چکیده صادق هدایت از بنیان­گذاران داستان­نویسی مدرن در ایران است که داستان‌نویسان بسیاری بعد از وی تحت تاثیر مکتب نویسندگی او قرار گرفته­اند و مستقیم یا غیرمستقیم از وی الگوبرداری کرده­اند. ویلیام سیدنی پورتر معروف به (اُ.هنری) را، به خاطر خلق آثار جذاب در قالب داستان کوتاه، استاد بزرگ داستان کوتاه جهان نامیده­اند. اگر هدایت را به عنوان «امپراتور داستان­های کوتاه­» در ایران بنامیم، بی­شک اُ.هنری «امپراتور داستان­های کوتاه­» در آمریکاست. زیرا هر دو نویسنده (هدایت و اُهنری) تحت تاثیر عوامل گوناگون اجتماعی، سیاسی و فرهنگی داستان­هایی نوشته­اند که جامع? تاریخی دوران آن­ها را به نمایش گذاشته است و هر دو توانسته­اند بدبینی، فقر، فاصل? طبقاتی، درد و رنج اجتماع واوضاع ناخوشایند سیاسی و اجتماعی   را در ذهن خوانندگان خویش به تصویر بکشند. این تحقیق با روش تحلیلی- توصیفی به بررسی مولفه­های رئالیسم اجتماعی در پنج داستان کوتاه (لاله، گرداب، صورتک­ها، چنگال و محلّل) از صادق هدایت و پنج داستان کوتاه (اتاق مبله، آخرین خنیاگر، آخرین برگ، دو قرص نان بیات و پس از بیست سال) از اُ.هنری پرداخته­ است. این داستان­های کوتاه به علت تشابهاتی که در ساختار متن، محتوا و جنبه­های فکری که در آنها دیده می‌شود، برای بررسی و تحلیل، انتخاب شده‌اند تا از دید عناصر داستان با تکیه بر مولفه­های مکتب رئالیسم مورد واکاوی و تطبیق قرار داده شوند. این پژوهش با رویکرد مکتب آمریکایی در مطالعات تطبیقی انجام شده است. یافته­های پژوهش نشان می­دهد که از مهم‌ترین عنصر از لحاظ ساختار متن در تمامی داستان‌ها، علاوه بر کنش­های چندگانه شخصیت­ها، غافلگیری و پایان­هایی همراه با مرگ و ناامیدی درون­مایه­های رئالیسم اجتماعی مانند: درد و رنج، ظلم و ستم حاکم بر جامعه، فقر مالی، اختلافات طبقاتی، حضور زنان در برخی از داستان­ها و نیز شیوه زندگی اقشار ضعیف و متوسط جامعه به کار گرفته شده است. زبان و لحن آثار هر دو نویسنده ساده و   گاه عاری از هرگونه تکلّف زبانی و مفهومی و با گرایش­ کاربرد اصطلاحات عامیانه است. کلیدواژه­ها: صادق هدایت، ویلیام سیدنی پورتر( اُ.هنری)، ادبیات تطبیقی، رئالیسم اجتماعی، داستان کوتاه، عناصر داستان.   

 مناجات، یکی از انواع ادبی است که« بیشتر بر سخنانی در قالب نظم و نثر به کار می رود که برای راز گویی و عرض نیاز و حاجت به درگاه خداوند، همراه با سپاس ازاو استفاده می شود و گاه در بر دارند? توبه و بازگشتاز گناه است» (دهخدا، لغت نامه ). این گون? ادبی، از دیرباز در بین ایرانیان از مقبولیت فراوانی برخوردار بوده است و نمونه­های بسیاری از آن را می­توان در لابه­لای آثار و دواوین شعری شاعران و نویسندگان این سرزمین جست­وجو کرد؛ حتی برخی از شاعران را به خاطر تخصص و تبحر در تصنیف این نوع ادبی، متمایز از دیگران به حساب آورده­اند. مناجات نامه‌ها در آثار ادبی زبان­های دیگر نیز، از جایگاه ویژه­ای برخوردار است و به همین دلیل می­تواند یکی از موضوعات درخور مطالعه، در رشت? ادبیات تطبیقی باشد. در این بین، ادبیات کُردی نیز با داشتن مناجات‌های زیاد در موضوعات مختلف، نگاه خاص خود را می­طلبد. ادبیات شفاهی و فرهنگ عامه در بین دو قوم ایرانی و کرد ارتباطی تنگاتنگ دارد. همسایگی و شرایط سیاسی و اقتصادی مشترک این دو قوم، تاثیر عمیقی در سرنوشت سیاسی و فرهنگی آن‌ها داشته است. از جمله آثار درخشان در این زمینه، مناجات نامه خواجه عبدالله انصاری و مناجات‌های غلامرضا خان ارکوازی است. در این تحقیق، به بررسی تطبیقی این دو اثر پرداخته می شود. این تحقیق با روش توصیفی-تحلیلی، جهت شناخت شباهت‌ها و تفاوت‌ها دیدگاه‌های دو شخصیت، به منظور افزایش آگاهی از مناجات نامه‌ها نوشته شده است. آرا و نظریات این دو نویسنده در بسیاری از موارد، یکسان یا شبیه هم هستند. ریشه این شباهت‌ها در خاستگاه معرفتی این دو، که همانا دین اسلام است، می باشد. تفاوت این است که مکتب عرفانی خواجه عبداله انصاری پیشرفته تر است. مذهب تشیع غلامرضا خان ارکوازی هم باعث شکل گیری تفاوت هایی در آثارشان شده است. پژوهش حاضر، بر آن است تا با مقایس? این آثار، تاثیرپذیری­ها، عناصر بلاغی، زمینه­های فرهنگی و نوع روایت را در این آثار بررسی کند. روش تحقیق در این پژوهش، توصیفی است و داده­ها بر اساس تکنیک تحلیل محتوا به شیو? کتابخانه­ای و سندکاوی بررسی خواهند شد‍‍‍‍‍‍‍‍‍.

این پایان نامه، ترجمه کتاب (عماره قبور النبی (صلی الله علیه و آله و سلم) و اهلبیته (ع) مشعر الهی: بنای قبور پیامبر (ص) و اهل بیت او (ع) از شعائر الهی" است) تالیف ابراهیم حسین بغدادی است.کتاب مشتمل بر چهار فصل است،که ترجمه دو فصل از آن در دستور کار است. فصل اول مربوط به "ادله عامه بر بنای قبور الهی " است و به هفت برهان در مورد (امتناع شیطان از سجده بر آدم، آیات حج، کلمه مقام ابراهیم، استقبال مردم از مسجد الحرام، اماکن مقدس، طور سیناء و هدف زیارت این اماکن) است. فصل دوم شامل "ادله خاصه" است همان آیاتی که به تفسیر جانشینان پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) اختصاص دارد و دارای شواهد و قرائن قرآنی و نبوی است. در این کتاب، منظور از مقدس تنها مساجد نیستند بلکه اماکنی است که پیامبران در آن گام نهاده اند و قداست شامل شخص پیامبر است. سه نام (منی، عرفات، صفا و مروه ) را به آن اختصاص داده­اند و هرکدام معنای خاصی دارد. این پایان نامه با استفاده از منابع   لغت­نامه­ای و کتابخانه­ای ترجمه خواهد شد. در این پژوهش تلاش می­شود مطالب به صورت روان و ساده، با استفاده از روش ترجمه ارتباطی و آزاد بیان گردد.

ادبیات پایداری بیانگر تاریخ استقامت و رویارویی ملت ها و حوادث گوناگون تاریخی است . همچنین گونه ای تاثیرگذار از انواع ادبی که در طول تاریخ نقش موثری را در بیان و القای مفاهیم مقاومتی ایفا نموده است . نویسندگان این عرصه ،در ترویج روحیه ی استقامت و الگو برداری از قهرمان های ملی آثاری را ارائه نموده اند .پیغام ماهی‌ها اولین کتابی است که پس از شهادت شهید حاج‌حسین همدانی به قلم گل‌علی بابایی در چهلمین روز شهادت او نوشته شد. کتابی ??? صفحه‌ای است که در ?? فصل به بررسی سرگذشت‌نامه استاد جنگ‌های نامتقارن محور مقاومت و فرمانده پیشین سپاه حضرت محمد رسول‌الله(ص) پرداخته است. ما در این پژوهش به بررسی انوع مختلف مولفه های پایداری قبیل وطن و وطن دوستی ، روحیه جهاد و مقاومت در این کتاب خواهیم پرداخت . روش تحقیق این پژوهش از گونه بنیادی و با رویکرد توصیفی – تحلیلی است که بر پایه مطالعات کتابخانه ای انجام شده است. هدف از این پژوهش علاه و بر آشنایی با محتوای یاد شده بررسی و کشف مولفه ها و جنبه های ادبیات پایداری در کتاب پیغام ماهی ها است .   به طور کلی می توان گفت که مولفه های پایداری قابل مشاهده در این کتاب شامل:.راهبرهای نظامی- سیاسی پایداری در برابر ظلم، پایداری در برابر مشکلات،   شعارنویسی و.. کلید واژه: ادبیات پایداری، پیغام ماهی ها، گل علی بابایی

هدف: هدف اصلی این پژوهش، بررسی تاثیرات تعاملات فرهنگی در رمان سنگ صبور اثر صادق چوبک است. پژوهش قصد دارد نشان دهد که چگونه شخصیت‌های رمان تحت تاثیر دنیای رئالیست و ناتورالیست قرار گرفته و در مواجهه با فرهنگ‌های نوین، فرهنگ درونی خود را حفظ یا تغییر می‌دهند. روش‌شناسی: روش پژوهش مبتنی بر نشانه‌شناسی فرهنگی (Cultural Semiotics) است. این روش بر پایه نظریات مکتب تارتو شکل گرفته که فرهنگ را به عنوان یک نظام علامتی در نظر می‌گیرد. در این پژوهش از تحلیل محتوای کیفی برای بررسی نشانه‌های فرهنگی، پادفرهنگی و ضدفرهنگی در متن استفاده شده است.   یافته‌ها: شخصیت‌های رمان در مواجهه با مولفه‌های پادفرهنگی (عناصری که فرهنگ غالب را به چالش می‌کشند) و ضدفرهنگی (عناصری که در تضاد با فرهنگ غالب هستند) قرار دارند. با وجود این مواجهه‌ها، شخصیت‌ها تا حد زیادی موفق به حفظ فرهنگ درونی خود می‌شوند.برخی از شخصیت‌ها فرهنگ غالب را به ضدفرهنگ تبدیل کرده و آن را به نوعی مقاومت در برابر فرهنگ‌های نوین بدل می‌سازند.عناصر زمان و مکان و بیداری ضمیر ناخودآگاه نقش مهمی در تعامل شخصیت‌ها با فرهنگ‌های جدید دارند.   نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان می‌دهد که فرهنگ نهادینه‌شده در شخصیت‌های رمان سنگ صبور به رغم مواجهه با فرهنگ‌های نوین، تاثیر قوی‌تری دارد و به عنوان یک نیروی مقاومت در برابر پادفرهنگ‌ها عمل می‌کند. این رمان تصویری از تقابل سنت و مدرنیته ارائه می‌دهد و بر پویایی‌های فرهنگی در جامعه ایرانی تاکید دارد. این پژوهش با استفاده از نشانه‌شناسی فرهنگی، نشان می‌دهد که چگونه هویت فرهنگی افراد در مواجهه با تغییرات فرهنگی، بازتولید یا دگرگون می‌شود. همچنین نقش ضمیر ناخودآگاه و عوامل زمانی و مکانی در این فرآیند برجسته است.    کلید واژه‌ها: نشانه‌شناسی فرهنگی، لوتمان، سنگ صبور. صادق چوبک.   

   مقدمه:رمـان بـه عنـوان یکـی از پـر مخاطبتریـن گونه هـای ادبـی، دربسـیاری ازمواقـع بـه بازتـاب شخصیتها،عـادات،رفتـار وحـالات بشـری، دغدغه هـای اجتماعـی و تحـولات تاریخی _سیاسـی پرداخته و بـه نحـوی از انحـاء، شـالود?? جامعـه را درخـود منعکس سـاخته اسـت.شخصیتهای رمان،درواقع افرادی هستند که با اعمال و گفتار خود نقش آفرینی می کنند.آثار ادبی، خواسته یا ناخواسته بازتاب تفکرات،شخصیتها، شیوه ی زندگی واوضاع و احوال هر ملتی هستند وواقعیات اجتماعی را به صورت هنرمندانه نشان می دهند. هدف پژوهش:هدف پژوهش حاضر تحلیل شخصیت های اجتماعی و ضد اجتماعی دررمان سالهای ابری علی اشرف درویشیان می باشدکه تا کنون آنچنان کا باید وشاید به این موضوع پرداخته نشده است. نگارنده دراین پژوهش با استناد با رمان سالهای ابری دوهدف-شناخت شخصیت های اجتماعی وبهنجار ومبارز2- شناخت شخصیت های ضداجتماعی ،نابهنجار،رنج‌دیده، بی‌خیال وعصیانگر در رمان سالهای ابری علی اشرف درویشیان را دنبال نموده است. روش پژوهش:نحوه جمع آوری اطلاعات یرای انجام دادن این پژوهش   براساس روش کتابخانه ای   وبه صورت توصیفی-تحلیلی می باشد و داده ها با استفاده از شیوه تحلیل محتوی رمان سالهای ابری بررسی خواهند شد. ابزارجمع آوری اطلاعات در این روش نیز مطالعه کتب،مجلات،مقالات وتحقیقات مرتبط با موضوع و پیشینه تحقیق با استفاده از فیش برداری وخلاصه نویسی خواهدبود. یافته ها: شخصیّت اصلی این رمان به طورعمده برشریف داوریشه است. شریف دراین رمان، شخصیّت انسانی کامل وآرمانی واجتماعی است؛شریف شخصیّتی پویا دارد و او را از لابه لای گفتار، اعمال و یا توصیف اشخاص دیگر از او می شناسیم. ننه زاری(زهرا)،نمونه یک زن زحمتکش فداکار است که خود را وقف زندگی و فرزندانش کرده. شخصیّت اوبه عنوان زنی ازخود گذشته،فداکار،مهربان ودلسوز بیشتر می نمایاند.بی بی پس ازشریف،مهمترین شخصیّت داستان است.شخصیّت بی بی ازحیث تاثیری که برشخصیّت اصلی داستان می گذارد، قابل توجه است. بی بی شخصیّتی مذهبی داردوشریف راهم به پیروی از احکام دین وباورهای اعتقادی تشویق می کند؛ امامذهبی که اوپذیرفته آمیخته باخرافات است. پدرشریف،بوچان داوریش،شخصیتی که عدم تصمیم گیری عاقلانه ومدام ازشاخه ای به شاخه دیگر پریدن، پذیرش جبری سرنوشت وظلم وسکوت دربرابر آن ها که حقش رامی خورند، به وضوح دراعمال اودیده می شود. شخصیّتی است ایستا ومنفعل، بی تدبیر وخشن که به جای ماندن و مبارزه با دشواری ها، ترک خانواده وخزیدن درگوشه ای وزندگی درویشی را تنها راه چاره می بیند.سلیم(دایی کوچک شریف) نمونه نوعیِ وطن پرستان ومخالفان بیگانگان غارتگری است که شیره جان مملکت ما رامی مکندویکی ازمسببان اصلی فقردرجامعه ایرانند. اودرنیمه نخست زندگی اش باشخصیّتی پویا معرفی می شودودرنیمه بعداگرچه راهی جدید برمی گزیند،اطلاعات چندانی درمورد او وسرانجام جانبداری اش ازنیروهای مذهبی واحیاناًفعالیّت هایش در دست نیست، واین امرسبب می شودتا درنیمه دوم، شخصیّتی ایستاجلوه کند. نتیجه گیری: رمان سالهای ابری علی اشرف درویشیان یکی از ارزشمندترین رمانها درحوزه ادبیات داستانی ایران است که خواننده را بـا شخصیتهای متفاوتی روبرو می کند که هرکدام به نوعی بیانگر حالات وکنش و واکنش انسان جامعه امروزی است که در برابر وقایع و حوادث روزمره از خود نشان می دهد. کلید واژه ها:

  موضوع این پژوهش بررسی جامعه شناسانه داستان‌های غارتار، برج غار، ترس غار و زیرگذر براساس نظریه‌ی لوسین گلدمن است این مجموعه‌ی چهارجلدی توسط کودکان کار به رشته‌ی تحریر درآمده است و به همت علی صداقتی خیاط جمع‌آوری و به چاپ رسیده است. ما در این پژوهش به بررسی میزان تاثیر شرایط اجتماعی، اقتصادی و سیاسی در پدید آمدن آثار ادبی پرداخته‌ایم. از آن‌جایی که بخشی ازآگاهی جمعی را شرایط اجتماعی معین می‌کند روشن است که تمام ایدئولوژی‌ها از جمله هنر و آن‌چه ادبیاتش می‌نامند بیان‌کننده گرایش‌ها و حالات روحی یک جامعه باشد برفرض مثال دریک جامعه طبقاتی،گرایش‌ها و حالات روحی یک طبقه معین در آثار ادبی آن به خوبی قابل مشاهده است. همچنین روشن است که یک منتقد ادبی وقتی می‌خواهد اثری را نقد کند، اول باید بفهمد چه عنصری از آگاهی اجتماعی (آگاهی طبقاتی) در این اثر بیان شده است زیرا اولین وظیفه منتقد عبارت است از برگرداندن فکری که در یک اثر معین نهفته است، از زبان هنر به جامعه‌شناسی و تعیین آن‌چه می‌توان معادل جامعه‌شناسی آن پدیده ادبی نامید. در نظریه‌ی گلدمن با مفاهیم اساسی زیادی چون آگاهی طبقاتی، طبقه کارگر،کلیت، جهان‌بینی، فاعل فرافردی(جمعی)، ساخت اجتماعی، طبقه اجتماعی، تضاد طبقاتی، شیءوارگی، انسان پروبلماتیک، خرده بورژوا، پرولتاریا، تحرک اجتماعی ساختاری، توده، مشخصه‌های توده و مدرنیته مواجهیم که در این آثار با هدف بررسی روایت و ساختارهای ادبی و همچنین پیوند بین ادبیات و جامعه‌شناسی توجیه و تبین شده است. کلیدواژه‌ها: لوسین‌گلدمن،کودکان‌کار، جامعه‌شناسی ادبیات، غارتار، زیرگذر، برج‌غار، ترس‌غار

   رمان «این خیابان سرعت‌گیر ندارد» نوشته مریم جهانی، نویسنده معاصر کرمانشاهی است. این کتاب در سال ???? در انتشارات مرکز به چاپ رسید و در سال ???? علاوه بر اینکه   جایزه ادبی جلال آل احمد (دهمین دوره) را در بخش «داستان بلند و رمان» (بصورت مشترک) از آن خود کرد، در سی و پنجمین دوره کتاب سال نیز اثر برگزیده بخش ادبیات (نثر) شناخته شد. در این پژوهش هدف این است با توجه به جنسیت نویسنده و اختصاص رمان به شهر کرمانشاه، مشخص کنیم، جهانی با کمک شخصیت‌ها چطور به بیان دیدگاه اجتماعی پرداخته است و تا چه حد توانسته وضعیت اجتماعی مردمان این شهر و به‌ویژه زنان را در دو حوزه «هویت» و «آداب معاشرت» آشکار کند؟ و چه موانع پیشرفت یا بایدها و نبایدهایی در جامعه برای زنان وجود دارد. روش‌شناسی پژوهش: این پژوهش با استناد به منابع کتابخانه‌ای و الکترونیکی، و به روش توصیفی-تحلیلی به بررسی نشانه‌های اجتماعی پی‌یرگیرو در رمان حال حاضر می‌پردازد. به این صورت که با بیرون کشیدن نشانه‌ها در رمان و تحلیل آن موارد سعی در آشکار کردن لایه‌های پنهان متن داریم و اینگونه به شناخت جامعی از مردمان شهر کرمانشاه و جایگاه زنان این شهر نسبت به مردان می‌رسیم. یافته‌ها: نشانه‌شناسی، رویکردی است که به بررسی نشانه‌ها و درک معانی نهفته در متن می‌پردازد. نشانه‌شناسی اجتماعی، از زیر مجموعه‌های نشانه‌شناسی، که در برگیرنده دو حوزه است: « الف: رمزگان هویت» و «ب: آداب معاشرت» است. نویسنده، خواهان توصیف دنیای زنانی است که دارای رویکرد انتقادی نسبت به مردان هستند، زنانی که میان دنیای مردسالارانه و تمایلات زنانه قرار گرفته‌اند. نویسنده با استفاده از نشانه‌های اجتماعی، سعی دارد واقعیت‌هایی را که زنان در جامعه مردسالار با آن رو‌به رو هستند به تصویر بکشد. نتیجه‌گیری: در این رمان با جامعه‌ای روبه رو هستیم که در آن مردسالاری موج می‌زند و زن‌ستیزی از رفتارهای بارز این مردمان است. مشخص می‌شود با وجود اینکه جامعه و کشور رو به سمت مدرنیتگی پیش می‌رود اما خیلی از عادات و سنت‌های قدیمی پا برجا هستند و نیاز به فرهنگ سازی و زمان دارد تا این سنت‌های غلط و جا افتاده از بین برود. در این رمان شهره نماد مدرنیتگی و باقی شخصیت‌ها نماد سنت‌گرایی هستند، علاقه‌مندان به سنت‌گرایی هرچند بیشتر است اما مدرنیتگی اثرات مثبت خود را به جامعه تزریق می‌کند.   کلیدواژه‌ها: ادبیات‌داستانی، رمان اجتماعی، نشانه‌شناسی اجتماعی، پی‌یرگیرو، مریم جهانی، این خیابان سرعت‌گیر ندارد.

  یکی از مهم ترین ابزاری که اقوام مختلف برای حفظ و ارائه شاخص های فرهنگی خود از آن بهره جسته اند گویش و فرهنگ عامه آن قوم است تمامی فرهنگ ها و جوامع در دنیا فرهنگ عامه مخصوص به خود را دارند ابعاد فرهنگ عامه را می توان در مواردی چون آداب و رسوم بازی های محلی،مشاهیر مشهور آن منطقه ،اعتقادات و باورهای مردم آنجا و ...جستجو کرد.در ، آثار بسیاری از شاعران و نویسندگان فرهنگ عامه بازتاب داشته است در این پژوهش به بررسی فرهنگ عامه در اشعار علی لیمویی)ثابت(،شاعر کرمانشاهی پرداخته شده است این پژوهش از نظر هدف نظری و ماهیت توصیفی و تحلیلی بوده و روش گردآوری اطالعات کتابخانه ای و ابزار مورد استفاده فیش برداری بودو هدف کلی آن بازتاب عناصر فرهنگی کرمانشاه در شعر این شاعر است که بررسی این عناصر در اشعار وی زمینه سهولت و درک معانی اشعار او را برای مخاطبان فراهم می آورد و نیز مخاطب را با فرهنگ عامه آن عصر و وضع روحی و اجتماعی مردم آن زمان آشنا می سازد

   شخصیّت و شخصیّت‎پردازی یکی از ابزارهای مهّم در داستان‎ نویسی می‎باشد که خلق­کنند? داستان و رمان با بهره‎گیری از آن، اثرخود را خلق می‎کند. روایت شناسی به مفهوم علم روایت یا نظریه روایت است. روایت‎شناسی به مطالعه نظری روایت می‎پردازد و معنای چگونگی بیان واقعه را تبیین می‎کند و به فنون و کشف ساختار روایت پرداخته تا به نظام معنایی‎ فراتر از متن دست یابد وگفتار روایی یا متن را فهم‎پذیرکند. روایت به معنای هرچیزی است که بیانگر یک داستان باشد. روایت دارای ساختاری است و اصلاح ادبی که برای ساختار روایت به کار می رود، پیرنگ است. پیرنگ باید ابتدا، وسط و انتها داشته باشد اگر عنصری از پیرنگ کاسته شود اساس داستان به هم می­ریزد.   بطور‎کلی بررسی رمان و داستان‎ها از منظر شخصیّت‎پردازی و روایت‎شناسی می‎تواند موجب شناخت بیشتر از ابعادگوناگون متن گردد و لایه‎های پنهان آن را برای خواننده آشکار سازد. این پژوهش با توجه به مفاهیم نظری شخصیّت و شخصیّت‎پردازی و روایت شناسی و تحلیل و بررسی و بازتاب این دو عنصر مهّم (شخصیّت و روایت) در داستان زارا عشق چوپان، اثرگرانقدر محمّد قاضی، نویسنده و مترجم با استعداد و چیره‎دست ده? اخیرمی‎پردازد. سپس مولفه‎های آن را بررسی می‎کند. در این داستان شخصیّت اصلی که محور داستان روی او می‎چرخد، چوپانی است به نام قادر، که عاشق زیبارویی به نام زارا است. او برای رسیدن به عشق خود مشکلات و خطرات فراوانی را پشت سرگذاشته و از جان می‎گذرد تا به جانان برسد. محمّد قاضی از براز سگ چوپان، نیز شخصیّتی خاطره انگیز به تصویر می‎کشد و فضای داستانش را غنی می‎کند و نقشی فداکارانه به او می‎بخشد، و با   نقش یار وفادار به شخصیّت‎های اصلی داستان بدل می‎شود. ب) کلیدواژگان :  

  زمینه و هدف: شا نامه فردوسی، بهعنوان یکی از ارزشمندترین متون حماسی و ادبیات کلاسیک فارسی، جای ا ویژ ای در تحلیل نقش ای اخلاقی، فر ن ی، و ویتی شخصیت ای برجسته دارد. بررسی تکوین شخصیت ای این اثر از منظر خرد و نژاد، بهویژ در مورد شخصیت ایی مچون بهرام چوبین، میتواند بینش ایی تاز دربار تعامل ویژگی ای فردی و جمعی در شکلگیری ویت قهرمانان فرا م کند. این پژو ش با دف تحلیل جای ا خرد بهعنوان عنصر عقلانی و نژاد بهعنوان مولفهای ویتی در شکلگیری و عملکرد شخصیت بهرام چوبین، میکوشد تا با رویکردی تحلیلی، به بازنمایی ابعاد فر ن ی و اجتماعی نهفته در شا نامه بپردازد. روش پژوهش: از لحاظ روششناسی روش انجام این پژو ش، توصیفی-تحلیلی است. که بر مبنای مطالعات کتابخانهای انجام شد است. یافتهی پژوهش: یافته ای پژو ش حاکی از آن است که بهرام چوبین بهعنوان تنها سردار ایرانی دوران ساسانی، توانست علیه پادشا وقت قیام کرد و بهطور موقت قدرت را از سلسله ساسانیان به دست گیرد. تحلیل ویژگی ای شخصیتی او نشان مید د که خردمندی وی در تدابیر جن ی آگا انه، بهر گیری از نظم و انضباط ویژ در میدان نبرد، و رسیدگی مدبرانه به امور جامعه نمود یافته است. این ویژگی ا، بهرام چوبین را به شخصیتی برجسته و متمایز در تاریخ آن دوران تبدیل کرد است. نتایج پژوهش: نتایج پژو ش حاضر بر ا میت نقش خرد و نژاد در شکلگیری شخصیت ای برجسته شا نامه تاکید دارد. این پژو ش با تمرکز بر داستان بهرام چوبین نشان داد است که خردمندی و سیاستمداری او، مرا با تاثیر جای ا نژادیاش بهعنوان عضوی از خاندان ای اشراف، موجب تکوین سیمای حماسی و اسطور ای وی در شا نامه شد است. یافته ای پژو ش بیان ر آن است که تعامل خرد و نژاد نقشی اساسی در برجست ی و ماندگاری شخصیت ای حماسی در ادبیات کلاسیک فارسی دارد. هدف: روایات و منابع شاهنامه در جایگاه چکیده فرهنگ ایران باستان و میراث­دار افکار و اندیشه­های اخلاقی پیش از اسلام است که قسمت­هایی از آن به­صورت مکتوب و بخش­هایی از آن نیز به دست گوسانان و ادبیات شفاهی، به حماسه­ملی راه پیداکرد. این روایات و ادبیات کتبی و شفاهی سرشار از شرح زندگی و پهلوانی های اسطوره ها و شخصیت‌های برجسته است که در شاهنامه فردوسی گرد هم آمده اند.‌خرد و خردورزی را می­توان از مفاهیم محوری شاهنامه دانست و در بیت­های گوناگون آن، به اهمیت خرد اشاره شده است. خرد در شاهنامه ،به انواع گوناگونی تقسیم شده است: خردسیاسی، دینی، علمی، منطقی و اقتصادی و دارای نتایج اخلاقی چون: پاکدامنی، پرهیزگاری،کوشایی، رازداری، شجاعت، اعتدال و رادمردی است.همچنین نقش نژاد و نژاده بودن در شاهنامه تحت تاثیر فرهنگ ایران پیش از اسلام که طبقات اجتماعی افراد در زندگی و سرنوشت آن ها بسیاراهمیت داشت به نحوی که این فرهنگ به ادبیات آن زمان راه یافته و به تبع آن به شاهنامه‌که منابع اصلی آن ادبیات شفاهی وکتبی عصر‌ساسانی است ورود پیداکرده است. این پژوهش درصدد است‌که به   بررسی نقش خرد و نژاد در تکوین شخصیت های برجسته شاهنامه با تکیه بر بهرام چوبین بپردازد. روش شناسی پژوهش: از لحاظ روش شناسی روش انجام این پژوهش، توصیفی-تحلیلی است. که بر مبنای مطالعات کتابخانه ایی انجام شده است. یافته ها: یافته های پژوهش نشان داد که بهرام چوبین تنها سردار در دوران ساسانی است که توانسته برعلیه پادشاه خود قیام کند و مدتی حکومت را از دست ساسانیان بگیرد. از ویژگی­هایی که نشان از خرد وی است می­توان به تدابیر جنگی خردمندانه و آگاهانه وی در میادین جنگ و استفاده از نظم و انضباط خاص و رسیدگی به امور مردم اشاره کرد. نتایج: به طورکلی و از لحاظ نتایج، پژوهش حاضر به اهمیت نقش خرد و نژاد در شاهنامه پرداخته است و تاثیر خرد و نژاد درتکوین شخصیت های برجسته شاهنامه و به وجود آمدن سیمای حماسی و اسطوره ای آن ها با تکیه برداستان بهرام چوبین را بررسی کرده است که به واسطه خرد و سیاست خود و همچنین نژاد اوکه به یکی از خاندان های اشراف می رسید توانست به شخصیتی برجسته و اسطوره ای در شاهنامه تبدیل شود. واژگان کلیدی: شاهنامه‌فردوسی، نژاد،خرد، بهرام‌چوبین

   به نظر میرسد که زندگی حیوانات و ویژگی های آن عجیب و رمزآلود است و مانند آن در زندگی سایر جانداران یعنی انسان ها و گیاهان دیده نمیشود،ولی با اندگی تامل و اندیشه در آن پی میبریم که تفاوتی زیادی هم با همدیگر ندارند مگر در اسم و شکل آنها،و علاوه بر این انعکاسی از زندگی ماست،کتاب جنه الحیوان تالیف طه حسین برخلاف اسمش که افکار را به سوی داستان حیوانات و زندگی آنها سوق میدهد، به صورت ناگهانی ما را متعجب میکند زیرا در هنگام خواندن به این موضوع پی میبریم که در آن جز نام حیوانات ،اثری از داستان زندگی و گفتاری به زبان آنها وجود ندارد و کتاب در باره غرایز و ویژگی های آنها در زندگی روزمره بسیاری از ما انسان هاست،در این کتاب طه حسین اوضاعِ دردناکِ اجتماعی و سیاسی مصر را در قالب داستان های ادبی به تصویر کشیده ، که در آن نفس انسانی را با ویژگی های غریزی حیوانات،گاه به صورت صریح و گاه با کنایه و طعنه توصیف کرده است.   به طور کل، این مجموعه داستان حول موضوع های اجتماعی دردناک آن روزهای مصر و نقد شدید حاکمیت تیره آن دوران میچرخد که در آن شخصیت منفی انسانی به غریزه منفی حیوانی تشبیه شده. کلمات کلیدی: داستان .ادب مصر. طه حسین.جنه الحیوان  

  شناخته‌شده ادبی "بوف کور" اثر صادق هدایت و "عشق جادویی" اثر نامشخص (که ممکن است به آثار عرفانی مختلف اشاره داشته باشد) است. کهن‌الگوها به عنوان نمادها و موتیف‌های تکرارشونده در ادبیات و هنرها، به ما کمک می‌کنند تا به درک عمیق‌تری از شخصیت‌ها و داستان‌ها برسیم. پژوهشگر در اینجا به دنبال کشف و تحلیل چگونگی ظهور این کهن‌الگوها در داستان‌ها و تاثیر آن‌ها بر روایت و شخصیت‌هاست. روش‌شناسی پژوهش: پژوهش به شیوه توصیفی-تحلیلی و خوانشی تطبیقی انجام می‌شود. این بدین معناست که پژوهشگر ابتدا به توصیف ویژگی‌های هر دو اثر می‌پردازد و سپس به مقایسه و تحلیل آن‌ها می‌پردازد. این روش به ویژه در بررسی ادبیات عرفانی مفید است، زیرا این نوع ادبیات معمولاً با مفاهیم پیچیده و نمادین سر و کار دارد. پژوهشگر به دنبال کشف الگوهای رفتاری قهرمانان و ارتباط آن‌ها با کهن‌الگوها است. یافته‌ها: یکی از نتایج کلیدی این پژوهش، شناسایی وجوه افتراق میان قهرمانان دو اثر است. در "بوف کور"، قهرمان بیشتر درگیر نبرد با خود است و در این نبرد، دیگران نقشی ایفا نمی‌کنند. این می‌تواند به مفهوم درون‌گرایی و جستجوی هویت درونی اشاره کند. در مقابل، در "عشق جادویی"، قهرمان در تعامل با دیگران قرار دارد و سفر او به گونه‌ای است که تحت تاثیر روابط اجتماعی و انسانی قرار می‌گیرد. با وجود تفاوت‌ها، شباهت‌های قابل توجهی نیز در هر دو اثر وجود دارد. از جمله این شباهت‌ها می‌توان به نوع ادبی داستان، استفاده از اصطلاحات عرفانی و تاثیرات تاریخی ادبیات ادیان اشاره کرد. این شباهت‌ها بر غنای ادبیات عرفانی و تاثیر آن بر فرهنگ و تمدن تاکید دارند. نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که کهن‌الگوها در ادبیات عرفانی نقش مهمی ایفا می‌کنند و می‌توانند به درک عمیق‌تری از درون‌مایه‌ها و مضامین موجود در این آثار کمک کنند. تفاوت‌های موجود در سفر قهرمان و تعاملات او با دیگران، می‌تواند به ما بینشی در مورد نوع مواجهه انسان با چالش‌های درونی و بیرونی ارائه دهد. این پژوهش می‌تواند به ادبیات‌شناسان و علاقه‌مندان به ادبیات عرفانی کمک کند تا درک بهتری از این آثار و تاثیرات آن‌ها بر فرهنگ و هویت انسانی پیدا کنند. کلیدواژهها: بوف کور، عشق جادویی، کهن الگو، آنیما و آنیموس.

     فردوسی سخنور فرزانه­ای است‌که به ظرایف سخن‌که همانا رسایی، اثرگذاری و برانگیختن عواطف مختلف در شنونده است، تسلط کافی دارد. این پژوهش به بررسی مباحث علم معانی در دفتر نخست شاهنامه به تصحیح جلال خالقی مطلق پرداخته است تا بخشی از اسرار بلاغی شاهنامه را که فردوسی برای تاثیر بیشتر سخن و به اقتضای حال و مقام و موضوع از آن بهره گرفته است؛ توضیح و تبیین نماید. پژوهش حاضر به روش توصیفی - تحلیلی دفتر نخست شاهنامه را بررسی‌کرده و به این پرسش پاسخ داده‌که میزان هنرمندی بلاغی و کاربرد ظرایف علم معانی به‌وسیله فردوسی در به نظم‌کشیدن متن شاهنامه چگونه بوده است. یافته­ها نشان می­دهد‌که فردوسی گاهی برای تاثیر کلام از جملات خبری استفاده‌کرده‌است و‌گاهی از جملات انشایی. در جملات خبری با هنرنمایی‌های گوناگون مانند: ذکر نهاد، حذف نهاد،‌جابجایی ارکان جمله و تقدیم و تاخیرها به اغراض ثانویه و معانی تلویحی دست‌یافته است.‌گاهی از ایجاز بهره گرفته و‌گاهی با تکنیک‌هایی چون ایضاح بعد از ابهام و ذکر خاص بعد از عام، سخن را دلنشین و گوارا نموده است. ویژه‌سازی (حصر و قصر) ها، تاکیدها، جملات پرسشی، امری و نهی را با اغراض ثانوی چون: بزرگداشت، بیان شگفتی، لابه، هشدار، تهدید، استرحام و سرزنش، با چیره­دستی، در‌گفتگوی بین شخصیت­های‌شاهنامه به‌کار بسته است. اغراض ثانویه رفتارهای غیرکلامی مانند سکوت و مرگ را در معنای ترس و اکراه و سوگواری به‌کار گرفته است. در نگاه کلی فردوسی به فراخور حال و مقام، موثرترین سخن را به‌کار بسته تا‌کلام خود را بر مخاطبان خالی‌الذهن، مردد و منکر عرضه نماید و همه را از شاهنامه، رسایی و قوت کلام خود بهره­مند سازد. در این بررسی ساخت­های آوایی، واژه‌ای، نحوی و همچنین یادکردها، حذف­ها، تقدیم‌وتاخیرها، ویژه‌سازی‌ها، ایجاز و اطناب­ها، تاکیدها و رفتارهای غیرکلامی به‌ منظور اغراض ثانویه و برای تاثیر سخن و ترغیب مخاطب است.    کلیدواژه­ها:

   مقدمه: تربیت صحیح، یکی از مهم‌ترین عوامل رشد جوامع انسانی است و این امر در لوای آموزش درست تحقق می‌پذیرد. بزرگانی که در طول تاریخ ایران، در عرصه ادبیات ظهور کرده‌اند، توجه خاصی به مسئله تربیت داشته‌اند و به شیوه‌های مختلف به تربیت و آموزش سایرین و آیندگان پرداخته‌اند. سعدی نیز مانند دیگر ادیبان، این مهم را در دل آثار خود برای آیندگان به یادگار گذاشته است و به همین دلیل ضرورت خوانش و درک درست آثار او احساس می‌گردد. آموزش آثار سعدی در لوای آگاهی، دانش و تسلط بر شیوه­های تربیتی مناسب حاصل می‌شود. هدف: در این پایان‌نامه، انواع شگردهای آموزشی که امروزه در روانشناسی تربیتی مطرح است، منطبق با آثار سعدی مورد بررسی قرار گرفته است. در این راستا شگردهایی که متناسب با آموزش آثار سعدی هستند، به طور ویژه مورد واکاوی قرار گرفته است و تاثیر هر کدام از این شگردها در امر آموزش زبان و ادبیات فارسی بررسی شده است. از سویی می‌توان گفت که سعدی در امر تربیت و آموزش، یکی از صاحب‌نظران عرصه ادبیات فارسی است که وجوهی از شگردهای آموزشی نوین را با سبک و سیاق خاص خود به رشته تحریر درآورده است و این ویژگی در سراسر آثار وی نمایان است. بنابراین می‌توان از همین شگردها در امر آموزش آثار ادبی، خاصه آثار تعلیمی سعدی بهره جست. روش‌شناسی پژوهش: روش پژوهش در این پایان‌نامه ‌کیفی است و مطالب حمع‌آوری شده با شگرد تحلیل محتوا مورد بررسی قرار گرفته است. در این رابطه، جامعه­ی آماری خاصی قابل تعریف نیست اما گروه هدف این پژوهش، مدرسین و خوانندگان آثار سعدی هستند. یافته‌‌ها: با بررسی علم روانشناسی تربیتی و آثار سعدی و همچنین چیستی، چگونگی و چرایی امر آموزش، این امکان فراهم شد که انگاره‌های تربیتی و شگردهای آموزشی مدنظر سعدی شناخته شود و با توجه به این موارد شیوه درست آموزش آثار سعدی که بر پایه روش‌های سخنرانی، آزمایشی، نمایشی، استقرایی و گفت‌وگویی استوار است، شناسایی شود. نتیجه‌گیری: بنابراین با تطبیق و متناسب‌سازی شگردهای آموزشی مدنظر سعدی با شگردهای مطرح موجود در روانشناسی تربیتی و همچنین فراهم کردن زمینه‌های مناسب برای تدریس این آثار، می‌توان آثار سعدی را به نحو شابسته‌ای به مخاطبان آموزش داد.  

زمینه و هدف: نظریه استعاره مفهومی به­عنوان دانشی نسبتاً جدید به­عنوان ابزاری مورد استفاده قرار می­گیرد که در قالب آن، امور و پدیده­های مجرد، انتزاعی و با قابلیت فهم اندک به اموری عینی و قابل لمس­تر تبدیل می­شوند که علاوه بر درک بهتر و ملموس­تر، به زیبایی متن نیز می­افزاید. بدیهی است که بررسی این نظریه در آثار احمد عزیزی در حوزه پایداری، سبک نوشتاری، اندیشه غالب وی در آثار او و جهت­گیری­های معرفت­شناختی او را آشکار می­سازد. روش­شناسی پژوهش: این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی و تبیین آماری بر پایه مطالعات کتابخانه­ای و با رویکرد تلفیقی (کمّی و کیفی) انجام شده است. این مطالعه موردی شامل چهار جلد از اشعار احمد عزیزی یعنی «ملکوت تکلم»، «طغیان ترانه»، «شبنم­های شبانه» و «رویای رویت» است. پس از استخراج شاهد مثال­ها، ضمن معرفی نوعی ادبیات پایداری، نوع استعاره­های مفهومی مشخص شده؛ و بر اساس حوزه معنایی آن­ها دسته­بندی شدند. در پایان، بسامد هریک از نگاشت­ها، با بیان کانون معنایی آن مشخص شده است. یافته­ها: اندیشه و مضمون شعر احمد عزیزی برگرفته از بن­مایه­های انقلاب و ادبیات پایداری است. وی همواره از مفاهیمی مانند وطن­پرستی، آرزوی صلح و ... سخن می‌­گوید. او   برای قابل درک بودن اشعارش، پیوسته از استعاره‌های مفهومی بهره می‌گیرد. در این چهار مجموعه از آثار احمد عزیزی در مجموع 18 نگاشت با بسامد 132 استعاره مفهومی در حوزه پایداری مورد استفاده قرار گرفته است. بارزترین بسامد نگاشت­ها مربوط به جان­بخشی، عشق و شهادت است و کمترین آن­ها به عدم دلبستگی به تعلقات دنیوی مربوط می­شود. نتیجه­گیری: شعر احمد عزیزی سرشار از نمادها و مفاهیم و مضامین استعاری است که به شکل هنری و شاعرانه ساخته و پرداخته شده است. استعاره­های مفهومی در شعر وی طیف گسترده­ای از حوزه­های مقاومت و پایداری را دربرمی­گیرد و مضامینی چون شهید و شهادت، انتظار ظهور، شناساندن دوست، دشمن و آه و حسرت،درون انسان به­عنوان آینه­ای تمام­نما، عاشق و معشوق و ایستایی، پویایی و عدم دلبستگی به تعلقات دنیوی به­تصویر می­کشد که همگی نمادهای تازه­ای را در حوزه ادبیات پایداری می­آفرینند. واژگان کلیدی: ادبیات پایداری، استعاره مفهومی، نگاشت، احمد عزیزی    پژوهش حاضر به بررسی، استعاره مفهومی و تحلیل نگاشت­های مولفه های پایداری در آثار احمد عزیزی، به شیوه توصیفی-تحلیلی و اسنادی   می­پردازد. موضوعات شعر مقاومت و پایداری در ادبیات همه جوامع   همچون وطن‌دوستی و میهن‌پرستی، آرزوی صلح، ستایش رزمندگان و ...مشترک است، احمد عزیزی علاوه بر مضامین فوق به مضامینی همچون، مقوله شهید و شهادت، استفاده از روایات، آیات، احادیث و متون عرفانی و مذهبی پرداخته است.بخش   عظیمی از ادبیات منظوم احمد عزیزی   را سروده­هایی تشکیل می­دهد که دربرگیرنده مفاهیم و مضامین مذهبی و عرفانی می­باشند. اندیشه و مضمون شعر او برگرفته از بن­مایه­های انقلاب و ادبیات پایداری   است، عرفان او هم عرفانی است که به­وسیله انقلاب تصحیح شده­است. وی همواره از مفاهیم انتزاعی سخن می‌­گوید و بدین جهت برای قابل درک شدن، پیوسته از استعاره‌های مفهومی بهره می‌گیرد.   شعر احمد عزیزی سرشار از نمادها و مفاهیم و مضامین استعاری است که به شکل هنری و شاعرانه ساخته و پرداخته شده است و تلاش­می­کند با کشف روابط میان پدیده­ها و مفاهیم ذهنی خود از جمله اشخاص، مسائل اجتماعی و سیاسی و ..نمادهای تازه­ای   را در حوزه ادبیات پایداری بیافریند. واژگان کلیدی: ادبیات پایداری، استعاره مفهومی، احمد عزیزی      

   هدف: یکی از مهم‌ترین گونه‌های ادبی که بیشترین کارکرد را در زمان‌های دفاع مقدّس و بعد از آن داشته است، خاطره‌نگاری می‌باشد. خاطره‌نگاری دوران دفاع مقدّس باعث شده تا مخاطبان دربار? اوضاع مختلف جنگ هشت ساله اطلاعات زیادی را کسب کنند و با مولفه‌های اخلاقی رزمندگان که طی این آثار منتشر شده، آشنا شوند. هدف این پژوهش، بررسی و معرفی این مولفه‌ها، همچنین نشان دادن نویسندگان این آثار است. این اثر مشخصاً متمرکز است بر بررسی مولفه‌های پایداری کتاب نورالدین پسر ایران. روش‌شناسی پژوهش: این پژوهش از گون? «بنیادی» و با رویکردی «توصیفی _تحلیلی» است؛ که به روش، طبقه‌بندی و تلفیق یادداشت‌ها بر اساس روش تحلیل محتوا است. پس از انتخاب موضوع، بیان مساله، اهداف پژوهش، فرضیه‌های پژوهش، تنظیم و تحلیل داده‌ها، نتیجه‌گیری به عمل آمده است. و   برای تدوین بحث‌های نظری از روش کتابخانه‌ای استفاده شده است. یافته‌های پژوهش: در این پژوهش ضمن تحلیل داده‌ها، شخصاً به مولفه‌های اصلی و اصیل موجود در کتاب نورالدین پسر ایران رسیدم که بیشتر متمرکز است بر وطن دوستی و ارج نهادن به نهاد شهید و شهادت طلبی و مقاومت در برابر دشمن و درکل ظلم ستیزی در کنار این موارد توضیحات دقیقی از عملیات جنگی رزمندگان را نیز می‌شود دید. نتیجه‌گیری: از پژوهش حاضر می‌توان به این نتیجه رسید که خاطرات دفاع مقدّس، دارای مولفه‌های لذت بخش و دردآلود است حتی در مولفه‌های درد آلود چهر? منفی جنگ نبوده بلکه پایداری مردم ایران و رزمندگان جان بر کف برای پیروزی بر دشمن می‌رساند و این مولفه‌ها در دوران دفاع مقدّس، ظرفیت و پایداری را در خود دارد و از رزمندگان انسان‌هایی وارسته ساخته و جنگ را برای دفاع از میهن، مقدّس دانسته‌اند. کلید واژه: دفاع مقدّس، خاطرات دفاع مقدّس، مولفه‌های پایداری، کتاب نورالدین پسر ایران. کلید واژه: دفاع مقدّس، خاطرات دفاع مقدّس، مولفه‌های پایداری، کتاب نورالدین پسر ایران.

   فلسفه برای کودکان، برنامه‌ای آموزشی است که هدفش پرورش قدرت تفکر و استدلال در کودکان است و در صدد تربیت انسان‌هایی متفکر، آگاه و هدفمند است. اصطلاح فلسفه در این برنامه، نه به معنای عقاید و آرای فلسفی، بلکه اشاره کننده به جنبه دیگر فلسفه، یعنی مهارت فلسفه ورزی است. هدف این برنامه آموزش مهارت اندیشه ورزی در کودکان و نوجوانان است و مفاهیم متنوع فلسفی را در قالب داستان به کودکان و نوجوانان ارائه می‌دهد. با توجه به اهمیتی که صاحبنظران این حوزه به داستان در پرورش تفکر فلسفی دارند کودکان زمانی بیشتر یاد می‌گیرند و تفکر فلسفی به دست می‌آورند که کتاب‌هایشان به صورت داستان باشد و بدین صورت پیوند بین ادبیات، آموزش و فلسفه را در مطالعات بینا‌رشته‌ای جهت موفقیت امر یاد‌دهی و یادگیری کودکان به روشنی نمایان می‌کند. این پژوهش که با روش توصیفی-‌تحلیلی و منابع کتابخانه‌ای انجام گرفته است، به بررسی میزان بسندگی فلسفی، ادبی و روان شناختی مجموعه داستان‌های "قصه‌ای نو از افسانه" و "قصه‌ها و افسانه‌های اسپانیا" بر اساس برنامه فلسفه برای کودکان پرداخته است. نتایج پژوهش نشان می دهد که داستان ها در بسندگی فلسفی از نظر موضوعات فلسفی، چالش برانگیزی و گفتگو، مطلوب و غنی هستند. از دیدگاه عدم تلقین اکثر داستان ها مطلوب و تنها یک داستان تا حدی مطلوب است. از منظر بسندگی ادبی، شخصیت و شخصیت پردازی تمام داستان ها مطلوب هستند. در پیرنگ یک داستان مطلوب و سایر داستان ها تا حدی مطلوب هستند، داستان ها در باورپذیری تا حدی مطلوب و یک داستان نامطلوب است. در بسندگی روان شناختی از نظر زبان و استفاده از واژگان مناسب، داستان ها تا حدی مطلوب و در معیار تناسب داستان با درک کودکان داستان ها مطلوب و تا حدی مطلوب هستند. داستان های مورد مطالعه در بسندگی های فلسفی، ادبی و روان شناختی کاستی هایی دارند که نیازمند بازنویسی تخصصی هستند. کلیدواژه‌ها: فلسفه برای کودکان (فبک)، لیپمن، قصه‌ای نو از افسانه، محمدرضا یوسفی، قصه‌ها و افسانه‌های اسپانیا، سوئه ماتسو

   هدف: امروزه بررسی آثار ادبی بر اساس دیدگاه‌های مطرح شده در روان‌شناسی بیشتر مورد توجّه بوده و یکی از این مکتب‌های مهمّ، مکتب روان‌شناسی تحلیلی کارل گوستاو یونگ است. از نظر یونگ روان انسان به دو بخش خودآگاه و ناخودآگاه تقسیم می‌شود و ناخودآگاه شامل دو بخش فردی و جمعی است. یونگ محتویّات این ضمیر موروثی و مشترک در میان هم? آدم‌ها را آرکی تایپ یا کهن‌الگو می‌نامند. هدف از انجام این پژوهش، بازخوانی تصادفی صدغزل از غزل‌های سعدی با تکیه بر کهن‌الگوهای پر بسامد در غزلیّات که عبارتند از: آنیما و آنیموس، سایه، پرسونا و نقاب، خویشتن، عشق و نمادهای بیانگر این کهن‌الگوها صورت گرفته است. روش‌شناسی پژوهش: این پژوهش با رویکرد «توصیفی- تحلیلی» و بر پای? مطالع? کتابخانه‌ای انجام شده است. به این صورت که با تکیه بر نظریّ? یونگ که اساس آن بر کهن‌الگوهاست، به بررسی تعدادی از غزل‌های سعدی پرداخته‌ایم و سپس کهن‌الگوهای آن را استخراج و تحلیل کرده‌ و بسامد هریک را نشان داده‌ایم. یافته‌ها: یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که اشتراکات بسیاری میان کهن‌الگوهای یونگ و غزلیّات سعدی وجود دارد و شاعر با توجّه به دو قطبی بودن کهن‌الگوها به هردو بُعد آن پرداخته و ویژگی‌های مثبت و منفی آن را در پسِ تصاویر مختلف بیان نموده است. نتیجه‌گیری: از پژوهش حاضر می‌توان نتیجه گرفت که ژرف ساخت این کهن‌الگوها در غزلیّات سعدی در قالب نمادهای مختلف ظهور یافته و شاعر با بهره‌گیری ازاین کهن‌الگوها اوضاع مردم زمان? خود و جامعه را به تصویر کشیده است. از نظر سعدی، انسان با شناخت و برخوردی منطقی با جنبه‌های مثبت و منفی روان خود می‌تواند در مسیر کمال و تفرّد گام بردارد و در این راه کهن‌الگوی آنیما و عشق بیش از دیگر کهن‌الگوها در یکپارچه ساختن شخصیّت روانی تاثیرگذار است. هدف: امروزه بررسی آثار ادبی بر اساس دیدگاه‌های مطرح شده در روان‌شناسی بیشتر مورد توجّه بوده و یکی از این مکتب‌های مهمّ، مکتب روان‌شناسی تحلیلی کارل گوستاو یونگ است. از نظر یونگ روان انسان به دو بخش خودآگاه و ناخودآگاه تقسیم می‌شود و ناخودآگاه شامل دو بخش فردی و جمعی است. یونگ محتویّات این ضمیر موروثی و مشترک در میان هم? آدم‌ها را آرکی تایپ یا کهن‌الگو می‌نامند. هدف از انجام این پژوهش، بازخوانی تصادفی صدغزل از غزل‌های سعدی با تکیه بر کهن‌الگوهای پر بسامد در غزلیّات که عبارتند از: آنیما و آنیموس، سایه، پرسونا و نقاب، خویشتن، عشق و نمادهای بیانگر این کهن‌الگوها صورت گرفته است. روش‌شناسی پژوهش: این پژوهش با رویکرد «توصیفی- تحلیلی» و بر پای? مطالع? کتابخانه‌ای انجام شده است. به این صورت که با تکیه بر نظریّ? یونگ که اساس آن بر کهن‌الگوهاست، به بررسی تعدادی از غزل‌های سعدی پرداخته‌ایم و سپس کهن‌الگوهای آن را استخراج و تحلیل کرده‌ و بسامد هریک را نشان داده‌ایم. یافته‌ها: یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که اشتراکات بسیاری میان کهن‌الگوهای یونگ و غزلیّات سعدی وجود دارد و شاعر با توجّه به دو قطبی بودن کهن‌الگوها به هردو بُعد آن پرداخته و ویژگی‌های مثبت و منفی آن را در پسِ تصاویر مختلف بیان نموده است. نتیجه‌گیری: از پژوهش حاضر می‌توان نتیجه گرفت که ژرف ساخت این کهن‌الگوها در غزلیّات سعدی در قالب نمادهای مختلف ظهور یافته و شاعر با بهره‌گیری ازاین کهن‌الگوها اوضاع مردم زمان? خود و جامعه را به تصویر کشیده است. از نظر سعدی، انسان با شناخت و برخوردی منطقی با جنبه‌های مثبت و منفی روان خود می‌تواند در مسیر کمال و تفرّد گام بردارد و در این راه کهن‌الگوی آنیما و عشق بیش از دیگر کهن‌الگوها در یکپارچه ساختن شخصیّت روانی تاثیرگذار است.

ادبیات برخاسته از شرایط اجتماعی و تغییر و تحولاتی است که در بطن جامعه رخ می­دهد و مستقیماً بر سبک و آثار شاعران تاثیر می­گذارد بنابراین آثار شاعران می­تواند به­خوبی بازتاب­دهند? اقلیمی باشد که گوینده در آن پرورش یافته است. به عبارت دیگر ادب عامیانه هر ملتی، مجموعه­ای از دانش­ها و اعتقادات و رسم و رسومی است که فرد در برخورد با جامع? خویش فرا گرفته است و با عنوان شیو? معیشتی و زیستی همیشه همراه اوست. با بررسی فرهنگ عامه و گفتمان­های فرهنگی هر قوم و ملتی از طریق مطالعات میان­رشته­ای و تطبیقی می­توان به شناساندنِ هویت و ایجاد تعاملات فرهنگی بین اقوام با عقاید و باورهای مختلف پرداخت. در این میان ادبیات کردی نیز همچون سایر فولکلورهای اقوام دیگر   دربردارند? تمامی ابعاد زندگی و روحیات و حماسه­ها و عاشقان­های قوم کرد در گذر زمان است. پرتو کرمانشاهی (1310- 1400) از شاعران معاصر کرمانشاه و شاعری برخاسته از میان مردم است که در شرایط جامع? خود زیسته است و از کودکی با   با رنج­ها و مشقت­های مردم اقلیم خود آشنا شده. پرتو به­عنوان نمایند? سرزمین خود بازتاب دهند? بسیاری از مسائل اجتماعی محیط پیرامون خود است و در آثار خود به عناصر عامیانه­ای هچون اعتقاد به تقدیر و تاثیر افلاک و ستارگان بر سرنوشت، تعویذ و جادو و نیز آسیب­های اجتماعی همانند ریا و حسدورزی، سخن چینی و قحط وفا پرداخته است. بنابراین در این پژوهش نظر به اهمیت عناصر عامیانه و بازتاب آن در ادبیات کردی با بهره­گیری از تعاریف عناصر عامیانه و تقسیم­بندی­های انجام شده در این حوزه مجموعه آثار پرتو کرمانشاهی را که در مجموعه شعر «کوچه باغی­های» چاپ شده است، مورد بررسی قرار می­گیرد و عناصر عامیانه آن استخراج و تحلیل می­شود. این پژوهش به­شیوه توصیفی- تحلیلی صورت می­گیرد و داده­های آن براساس شیو? کتابخانه­ای جمع­آوری خواهد شد.    واژگان کلیدی: فرهنگ عامیانه، باورهای عامیانه، شعر پژوهی، پرتو کرمانشاهی.      

   امیر نجم الدین حسن بن علاء سجزی دهلوی، از پارسی گویان ممتاز دیار هند در قرن هفتم و هشتم هجری   است(649-737). تاثیرپذیری امیرحسن از سعدی شیراز به ویژه در غزل تا بدان پایه است که با وجود شاعری برجسته چون امیرخسرو دهلوی(طوطی هند)، به «سعدی هند» شهرت می یابد. عشق و ارادت فراوان وی به سعدی شیرازی سبب گشته تا از نخستین پیروان وی باشد و برای رسیدن به زبان روان و لطافت های غزل، کوشش های بسیاری نماید. این شاعر سیستانی الاصل، نقش مهمی در توسعه زبان فارسی در شبه قاره هند داشته و سخن فارسی را در دور? ممالیک این منطقه، به اوج عزت و اعتبار رسانده است. او از شاعرانی است که در اشعار خود به   آرایه تلمیح پرداخته و به این شیوه بر غنای شعری خود افزوده،آرایه تلمیح وجه تمایز شعر این شاعر از سایر شاعران هم عصر خود می باشدکه در این پژوهش کوشیده ایم میزان استفاده شاعر از آرایه تلمیح را استخراج و تحلیل نماییم. این نحوه از سرودن شعر توسط امیر حسن دهلوی مورد استقبال   پادشاهان و سلاطین غزنوی بوده است. در این پایان نامه   که از نوع پایان نامه ها یا پژوهش های اسنادی است به روش کتابخانه ای اقدام به جمع اوری و تحلیل اشعاری از این شاعر بزرگ که دارای آرایه تلمیح بوده اند پرداخته ایم و انواع تلمیح را در دسته های متنوع و مختلفی از جمله : آیات قرآنی، احادیث و روایات، داستانهای پیامبران و امامان(ع)، اساطیر، ضرب المثل ها و اعتقادات و فرهنگ عامه دسته بندی نموده ایم و در پایان این نتیجه حاصل شده که امیر حسن در به کار بردن آرایه تلمیح در اشعارش از آرایه تلمیح پنهان و آشکار استفاده نموده است و پی بردن به این آرایه (پنهان و آشکار) در تلمیح فن تسلط به شناخت بلاغی را می طلبد. کلید واژه ها: شعر فارسی، بلاغت، تلمیح امیر حسن دهلوی،

کُردی است  

   چکیده رئالیسم  جادویی به نوعی خاص و شیوه‌ای ویژه از رئالیسم گفته‌ می‌شود که در نیم? قرن بیستم به وجود آمد. در این شیوه از داستان‌نویسی، ضمن این‌که نویسنده به فرهنگ و باورهای عامّه و گاه خرافی توجّه می‌کند، آن‌ها را به‌عنوان امری واقعی و عادی به نمایش می‌گذارد. غلامحسین ساعدی یکی از نویسندگانی است که در ایران از  رئالیسم  جادویی  در داستان‌های خود سود جسته است. در اقلیم کُردستان عراق نیز بختیار علی در آثار خود به این نوع از نویسندگی توجّه کرده و از ظرفیت فرهنگی و باورهای عامیان? کُردانِ عراق برای نمایاندن رئالیسم جادویی بهره برده است. در این پژوهش که به روش توصیفی- تحلیلی انجام می‌گیرد، نگارنده می‌کوشد ضمن تعریف و تبیین رئالیسم جادویی و شاخصه‌های آن، نخست مولفه‌های رئالیسم جادویی را در داستان «عزداران بَیَل» از غلامحسین ساعدی و «جمشیدخان، عمویم» از بختیار علی، استخراج کند، سپس با رویکردی مقایسه‌ای روشن سازد که این نویسندگان به‌عنوان نمایندگانی از دو فرهنگ فارس و کُرد، چگونه از این مولفه‌ها در آثار خود استفاده کرده‌اند و تشابهات و تفاوت‌های رئالیسم جادویی در آثارشان چه بوده است.

یکی از روش‌های سنجش و ارزیابی و تعیین سبک و سیاق شاعران، توجه به ویژگی‌های شعری، واژگان و افعال به‌کاربرده در آثار آنان است. در این پایان‌نامه برآنیم تا اشعار نیمایی نیما یوشیج و اخوان ثالث را از نظر افعال مرکب تصویر‌ساز مورد بررسی قرار دهیم. این پژوهش دربردارند? پنج فصل است از این قرار: فصل نخست کلیات پژوهش، فصل دوم پیشین? پژوهش، فصل سوم روش شناسی پژوهش، فصل چهارم بحث و بررسی پژوهش و فصل پایانی نتیجه‌گیری. هر فصل نیز شامل زیربخش‌هایی است. مسئل? پژووهش این است که نیما و اخوان در به‌کارگیری افعال مرکب تصویرساز چه هدف یا اهدافی داشته‌اند و این افعال به چه منظوری در اشعار این شاعران آورده شده است. نتایج حاصل از بررسی‌های انجام شده، حاکی از آن است که در آثار هر دو شاعر، افعال مرکب تصویرساز فراوان و متنوعی وجود دارد. آنها به وسیله افعال مرکب تصویرساز توانسته‌اند احساسات، موانع، مشکلات جامعه و تجربیات خود را به مخاطب القا کنند. بخشی از این افعال، نتیج? نوآوری و تخیلات خود شاعر بوده که با تصویرسازی به شرح و توصیف موضوع مورد بحث خود پرداخته‌اند. هر دو شاعر، تصویرسازی‌های زیبایی از طبیعت   و عناصرآن داشته‌اند؛ در مقابل نیز، تصاویری تاریک و ناامیدکننده و رعب‌انگیز از ظلم و نارضایتی غالب در جامعه را در قالب افعال مرکب به نمایش گذاشته‌اند. این توصیفات، به صورت نمادین به تشریح اوضاع اجتماعی و... به‌کارگرفته شده‌اند. از جمله فعل‌هایی که بسامد بالایی در بین دیگر افعال، دراشعاردو شاعر وجود داشته است، فعل‌های: بستن، زدن و بردن   است. همچنین، تصویرسازی افعال مرکب به وسیله صنایع ادبی ازجمله: استعاره، کنایه ، تشخیص، تضاد و... ایجاد شده که سبب تولید و خلق تصاویری رسا و محکم شده‌است. افزون بر خلق افعال مرکب تصویرساز نو و بدیع در اشعار نیما یوشیج بیشتر از نو بودن افعال مرکب تصویرساز در اشعار اخوان ثالث است.   

چکیده هدف: هدف این پژوهش شناخت رمان­های رضا جولایی و بررسی عناصر داستان در رمان‌های این داستان نویس و همچنین آشنایی با سبک خاص نویسندگی و اندیشه­ی رضا جولایی است و تاثیرآن بر نویسندگان نو پا. این مسئله می‌تواند باعث آشنایی و شناخت گسترده‌تر عناصر داستان و همچنین شناخت شیوه­های جولایی در به کارگیری عناصر داستان شود. روش‌شناسی پژوهش: روش این پژوهش توصیفی تحلیلی است با تکیه بر مطالعات کتابخانه­ای و مصاحبه با نویسنده که به بررسی و تحلیل عناصر داستان   در دو رمان سوء قصد به ذات همایونی و شکوفه­های عناب پرداخته می‌شود. یافته‌ها: رضا جولایی نویسنده­­ی رمان و داستان کوتاه معاصرکه نوشته­هایش پیش­زمینه­ای تاریخی دارد و در بیشتر به وقایع تاریخ معاصر پرداخته­است. او معتقد است؛ که ما همان انسان­های زمان قاجار هستیم و اتفاق­های آن زمان تاثیرش تاکنون باقی مانده است و از جاذبه­های داستان­هایش سبک خاص نوشتن اوست که او را از دیگر نویسندگان متمایز می­کند. ادبیات داستانی ایران با ظهور شخصیت‌هایی مانند هدایت و گلشیری، تکنیک‌های تازه‌ای را عرضه کرد؛ که رضا جولایی از این تکنیک­ها بهره برد؛ از این تکنیک­ها می­توان به خطی نبودن زمان، شخصیت­های پیچیده و ضدقهرمان، تعدد شخصیت­ها، تغییر جای راوی (مثلاً از دانای کل به من راوی) استفاده از کنایه و غیر­مستقیم­گویی اشاره کرد. عناصر داستان از مهم‌ترین اجزای تشکیل­دهنده­ی داستان هستند که شامل موضوع، پیرنگ، شخصیت، زاویه­دید، زمان، مکان، درون‌مایه و... می‌شود. نتیجه‌گیری: رمان در ایران علاقه­مندان بسیاری دارد و نویسندگان بسیاری پا به عرصه داستان‌نویسی گذاشتند و آثار قابل توجهی خلق کردند. آثار رضا جولایی از لحاظ موضوع و همچنین سبک و تکنیک ویژه­ای که به کار برده است با یکدیگر ارتباط دارند و همچنین می­توان گفت که آثارش به دلیل پس زمینه­ی تاریخی که دارند از شخصیت­ها و وقایع در کتاب دیگرش نیز استفاده شده است اما سبک خاص این نویسنده آثارش را از دیگر آثار متمایز می­کند. انتخاب مضمونی تاریخی از دوره­های قاجار و پهلوی از ویژگی­های عمومی داستان­های جولایی است. سوء قصد به ذات همایونی از آثار مهم این نویسنده است که در مطرح شدن نام او تاثیر مهمی داشت.   هر یک از نویسندگان در به کارگیری تکنیک­های نویسندگی سبک و روش خاصی دارند که مطالعه در مورد هر کدام می‌تواند به داستان‌نویسان کمک ویژه‌ای کند. کلیدواژه‌ها: رضا جولایی، شکوفه‌های عناب، سوء قصد به ذات همایونی، ادبیات داستانی، عناصر داستان  

شناخت ویژگی­ها و فرهنگ جوامع مختلف از رهگذر آثار ادبی به ویژه سفرنامه دانشی است که تصویرشناسی نامیده می­شود. تصویر در تصویرشناسی بازنمایی وجه? ذهنی یا استدلال یک فرد یا گروه یا ملت است که با سفرنامه­ها و آثار داستانی ارتباط دارد.گستر? مطالع? این پژوهش سفرنامه­هاست و مطالعه در این زمینه، سبب نگاهی تازه به ادبیّات دیگری یا ملی می­گردد و رابطه­ای تنگاتنگ با ادبیّات‌تطبیقی دارد. بر این اساس در عصر ارتباطات، حوز? ادبیّات تطبیقی بینارشته­ای و بینامتنی است. روابط بینافرهنگی موجب فربه‌شدن ادبیّات و به طور کلی فرهنگ یک جامعه می­شود. بدین سبب دو سفرنامه از دو جهانگرد به نام­های ژان­بابتیست­تاورنیه که در زمان فرمانروایی شاه‌صفی، شاه­عباس دوم و شاه­اسماعیل به ایران سفر کرده و نیکلا سانسون   که در روزگار شاه­سلیمان به ایران آمده، انتخاب شده‌است. این دو سفرنامه در شمار تجربه­های حضوری، طبقه­بندی می­شوند که در هر دو آن سفرنامه­نویس به صورت مستقیم در سرزمین بیگانه حضور یافته و مشاهدات خود را پیش روی خوانندگان قرار داده است. هر دو سیاح، فرانسوی و سفرشان مربوط به دور? صفویه   از ادوار مهم تاریخ ایران در جهان است، زیرا سیاحان بسیاری از سرزمین­های دوردست با انگیزه­های مختلف راهی ایران شده­اند و سپس در پرتو یادداشت­های خود هوّیت ایرانی را به مردم دنیا نمایانده­اند. از اهداف این پایان­نامه: آشنایی با عناصر فرهنگ ایرانی در آیین? سفرنامه­های مورد مطالعه بر اساس انگار? تصویرشناسی، تبیین نوع نگاه سفرنامه­نویسان به عناصر فرهنگ ایرانی بر اساس انگیز? گردشگران فرانسوی، ارائه دسته­بندی موضوعی، مبتنی بر بسامد تصویرهای فرهنگی، جامعه­شناختی، انسان­شناختی، طبیعی و ادبیّات در سفرنامه­های مورد مطالعه است. این جستار با بهره­گیری از روش توصیفی_تحلیلی به انجام رسیده است. نتایج به دست آمده حاکی از این است که نگاه تاورنیه در بیشتر موارد با نگاهی فرادستی   فرهنگ خودی را ترجیح داده و به انتقاد از ایرانیان پرداخته است. نگاه سانسون مثبت و بدور از هرگونه تعصب و غرض‌ورزی بوده است، هرچند او نیز در برخی موارد فرهنگ خودی را ترجیح داده و دیگری را داری خلل دیده است. در نهایت نگارش سفرنامه­ها به آشنایی فرانسویان با فرهنگ و ادب ایران انجامیده و از این رهگذر ادبیات ایران بر ادبیات و انقلاب فرانسه تاثیرگذار بوده است. در این جستار نگاه نقادانه با نگاه غرض­ورزان? سیاحان از هم بازشناخته شده و تصویرفرهنگی هوّیت ایران مورد مطالعه قرار گرفته است.   

  آثار ادبی همانند آیینه‌ای

چکیدهادبیاتتعلیمی، یکی از انواع مهمّ ادبی است که تا به حال در متون نظم و نثر بسیاری موردمطالعه قرار گرفته است؛ زیرا تعلیم و تربیت، یکی از نخستین و مهم‌ترین دغدغه‌هایبشر بوده است. در واقع ادب تعلیمی، بسیاری از آثار ارزنده‌ی ادبیات جهان را به خوداختصاص داده است و القای آموزه‌های تعلیمی از گذشته تا حال، مقصود آثار منظوم ومنثور متعدّدی در ادبیات ملل و از جمله ایران بوده است. در این میان، امثال وحِکَم، می‌تواند دربردارنده‌ی مفاهیم تعلیمی بسیاری باشد که از فحوای مَثَل- بهصورت مستقیم و غیرمستقیم- دریافت می‌شود. در واقع امثال و حِکَم، جمله‌هایی کوتاه،مشهور و رایج در میان مردم هستند که اغلب مشتمل بر تشبیهات، کنایات، مفاهیماستعاری و مجازی و تمثیل خواهند بود و مفاهیم تعلیمی برخاسته از آنان می‌تواند، درمطالعه و پژوهش درباره‌ی مسائل دینی، اخلاقی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و به طورکلّی زندگی مردمان گذشته، یاریگر پژوهشگران در حوزه‌های مختلف باشد. امثال و حِکَمفارسی به دلیل علاقه‌ی گذشتگان به ساختن امثال( برای القای معنی بیشتر در کلامیموجز) زبان فارسی را در شمار چند زبان مهم در جهان قرار داده است که بسیاری ازمجموعه‌های مهمّ امثال و حِکَم را نیز( در مقایسه با سایر ملل) در خود جای دادهاست. بر این اساس، نگارنده با توجّه به اهمّیّت ادبیات تعلیمی و امثال و حِکَمفارسی، پژوهش پیش رو را، تلفیقی از این دو موضوع ایجاد کرده است و در این راستا، فرهنگامثال سخن، به عنوان کامل‌ترین مجموعه انتخاب شد. استفاده از مجموعه‌‌ی امثالو حِکَم دهخدا در ثبت و ضبط امثال، ذکر تمام امثال سائره بدون حشو و زواید، ارائه‌ینثری یکدست در نگارش امثال، اشاره به شان نزول امثال برای رفع ابهام از مَثَل،قرار دادن فهرست واژگان کلیدی برای امثال و ارجاع درست به نام شاعران و نویسندگاناز محاسن این مجموعه بود که نگارنده با توجّه به جایگاه آن، در رفع کاستی‌های کُتُبامثال، این کتاب را برگزید. روش این پژوهش، توصیفی- تحلیلی است و طبقه‌بندی وتحلیل آموزه‌های تعلیمی در آن، براساس سی و سه هزار مَثَل کتاب مذکور انجام گرفتهاست تا گروه‌های کلّی و زیر‌مجموعه‌های مرتبط با آموزه‌ها تفکیک، بسامدیابی وبراساس شواهد گزیده، از جنبه‌های وابسته به تحقیق، تحلیل گردند. به این ترتیب، ازنتایج به دست آمده در 76 گروه آموزه‌ای دریافتیم: آموزه‌های مربوط به حوزه های دینو مذهب، دنیاشناسی، عشق‌ورزی و نیز کشورداریو حکومت، پرنمودترین امثال را به وجود آورده اند. این بسامدها، توجّه دقیق،چندجانبه و ویژه‌ی ایرانیان را بهاصول، قواعد و بایدها و نبایدهای این امور، با ظرائف و جزئیات فراوان، نشان می‌دهندو از نظر مطالعات جامعه‌شناسانه، مردم‌شناختی و روانشناسانه، بسیار حائز اهمّیّتند.از کم ‌بسامدترین گروه‌ها نیز می‌توان به اهمّیّت سلام، ارزش سحرخیزی و لزوم توجّهبه آب و ارزش‌های حیات‌بخش آن اشاره کرد. توجّه به این مفاهیم نیز با وجود نمود اندکشان،گویای تنوّع مولّفه‌های تعلیمیِ آشکار شده در امثال فارسی و ابعاد ظریف و متعدّدضوابط زندگی فردی و اجتماعی، در ذهن و زبان ایرانیان است؛ امری که طیف گسترده،گروه‌های پرشمار و جزئیات بسیار یافت شده در زمینه‌ی آموزه‌های امثال، به خوبیگواه آن است. بیشتر آموزه‌های تعلیمی یافت شده بر اصول و قواعد اخلاقی مقبول امروزمنطبق هستند و بیشتر در گروه‌های اخلاقی و دینی قرار داشتند؛ زیرا رعایت اخلاقیاتهمواره نزد ایرانیان مهم بوده است و دین و مذهب نیز بخش جدایی‌ناپذیر زندگی مردممسلمان ایران بوده است. هم‌چنین دیدگاه‌های زن‌ستیزی، نهی پیشه‌ی شاعران، توصیه بهتملّق و چاپلوسی، توسّل به شک و تردید برای دست یافتن به یقین و اعتقاد افراطی بهبخت و اقبال و تسلیم در برابر قضا و قدر الهی( دیدگاه‌های جبرگرایانه) از موازینناسازگار با جامعه‌ی کنونی ما هستند.کلید‌واژه‌ها:آموزه‌های تعلیمی، مَثَل، حکمت، امثال و حِکَم فارسی، فرهنگ امثال سخن.  

   به روش خاص هر شاعر یا نویسنده برای بیان اندیشه‌، عواطف و یا احساساتش سبک ادبی او گفته می‌شود بسیاری از حماسه‌های دینی در زیر نام عام «حمل? حیدری» می‌گنجند. نخستین شاعری که این نام را برای منظوم? حماسی با موضوع وصف دلاوریها و رشادتهای حضرت علی(ع) برگزید، میرزا محمد رفیع مشهدی شاه جهان آبادی متخلّص به« باذل» شاعر مشهور قرن دوازده هجری بود. پژوهش حاضر به صورت نظری و توصیفی است و جامعه آماری آن کتاب «حمل? حیدری» باذل مشهدی است. مسال? این پژوهش این است چه مشخصه‌های سبکی‌ای در شعر باذل وجود دارد که شعر او را به حماسه نزدیک کرده است؟ آیا عناصر سبکی او همچون زبان، فکر و جنبه‌های ادبی در خدمت گون? ادبی حماسی است؟ هدف از این پژوهش بررسی سبک شناختی کتاب حمله حیدری باذل مشهدی است. از این پژوهش می‌توان دریافت که توفیق و ابتکار عمل باذل در درهم آمیختن تاریخ و حماسه در خور توجه است، دیدگاه‌های تاریخی او بیشتر رنگ، جلوه و کلیتی حماسی دارد که در نهایت به آمیزش تنگاتنگ تاریخ با تفکر و آرمانهای والای شاعر می‌انجامد و با بهره‌گیری از ابزار و مصالح بیانی در چارچوب اندیشه‌های این شاعر و نویسنده هنرمند تحلیل می‌شود. تحقیق حاضر به صورت نظری و توصیفی است، لذا از روش کتابخانه‌ای جهت گردآوری اطلاعات استفاده شده است. هدف ما از این پژوهش آشنایی با مفهوم سبک شناسی و بررسی ساختار و سبک حمله حیدری از باذل مشهدی است. یافته‌های پژوهش نشان داد که   بررسی ساختار و سبک حمله حیدری باذل مشهدی موضوعی است که در آن، زبان حماسی در یک حماسه دینی؛ یعنی حمله حیدری در سطوح موسیقایی، واژگانی، نحوی، بلاغی و محتوایی بررسی شده و مشخص شده است که اولاً نوع ادبی حماسه، زبان خاص خود را دارد؛ ثانیاً این زبان در یک حماسه ثانوی؛ یعنی حمله حیدری متاثر از سبک دوره، سبک فردی و محتوای اثر، دچار تغییرات و تحولات گوناگونی شده است؛ مثلاً زبان شاعر در برخی از وجوه زبان حماسی از جمله موسیقی کناری، نحو کلام و صورخیال، دچار ضعف و کاستی شده و حتی در برخی از موارد، به آمیزه‌ای از زبان حماسی و غنایی تبدیل شده است. نتایج نهایی این پژوهش بر توفیق و ابتکار باذل مشهدی در بهره‌گیری از صورخیال، براعت استهلال، برخی از ویژگی‌های آوایی، لغوی، صرفی و نحوی نسبتاً بدیع و تاکید بر لغات و تعابیرحماسی، جهت نیل به اهداف راوی صحّه می‌گذارد. واژگان کلیدی: سبک، سبک شناسی، حمل? حیدری، باذل مشهدی

نقد اندیشه های فمنیستی آثار زنان شاعر بعد از سال‌های مشروطه (پروین اعتصامی، سپیده کاشانی،ژاله اصفهانی)

     ایران کشوری مهّم و ارزشمند و زادگاه فردوسی ، که بارها نام آن در شاهنامه تکرار شده است، همواره با ملل دیگر مرتبط بوده است که این ارتباط به برخوردها و جنگ‌هایی بین این کشورها منجر شده است. همین موضوع باعث شده است که ملل انیرانی در شاهنامه که اعم از تورانیان، رومیان، تازیان، هندیان و چینیان و... هستند، نسبت به ایران و شخصیّت‌های مختلف ایرانی، دیدگاه‌های مختلفی داشته باشند. دیدگاه انیرانیان نسبت به ایران و ایرانی در شاهنامه، گاهی از روی ترس و مصلحت است و گاهی نیز اعتقاد و باور قلبی آنان است. به طور کلّی، ایران از نگاه انیرانیان سرزمینی است با شکوه و جلال و قدرت نظامی که هر کشوری تاب و توان مقابله با آن را ندارد و ناچار به اطاعت و تسلیم هستند. همچنین پهلوانان ایرانی اغلب در زور بازو و قدرتمندی شهره‌ هستند که رستم مظهر و نشانه‌ی پهلوانان ایرانی است. شاهان ایرانی از نگاه ملل انیرانی، شاهانی با فرّه ایزدی و شکوه و جلال در حکومت هستند که در این میان به برخی از شاهان نیز برمی‌خوریم که از دیدگاه انیرانیان   ویژگی‌های یک شاه را ندارند که کاووس یک نمونه از این شاهان است. شاهزادگان ایرانی نیز از نگاه انیرانیان نمونه‌ی انسانی فرازمینی است که همه‌ی ویژگی‌های یک شاه را دارا هستند و افزون بر آن از زور بازو هم برخوردارند که در شاهنامه نمونه‌ی بارز این شخصیّت اسفندیار است. در پژوهش حاضر، علاوه بر تعاریف مقدماتی از حماسه و آن‌چه با آن مرتبط است و ویژگی‌های اقوام انیرانی بر اساس شاهنامه،   دیدگاه‌های اقوام و ملل برجسته‌ی انیرانی درباره‌ی ایران و شخصیّت‌های ایرانی، به تفکیک در فصلی جداگانه بررسی شده است.

چکیده ادبیات تطبیقی­ یکی از مهمترین دانش­هایی است­ که ادبیات ملل مختلف را به هم پیوند می­دهد. با وجود اختلاف زبانی بین شاعران، گاه از لحاظ سبک و محتوای آثار اشتراکاتی باهم دارند. از آن­جایی­ که شاعران منعکس کننده­ی وقایع زمان خود هستند، در اندیشه و ساختار شعری اشتراکات زیادی با هم دارند. مکتب آمریکایی به بررسی شباهت­ها و تفاوت­های بین آثار ملل مختلف می­پردازد؛ لذا در این جستار نگارنده کوشیده است تا براساس همین مکتب و با تلاقی فکر و اندیشه ی دو شاعر، وجوه اشتراکات و افتراقات محتوا و قصاید آن ها را مورد بحث و بررسی قرار دهد.    بررسی تطبیقی قصاید این دو شاعر نشان از آن دارد که مضامین مشترک سیاسی و اجتماعی چون وطن، آزادی، مبارزه با بیگانگان واعتراض به برخی قوانین و مضامین ادبی چون مدح، وصف، رثا وعتاب وجود­دارد. و هر کدام تلاش کرده­اند، این مضامین را در قالب قصیده و موسیقی متناسب با این مفاهیم با زبان هنری بیان کنند. هرچند که از لحاظ مضامین به کار رفته در قصاید دو شاعر اشتراکاتی وجود دارد ولی مضامین به کار رفته در قصاید بهار گستره­ی وسیعی را به خود اختصاص داده است و کمتر موضوع اجتماعی، سیاسی و فرهنگی وجود دارد که بهار به آن نپرداخته باشد؛ حال آن­که حجم بالای مضامین   به کار رفته در قصاید راشد حسین مربوط به اندیشه­های مقاومتی است و تنوع مضامین در قصاید وی حجم کمتری دارد. از لحاظ ساختار، شعر بهار به دلیل کاربرد تشبیهات و استعارات متنوع، هنری­تر از قصاید راشد حسین است. حجم بالای بهره­گیری بهار از انواع موسیقی در قصایدش، شعر اورا موسیقیایی­تر کرده است و در حیطه­ی صنایع بدیعی غنی­تر از قصاید راشد حسین می­باشد. کلید واژه ها: بررسی تطبیقی، قصاید، ملک الشعرای بهار، راشد حسین.

چکیدهجایگاه والای سعدی شاعر توانای قرن هفتم در فرهنگ و ادب ایران و جهان بر هیچ­کس پوشیده نیست. این شاعر برجسته در دو عرصه زبان فارسی و عربی استادی کم نظیر بوده­است. چیرگی و تسلّط وی بر ادب عربی صرف نظر از توقف و سکونت وی در بلاد اسلامی- عربی، نشان از داد و ستد ادبی و پیوندهای ریشه­دار زبان فارسی و عربی در روزگار شاعر دارد. از مهمترین مشخصّه­های زبانی سعدی در اشعارش به کارگیری ترکیبات فارسی در قالب عربی است و این بیانگر علاقه وافر شاعر به زبان مادری خویش است.مقایسه اشعار عربی و فارسی سعدی با هم ویافتن تشابهات مضمونی و تصویری(از منظر تشبیه و استعاره) یافته اساسی این پایان­نامه است. به عبارتی محورهای اصلی این پژوهش که در حوزه ادبیات تطبیقی (مکتب فرانسه) نگاشته شده­است، عبارتند از: الف: مقایسه اشعار عربی سعدی با اشعار فارسی وی از نظر مضامین مشترک و ذکر شواهد شعری. ب: مقایسه اشعار عربی با اشعار فارسی وی از نظر تصاویر مشترک(شامل تشبیه و استعاره) و ذکر شواهد شعری.واژگان کلیدی: اشعار عربی و فارسی سعدی، مضامین مشترک، تشبیه و استعاره