجربه کرد. با وجود اهمیت و نقش این رهبر، ابهامات و مجهولات فراوانی درباره تولد، زندگی شخصی، اقدامات سیاسی و وزارت او وجود دارد. به نظر می رسد او در نیمه دوم قرن اول در کوفه متولد شد و در بحبوحه جوانی جذب دعوت عباسیان شد. او توانست در میان شمار فراوان داعیان به راهبری آنان نائل گردد و به عنوان نخستین وزیر عباسی منتسب گردد. در این پژوهش برآنیم تا با رویکردی توصیفی تحلیلی به جزئیات و چند و چون این مباحث و ابهام زدایی پیرامون آن ها بپردازیم. کلید واژه ها: عباسیان، داعیان عباسی، ابوسلمه خلال، وزیر آل محمد، بکیر بن ماهان، ابومسلم    چکیده ابوسلمه خلال واپسین داعی عباسیان بود که نقش به سزایی در پیشبرد سیاست های عباسیان و به ثمر نشاندن تلاش های آنان داشت. او پس از پیوستن به دعوت عباسی ، همواره عنصری کلیدی در شبکه دعوت محسوب می شد و در سال های پایانی دعوت به عنوان رهبر داعیان مهم ترین مرحله حیات سیاسی خود را تجربه کرد. با وجود اهمیت و نقش این رهبر، ابهامات و مجهولات فراوانی درباره تولد، زندگی شخصی، اقدامات سیاسی و وزارت او وجود دارد. به نظر می رسد او در نیمه دوم قرن اول در کوفه متولد شد و در بحبوحه جوانی جذب دعوت عباسیان شد. او توانست در میان شمار فراوان داعیان به راهبری آنان نائل گردد و به عنوان نخستین وزیر عباسی منتسب گردد. در این پژوهش برآنیم تا با رویکردی توصیفی تحلیلی به جزئیات و چند و چون این مباحث و ابهام زدایی پیرامون آن ها بپردازیم. کلید واژه ها: عباسیان، داعیان عباسی، ابوسلمه خلال، وزیر آل محمد، بکیر بن ماهان، ابومسلم   

هدف از پژوهش حاضر شناسایی، تحلیل و رتبه‌بندی عوامل موثر بر توسعه گردشگری فرهنگی استان کرمانشاه با استفاده از رویکرد تلفیقی AHP فازی و دیمتل فازی و تاپسیس فازی است.این پژوهش از نظر هدف کاربردی است و در زمره تحقیقات توصیفی- پیمایشی قرار می‌گیرد.در این پژوهش 4 بُعد و 20 شاخص موثر بر توسعه گردشگری فرهنگی استان کرمانشاه بر مبنای ادبیات پژوهش و مصاحبه با متخصصان و خبرگان انتخاب شدند.سپس با استفاده از پرسشنامه، نظرات متخصصان و خبرگان جمع-آوری شد.تجزیه و تحلیل نظرات حاکی از آن است که خبرگان در تعیین اولویت ابعاد، بُعد اقتصادی را بیشتر از شاخص‌های طبیعی و محیطی، فرهنگی و اجتماعی و سیاسی و امنیتی مورد توجه قرار داده‌اند.بُعد اقتصادی به عنوان بااهمیت‌ترین بُعد و همچنین، بُعد طبیعی و محیطی نیز به عنوان تاثیرپذیرترین بُعد، شناسایی شد.در تجزیه و تحلیل شاخص‌ها مشخص شد که از نظر خبرگان گردشگری در استان کرمانشاه، به ترتیب، شاخص‌های وجود جاذبه‌های طبیعی زیبا، سرمایه‌گذاری دولت، جاذبه‌های تاریخی و باستانی متعدد، بازارهای محلی و مشارکت بخش خصوصی از اولویت برتری نسبت به سایر شاخص‌ها برخوردارند.