هدف پژوهش: هدف اصلی این پژوهش بررسی جلوه‌ها و ابعاد رئالیسم جادویی در قصّه‌های ایرانی، با تمرکز ویژه بر مجموعه داستانی گل به صنوبر چه کرد اثر ابوالقاسم انجوی شیرازی است. این تحقیق در پی شناخت مولّفه‌های بارز رئالیسم جادویی در این مجموعه و بررسی شباهت‌ها و تفاوت‌های آن با نظریه‌های کلاسیک این سبک در ادبیّات جهانی است. روش‌شناسی پژوهش: پژوهش حاضر با رویکردی کیفی و روش تحلیل محتوای متنی انجام شده است. ابتدا عناصر و مولّفه‌های رئالیسم جادویی از منظر نظریه‌پردازان این حوزه استخراج شده و سپس این مولّفه‌ها بر اساس بسامد و نوع حضورشان در مجموعه گل به صنوبر چه کرد شناسایی، دسته‌بندی و تحلیل گردیده‌اند. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان داد که مولّفه‌های رئالیسم جادویی نظیر تلفیق خیال و واقعیّت، حضور عناصر جادویی در بستر واقعی، شخصیّت‌های فراطبیعی، تغییر شکل‌های شگفت‌انگیز، و زمان و مکان چندلایه به‌طور گسترده و قابل‌توجّهی در قصّه‌های این مجموعه بازتاب یافته‌اند. همچنین استفاده از شگردهای بلاغی مانند تشبیه، استعاره، اغراق، تشخیص، کنایه و تلمیح موجب تقویّت جلوه‌های زیبایی‌شناختی این مولّفه‌ها شده است. نتیجه‌گیری: نتایج نشان می‌دهد که مجموعه   گل به صنوبر چه کرد ضمن برخورداری از ریشه‌های بومی و عامیانه، به‌طور ناخودآگاه، بسیاری از ویژگی‌های رئالیسم جادویی را در خود جای داده و می‌تواند به‌عنوان نمونه‌ای اصیل از ظهور این سبک در ادبیّات عامیانه فارسی تلقّی شود. همچنین بررسی تطبیقی این مولّفه‌ها با نظریه‌های کلاسیک، پیوندهای فرهنگی مشترک میان ادبیّات ایران و جهان را نشان می‌دهد. واژگان‌کلیدی: رئالیسم جادویی، قصّه‌های ایرانی، انجوی شیرازی، گل به صنوبر چه کرد، ادبیّات عامیانه، زیبایی‌شناسی، شگردهای بلاغی.

      بیان مساله: موفقیت فردوسی در سرودن شاهنامه سبب شد که گروهی از شاعران به پیروی از وی به سرودن متون حماسی بپردازند.گرشاسب­نامه نیز از متون حماسی است که به بیان زندگی و رزم­های گرشاسب پرداخته و از موفق­ترین آثار در این زمینه است. این اثر با آنکه یک اثر حماسی است اما گفتمان­های متنوعی را در دل خود دارد. فرض بر این است که در گفتمان حاکم بر گرشاسب­نامه، پهلوان و پهلوانی اگرچه در دوره پادشاهی ستمگر(ضحاک) بوده است به کارکرد­های اصلی خودش که محوریت منفعت و مصلحت ایران و ایرانی است عمل می­کند،گویی پهلوان داستان در هر شرایطی که باشد خود را متعهد می داند که با کارهایش به سود مردم و ایران عمل کند، همان کارکردی که سلسله فرزندان گرشاسب عهده­دار انجام آن بوده­اند.گرشاسب فرهمند با رزم­هایش و راهنمایی­هایی که از برهمن می­گیرد، در عهد پادشاه ستمگری چون ضحاک نیز برترین پهلوان ایران و یاریگر مردم است. هدف: گفتمان چگونگی ارتباط متن با قدرت و ایدئولوژی است. هر گفتمانی که تاکید بیشتری بر روی آن انجام شود گفتمان غالب و حاکم بر متن می­گردد. بنابراین موضوع این پژوهش و هدف آن، مشخص کردن انواع گفتمان­ها و بررسی گفتمان حاکم بر گرشاسب­نامه است. روش پژوهش: این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی، گفتمان حاکم بر گرشاسب نامه اسدی توسی را مورد بررسی قرار می­دهد. یافته­ها و نتایج پژوهش: یافته­ها نشان می­دهد که گفتمان پهلوانی با توجه به آنکه بیشترین حجم کتاب به جنگ­ها و مبارزات گرشاسب اختصاص یافته،گفتمان حاکم بر گرشاسب­نامه است و سایر گفتمان­های فرعی(اطاعت، سلطنتی، اساطیری، سیاسی، آفرینش، خارق­العادگی، عامیانگی، اخلاقی- تعلیمی، دینی و فرهنگی) به صورت همسو و گاهی به شکل تلفیقی با گفتمان حاکم یا درکنار یکدیگر در این کتاب جلوه­گر شده­اند. کلیدواژه­ها: تحلیل گفتمان، اسدی توسی، گرشاسب­نامه، پهلوانی.

   مقدمه: روایت، همواره بر پای? چارچوب خاصی به اشکال قصه، اسطوره و افسانه شکل می‌گیرد. شناسایی هرکدام از این گونه‌ها نیازمند معرفی عناصر موجود در یک روایت است. داراب‌نام? طرسوسی به دلیل اینکه ریشه در کنش و باور مردمانی پیش از تاریخ دارد، روایتی اساطیری قلمداد می‌شود. اما بررسی دقیق‌تر این اثر نیازمند تحلیل مضامین و عناصر موجود در آن است. بیان مسئله: با وجود اینکه داراب‌نامه طرسوسی یک روایت اساطیری محسوب می‌شود؛ اما آبشخورها و ریشه‌های شکل‌گیری عناصر و شخصیت‌های این روایت کمتر مورد تحلیل قرار گرفته است. مشخص نیست که تا چه اندازه این عناصر دارای خاستگاه ایرانی و غیرایرانی هستند و چگونه این ترکیب در هر دو جلد کتاب نمود پیدا کرده است؛ لذا مسئل? اصلی این پایان‌نامه، بررسی مضامین و عناصر اسطوره‌ای- حماسی در داراب‌نامه طرسوسی و تحلیل ریشه‌های ایرانی و غیرایرانی این عناصر است.   هدف: هدف اصلی این پژوهش، بررسی مضمون‌سازی با عناصر اسطوره‌ای- حماسی در داراب‌نامه طرسوسی است. این مطالعه تلاش دارد تا ریشه‌های تاریخی- فرهنگی و باورهای مختلف موجود در این روایت را شناسایی و تحلیل کند. روش: این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است. ابتدا به شناسایی و معرفی بن‌مایه‌ها و عناصر اسطوره‌ای و حماسی در هر دو جلد داراب‌نامه پرداخته و سپس به تحلیل ریشه‌ها و منابع ایرانی و غیرایرانی این عناصر پرداخته می‌شود. نتیجه‌گیری: این پژوهش، به‌ویژه تاکید شد که داراب‌نامه طرسوسی نه تنها از مضامین اسطوره‌ای ایرانی، بلکه از ویژگی‌های اسطوره‌ای سایر فرهنگ‌ها نیز بهره برده است. در این اثر، عناصری چون موجودات افسانه‌ای، اژدهاها، درخت‌های جادویی، جزایر عجیب و غریب و ویژگی‌های خارق‌العاده در کاراکترهای مختلف، نشانه‌هایی از تاثیرات اساطیر سامی و اسلامی را نیز به‌وضوح می‌توان مشاهده کرد. این استفاده از مضامین مختلف فرهنگی نشان‌دهند? نوعی تعامل و آمیختگی میان میراث‌های اسطوره‌ای است که با ورود به فضای داستانی طرسوسی، پیچیدگی‌های معنایی بیشتری پیدا کرده‌اند. در این میان، ویژگی مهم دیگری که در تحلیل بن‌مایه‌های اساطیری داراب‌نامه به چشم می‌خورد، تاکید بر تضادهای بنیادین میان خیر و شر و نبردهای حماسی است که قهرمانان اسطوره‌ای در آن‌ها حضور دارند. داراب، همانند بسیاری از قهرمانان اسطوره‌ای دیگر، از قدرت‌های فوق‌طبیعی بهره می‌برد تا با نیروهای شر و اهریمنی مقابله کند. این بن‌مایه نه تنها در اساطیر ایرانی بلکه در بسیاری از اساطیر جهانی دیده می‌شود و به‌ویژه در اسطوره‌های اسلامی نیز به‌عنوان الگویی برای نمایش پیروزی حقیقت و عدالت بر ظلم و فساد مشاهده می‌شود.       کلیدواژگان:

   هدف: مثنوی هفت‌پیکر، یکی از آثار برجست? نظامی گنجوی، از غنی‌ترین نمونه‌های کاربرد زبان رمزآلود و چندلایه در ادبیات فارسی است. در میان منظومه‌های نظامی، این اثر بیش از دیگر آثار او، بستری برای نگاه تاویلی و هرمنوتیکی فراهم کرده است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی و بر مبنای مطالعات کتابخانه‌ای، به بررسی جایگاه هرمنوتیک در این منظومه پرداخته است و در تلاش است تا مولفه‌های زبان رمزی نظامی را شناسایی کرده و آن‌ها را در حد توان به زبان روشن و قابل‌فهم توضیح دهد. در این راستا، پرسش‌های اصلی پژوهش عبارتند از: «تاویل و هرمنوتیک چیست؟»، «نظامی گنجوی در هفت‌پیکر چه میزان از نگاه هرمنوتیکی بهره گرفته است؟» و «فهم این نگاه چه کمکی به تحلیل اثر می‌کند؟»   

      هدف: بازآفرینی متون مقدّس برای مخاطبان کودک و نوجوان، یک چالش ادبی بنیادین است که در نقطه تلاقی انتقال ارزش‌های فرهنگی-دینی و اصول روان‌شناسی رشد قرار می‌گیرد. هدف اصلی این پایان‌نامه، ارائه یک تحلیل انتقادی از جلد پنجم و هشتم مجموعه قصّه‌های خوب برای بچّه‌های خوب مهدی آذریزدی، به عنوان یکی از تاثیرگذارترین آثار در تاریخ ادبیّات کودک ایران، و سنجش ظرفیّت‌ها و کاستی‌های آن در چارچوب نظری بسندگی‌های سه‌گانه متیو لیپمن است. این پژوهش به طور مشخّص می‌کوشد تا میزان انطباق این اثر را با معیارهای بسندگی ادبی، فلسفی و روانشناختی که برای پرورش تفکّر انتقادی و فلسفی در کودکان ضروری است، ارزیابی نماید. روش‌شناسی پژوهش: روش تحقیق در این پژوهش، توصیفی-تحلیلی بوده و داده‌ها با استفاده از ابزار تحلیل محتوای کیفی، از طریق واکاوی دقیق عناصر روایی (شخصیّت‌پردازی، پیرنگ، باورپذیری، زاویه دید و تخیّل)، ویژگی‌های زبانی (واژگان، نحو) و ساختار مفاهیم اخلاقی، فلسفی و دینی نهفته در متن، گردآوری و تحلیل شده‌اند. یافته‌های پژوهش: یافته‌های پژوهش در بُعد بسندگی روان‌شناختی، حاکی از موفّقیّت برجسته آذریزدی در ایجاد تناسب میان متن و جهان شناختی کودک است. او با گزینش هوشمندانه ساختار روایی خطی و علت و معلولی، حذف پیچیدگی‌های الهیاتی و کلامی و ترجمه مفاهیم انتزاعی به دوگانه‌های اخلاقی ملموس (مانند راستگویی/دروغ، امانت‌داری/خیانت)، بار شناختی داستان را برای مخاطب کاهش داده و فهم محتوا را تسهیل می‌کند. زبان شفاف، موجز و عاری از تکلّف لغوی اثر نیز، دسترسی‌پذیری آن را برای کودکان تضمین کرده است. از منظر بسندگی ادبی، اثر دارای نقاط قوّت قابل توجهی چون نثر دلنشین، تصویرسازی‌های زنده و شخصیّت‌های پویاست که به ایجاد جذابیّت و برانگیختن حس همذات‌پنداری در کودک کمک شایانی می‌کند. با این وجود، هنگامی که متن از منظر معیارهای برنامه فلسفه برای کودکان که نیازمند متنی محرّک برای کندوکاو است، سنجیده می‌شود؛ محدودیّت‌هایی نمایان می‌گردد. مواردی چون شتاب‌زدگی در حل‌وفصل تعارض‌ها، فقدان عمق روان‌شناختی در برخی شخصیّت‌ها و اتکای مکرر به مداخله‌های غیبی (معجزه) به عنوان راه‌حل‌های قطعی، از میزان ابهام کنترل‌شده و چندلایگی معنایی متن می‌کاهد. این ویژگی‌های ادبی، مستقیماً بر بسندگی فلسفی اثر تاثیرگذار است. قصّه‌های آذریزدی اگرچه سرشار از مضامین اخلاقی و وجودی‌اند، اما غالباً رویکردی تلقینی و آموزشی اتخاذ می‌کنند. ساختار روایی و پایان‌بندی‌های قطعی، خواننده را به سوی نتایج از پیش تعیین‌شده هدایت کرده و فضای لازم برای پرسشگری مستقل، گفت‌وگوی تامّلی و به چالش کشیدن مفروضات را محدود می‌سازد. این رویکرد تجویزی، هرچند در چارچوب تربیت دینی بسیار موثّر است، اما با هدف اصلی برنامه فبک که پرورش تفکّر انتقادی و اجتناب از پذیرش منفعلانه است، فاصله دارد. نتیجه‌گیری: در جمع‌بندی نهایی، این پژوهش استدلال می‌کند که قصّه‌های قرآنی و مذهبی آذریزدی نمونه‌ای درخشان از یک اثر با بسندگی روان‌شناختی، ادبی و فلسفی بالاست که آن را به ابزاری قدرتمند برای آموزش دینی و اخلاقی بدل ساخته است. با این حال، همین نقاط قوّت، به دلیل کاهش پیچیدگی و ارائه پاسخ‌های قطعی، آن را به متنی چالش‌برانگیز برای کاربست مستقیم در حلقه‌های کندوکاو فلسفی تبدیل می‌کند. در نتیجه، استفاده موثّر از این مجموعه در برنامه فبک، بیش از آنکه به خود متن وابسته باشد، به مهارت تسهیل‌گری متّکی است که بتواند مضامین قطعی آن را به پرسش‌های فلسفی قابل تامّل بدل سازد. کلیدواژه‌ها: مهدی آذریزدی، قصّه‌های خوب برای بچّه‌های خوب، قصّه‌های قرآن، قصّه‌های چهارده معصوم، فلسفه برای کودکان (فبک)، متیو لیپمن.   

   چکیده طرح مساله: قصه‌گویی به‌عنوان ابزاری موثر در تربیت کودکان با دسته‌بندی قصه‌ها امکان شناخت مضامین و ویژگی‌های تربیتی آن‌ها را فراهم می‌کند.   قصه‌های عیاری با تاکید بر ارزش‌هایی چون شجاعت، صداقت، وفاداری و حمایت از محرومان، نقش مهمی در آموزش غیرمستقیم مفاهیم جامعه‌پذیری ایفا می‌کنند.   پرسش پژوهش: چگونه خواندن داستان‌های عیاری بر رشد تربیتی و جامعه‌پذیری کودکان اثر می‌گذارد. روش پژوهش: این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی و استفاده از داده‌های کتابخانه‌های به بررسی نقش قصه‌هایعامیانه، به‌ویژه داستان‌های عیاری و نمونه موردی آن سمک عیار در رشد پرورشی و جامعه‌پذیری کودکان ? تا ??سال می‌پردازد. جامعه آماری: مطالع? موردی این پژوهش بر اساس کتاب سمک عیار نوشته کاتب ارجانی صورت گرفته‌است. ضرورت و اهداف پژوهش: این پژوهش ضمن تاکید بر نقش قصه‌ها در انتقال فرهنگی، بر اهمیت بهره‌گیری از داستان‌های ایرانی که ریشه در هویت ملی دارند، تاکید دارد. در نتیجه، استفاده از این داستان‌ها در آموزش‌وپرورش ضروری است تا ضمن مقابله با تاثیرات منفی فناوری‌های نوین، کودکان در مسیر رشد اخلاقی و مسئولیت‌پذیری هدایت شوند.   یافته‌ها: در این پژوهش شاخص های یافت شده   به دو گروه تقسیم شده‌اند: گروه اول شاخص هایی که بیانگر رشد و توسعه‌ی فردی کودکان است: پرورش توان خیال‌پردازی در کودکان، برآرودن نیاز کودکان به تجربه جهان خیالی،   پرورش توان حل مسئله، کاربرد عقلانیت و خردورزی، مدیریت شرایط بحرانی، تشویق به خطرپذیری در بحران، هم‌فکری، تیکه بر اندیشه‌ی جمعی، درونی کردن باور به تلاش و پشتکار، خودبسندگی و استقلال فردی، درونی کردن ارزش های اخلاقی، پذیرش مسئولیت پیامد کارها، نگرش فارغ از جنسیت به انسآن‌ها، پایبندی به عهد و پیمان و پذیرش و احترام به تفاوت های فرهنگی.

ادبیات پایداری بیانگر تاریخ استقامت و رویارویی ملت ها و حوادث گوناگون تاریخی است . همچنین گونه ای تاثیرگذار از انواع ادبی که در طول تاریخ نقش موثری را در بیان و القای مفاهیم مقاومتی ایفا نموده است . نویسندگان این عرصه ،در ترویج روحیه ی استقامت و الگو برداری از قهرمان های ملی آثاری را ارائه نموده اند .پیغام ماهی‌ها اولین کتابی است که پس از شهادت شهید حاج‌حسین همدانی به قلم گل‌علی بابایی در چهلمین روز شهادت او نوشته شد. کتابی ??? صفحه‌ای است که در ?? فصل به بررسی سرگذشت‌نامه استاد جنگ‌های نامتقارن محور مقاومت و فرمانده پیشین سپاه حضرت محمد رسول‌الله(ص) پرداخته است. ما در این پژوهش به بررسی انوع مختلف مولفه های پایداری قبیل وطن و وطن دوستی ، روحیه جهاد و مقاومت در این کتاب خواهیم پرداخت . روش تحقیق این پژوهش از گونه بنیادی و با رویکرد توصیفی – تحلیلی است که بر پایه مطالعات کتابخانه ای انجام شده است. هدف از این پژوهش علاه و بر آشنایی با محتوای یاد شده بررسی و کشف مولفه ها و جنبه های ادبیات پایداری در کتاب پیغام ماهی ها است .   به طور کلی می توان گفت که مولفه های پایداری قابل مشاهده در این کتاب شامل:.راهبرهای نظامی- سیاسی پایداری در برابر ظلم، پایداری در برابر مشکلات،   شعارنویسی و.. کلید واژه: ادبیات پایداری، پیغام ماهی ها، گل علی بابایی

   مقدمه:رمـان بـه عنـوان یکـی از پـر مخاطبتریـن گونه هـای ادبـی، دربسـیاری ازمواقـع بـه بازتـاب شخصیتها،عـادات،رفتـار وحـالات بشـری، دغدغه هـای اجتماعـی و تحـولات تاریخی _سیاسـی پرداخته و بـه نحـوی از انحـاء، شـالود?? جامعـه را درخـود منعکس سـاخته اسـت.شخصیتهای رمان،درواقع افرادی هستند که با اعمال و گفتار خود نقش آفرینی می کنند.آثار ادبی، خواسته یا ناخواسته بازتاب تفکرات،شخصیتها، شیوه ی زندگی واوضاع و احوال هر ملتی هستند وواقعیات اجتماعی را به صورت هنرمندانه نشان می دهند. هدف پژوهش:هدف پژوهش حاضر تحلیل شخصیت های اجتماعی و ضد اجتماعی دررمان سالهای ابری علی اشرف درویشیان می باشدکه تا کنون آنچنان کا باید وشاید به این موضوع پرداخته نشده است. نگارنده دراین پژوهش با استناد با رمان سالهای ابری دوهدف-شناخت شخصیت های اجتماعی وبهنجار ومبارز2- شناخت شخصیت های ضداجتماعی ،نابهنجار،رنج‌دیده، بی‌خیال وعصیانگر در رمان سالهای ابری علی اشرف درویشیان را دنبال نموده است. روش پژوهش:نحوه جمع آوری اطلاعات یرای انجام دادن این پژوهش   براساس روش کتابخانه ای   وبه صورت توصیفی-تحلیلی می باشد و داده ها با استفاده از شیوه تحلیل محتوی رمان سالهای ابری بررسی خواهند شد. ابزارجمع آوری اطلاعات در این روش نیز مطالعه کتب،مجلات،مقالات وتحقیقات مرتبط با موضوع و پیشینه تحقیق با استفاده از فیش برداری وخلاصه نویسی خواهدبود. یافته ها: شخصیّت اصلی این رمان به طورعمده برشریف داوریشه است. شریف دراین رمان، شخصیّت انسانی کامل وآرمانی واجتماعی است؛شریف شخصیّتی پویا دارد و او را از لابه لای گفتار، اعمال و یا توصیف اشخاص دیگر از او می شناسیم. ننه زاری(زهرا)،نمونه یک زن زحمتکش فداکار است که خود را وقف زندگی و فرزندانش کرده. شخصیّت اوبه عنوان زنی ازخود گذشته،فداکار،مهربان ودلسوز بیشتر می نمایاند.بی بی پس ازشریف،مهمترین شخصیّت داستان است.شخصیّت بی بی ازحیث تاثیری که برشخصیّت اصلی داستان می گذارد، قابل توجه است. بی بی شخصیّتی مذهبی داردوشریف راهم به پیروی از احکام دین وباورهای اعتقادی تشویق می کند؛ امامذهبی که اوپذیرفته آمیخته باخرافات است. پدرشریف،بوچان داوریش،شخصیتی که عدم تصمیم گیری عاقلانه ومدام ازشاخه ای به شاخه دیگر پریدن، پذیرش جبری سرنوشت وظلم وسکوت دربرابر آن ها که حقش رامی خورند، به وضوح دراعمال اودیده می شود. شخصیّتی است ایستا ومنفعل، بی تدبیر وخشن که به جای ماندن و مبارزه با دشواری ها، ترک خانواده وخزیدن درگوشه ای وزندگی درویشی را تنها راه چاره می بیند.سلیم(دایی کوچک شریف) نمونه نوعیِ وطن پرستان ومخالفان بیگانگان غارتگری است که شیره جان مملکت ما رامی مکندویکی ازمسببان اصلی فقردرجامعه ایرانند. اودرنیمه نخست زندگی اش باشخصیّتی پویا معرفی می شودودرنیمه بعداگرچه راهی جدید برمی گزیند،اطلاعات چندانی درمورد او وسرانجام جانبداری اش ازنیروهای مذهبی واحیاناًفعالیّت هایش در دست نیست، واین امرسبب می شودتا درنیمه دوم، شخصیّتی ایستاجلوه کند. نتیجه گیری: رمان سالهای ابری علی اشرف درویشیان یکی از ارزشمندترین رمانها درحوزه ادبیات داستانی ایران است که خواننده را بـا شخصیتهای متفاوتی روبرو می کند که هرکدام به نوعی بیانگر حالات وکنش و واکنش انسان جامعه امروزی است که در برابر وقایع و حوادث روزمره از خود نشان می دهد. کلید واژه ها:

     کتاب الدیمقراطیه فی الاسلام تالیف عباس محمود العقاد نویسنده ی مصری بامحوریت بررسی دموکراسی در اسلام است که دموکراسی را در راستای مبانی اسلام مورد بحث و بررسی قرار داده و چیستی و ماهیت این کلمه را در اسلام و دیگر ادیان الهی تحلیل نموده است.کلمه دموکراسی معرب از دو کلمه یونانی که در لغت به معنای حکومتی که خاصه مردم است و توسط مردم اداره می شود، در این کتاب نویسنده تلاش نموده با استناد به آیات قرآن کریم معنای حاکمیت و شریعت الهی را بشناساند و طبق آیات و احادیث نبوی دموکراسی را با توجه به معنای واقعی خود به اثبات برساند و همچنین سعی نموده تا دیگر جنبه های مختلف دموکراسی را اعم از سیاسی _ اجتماعی _ انسانی و اخلاقی را از منظر اسلام و قرآن به تصویر بکشد، دموکراسی که از زمان بادیه نشینان و از دیر باز بوده و تا امروزه در تمدن مدرن ما شکل گرفته، و این نوع از دموکراسی را نوعی خاص معرفی کرده چرا که در پیدایش و هدف با دیگر نمونه های خود در تضاد است. در این پروژه برای ترجمه­های آیات قرآن از ترجمه­های آقایان فولادوند و آیتی استفاده شده است.

  یکی از مهم ترین ابزاری که اقوام مختلف برای حفظ و ارائه شاخص های فرهنگی خود از آن بهره جسته اند گویش و فرهنگ عامه آن قوم است تمامی فرهنگ ها و جوامع در دنیا فرهنگ عامه مخصوص به خود را دارند ابعاد فرهنگ عامه را می توان در مواردی چون آداب و رسوم بازی های محلی،مشاهیر مشهور آن منطقه ،اعتقادات و باورهای مردم آنجا و ...جستجو کرد.در ، آثار بسیاری از شاعران و نویسندگان فرهنگ عامه بازتاب داشته است در این پژوهش به بررسی فرهنگ عامه در اشعار علی لیمویی)ثابت(،شاعر کرمانشاهی پرداخته شده است این پژوهش از نظر هدف نظری و ماهیت توصیفی و تحلیلی بوده و روش گردآوری اطالعات کتابخانه ای و ابزار مورد استفاده فیش برداری بودو هدف کلی آن بازتاب عناصر فرهنگی کرمانشاه در شعر این شاعر است که بررسی این عناصر در اشعار وی زمینه سهولت و درک معانی اشعار او را برای مخاطبان فراهم می آورد و نیز مخاطب را با فرهنگ عامه آن عصر و وضع روحی و اجتماعی مردم آن زمان آشنا می سازد

   شخصیّت و شخصیّت‎پردازی یکی از ابزارهای مهّم در داستان‎ نویسی می‎باشد که خلق­کنند? داستان و رمان با بهره‎گیری از آن، اثرخود را خلق می‎کند. روایت شناسی به مفهوم علم روایت یا نظریه روایت است. روایت‎شناسی به مطالعه نظری روایت می‎پردازد و معنای چگونگی بیان واقعه را تبیین می‎کند و به فنون و کشف ساختار روایت پرداخته تا به نظام معنایی‎ فراتر از متن دست یابد وگفتار روایی یا متن را فهم‎پذیرکند. روایت به معنای هرچیزی است که بیانگر یک داستان باشد. روایت دارای ساختاری است و اصلاح ادبی که برای ساختار روایت به کار می رود، پیرنگ است. پیرنگ باید ابتدا، وسط و انتها داشته باشد اگر عنصری از پیرنگ کاسته شود اساس داستان به هم می­ریزد.   بطور‎کلی بررسی رمان و داستان‎ها از منظر شخصیّت‎پردازی و روایت‎شناسی می‎تواند موجب شناخت بیشتر از ابعادگوناگون متن گردد و لایه‎های پنهان آن را برای خواننده آشکار سازد. این پژوهش با توجه به مفاهیم نظری شخصیّت و شخصیّت‎پردازی و روایت شناسی و تحلیل و بررسی و بازتاب این دو عنصر مهّم (شخصیّت و روایت) در داستان زارا عشق چوپان، اثرگرانقدر محمّد قاضی، نویسنده و مترجم با استعداد و چیره‎دست ده? اخیرمی‎پردازد. سپس مولفه‎های آن را بررسی می‎کند. در این داستان شخصیّت اصلی که محور داستان روی او می‎چرخد، چوپانی است به نام قادر، که عاشق زیبارویی به نام زارا است. او برای رسیدن به عشق خود مشکلات و خطرات فراوانی را پشت سرگذاشته و از جان می‎گذرد تا به جانان برسد. محمّد قاضی از براز سگ چوپان، نیز شخصیّتی خاطره انگیز به تصویر می‎کشد و فضای داستانش را غنی می‎کند و نقشی فداکارانه به او می‎بخشد، و با   نقش یار وفادار به شخصیّت‎های اصلی داستان بدل می‎شود. ب) کلیدواژگان :  

هدف: این پایان‌نامه به هدف تبیین ویژگی‌های زبانی اشعار عسجدی مروزی؛ شناسایی مختصّات ادبی اشعار او و تحلیل مبناهای فکری متجلّی در اشعار عسجدی مروزی نوشته شده است. روش‌شناسی پژوهش: ابتدا به طور کلی معنی و مفهوم سبک و نیز سبک خراسانی بررسی شده است. سپس کلام شاعر از سه منظر ادبی، فکری و زبانی تجزیه و تحلیل شده تا مشخص شود که اندیشه‌های شاعر چه بوده و به چه طریقی به ادای سخن پرداخته است. یافته‌ها: یافته‌های این پژوهش نشان داد که از میان انواع صور خیال، تشبیه و استعاره تقریباً کاربردی یکسان در اشعار عسجدی دارند و به میزانی اندک، کاربرد استعاره بیشتر است. شاعر به کنایه‌هایی ساده، دور از پیچیدگی و خالی از اغلاق نیز توجّه داشته و به میزانی نزدیک به تشبیه و استعاره از آن استفاده کرده‌ است. تنها مجاز است که در خیال‌انگیز کردن سخن عسجدی نقش چندانی ندارد. کاربرد آرایه‌های ادبی، به‌ویژه آرایه‌های لفظی در شعر عسجدی پر بسامد است. در ویژگی‌های زبانی و از نظر آوایی، کاربرد کلمات به شکل مخفف و کوتاه شده در دیوان عسجدی بسامد بسیار بالایی دارد. از نظر ویژگی‌های لغوی نیز بسامد واژه‌های عربی نسبت به دور? قبل، افزایشی است و واژه‌های کهن و برگرفته از پهلوی هم در سخن او فراوان به کار رفته است. از نظر دستوری مواردی همانند استفاده از حرف اضاف? مضاعف برای متمم، مقدم‌کردن صفت بر موصوف، جابه‌جا کردن ضمیر، حذف «می» و «ب» از فعل و ... به دفعات در دیوان عسجدی اتفاق افتاده‌ است. از منظر فکری، غالب اندیش? عسجدی حول محور ویژگی‌های ممدوح و معشوق می‌گذرد. اعتقاد به قضا و قدر، بیان بی‌اعتباری دنیا و گله و شکایت ار روزگار نیز موارد دیگری هستند که شاکل? اندیشه‌های عسجدی را   شکل می‌دهند. نتیجه‌گیری: آنچه عسجدی را از دیگر گویندگان عصر خود متمایز کرده، روی آوردن شاعر به کاربرد صنایع بدیعی به شکل گسترده و قابل توجّه است؛ همان‌که او را برای شاعران پس از خود به عنوان یک الگو و پیشگام قرار می‌دهد. از بسیاری دیگر از جنبه‌ها، سبک شاعر با سبک دوره، ویژگی‌های مشترک فراوانی دارد. کلیدواژه‌ها: سبک‌شناسی، شعر فارسی، سبک خراسانی، عسجدی مروزی  

   بحث حکمت و پند و اندرز و آموزه­های اخلاقی از بنیادی­ترین مفاهیم و درونمایه­های متون ادبی می­باشد. بررسی و کاوش این آموزه­ها به لحاظ زبان و شیوه­های بیان و مفاهیم مهمی که در ژرفای عبارات و جملات هست نیاز به توضیح و شرح بیان بیشتری دارد. از جمله این آثار که حاوی مضامین اخلاقی و پند و اندرز می­باشد و در ادبیات فارسی ایران زمین نمونه فاخر و ارزشمند آن وجود دارد، گلستان سعدی است که با شیوه­های بسیار تاثیرگذار و همراه با ریتم و آهنگ خاص و شگردهای مهم ادبی و بلاغی، این آموزه­های اخلاقی و مسایل حکمی و پند و اندرز را در اختیار مخاطب قرار می­دهد. در مقابل گلستان سعدی که از آثار ارزشمند ادبیات مشرق زمین می­باشد، در ادبیات مغرب زمین و به خصوص در ادبیات کشور انگلستان نیز حکایت­های کنتر بری جفری چاسر وجود دارد که حاوی مضامین اخلاقی است و نمونه فاخر ادبیات جهان محسوب می­شود. این اثر ارزشمند قسمت­هایی از آن هم به شعر توسط علیرضا مهدی پور و هم به نثر توسط محمداسماعیل فلزی به زبان فارسی ترجمه شده است و همانطور که اشاره شد درونمایه اخلاقی دارد و در قالب ماجراجویی­های یک زایر در سفرهایی که کرده است مطالبی حاوی پند و اندرز و نصیحت به مخاطب ارایه می­دهد.    هدف پژوهش حاضر، تحلیل و بررسی تطبیقی این دو اثر، شناساندن درونمایه­ها، مفاهیم، مضامین و همچنین شیوه­ها و شگردهایی است که برای آموزش بهتر و تاثیر گذارتر در این دو اثر به کار گرفته شده و همین­طور بیرون کشیدن خود آن سخنان حکیمانه و پند آموز و شرح و بیان بیشتر همراه با نمونه­هایی از سایر آثار مرتبط با این دو اثر که در زبان فارسی وجود دارد می­باشد. کلید واژه­ها: بررسی تطبیقی، آموزه­های اخلاقی، پند و اندرز، حکمت، سعدی، حکایت، کنتربری.   

   چکیده صور خیال یکی از عوامل بسیار موثّر در غنای فنّی آثار ادبی است و سهم بسزایی در افزایش تاثیرگذاری آن­ها بر خوانندگان دارد. ادیبان از دیرباز تاکنون به این تاثیرگذاری پی برده­اند و همواره در تلاش بوده­اند تا با به‌کاربردن شگردهای ادبی مختلف، آثار خود را از صور خیال مملوء سازند. چهار فن بلاغی مربوط به علم بیان یعنی مجاز، تشبیه، استعاره و کنایه نقش بسزایی در ایجاد صور خیال دارند و پیداست که هرچه ذوق ادبی شاعر قوی­تر و دایره واژگانی وی وسیع­تر باشد، در خلق صور خیال موفّق­تر خواهد بود. یکی از شاعران معاصر فارسی که به صور خیال اهتمام داشت، رحیم معینی کرمانشاهی (1301 – 1394) است. وی در آثار مختلف خود به خلق تصاویر هنری و ادبی زیادی پرداخت و اشعار خود را با صور خیال آراست. در پژوهش حاضر که با رهیات توصیفی تحلیلی و استفاده از منابع کتابخانه به رشته تحریر درآمده، جلوه­های صور خیال در برخی از آثار این شاعر یعنی کتاب ای شمع­ها بسوزید، خورشید شب، در خرابات مغان استخراج و تحلیل شده است. باتوجه‌به تحقیق و مطالعه اجمالی، به نظر می­رسد که سهم تشبیه   و استعاره در خلق صور خیال در اشعار رحیم معینی کرمانشاهی به‌مراتب بیشتر از مجاز و کنایه است و روحیه لطیف و ذوق سلیم این شاعر از عوامل موثّر در گرایش وی به صور خیال در شعر می­باشد. واژگان کلیدی: شعر معاصر فارسی، صور خیال، رحیم معینی کرمانشاهی، ای شمع­ها بسوزید، خورشید شب، در خرابات مغان.

  عنصرالمعالی‌کیکاووس بن اسکندر بن قابوس

   در بررسی تطبیقی دو رمان همسایه‌ها و تهیدستان تفاوت‌ها و شباهت‌های این دو رمان از منظر ادبیات تطبیقی موردبررسی قرار می‌گیرد. احمد محمود نویسنده ایرانی اهل اهواز در رمان همسایه‌ها داستان جوانی به نام خالد را که در زمان نهضت ملی نفت و قبل از کودتای 28 مرداد دانشجو بوده است را به تصویر کشیده است. در این رمان همچنان که زمان پیش می‌رود خالد از نوجوانی عاشق به یک فرد سیاسی تبدیل‌شده و بر سر راه انتخاب عشق و سیاست سر از زندان درمی‌آورد. در رمان تهیدستان جک لندن نویسنده آمریکایی سیمای فقر را در جامعه بریتانیا و به‌ویژه شهر لندن به‌گونه‌ای ماهرانه به تصویر می‌کشد و خود این نویسنده از اینکه در بریتانیا و به‌خصوص شرق لندن چنین جهنمی از فقر و فلاکت که حاصل ناکارآمدی جامعه طبقاتی بریتانیای آن زمان است، متعجب می‌شود. درون‌مایه هردو رمان مبارزه بر ضد نا عدالتی‌های اجتماعی آن زمان در جوامع ایران و بریتانیا بوده است. باوجود شکل‌گیری این دو رمان در دو جامعه متفاوت به لحاظ فرهنگی، آزادی‌های سیاسی و مدنی درون‌مایه هردو رمان به چالش کشیدن جوامع طبقاتی و ریاکارانه آن زمان است. هدف اصلی این پایان‌نامه با موضوع بررسی تطبیقی دو رمان همسایه‌ها و تهی دستان نشان دادن سیمای فقر در دو جامعه متفاوت است. به‌گونه‌ای که هم شباهت‌ها و هم تفاوت‌های این دو رمان یک پیام روشن و واضح را در ذهن خوانندگان متبادر می‌سازد. در ضمن برجسته‌ترین تفاوت میان این دو رمان را می‌توان در طرز تفکر حاکم بر فضای داستان از سوی نویسندگان این دو رمان جستجو‌کرد. در بررسی تطبیقی دو رمان همسایه‌ها و‌تهی‌دستان از روش توصیفی- تحلیلی استفاده ‌شده و داده‌ها به روش کتابخانه‌ای گردآوری‌ شده است. شیوه بررسی تطبیقی دو رمان همسایه‌ها و تهی‌دستان بر پایه ادبیات تطبیقی آمریکایی شکل‌گرفته است. نتیجه حاصل از بررسی تطبیقی این دو رمان درک و دریافت تفاوت‌ها و شباهت‌های آن‌ها و همچنین خط سیر فکری دو نویسنده برجسته معاصر را تبیین می‌کند. واژگان کلیدی: ادبیات داستانی، ادبیات تطبیقی، رمان همسایه‌ها، احمد محمود، رمان تهی‌دستان، جک لندن.   

   آغاز هر سبک تازهای در ادبیات و مشخصاً شعر، به سهم خود می‌تواند علل فراوانی داشته باشد. شعر نو فارسی و‌کُردی همزمان در یک دوره، شاهد دگرگونی و اصلاح بودند. نیما یوشیج سردمدار شعر نو فارسی و عبدالله گوران نیز پدر شعر نو کُردی (سورانی) محسوب می‌شوند. دیگر شاعر‌کمتر شناخته شده عثمان محمد، نخستین‌شاعر تحولگرا‌(رفورمیست) شعر نو‌کُردی‌(هورامی)‌است. تحقیق حاضر‌که با روشی تحلیل- توصیفی انجام گرفته است، در نظر دارد با استفاده از نظری? «کُنش» پییر بوردیو، به بررسی میدان‌های ادبی، منش، سرمایه‌های متنوع موجود و مرتبط با‌کنش‌گران و عاملان اجتماعی، ظهور شعر نو فارسی و کُردی و دلایل و لایه‌های آشکار و پنهان پیدایی آن بپردازد. به تعبیری دیگر، پژوهش حاضر درتلاش برای یافتن پاسخ بدین پرسش است‌که اوضاع سیاسی- اجتماعی، زندگی، رفتار و ساختارهای فکری، چه مقدار برتولید متن ادبی هرکدام از شاعران مذکور تاثیرگذار بوده است؟ به نظر بوردیو مفهوم منش و تعامل آن با مفهوم میدان،سعی در ارائ? اصول مولّد رفتار انسانی دارد. همچنین او معتقد است که کنش‌(متن ادبی) محصول رابط? منش (طبع وخلق و خو) و میدان (جهان اجتماعی)‌است. میدان‌ها به کنشگران خود اشکال خاص منازعه را تحمیل می‌کنند و این امر درپشت‌کردن به سنت‌های دیرین نمایان می‌شود. مشخص کردن چگونگی سیر تحول شعر از ساختار و ریختی‌کلاسیک به قالب و‌کالبدی نو، یافتن میزان شباهت آغاز شعر فارسی و کُردی و تفاوتهای آن، از اهداف این ‌تحقیق است. کلیدواژه‌ها:

   عشق، به عنوان قوی ترین احساس در منظومه های عاشقانه جایگاه و نقشی اساسی دارد که منظوم? حسن و دل از این دسته است. محّمدبن یحیی(سیبک نیشابوری) حسن و دل را در قالب مثنوی و به صورت رمزی سروده و با شخصیّت دادن به عناصر عاشقانه و نشان دادن مراحل عشق از ابتدا تا انتها میان عاشق و معشوق، اشاره به ترک جسم و رها شدن از دنیا، رسیدن به جاودانگی و تعالی روح، یک شاهکار ادبی را به وجود آورده است.    حسن و دل، قهرمانان اصلی و سایر‌شخصیّت ها و عناصر، قهرمانان فرعی داستان اند.دل در طلب آب حیات و جاودانگی، در مسیر پر پیچ و خم عشق قدم می نهد ،عاشق حسن می شود و با پشت سر گذاشتن سختی ها، دشواری ها و تحمل رنج ،عتاب و فراق سرانجام، به وصال می رسد. جلوه‌ها و زیبایی‌های ظاهری و باطنی معشوق، شخصّیت‌هایی مانند‌حسن، دل، نظر، عشق و... و سایر عناصر فرعی، همگی عناصر عاشقانه ای هستند‌که در این منظومه‌گنجانده شده‌اند. نیشابوری این جلوه‌های ظاهری و باطنی معشوق را گاه، به هردو شکل و گاه، به یک صورت نشان داده است‌که در برخی، این جلوه‌ها بیشتر در معشوق زمینی و در برخی دیگر در معشوق آسمانی و گاهی در هردو آشکار می شود. حسن و دل فقط به جنبه‌های عرفانی و موضوعات مربوط به عشق اشاره نکرده است؛ بلکه، مسائلی مانند تخیّل‌، حماسه و اسطوره در‌آن به خوبی دیده می شود      کلیدواژه‌ها:

   طرح مساله: ساختار روایی، ساختار داستان است. داستان اصلی روایت سرگذشت آشنایی راوی با دختری به نام گندم است. مسئل? مهم داستان بحران هویت است   و او برای حل این بحران و خود آگاهی تلاش می‌کند. بررسی ساختار روایی سبب می‌شود تا گفته‌های او را بهتر بفهمیم و ناگفته‌های او را کشف کنیم. اهداف: از اهداف این پژوهش می‌توان به شناخت ساختار روایی رمان احتمالاً گم شده‌ام و آشنایی با شیو? داستان نویسی سارا سالار   و   بررسی نوآوری‌های این نویسنده در عرص? داستان نویسی اشاره کرد. روش شناسی پژوهش: روش تحقیق دراین مطالعه، روش توصیفی است و به شیوه تحلیل محتوا،   داده‌های پژوهش تحلیل و ارائه شده‌اند. مطالعه موردی این پژوهش رمان احتمالا‌ً گم شده‌ام است. یافته‌ها: عناصرداستانی مهم در این پژوهش عبارتند از: موضوع، پیرنگ، شخصیت، زاویه دید و...از یافته‌هایی که در این پژوهش به دست آمده، این است که، این رمان جز رمان‌های روان شناختی است‌‌ و نویسنده در ورای عناصر رمان خود، به ویژه عنصر شخصیت، حادثه، پیرنگ و زاویه دید   سعی در بیان پیچیدگی ذهنی راوی و بیان حالات او دارد و به گونه‌ای صریح به مسئله بحران هویت پرداخته است. نتیجه‌گیری: نتایج نشان می‌دهد‌که داستان نویسی سارا سالار دارای شیوه‌ای مدرن است. رمان دارای زبانی ساده و لحنی نا آرام است که ناشی از گسیختگی و بحران هویت راوی است. داستان از طریق تداعی معانی، شگرد جریان سیال ذهن و همچنین توجه ویژه به مسئله بحران هویت خلق شده است. از ویژگی‌های آن پیرنگ پیچیده و تودرتو،   بیان جزئیات و زمان پریشی است. روایت‌ها به ظاهر خطی هستند اما از پیچیدگی خاصی تشکیل شده‌اند. کلید‌واژه‌ها: ساختارروایی، احتمالا‌ً گم شده‌ام، پیرنگ، شخصیت پردازی، زاویه دید، حادثه پردازی.   

   هدف: هدف از انجام پژوهش حاضر یافتن ارتباط میان طنزهای سنایی و مولّفه‌های سبک گروتسک است. این کار به هدف ولاتری، یعنی نشان‌دادن شباهت‌های فرهنگی در میان اندیشه‌های اندیشمندان ملل گوناگون و اثبات وجود تنوّع در شعر و اندیش? ادیبان زبان فارسی انجام شده است. روش‌شناسی پژوهش: این پژوهش به روش تحلیل محتوا و بر مبنای مطالعات کتابخانه‌ای انجام شده است. سه رودیکرد کمّی، کیفی و تلفیقی در پژوهش وجود دارد. در این پژوهش تلاش، از روش کیفی استفاده و طیّ آن، محتوا از منظر کیفی توصیف و تحلیل شده‌است؛ برای رسیدن به این مقصود، ابتدا با مطالع? دقیق آثاری که دربار? گروتسک نوشته شده است، مبانی نظری گروتسک استخراج و دسته‌بندی شد. آن‌گاه با مطالع? متن‌های منتخب برای پژوهش، اشعاری که با مبانی پیش‌گفته قرابت داشت، گزینش شد. در مرحل? بعدی داده‌های گردآوری‌شده بر پای? اصول گروتسک تحلیل شد.. یافته‌ها: سنایی پس از تحوّلاتی که در دورهای از زندگی‌اش رخ داد، ضمن روی آوردن به عرفان و تصوّف، به مشکلات اجتماعی مردم پرداخت. او تازیان? انتقاد خویش را با زبانی گاه گزنده و تند و گاه هجوآمیز و مضحک و گاه آمیخته‌ای از هر دو، بر بدن ناساز طبقات گوناگون اجتماعی زمان خود فرود می‌آورد. با دقّت در اشعار سنایی می‌توان چنین دریافت که بدزبانی و رکاکت لفظ وی، نشان‌دهند? آن است که افزون بر رواج این امر در آن دوران، او برای آنکه بتواند مقاصد و نیّات درونی خود را بیان کند، آن را به شیوه طنز بیان کرده است. طنزپردازی‌های وی گاه آشکار و گاه پوشیده بود. نتیجه‌گیری: در آثار سنایی گروتسک در چارچوب مولّفه‌هایی به گون? ذیل قابل بخش‌بندی است: دست? اوّل: نابهنجاری؛ دست? دوم: ناهماهنگی و تضاد؛ دست? سوم: تمایز یا تناقض زبانی؛ دست? چهارم: آمیختگی عناصر حیوانی- انسانی و دست? پنجم: اغراق. مضامین طنز وی برای بیداری و آگاه‌کردن مخاطب بود. وی در اشعارش از انواع مولّفه‌های گروتسک (اغراق، ناهنجاری، تضاد) استفاده کرده است در شعر سنایی مولّف? وحشتزا مشاهده نشد. کلیدواژه‌ها:

چکیده هدف: ادبیات داستانی یکی از انواع ادبی هر ملتی محسوب می شود. این نوع ادبی عناصر خاص خود را دارد. لذا شخصیت پردازی از عناصر مهم داستانی محسوب می شود. در این پژوهش، هدف تحلیل و بررسی شخصیت های داستان و شخصیت پردازی نویسنده می باشد. روش شناسی پژوهش: در پژوهش حاضر، روش تحقیق توصیفی- تحلیلی است. در جمع آوری اطلاعات از منابع کتابخانه ای و مقالات دیجیتالی استفاده شده است. به این شکل که پس از توصیف رئوس مطالب پژوهش، به تحلیل و بررسی شخصیت ها و شخصیت پردازی نویسنده در دو رمان ذکر شده پرداخته شده است. یافته ها: با بررسی که در این پژوهش صورت گرفته است، شخصیت های اصلی در هر دو اثر اندک می باشند. شخصیت های فرعی گاهی به مانند شخصیت اصلی جلوه می کنند اما عمل اصلی داستان را شخصیت های اصلی انجام می دهند.شخصیت پردازی نویسنده نیز تلفیقی از دو روش مستقیم و غیر مستقیم است. نتیجه گیری: از پژوهش حاضر می توان نتیجه گرفت که شخصیت ها تحت تاثیر از محیط و اطرافیان خود هستند. این موضوع انکار ناپذیر است چرا کهانسان موجودی اجتماعی است. در تحلیل شخصیت پردازی، نویسنده هنرمندانه از توصیف مستقیم و غیر مستقیم مانند گفتگو، نام، محیط و ... استفاده کرده است و با تلفیقی از عناصر مختلف شخصیت پردازی بی نظیری را خلق رده است. کلید واژ ها: ادبیات داستانی، رمان، منصور یاقوتی، بن بست، دهقانان  

یکی از راه‌های ارتباطی میان­ انسان­ها ارتباط غیرکلامی و زبان بدن است. ارتباط غیرکلامی و زبان بدن در یک محیط ارتباطی دارای ارزش پیامی بالقوه­ای برای مخاطب و نویسنده است. زیرا تمام شخصیت­های یک داستان از طریق رفتارها و واکنش­هایی که دارند، معرفی می­شوند. استفاده از این نوع ابزار غیرکلامی از کارآمدترین محرک در ایجاد ارتباط بین انسان­ها شمرده می­شود. این نوع شیوه ارتباطی در انتقال افکار و احساسات تاثیر بسزایی دارد. اهمیت این نوع ابزار چنانست که برخی از پژوهشگران حوزه زبان و ادبیات فارسی آن را مهمترین ارتباط کلامی می­دانند. ادبیات داستانی با اینکه بیشتر بر اساس ارتباط کلامی شکل گرفته است، اما از ارتباط غیرکلامی نیز بهره می­گیرد. این ارتباط شامل تمامی حرکات بدنی، مشخصه­های ظاهری (اندازه و شکل بدن، نوع پوشش و...) خصوصیات صدا و نوع استفاده از فضا و مکان، مصنوعات و حالت چهره می­باشد. که همه این حالات و حرکات اغلب از طریق بدن و به صورت ناآگاهانه صورت می­گیرد. در این پژوهش که از نوع پژووهش‌های توصیفی- تحلیلی است و برپایه روش کتاب‌خانه‌ای و با ابزار فیش‌برداری، انجام شده، کوشیده شده است تا چگونگی کارکرد ارتباط غیرکلامی   و زبان بدن در حوزه ادبیات پایداری به­خصوص آثار دفاع مقدس با تکیه بر سه اثر ارزشمند چون «دا»، «پایی که جا ماند»، « نخل­های بی­سر» بررسی شود. «کتاب دا» خاطرات دوران جنگ سید زهرا حسینی است که از فداکاری مادران شهدا سخن رفته­است. «کتاب پایی که جا ماند» در واقع خاطرات دوران اسارت یکی از دلاوران جنگ تحمیلی به نام «سید ناصر حسینی» است. که روزهای سخت دوران اسارت از زبان این جانباز به تصویر کشیده شده­است. «کتاب نخل­های بی­سر» داستان مربوط به مقاومت مردم خرمشهر است که شخصیت اصلی داستان ناصر همراه دیگر دوستانش به دفاع از شهرشان پرداخته است. از اهداف نویسندگان ادبیات پایداری، جهت­دهی به افکار و اندیشه­هاست و آنها تمام تلاش خود را نموده­اند که فضای جنگ و آثار خفقان جامعه را با استفاده از شیوه­های مختلف بیانی برای برقراری ارتباط موثر و نافذ اندیشه­های پایداری یاری جویند. که این ارتباط علاوه­بر روشهای مبتنی بر کلام به نشانه­های غیرکلامی نیز مبتنی است. یافته­های پژوهش حاکی از ان است نویسندگان سه اثر توانسته­اند از طریق نشانه­های مختلف ارتباط غیرکلامی برای تقویت گفتمان خود از صحنه­های مبارزه، حالات و روحیات رزمندگان استفاده کرده­اند. توصیف وضعیت جسمانی و شرایط مکانی و موقعیت مناطق جنگی به صورت دقیق و همچنین ارتباط چهره­ای چون نگرانی­ها و ناراحتی و ... نسبت به دیگر مولفه­های ارتباط غیرکلامی تاثیر بیشتری دارند. کلید­واژه: ادبیات داستانی، دفاع مقدس،   ارتباط غیرکلامی و زبان بدن، دا، پایی که جا ماند، نخل‌های بی‌سر   

فرهنگ عامه زنده نگه داشتن باورهای مردمی پیشینیان/ فرهنگ عامه یکی از پایه‌های اصلی فرهنگ هر جامعه است. یکی از کهن‌ترین گونه‌های ادبیّات و هنر به عنوان پایدارترین جلوه‌گاه باورهای آدمی، آن، ادبیّات عامّه است. زبان ساده، لحن عامیانه، باورها و اعتقادات و لغات و اصطلاحات محلّی از بارزترین ویژگی‌های ادبیّات عامّه است. با مطالعه در این نوع ادبیّات، علاوه بر به دست‌آوردن اطّلاعاتی در زمینه جامعه‌شناسی تاریخی، می‌توان به بررسی گذشته و شناخت باورهای مردم و روش زندگی آنان پرداخت. فرهنگ عامه یا همان فولکلور به مجموعه‌ای از دانستنی‌ها، باورها و رفتارها اطلاق می‌شود که در بین توده مردم، بدون در نظر گرفتن فایده‌‌های علمی و منطقی آن، سینه به سینه و نسل به نسل به صورت تجربه‌های زندگی به ارث رسیده باشد. از ویژگی‌های بارز آثار محمدعلی جمال زاده می‌توان به شخصیت‌پردازی و نوع روایت داستان اشاره کرد. حتی شاید بهتر باشد به‌جای «شخصیت‌پردازی» از «تیپ‌سازی» در این داستان‌ها نام برد. چنان که در داستان‌هایش تیپ انسان‌های خسیس و ریاکار از موفق‌ترین‌ها هستند. به لحاظ شغلی نیز او تیپ کارمند را به‌خوبی در داستان‌هایش گنجانده است. از دیگر ویژگی‌های آثار محمدعلی جمال زاده می‌توان به طنز آن ها اشاره کرد. این طنز نه‌فقط برای خنداندن که برای توجه دادن به مواردی دیگر است. خواننده اگرچه با خواندن این بخش‌ها خنده‌اش می‌گیرد اما درعین‌حال دریچه‌های دیگری نیز به رویش گشوده می‌شود که ناشی از تفکر و توجهی است که در پس آن طنز رخ نموده‌اند. این ویژگی را می‌توان از جذابیت‌های آثار او دانست. واژگان کلیدی: فرهنگ عامه، ادبیات عامه،شخصیت پردازی، تیپ سازی، محمد علی جمال زاده   

ایرج پزشک­زاد از نامدارترین نویسندگان رمان طنز در ایران است؛ به‌ گونه‌ای که بسیاری از نویسندگان در این سبک از شیوه‌ی رمان‌نویسی او پیروی می­کنند. مهم­ترین اثر پزشک­زاد رمان معروف دایی جان ناپلئون است که ناصر تقوایی بر اساس آن فیلمی ساخته است. هدف این پژوهش بررسی شیوه‌ها و شگردهای شخصیت‌پردازی، تقسیم­بندی این شخصیت­ها از نظر میزان ابله‌نمایی بر مبنای رفتار و اطوار شخصیت­ها در رمان دایی جان ناپلئون است.   

   هدف: حکمت عملی، آن بایدها و نبایدهایی است که به اخلاق، تدبیر منزل و سیاست مدن برمی‌گردد و به پیوند انسان با جهان هستی وابسته است. توجه و اهمیت این موضوع، اختصاص به دوره‌ای ویژه از زندگی بشر نداشته است. نمونه این امر را می‌توان در سخنان حکیمانه پادشاهان و بزرگان ایرانی چون بزرگمهر در دوران قبل از اسلام و در آثار شاعران و نویسندگان پس از اسلام چون سنایی مشاهده کرد. هدف این پژوهش، بررسی نحوه بازتاب مضمون‌های حکمی استخراج شده از سخنان حکیمان دوره باستان در اشعار سنایی غزنوی است. روش‌شناسی پژوهش: این پژوهش، به روش توصیفی - تحلیلی و اسنادی بر پایه مطالعات کتابخانه‌ای انجام شده است که بر اساس آن برخی مضامین حکمی موجود در کتاب «حکمت‌های ایرانیان باستان در منابع عربی» استخراج شده است و پس از ابیاتی از سنایی که دارای آن مضامین بوده است را یادداشت کرده و چگونگی بازتاب آن‌ها را بررسی کرده‌ایم. یافته‌ها: بر اساس یافته‌های این پژوهش مشخص شد که سنایی توجه فراوانی به اخلاق و تهذیب و تزکیه آن داشته است تاحدی‌که حدود ?? درصد به مقوله حرص، ترک و رهایی آن و نتایج وابستگی به آن و ?? درصد موارد به شهوت و آثار زیان‌بار آن پرداخته است. در طرف مقابل او تاکید بسیاری بر فراگیری صبر، علم و دانش، تواضع و نیکوکاری دارد. بیشتر توجه سنایی به مضمون دنیا و دنیادوستی بوده است. او در ?? مورد یعنی در ?? درصد موارد به یادآوری فناپذیری دنیا و زودگذر بودن آن پرداخته است. در این پژوهش همچنین نوع نگاه سنایی به زن، همسر و تربیت فرزند در بخش تدبیر منزل بیانگر نگاه   مثبت و منفی سنایی به زن است. در بخش سیاست مدن هم عدالت پادشاه و ویژگی‌های یک پادشاه کاردان و مدبر را بیان می‌کند که طبق بررسی‌های به‌دست‌آمده، سنایی در ?? مورد عدالت پادشاه را گوشزد می‌کند و آبادانی مملکت را در گرو تحقق این فریضه می‌داند. او در ?? مورد هم مواردی چون مشورت، رازداری، امانت‌داری و مواردی ازاین‌دست را برای پادشاه لازم می‌داند. نتیجه‌گیری: در این پژوهش دریافتیم که انتساب سخنان حکیمانه سنایی به ایران باستان به دور از احتیاط است؛ زیرا بسیاری از آنان در فرهنگ اسلامی هم وجود دارد. حکیم سنایی علاوه بر این که یک ایرانی است، مسلمان است و از فرهنگ ایرانی به شدت متاثر است. اشعار سنایی، حاوی مضامین اخلاقی و تربیتی شامل فضایل و رذایل اخلاقی است. او همچنین در آثارش حکمت‌هایی درباره امور دینی و مذهبی مانند: توبه، شکرگزاری، ایمان، یاد معاد، امور اجتماعی مانند: جوانمردی، وقت‌شناسی، محبت به همسایه و امور مملکت‌داری مانند: دادورزی پادشاه، مشورت‌خواهی پادشاه و مضامینی ازاین‌دست قابل‌مشاهده است.   

این پایان­نامه به بررسی مقایسه­ای درون­مایه­های دو کتاب با موضوع جنگ از دو کشور می­پردازد که به صورت روزنوشت تنظیم شده­اند. کتاب «پانصد صندلی خالی»، روزنوشت­های زن جوانی است از روستای «الفوعه» سوریه که سه سال در محاصر? دشمن قرار داشته و کتاب «پشت دیوارهای شهر»، روزنوشت­های مرد جوانی از خرمشهر است که در دوران جنگ تحمیلی نوشته شده و سال­ها بعد به چاپ رسیده است. این پایان­نامه در ابتدا به تاثیر شگفت شرایط بحرانی و فضای خاص بر ذهن و زبان و قلم نویسندگانی می­پردازد که برای اولین بار با این نوع ادبی (روزنوشت) وارد دنیای ادبیات شده­اند، سپس به ویژگی­های روزنوشت به ­عنوان یک نوع ادبی و تفاوت­های آن با خاطره اشاره می­گردد. هدف اصلی از بررسی درون­مایه­های دو کتاب مذکور که هر دو در شرایط بحران   و در بحبوح? جنگ نوشته شده­اند، توجه به شباهت­ها و تفاوت­های قلم زنانه و مردانه از دو اقلیم مختلف است. هم­چنین شرایط فرهنگی متفاوت و شباهت و تفاوت در نوع نگاه یک زن از یک کشور و یک مرد از کشوری دیگر، جهت ثبت روزنوشت در شرایط بحرانی، از مهم­ترین مواردی است که در این پایان­نامه به آن پرداخته می­شود. ضمن اینکه به مقایس? موارد مهمی از درون­مایه از جمله (رحم و شفقت یا دلسوزی، امید و ایمان به خدا، تلاش و استقامت، عزت نفس، ترس و نگرانی، نا امیدی، غم و اندوه، طنزهای تلخ و آمال و آرزوها) بین دو کتاب می­پردازد. روش پژوهش در این پایان­نامه از نوع توصیفی– تحلیلی- اسنادی است و با توجه به روش پژوهش، کلی? اسناد، مدارک و منابع مرتبط با موضوع مورد بررسی قرار می­گیرد. در این خصوص، منابع و مراجع موجود و مرتبط با موضوع پایان­نامه در رابطه با هر دو کتاب مورد بررسی و تحلیل واقع می­شود.    واژگان‌کلیدی:ادبیات جنگ، روزنوشت، پشت دیوارهای شهر، پانصد صندلی خالی.        

هدف:مطالعاتسبک شناسانه،امروزه به عنوان یکی از روش های دقیق و کاربردی بررسی متون ادبی در دوره های مختلف محسوب می شود.سبک شناسی،با توجه خاص به مسئله بسامد،انواع ویژگی های مختلف در اثر یا آثار ادبی، می تواند در شناخت هرچه بهتر سبک شخصی و دوره ای آن آثار یاری رساند.علی اشرفی نوبتی معروف به پرتو کرمانشاهی و یدالله بهزاد کرمانشاهی از شاعران برجسته و توانمند معاصر در شهر کرمانشاه می باشند،ما در این نوشتار با این رویکرد به بررسی سبک شناسی اشعار این دو شاعر در سه سطح زبانی،ادبی و فکری پرداخته ایم.هدف اصلی این پژوهش،تبیین و بررسی ویژگی های اشعار این دو شاعر جهت تعیین سبک مورد نظر آنها می باشد.   

   در گوشه و کنار این مرز و بوم گسترده افرادی هستند که خدمات شایانی در حوزه ادبیات ملی یا بومی داشته اند اما آنچنان که بایسته و شایسته است شناخته و معرفی نشده اند. معرفی نویسندگان و ادیبان بومی یک جامعه ضمن آنکه یک نوع قدردانی از زحمات آنان است، می تواند بر غنای ادبیات و فرهنگ بومی آن جامعه نیز بیفزاید. علاوه بر این بررسی آثار آنان به منزله کاشت و افزودن گلی خوشبو به گلستان ادب آن جامعه است   به طوری که دانشجویان و علاقمندان در پژوهش های خود می توانند از آن بهره ببرند. هدف: دکتر علی اکبر نقی پور یکی از این چهره های ادبی کرمانشاه است که تا کنون آنچنان که باید و شاید شناخته نشده است. نگارنده در این رساله با استناد به منابع توصیفی سه هدف را دنبال نموده است: 1- معرفی و شرح حال این چهر? ادبی به عنوان یکی از نویسندگان و پژوهشگران استان کرمانشاه 2 – مرور و معرفی آثار   و بررسی اهمیت و جایگاه ادبی آثار به جا مانده از وی، شامل آثار چاپ شده و چاپ نشده که بالغ بر پانزده اثر در چهار زمین? ادبی، تاریخی، جامعه شناسی و پزشکی است، به خوانندگان و جامعه دانشگاهی 3 - بررسی   و تحلیل توصیفی کتاب "گل­های زاگرس" که به نام "ترانه­های کردی کلهری" نیز معروف است. روش پژوهش: از آنجا که دکتر علی اکبر نقی پور در سال 1392 درگذشته است، لذا روش تحقیق در این پایان نامه در بخش معرفی احوال ایشان به روش میدانی و مصاحبه با خانواده و نزدیکان ایشان و در بخش بررسی آثار وی به روش کتابخانه ای بوده است. یافته­ها: شعر سنتی کردی همانند ادبیات فولکلور فارسی دارای ظرایف و طرایف خاص خود است. که هنوز آنچنان که باید و شاید کاویده نشده است.   نتیجه­گیری: این پژوهش ابتدائاً به معرفی احوال و برجسته کردن آثار یکی از چهره های معاصر ادبیات کردی پرداخته که تاکنون زندگی و آثار وی در پرد? ابهام مانده بود. در وهل? دوم تحلیل توصیفی کتاب "گل­های زاگرس" در این پایان نامه نشان می­دهد که شعر سنتی کردی غنی است و از جهات مختلف مانند ویژگی­های زبانی، آرایه های ادبی، مضامین و وجوه فکری قابل تحلیل و بررسی است. پژوهش در این زمینه می­تواند به درک بهتر ادبیات فارسی و غنای آن کمک کند.    کلید واژه­ها: ادبیات بومی، دکتر علی اکبر نقی پور، گل­های زاگرس، ترانه­های کُردی کلهری در گوشه و کنار این مرز و بوم گسترده افرادی هستند که خدمات شایانی در حوزه ادبیات ملی یا بومی داشته اند اما آنچنان که بایسته و شایسته است شناخته و معرفی نشده اند. معرفی نویسندگان و ادیبان بومی یک جامعه ضمن آنکه یک نوع قدردانی از زحمات آنان است، می تواند بر غنای ادبیات و فرهنگ بومی آن جامعه نیز بیفزاید. علاوه بر این بررسی آثار آنان به منزله کاشت و افزودن گلی خوشبو به گلستان ادب آن جامعه است   به طوری که دانشجویان و علاقمندان در پژوهش های خود می توانند از آن بهره ببرند. هدف: دکتر علی اکبر نقی پور یکی از این چهره های ادبی کرمانشاه است که تا کنون آنچنان که باید و شاید شناخته نشده است. نگارنده در این رساله با استناد به منابع توصیفی سه هدف را دنبال نموده است: 1- معرفی و شرح حال این چهر? ادبی به عنوان یکی از نویسندگان و پژوهشگران استان کرمانشاه 2 – مرور و معرفی آثار   و بررسی اهمیت و جایگاه ادبی آثار به جا مانده از وی، شامل آثار چاپ شده و چاپ نشده که بالغ بر پانزده اثر در چهار زمین? ادبی، تاریخی، جامعه شناسی و پزشکی است، به خوانندگان و جامعه دانشگاهی 3 - بررسی   و تحلیل توصیفی کتاب "گل­های زاگرس" که به نام "ترانه­های کردی کلهری" نیز معروف است. روش پژوهش: از آنجا که دکتر علی اکبر نقی پور در سال 1392 درگذشته است، لذا روش تحقیق در این پایان نامه در بخش معرفی احوال ایشان به روش میدانی و مصاحبه با خانواده و نزدیکان ایشان و در بخش بررسی آثار وی به روش کتابخانه ای بوده است. یافته­ها: شعر سنتی کردی همانند ادبیات فولکلور فارسی دارای ظرایف و طرایف خاص خود است. که هنوز آنچنان که باید و شاید کاویده نشده است.   نتیجه­گیری: این پژوهش ابتدائاً به معرفی احوال و برجسته کردن آثار یکی از چهره های معاصر ادبیات کردی پرداخته که تاکنون زندگی و آثار وی در پرد? ابهام مانده بود.

شاهنامه اثر گرانسنگ فرزانه‌ی طوس، حکیم ابوالقاسم فردوسی، شاعر پرآوازه ایران‌زمین در قرن چهارم هجری است. شاهنامه یکی از مهم‌ترین آثار حماسی جهان است و به سه دوره‌ی اسطوره‌ای، پهلوانی و تاریخی تقسیم می‌شود. پژوهش ‌ما با عنوان بررسی رویکرد مقاومتی ایرانیان در برابر دشمنان خارجی در شاهنامه فردوسی که از دوره پادشاهی کیومرث و پیشدادیان شروع می‌شود و تا پایان دوره کیخسرو از پادشاهان کیانی ادامه دارد، در دوره اسطوره‌ای و پهلوانی قرارگرفته است. در این دوران ایرانیان با چند نوع جنگ خارجی با بیگانگان سروکار دارند 1- جنگ با دیوان که در دوران‌های پادشاهی کیومرث، هوشنگ و طهمورث و کیکاووس و کیخسرو اتفاق می‌افتد. 2- نبرد با موجودات افسانه‌ای و هفت‌خانی که بیشتر در دوران پادشاهی کیکاووس اتفاق می‌افتد. 3- نبرد با تورانیان که جزو بیشترین نبردها می‌باشد از دوران پادشاهی فریدون آغاز می‌شود. در این دوره ایرج ناجوانمردانه توسط برادرانش سلم و تور کشته می‌شود و فریدون به کین خواهی از مرگ ایرج، با فرماندهی منوچهر از نوادگان ایرج، با سلم و تور می‌جنگد و آنان را به قتل می‌رساند. پس از این دوران تورانیان در نبردهای خود نقش مهاجم را دارند و نقش ایرانیان دفاعی و کین خواهانه است تنها در دو نبرد در دوران پادشاهی کیکاووس، که پادشاهی خودکامه بود و به‌منظور توسعه قلمرو خود به مازندران و هاماوران حمله می‌کند، ایرانیان نقشی مهاجم را دارند. و دوران پادشاهی کیکاووس که سیاوش فرزند او ناجوانمردانه توسط افراسیاب کشته می‌شود، دوباره ایرانیان به کین خواهی از مرگ سیاوش با تورانیان می جنگند و این نبردهای خونین تا پایان دوران پادشاهی کیخسرو ادامه دارد .کیخسرو به کین خواهی از مرگ پدرش سیاوش در نبرد بزرگ با افراسیاب نیای خود می‌جنگد و موفق می‌شود که او را به قتل برساند و به نبردهای خونین بین ایرانیان و تورانیان پایان دهد.   واژگان کلیدی: شاهنامه، دشمنان خارجی، ایرانیان، مقاومت و پایداری      

عملی و کاربرد نظریه­های ادبی موجود در آنها مورد بررسی قرار گیرد  

از انحراف در ادبیات، شکوفایی و تکامل تدریجی آن است».   

   در سرمای سوگو، یکی از شهرهای آرام دانمارک، مردی شصت ساله خود را به آب و آتش می­زند تا به سرزمینش بازگردد. سرنوشت چنین بود که این مرد وحشت دهه­های گذشته خود را در کشوری دشوار تجربه کند، اما بازگشت مستلزم برکناری مردی است که سرنوشت همه ساکنان آن سرزمین را در دست دارد. همچنین کار دشواری است. او ارتشُبد نزار خزرجی، رئیس سابق ستاد ارتش عراق است. دلایل زیادی مرا واداشت تا او را در مجموعه «یادها» قرار دهم. او در سال 1955 همزمان با حکومت پادشاهی و سه سال قبل از انقلاب 14 ژوئیه وارد دانشکده نظامی شد. او زندگی را در ارتش و میان دهه‌های پرتلاطمی که تا به امروز خطرناک‌تر می‌شود به­سر برد. در رتبه­های نظامی ارتقا یافت و فرماندهی تیپ و لشکر را بر عهده گرفت و در زمان اوج جنگ عراق و ایران در سال 1987 به عنوان رئیس ستاد کلّ ارتش منصوب شد. و تعداد افراد تحت امر وی به یک میلیون نفر رسید. در دوران تصدی وی در ریاست ستاد، به دلیل پیشنهاد او در تغییر استراتژی، رویارویی جنگ متوقف شد. همچنین خزرجی در زمان حمله نیروهای گارد ریاست جمهوری به کویت که بدون اطلاع وی صورت گرفت؛ رئیس ستاد کلّ نیروهای مسلح بود و تمام ماجرا و چگونگی برکناری وی توسط صدام حسین را بازگو می­کند. چون در جلسه به او گفت: "ما جنگ را خواهیم باخت". پس از آن تاریخ به عنوان مشاور نظامی رئیس جمهور و عضو دفتر نظامی حزب منصوب شد.

   هدف: ادبیّات تطبیقی از یک سو، مطالع? ادبیّات در وراء محدود? کشوری خاص و از سویی دیگر، مطالع? ارتباطات بین ادبیّات و سایر حوزه‌های دانش بشری همچون هنرهای زیبا (مانند نقّاشی، مجسّمه‌سازی، معماری، موسیقی)، فلسفه، تاریخ، علوم‌اجتماعی (مانند سیاست، اقتصاد، جامعه‌شناسی)، علوم تجربی، مذهب و نظایر آن است. ما برای شناخت و شناساندن خود به دیگران، به ادبیّات تطبیقی نیازمندیم. پژوهش حاضر به منظور یافتن ویژگی‌های ادبی، داستانی و فکری کتاب نفس‌های خردلی و ناگازاکی و تحلیل مشابهات و اختلافات این کتاب انجام شده است. روش­شناسی پژوهش: روش ما در این پژوهش مبنی بر تحلیل ساختاری و محتوایی دو کتابِ نفس­های خردلی و ناگازاکی از دیدگاهِ عناصر داستانی، روش­های شکل­گیری و گسترش پیرنگ و شخصیت­های داستانی است. در ابتدا مقوله­های مطرح در ساختار داستان معرفی و در ادامه نمودهای هرکدام از عناصر داستانی در آثار مورد پژوهش، آورده شده است. تلاش شده است تا جایگاه و تاثیر هرکدام از موارد بررسی شده در دو کتاب با هم مقایسه و بسامد آن­ها نیز تا حدّ امکان نشان داده شود. یافته­ها: در مقوله­های مربوط به ساختار داستان و عناصر داستانی در یافتن ویژگی‌های ادبی، داستانی و فکری کتاب نفس‌های خردلی و ناگازاکی دریافتیم که دو کتاب مورد بررسی دارای ساختاری قابل پذیرش از لحاظ عناصر داستانی هستند. در هر دو اثر وجود راوی یا روایان متعدّد و انواع آن، باعث تغییر در زاوی? دید و لحن روایت شده است. در جایگاه­هایی که نویسنده با استفاده از روش­های مختلفِ شخصیت­سازی توانسته­ است حقیقت­مانندی را به خوبی برای خواننده و روایت­شنو ایجاد کند، پیرنگ داستان نیز به مراتب قوی­تر و پذیرفتنی­تر شده است. عنصر گفت و گو به عنوان یک معیار مشخص، تاثیر مستقیمی در گسترشِ داستان و پیرنگ آن­ها داشته است. آغاز، میانه و پایان به عنوان سه مقول? اصلی در ساختار داستان­ها در دو اثر نمود دارد؛ امّا در کتاب ناگازاکی به دلیل ساختارِ ویژ? آن؛ یعنی شکل یافتن آن از مجموعه چهارده روایت مختلف با یک موضوعِ یکسان، به شکل متفاوتی در میانِ ساختار کلّیِ روایت آورده شده است. تغییراتی که در شخصیت­ها و شناختی که آن­ها از آغاز تا پایان روایت بدان دست پیدا می­کنند در دو اثرِ مورد پژوهش دارای اهمّیّت است؛ زیرا حاوی پیام­هایی است که بصورت غیرمستقیم درک می­شوند امّا تاثیر مستقیمی بر خواننده و شنوند? روایت­ها دارند. نتیجه­گیری

   چکیده ادبیات مهاجرت شاخه ای از ادبیات معاصر و امروزی محسوب میشود که با مسائل مختلف اجتماعی، فرهنگی ، سیاسی و اقتصادی پیوند دارد و در واقع مساله ای به روز در جامعه را بازنمایی میکند بنابراین ، این گونه و شاخه از ادبیات   دارای محتوا خاص و مولفه های منحصر به فرد خود است و همین باعث تفاوت محتوایی و درون مایه ای آن با ادبیات وطن شده است، این مولفه ها عبارتند از : تفاوت های فرهنگی و زیانی ، نوستالژی ، بحران هویت ، تبعیض نژادی ، ترس و اضطراب و ... . آثار آفریده شده در حوزه ادبیات مهاجرت از تجربه های زیستی فرد مهاجر در دو کشور مبدا و مقصد بهره می گیرد بنابراین میتواند وقایعی را که در هر دو سرزمین بر فرد مهاجر گذشته است را به شکلی واقع گرایانه ترسیم کند.   بنابراین مخاطبان این گونه ادبی با فرهنگ های جدیدی نیز آشنا   این تعریفی کوتاه در باب کارکرد ادبیات مهاجرت بود که به طور کامل تر در متن پژوهش بدان پرداخته شده است.   اهداف اصلی که در محوریت این پایان نامه مورد توجه بودند و صورت پذیرفتند ، تحلیل و بررسی دو اثر یاد شده برای واکاوی مولفه های ادبیات مهاجرت و همچنین دریافت مفهوم، انگیزه و تاثیرات مهاجرت بر هویت، روحیه و زندگی فرد مهاجر است   و چون مهاجرت از پیامد های دنیای استعمار و پسا استعمار است گریزی نیز بدین نظریه پسا استعماری برای پی بردن به ارتباط آن با ادبیات مهاجرت داشته ایم. در مورد محتوای این پایان نامه نیز باید افزود که مسلماً تمامی محتوا بر اساس همان اهداف نگاشته شده است در طی این تحلیل و بررسی ها مولفه های مشابه و اصلی از متن هر دو اثر استخراج شدند و در طی آن تفاوت ها و شباهت های هر یک نیز به آگاهی رسانده شد . بخش ابتدایی فصل اصلی این پژوهش( فصل چهارم) نیز صرف موضوع استعمار ، نظریه ی آن و نیز انواع استعمار شد که از این نظر جنبه ی ارتباطی دو اثر با این نظریه مهم نیز مشخص شد. در طول بررسی تطبیقی دو رمان دریافت شد که علاوه بر تشابهات فراوان دارای تفاوت هایی نیز با یکدیگر هستند که این موارد علاوه بر اینکه در متن های تحلیلی به آگاهی رسید در قسمت نتیجه گیری نیز بدان توجه شده است. در پایان این بررسی ها و تحلیل ها دریافت شد که شیوه ی روایتی و طرح کلی داستانی که هر دو نویسنده برای خلق اثر خود بهکار برده اند دارای تشابه است ، هردوی این نویسندگان مطرح ، با اینکه برخواسته از دو ملیت متفاوت اند اما در مورد مهاجرت ، مسائل و چالش های آن طرز دیدگاه تقریباً یکسانی دارند ، آنان در هویت پردازی شخصیت اصلی در رمان های خود نیز به طور همسانی عمل کرده اند، علاوه بر تمامی این موارد اکثر مولفه های انتخاب شده برای پرورش دادن و نیز شاخ و برگ دادن هر دو رمان نیز خالی از مشابهت نبودند اما طبیعتاً در حجم محتوایی و در برخی از جزئیات دارای تفاوت هایی نیز بودند که در متن اصلی پژوهش به طور کامل و مفصلی به آن ها پرداخته شد. در نهایت در پایان این بررسی های تطبیقی

   چکیده انواع داستان و از جمله داستان­های عامیانه همگی گویای نیاز انسان به داستان و روایت است. محتوای این قصه‌ها، طرز فکر، روش زندگی و فرهنگ پیشینیان قوم کلهر ماهیدشت را نشان می‌دهد. جای افسوس است که آیندگان با فرهنگ پیشینیانشان آشنایی نداشته باشند. موضوع این پژوهش حفظ و بررسی اندکی از داستان­های عامیانه بومی ماهیدشت(کرمانشاه) انجام شده­است. هدف: من با دو هدف در صدد انتخاب این موضوع برآمدم؛ ابتدا اینکه دیدم داستان­هایی که از گذشتگان گوشم رسیده بود، بسیار آموزنده هستند، حیف که نانوشته باقی بماند و از میان برود. هدف دوم این داستان‌ها به گویش کوردی کلهری ضبط شده و علاوه بر حفظ اصالت روایت، ما را با فرهنگ و زندگی پیشینیان آشنا می کنند. روش: ابتدا داستان‌های کوردی قدیمی که در بین مردم ماهیدشت کرمانشاه نقل می‌شده و فکر می­کنم تا کنون در جایی چاپ نشده، با صدای راوی ضبط کردم. سپس آن‌ها را به زبان فارسی معیار بازنویسی کردم. در گذشته راویان این قصه­ها پدربزرگم، علیرضا امیدی چقابلکی بوده است. من این داستان‌ها را از پدرم آقای محمد امیدی، عمویم آقای باقر امیدی و عمه ام خانم فهیمه امیدی شنیده و جمع آوری و بازنویسی کرده­ام. پس از آن به بررسی ساختار عناصر روایی داستان‌ها پرداخته­ام. یافته‌ها: در مجموع   26 داستان گردآوری و ضبط شده­است: بخشی از فرهنگ‌ها، باور‌ها، طرز تفکر و ... مردمان آن زمان و آن منطقه در این داستان‌ها جای دارد   و حفظ شده­است. تعداد کمی از آن‌ها تخیلی و اغلب داستان‌های رئالیستی و واقع‌گرا بشمارمی­روند.   نتیجه‌گیری:   طبق بررسی‌ای که در این 26 قصه صورت گرفته، از لحاظ پیرنگ، 22 قصه پیرنگ بسته دارند؛ یعنی گره گشایی در قصه صورت گرفته و دارای نتیج? قطعی هستند. 4 قصه پیرنگ باز دارند و این قصه‌ها نتیج? قطعی ندارند. قصه‌های با پایان باز کمتر بوده است و اکثر قصه‌ها طبق واقعیت و برای سرگرمی و عبرت بوده است. به همین دلیل پیرنگ اکثر آن‌ها بسته است. از 26 قصه، 15 قصه دارای پیرنگ استوار است؛ یعنی حقیقی و طبق واقعیت است و 11 قصه پیرنگ سست دارد یعنی حقیقی نیست و طبق تخیل گفته شده است. از لحاظ شخصیت‌پردازی، در این 26 قصه به طور تقریبی 78 شخصیت اصلی و فرعی وجود دارد که از این 78 شخصیت، 70 شخصیت آن ایستا یعنی بدون تغییر بوده و شخصیتشان در پایان داستان همانگونه بوده که در ابتدا بوده است و 8 شخصیت آن پویا بوده و آن شخصیت‌ها در پایان قصه دچار تحولاتی مانند روحی، روانی، جسمی یا اعتقادی شده‌اند. از نظر زاوی? دید 17 قصه از 26 قصه دانای کل محدود است، یعنی این قصه‌ها بر روی یک شخصیت متمرکز هستند و از طرز تفکر شخصیت‌های دیگر باخبر نیستند. 9 قص? آن دیدگاه نمایشی یا عینی است که راوی در قصه هرچه که می‌بیند بیان می‌کند و درون شخصیت‌ها نفوذ نمی‌کند. از نظر حادثه پردازی، در این 26 قصه، 28 حادث? اصلی و 34 حادث? فرعی مشاهده شده است. ویژگی­های صحنه­پردازی و درونمایه های اخلاقی نیز در جدول بررسی شده‌اند.    کلیدواژه‌ها: گردآوری قص? عامیانه، بازنویسی قص? عامیانه، منطقه ماهیدشت (کرمانشاه)، عناصر روایی داستان.

   چکیده این پژوهش در پی شناخت عناصر خیالی روایت رمزی، تمثیلی حسن و دل است و سعی کرده در این داستان، شکل­های گوناگون عناصر روایی   فانتزی را بیابد. : در این روایت مکان رخداد‌ها، جسم و جان است و شخصیت‌های روایت، اعضای بدن هستند. هدف: این پژوهش بررسی عناصر داستانی مانند: پیرنگ، زاویه ی دید، صحنه‌پردازی، شخصیت‌پردازی، زمان و مکان و... است. در مجموع شناخت شکل داستان‌پردازی رمزی کهن، شناخت شخصیت‌پردازی رمزی، صحنه‌پردازی رمزی و حادثه‌پردازی رمزی در حسن و دل فتاحی نیشابوری است.   روش شناسی پژوهش: این پژوهش از نوع توصیف و تحلیل بر اساس تحلیل داده‌های متن است. یافته‌ها: یافته­های این پژوهش نشان ­می­دهند که؛ فتاحی نیشابوری با استفاده از عناصر روایی فانتزی و عناصر رمزی، داستانی خلق کرده که نمودی برای فهم مفاهیم پیچیده عرفانی است. بر اساس یافته‌های این پژوهش، در این اثر نویسنده به مفاهیم انتزاعی، همچون: حسن، دل، خیال، غمزه و... صورت عینی داده است و برای این مفاهیم، شخصیت‌های انسانی قائل شده و دنیای فانتزی به وجود آورده‌است.    نتیجه‌گیری: روایت در ظاهر عاشقانه اما در باطن عارفانه است و دنیای عاشقانه و عارفانه موازی با هم در حرکت هستند. این داستان از دیدگاه فانتزی‌ بررسی شده‌است و پراز اتفاقات فانتزی، شخصیت‌ها و مکان‌های فانتزی و عجیب و غریب‌است که در واقع در لای? معنای دوم آن داستان سلوک درونی سالک از دیدگاه صوفیانه فتاحی نیشابوری روایت شده‌است.    کلید واژه ها: روایت، فانتزی، عناصرداستان، حسن و دل، فتاحی نیشابوری    چکیده این پژوهش در پی شناخت عناصر خیالی روایت رمزی، تمثیلی حسن و دل است و سعی کرده در این داستان، شکل­های گوناگون عناصر روایی   فانتزی را بیابد. : در این روایت مکان رخداد‌ها، جسم و جان است و شخصیت‌های روایت، اعضای بدن هستند. هدف: این پژوهش بررسی عناصر داستانی مانند: پیرنگ، زاویه ی دید، صحنه‌پردازی، شخصیت‌پردازی، زمان و مکان و... است. در مجموع شناخت شکل داستان‌پردازی رمزی کهن، شناخت شخصیت‌پردازی رمزی، صحنه‌پردازی رمزی و حادثه‌پردازی رمزی در حسن و دل فتاحی نیشابوری است.   روش شناسی پژوهش: این پژوهش از نوع توصیف و تحلیل بر اساس تحلیل داده‌های متن است. یافته‌ها: یافته­های این پژوهش نشان ­می­دهند که؛ فتاحی نیشابوری با استفاده از عناصر روایی فانتزی و عناصر رمزی، داستانی خلق کرده که نمودی برای فهم مفاهیم پیچیده عرفانی است. بر اساس یافته‌های این پژوهش، در این اثر نویسنده به مفاهیم انتزاعی، همچون: حسن، دل، خیال، غمزه و... صورت عینی داده است و برای این مفاهیم، شخصیت‌های انسانی قائل شده و دنیای فانتزی به وجود آورده‌است.    نتیجه‌گیری: روایت در ظاهر عاشقانه اما در باطن عارفانه است و دنیای عاشقانه و عارفانه موازی با هم در حرکت هستند. این داستان از دیدگاه فانتزی‌ بررسی شده‌است و پراز اتفاقات فانتزی، شخصیت‌ها و مکان‌های فانتزی و عجیب و غریب‌است که در واقع در لای? معنای دوم آن داستان سلوک درونی سالک از دیدگاه صوفیانه فتاحی نیشابوری روایت شده‌است.    کلید واژه ها: روایت، فانتزی، عناصرداستان، حسن و دل، فتاحی نیشابوری

   طرح مساله: دانش روایت‌شناسی امکانی است برای پژوهشگران و نویسندگان در بررسی و شناخت عناصر روایی و انواع موضوعات مختلف روایت‌پردازی و درک بهتر آن‌ها. این دانش با بررسی عناصری چون (پیرنگ، شخصیت‌پردازی، فضاسازی، گفت‌وگو، راوی، زاوی? دید و...) و نیز به بررسی فنون و کشف ساختار روایت‌ها پرداخته و از این طریق در پی یافتن دستورزبان روایت است. اهداف: اصلی پژوهش حاضر، بررسی روایت‌پردازی در مثنوی شمع و پروانه اهلی شیرازی، از نظر عناصر روایی است. این منظوم? تمثیلی- عاشقانه به روایت عشق بین شمع و پروانه می‌پردازد که در جذبه و انجذاب عشق بین طالب و مطلوب در طریقت صوفیان است. نگارند? این پژوهش سعی دارد ساختار روایی آن را توصیف کند و رابطه عناصر مختلف داستانی را در ارتباط با یکدیگر و نیز با موضوع و محتوای آن مورد کاوش قرار دهد. روش‌شناسی پژوهش: روش پژوهش حاضر از نظر نوع تحقیق بنیادی است و از نظر رویکرد که به صورت قیاسی و توصیفی- تحلیلی انجام شده بر پای? مطالعات کتابخانه‌ای است. جامع? آماری در این پژوهش مثنوی شمع و پروان?   اهلی شیرازی است. به‌این‌گونه که بعد از استخراج داده‌ها و مطالع? کامل مثنوی شمع و پروانه، آن را مورد بررسی کامل قرار داده و در نهایت تحلیل‌ها را براساس یافته‌های استخراج‌شده انجام ­داده است.   یافته‌ها:   اهلی شیرازی موضوع و مضمون این داستان را که قبل از او به انواع شیوه‌ها در شعر و تخیل شاعران روایت شده است به‌گونه‌ای جدید خلق کرده است. برای مثال عطار نیشابوری در منطق الطیر خود در وادی فقر و فنا، حکایتی مشابه به نام مجمع پروانگان دارد. با این تفاوت که در آنجا سه پروانه در پی خبرگرفتن و دیدار شمع و نیز برای سنجش میزان عشقشان نسبت به شمع، بین خود مسابقه‌ای برگزار می‌کنند. دو تن از آن‌ها نماد مدعیان دروغین و لاف‌زنان عشق حقیقی هستند. اما پروان? سوم نماد یک سالک حقیقی است که با فنای خود در ذات حق باقی می‌گردد. اما شمع و پروان? اهلی شیرازی در ظاهری عاشقانه پرداخته شده ‌است و شمع شخصیت محوری داستان است و هم? کنش‌ها و گفت‌وگوهای داستان نیز حول محور او می‌چرخد و پروانه‌ای عاشق پیشه در پی رسیدن به اوست. اکثر روایت‌هایی که در داستان‌های سنتی با موضوع شمع و پروانه نگاشته شده‌اند دارای ظاهری متفاوت اما زمینه و چارچوب مشترک هستند. نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش درباره شیوه روایت‌پردازی اهلی شیرازی نشان می‌دهد که شیو? داستان‌سرایی اهلی به لحاظ برخی ویژگی‌ها مانند مطلق‌گرایی و ایستایی شخصیت‌ها و همسانی آنان در سخن گفتن، تقدیر‌گرایی و اعتقاد به تاثیر ستارگان و فلک در سرنوشت انسان‌ها، وجود سحر و جادو و خرق‌عادت در داستان، پیرنگ ضعیف، کلی‌گرایی و توجه نکردن به جزئیات عناصر در داستان به روش پیشینیان داستان را خلق کرده است. دوم اینکه خط سیر داستان از ابتدا تا انتهای آن یکی است و بین عناصر روایی انسجام برقرار است. کلیدواژه‌ها :   روایت پردازی، فانتزی، عناصر داستان، شمع و پروانه‌، اهلی شیرازی

ان من الاسباب التی استوجبت اختیار هذا الموضوع بالبحث والتحلیل المفصل هو بروز ظاهره الحنین الى الاوطان فی الشعر العربی على وجهه العموم وعلى مر العصور ،وکذلک فی الشعر العراقی بشکل خاص .   حیث لاحظنا وبشکل ملفت للنظر ان هذه الظاهره بارزه فی معظم اشعار الشیخ الوائلی ، وقد عالج الشیخ الوائلی هذه الظاهره بصوره موضوعیه تستحق الدراسه والتحلیل . ومن خلال الدراسه المستفیضه للموضوع وجدنا بان الشیخ الوائلی (رحمه الله) ، هو ادیب من طراز خاص تمکن وبجداره من ابراز العاطفه الانسانیه المتاصله فی النفس البشریه من خلال نظمه لاجمل واروع الاشعار التی تغنت بحب الوطن . کما تم التطرق فی هذه الرساله الى اهم الاسباب التی دفعت بالشاعر الى النظم فی هذا النوع من الشعر ، حیث وجدنا اسباباً عدیده منها سیاسیه واجتماعیه و ثقافیه . بالاضافه الى ما تم التطرق الیه اعلاه فان اهمیه هذه الدراسه تکمن فی ماستضیفه هذه الدراسه من اشیاء جدیده من خلال التطرق الى مواضیع تتعلق بعاطفه الانسان ومشاعره ، ومنها مشاعر الحنین بمختلف مجالاته مثل الحنین الى الوطن والحنین الى الاهل والاصدقاء والحنین الى المحبوب وکذلک الحنین الى الذکریات الماضیه . کل ذلک تم من خلال توصیف هذه المشاعر باستخدام بواعث هذا النوع من الحنین مثل : البرق ، والنسیم ، والحمام ، والدموع ، والنخیل وغیرها من الادوات الاخرى . وفی نهایه هذا البحث استنتجنا بان الشیخ الوائلی یمتلک حساً ادبیاً مرهفاً وذوقاً بلاغیاً رصیناً ، نراه واضحا من خلال نتاجه الادبی واشعاره ، کما اتصف آسلوب الوائلی فی معالجته لغرض حب الوطن والحنین الیه بالقوه والرصانه ، فقد استخدام الالفاظ المباشره للحب والحنین والغربه ، ومما زاد فی رصانه قصائده هو کثره استعماله للالفاظ الموحیه بالحب والحنین . کما تمیزت الصوره الشعریه التی جسدها الوائلی فی شعر الحب والحنین الى الوطن بالقوه ، حیث شملت الصوره البیانیه نواحی بلاغیه رائعه تمثلت بقوه فی التشبیه والاستعاره والکنایه . کما ابدع الشیخ الوائلی فی رسم الصوره الحسیه لمعاناته فی الغربه ، حیث ساعدت فی وصف عواطفه الجیاشه التی حملها فی صدره ، مما یوحى للسامع بما یشعر به الشاعر من الحب والحنین الصادق النابع من عواطف الشاعر الصادقه .   

   هدف: امروزه بررسی آثار ادبی بر اساس دیدگاه‌های مطرح شده در روان‌شناسی بیشتر مورد توجّه بوده و یکی از این مکتب‌های مهمّ، مکتب روان‌شناسی تحلیلی کارل گوستاو یونگ است. از نظر یونگ روان انسان به دو بخش خودآگاه و ناخودآگاه تقسیم می‌شود و ناخودآگاه شامل دو بخش فردی و جمعی است. یونگ محتویّات این ضمیر موروثی و مشترک در میان هم? آدم‌ها را آرکی تایپ یا کهن‌الگو می‌نامند. هدف از انجام این پژوهش، بازخوانی تصادفی صدغزل از غزل‌های سعدی با تکیه بر کهن‌الگوهای پر بسامد در غزلیّات که عبارتند از: آنیما و آنیموس، سایه، پرسونا و نقاب، خویشتن، عشق و نمادهای بیانگر این کهن‌الگوها صورت گرفته است. روش‌شناسی پژوهش: این پژوهش با رویکرد «توصیفی- تحلیلی» و بر پای? مطالع? کتابخانه‌ای انجام شده است. به این صورت که با تکیه بر نظریّ? یونگ که اساس آن بر کهن‌الگوهاست، به بررسی تعدادی از غزل‌های سعدی پرداخته‌ایم و سپس کهن‌الگوهای آن را استخراج و تحلیل کرده‌ و بسامد هریک را نشان داده‌ایم. یافته‌ها: یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که اشتراکات بسیاری میان کهن‌الگوهای یونگ و غزلیّات سعدی وجود دارد و شاعر با توجّه به دو قطبی بودن کهن‌الگوها به هردو بُعد آن پرداخته و ویژگی‌های مثبت و منفی آن را در پسِ تصاویر مختلف بیان نموده است. نتیجه‌گیری: از پژوهش حاضر می‌توان نتیجه گرفت که ژرف ساخت این کهن‌الگوها در غزلیّات سعدی در قالب نمادهای مختلف ظهور یافته و شاعر با بهره‌گیری ازاین کهن‌الگوها اوضاع مردم زمان? خود و جامعه را به تصویر کشیده است. از نظر سعدی، انسان با شناخت و برخوردی منطقی با جنبه‌های مثبت و منفی روان خود می‌تواند در مسیر کمال و تفرّد گام بردارد و در این راه کهن‌الگوی آنیما و عشق بیش از دیگر کهن‌الگوها در یکپارچه ساختن شخصیّت روانی تاثیرگذار است. هدف: امروزه بررسی آثار ادبی بر اساس دیدگاه‌های مطرح شده در روان‌شناسی بیشتر مورد توجّه بوده و یکی از این مکتب‌های مهمّ، مکتب روان‌شناسی تحلیلی کارل گوستاو یونگ است. از نظر یونگ روان انسان به دو بخش خودآگاه و ناخودآگاه تقسیم می‌شود و ناخودآگاه شامل دو بخش فردی و جمعی است. یونگ محتویّات این ضمیر موروثی و مشترک در میان هم? آدم‌ها را آرکی تایپ یا کهن‌الگو می‌نامند. هدف از انجام این پژوهش، بازخوانی تصادفی صدغزل از غزل‌های سعدی با تکیه بر کهن‌الگوهای پر بسامد در غزلیّات که عبارتند از: آنیما و آنیموس، سایه، پرسونا و نقاب، خویشتن، عشق و نمادهای بیانگر این کهن‌الگوها صورت گرفته است. روش‌شناسی پژوهش: این پژوهش با رویکرد «توصیفی- تحلیلی» و بر پای? مطالع? کتابخانه‌ای انجام شده است. به این صورت که با تکیه بر نظریّ? یونگ که اساس آن بر کهن‌الگوهاست، به بررسی تعدادی از غزل‌های سعدی پرداخته‌ایم و سپس کهن‌الگوهای آن را استخراج و تحلیل کرده‌ و بسامد هریک را نشان داده‌ایم. یافته‌ها: یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که اشتراکات بسیاری میان کهن‌الگوهای یونگ و غزلیّات سعدی وجود دارد و شاعر با توجّه به دو قطبی بودن کهن‌الگوها به هردو بُعد آن پرداخته و ویژگی‌های مثبت و منفی آن را در پسِ تصاویر مختلف بیان نموده است. نتیجه‌گیری: از پژوهش حاضر می‌توان نتیجه گرفت که ژرف ساخت این کهن‌الگوها در غزلیّات سعدی در قالب نمادهای مختلف ظهور یافته و شاعر با بهره‌گیری ازاین کهن‌الگوها اوضاع مردم زمان? خود و جامعه را به تصویر کشیده است. از نظر سعدی، انسان با شناخت و برخوردی منطقی با جنبه‌های مثبت و منفی روان خود می‌تواند در مسیر کمال و تفرّد گام بردارد و در این راه کهن‌الگوی آنیما و عشق بیش از دیگر کهن‌الگوها در یکپارچه ساختن شخصیّت روانی تاثیرگذار است.

ادبیات برخاسته از شرایط اجتماعی و تغییر و تحولاتی است که در بطن جامعه رخ می­دهد و مستقیماً بر سبک و آثار شاعران تاثیر می­گذارد بنابراین آثار شاعران می­تواند به­خوبی بازتاب­دهند? اقلیمی باشد که گوینده در آن پرورش یافته است. به عبارت دیگر ادب عامیانه هر ملتی، مجموعه­ای از دانش­ها و اعتقادات و رسم و رسومی است که فرد در برخورد با جامع? خویش فرا گرفته است و با عنوان شیو? معیشتی و زیستی همیشه همراه اوست. با بررسی فرهنگ عامه و گفتمان­های فرهنگی هر قوم و ملتی از طریق مطالعات میان­رشته­ای و تطبیقی می­توان به شناساندنِ هویت و ایجاد تعاملات فرهنگی بین اقوام با عقاید و باورهای مختلف پرداخت. در این میان ادبیات کردی نیز همچون سایر فولکلورهای اقوام دیگر   دربردارند? تمامی ابعاد زندگی و روحیات و حماسه­ها و عاشقان­های قوم کرد در گذر زمان است. پرتو کرمانشاهی (1310- 1400) از شاعران معاصر کرمانشاه و شاعری برخاسته از میان مردم است که در شرایط جامع? خود زیسته است و از کودکی با   با رنج­ها و مشقت­های مردم اقلیم خود آشنا شده. پرتو به­عنوان نمایند? سرزمین خود بازتاب دهند? بسیاری از مسائل اجتماعی محیط پیرامون خود است و در آثار خود به عناصر عامیانه­ای هچون اعتقاد به تقدیر و تاثیر افلاک و ستارگان بر سرنوشت، تعویذ و جادو و نیز آسیب­های اجتماعی همانند ریا و حسدورزی، سخن چینی و قحط وفا پرداخته است. بنابراین در این پژوهش نظر به اهمیت عناصر عامیانه و بازتاب آن در ادبیات کردی با بهره­گیری از تعاریف عناصر عامیانه و تقسیم­بندی­های انجام شده در این حوزه مجموعه آثار پرتو کرمانشاهی را که در مجموعه شعر «کوچه باغی­های» چاپ شده است، مورد بررسی قرار می­گیرد و عناصر عامیانه آن استخراج و تحلیل می­شود. این پژوهش به­شیوه توصیفی- تحلیلی صورت می­گیرد و داده­های آن براساس شیو? کتابخانه­ای جمع­آوری خواهد شد.    واژگان کلیدی: فرهنگ عامیانه، باورهای عامیانه، شعر پژوهی، پرتو کرمانشاهی.      

چکیده افسانه، قصه­ای است حاوی سرگذشت یا رویدادی خیالی از زندگی انسان­ها، حیوانات، پرندگان و یا موجوداتی هم­چون دیو، پری، غول و اژدها که با رمز و راز و گاهی مقاصد اخلاقی و آموزشی توام است؛افسانه، قصه­ای است که از زمان­های دور درباره شخصیت­های ملی- تاریخی و مردمی یا اولیای دین و عارفان و مقدسان، قهرمانان ملی یا وقایعی خاص به جا مانده باشد، که هر چند پایه­ی واقعی و تاریخی دارد، با نیروی تخیل شاخ و برگ­هایی بر آن افزدوه شده است. رضا خندان مهابادی  و علی‌اشرف درویشیان  دو نویسنده کتاب فرهنگ افسانه­های مردم ایران هستند؛ همه نوع باور عامیانه مانند باورهایی که از مذهب و دین و شرایط طبیعی و یا حتی باورهایی که از علم و تجربه نشات دارد در کتاب فرهنگ افسانه­های مردم ایران در متن و مضمون افسانه­های این کتاب دیده می­شود. هدف این پژوهش، استخراج باورهای عامیانه در کتاب مذکور است تا نمایان گردد براساس تقسیم­بندی معتبر باورهای عامیانه در کتاب باورهای عامیانه حسن ذوالفقاری و دیگر منابع مرتبط با روش مطالعه کتابخانه­ای و فیش­برداری چه تعداد باور عامیانه در این کتاب­ها وجود دارد. تقسیم­بندی معتبر باورهای عامیانه که شامل: زندگی معنوی- زندگی مادی- زندگی اجتماعی- مذهب عامیانه در جستجوی الوهیت می­باشد که زیرمجموعه زندگی معنوی دانش عوام- حکمت عامیانه و زندگی اسرارآمیز بوده که دانش عوام شامل موضوعات اعتقاد به اعدادی خاص، سنگ­های قیمتی، نجوم، باورهای عامیانه درباره حیوانات، موجودات افسانه‌ای و ماورایی و حکمت عامیانه شامل عشق و عاشقی، شکر و کفر، نوع دوستی، حسادت، خساست، طمع، عهد و پیمان، وطن دوستی، وسوسه، اعتقاد به درست بودن راه راست، آبرو، حق و دَین، شجاعت و ترس، ضرب­المثل، بخشش و انتقام، پند و اندرز، معصومیت کودکان، حسرت، رزق و روزی، تعبیر خواب، نفوس و شگون، دعا برای گشایش گره­ها، بخت و سرنوشت.و زندگی اسرارآمیز شامل: جشن­ها و مراسم هایی که موقع معین سال انجام می­شود و جادو است. زندگی مادی دارای موضواعتی مانند: خواب، ساختمان­های عمومی، خوراک است و زندگی اجتماعی موضوعاتی مانند: پراندن باز برای انتخاب فرد شایسته، سن قانونی، زن­ستیزی، رسم و رسومات مربوط به مرگ، آداب و رسم و رسومات عروسی، فرزندآوری و فرزندپروری، رسومات مسافرت و وجدان می­باشد. مذهب عامیانه موضوعاتی مانند: غضب، لعن و نفرین را شامل می­شود. و مذهب عامیانه در جستجوی الوهیت شامل موضوعات اعتقاد به جهان دیگر، حلال و حرام، گناه و ثواب، فاتحه، خدا و فرشتگان، پیامبران و امامان، نماز، نذر،روزه، کافر، معجزه، عبادات و اعتقادات مذهبی، کتاب­های آسمانی، زیارت و قسم و سوگند می­باشد؛ که در حد توان نگارنده همه اشاره­های مستقیم به موضوعات فوق را در افسانه­ها و قصه­های کتاب مذکور یافته و نگاشته است. نتایج به­دست آمده نمایانگر این مطلب است که اکثر باورهای عامیانه در کتاب­های مذکور وجود دارد؛ هرچند برخی از لحاظ کمیت تعداد بیشتری وجود دارد. بالاترین باور عامیانه مربوط به مولفه جادو است؛ چرا که همان­طور از نام آن پیداست، جادو برترین مولفه خرافات است. کلید واژگان: باورهای عامیانه، فولکلور، فرهنگ افسانه­های مردم ایران، رضا خندان، علی اشرف درویشیان   

   در سال‌های اخیر با تصویب سند تحول بنیادین و برنامه درسی ملّی که نقشه راه برای تولید محتوای کتب درسی است، شاهد تغییرات گسترده در محتوای کتب درسی هستیم. با توجه به اهمیت بهره‌‌برداری از میراث ادب فارسی در کتاب‌های درسی مدارس، پژوهش حاضر با هدف تحلیل محتوای بوستان سعدی بر اساس ساحت‌های تربیتی سند تحول بنیادین آموزش و پرورش و به روش کیفی از نوع تحلیلی- توصیفی صورت می‌گیرد. بدین منظور ابتدا به تحلیل مولفه‌های ساحت‌های تربیتی بر پایه اهداف مندرج در مبانی نظری تحول بنیادین در نظام تعلیم و تربیت رسمی و عمومی جمهوری اسلامی ایران شامل ساحت‌های شش‌گانه: ساحت تربیتی اعتقادی، اخلاقی و عبادی، ساحت تربیتی اجتماعی و سیاسی، ساحت تربیتی زیستی و بدنی، ساحت تربیتی زیبایی‌شناختی و هنری، ساحت تربیتی اقتصادی و حرفه‌ای و ساحت تربیتی علمی فناوری می‌پردازد و مولفه‌های هرکدام، استخراج و مورد اعتبار بخشی قرار می‌گیرد. سپس با استفاده از روش تحلیل محتوا، متن کامل بوستان سعدی بر اساس مولفه‌های هر یک از ساحت‌های شش‌گانه تربیتی مورد تحلیل کیفی قرار گرفته و مصادیق مرتبط با هر کدام از مولفه‌ها احصاء می‌گردد. با توجه به نتایج به دست آمده می‌توان نتیجه گرفت که ارتباط زیادی بین ساحت‌های تربیتی سند تحول بنیادین آموزش و پرورش و کتاب ارزشمند بوستان سعدی وجود دارد. چنانچه این مصادیق و آموزه‌ها در فرایند تعلیم و تربیت به کار‌گیری شوند و سند تحول بنیادین آموزش و پرورش به درستی عملیاتی شود، می‌توان انتظار تربیت فراگیرانی در راستای آموزه‌های ملی و اسلامی را داشت.      

   چکیده رئالیسم  جادویی به نوعی خاص و شیوه‌ای ویژه از رئالیسم گفته‌ می‌شود که در نیم? قرن بیستم به وجود آمد. در این شیوه از داستان‌نویسی، ضمن این‌که نویسنده به فرهنگ و باورهای عامّه و گاه خرافی توجّه می‌کند، آن‌ها را به‌عنوان امری واقعی و عادی به نمایش می‌گذارد. غلامحسین ساعدی یکی از نویسندگانی است که در ایران از  رئالیسم  جادویی  در داستان‌های خود سود جسته است. در اقلیم کُردستان عراق نیز بختیار علی در آثار خود به این نوع از نویسندگی توجّه کرده و از ظرفیت فرهنگی و باورهای عامیان? کُردانِ عراق برای نمایاندن رئالیسم جادویی بهره برده است. در این پژوهش که به روش توصیفی- تحلیلی انجام می‌گیرد، نگارنده می‌کوشد ضمن تعریف و تبیین رئالیسم جادویی و شاخصه‌های آن، نخست مولفه‌های رئالیسم جادویی را در داستان «عزداران بَیَل» از غلامحسین ساعدی و «جمشیدخان، عمویم» از بختیار علی، استخراج کند، سپس با رویکردی مقایسه‌ای روشن سازد که این نویسندگان به‌عنوان نمایندگانی از دو فرهنگ فارس و کُرد، چگونه از این مولفه‌ها در آثار خود استفاده کرده‌اند و تشابهات و تفاوت‌های رئالیسم جادویی در آثارشان چه بوده است.

هدف: جامعه‌شناسی ادبیّات شاخه‌ای نو از مطالعاتِ میان‌رشته‌ای است که در آن به بررسی پیوندِ جامعه با ادبیات می‌پردازند. ما در این پژوهش در پی دستیابی به این هدف هستیم که تاریخِ نانوشت? مردمِ کرمانشاه را از خِلالِ داستان‌های جعفر کازرونی در چند ده? گذشته بررسی کنیم و از این راه تصویری عینی از مسائل اجتماعی این شهر به دست دهیم. روش‌شناسی پژوهش: بررسی لایه‌های پنهان یا مغفول یک جامعه با کمکِ متون ادبی روشی است که امروزه در مطالعات جامعه‌شناختی جایگاه ویژه‌ای دارد. بر همین اساس، ما نیز در این پژوهش، نخست، آثار جعفر کازرونی را بررسی کردیم و از بین این آثار متنوع و فراوانِ او دو مجموع? «بوی نان» و «هوار» را برگزیدیم که بیشترین پیوند را با تود? مردم داشت و در واقع می‌توان آنها را روایتِ زندگی تود? مردم کرمانشاه در دهه‌های گذشته دانست. سپس با مطالعه و فیش‌برداری از این دو اثر ارجاعاتِ این دو مجموعه را به مسائل اجتماعی گردآوری کردیم و آنها را در دسته‌هایی چند قرار دادیم تا به جامعه‌شناسی از راهِ ادبیّات بپردازیم. یافته‌ها: آسیب‌های اجتماعی گوناگونی مانند کودکانِ کار، سرقت، بزهکاری نوجوانان، زنان بی‌سرپرست، ترک تحصیل در سنینِ پایین، بیکاری، کودکانِ تک‌والد، مهاجرت روستانشینانِ فقیر به شهر، حاشیه‌نشینی و زاغه‌نشینی از جمل? مهم‌ترین مسائلی هستند که در دو اثر مورد بررسی ما بازتاب یافته است و بررسی و تحلیل آنها درکی عمیق‌تر و عینی از مسائل اجتماعی کرمانشاه در دهه‌های گذشته به دست می‌دهد. نتیجه‌گیری: جعفر کازرونی نویسنده‌ای رئالیست است که از کنارِ مسائل اجتماعی بی‌اعتنا نگذشته است و آنها را در آثار خود بازتاب داده است. از همین‌روی، آثار این نویسنده به مثاب? آینه‌ای است که می‌توان تاریخ تود? مردم را در آن دید و با شناختِ کاستی‌های اجتماعی در پی درمانِ مسائلِ اجتماعی برآمد. همچنین بر اساسِ این پژوهش می‌توان فهمید در شهر کرمانشاه از بینِ مسائلِ مختلفِ اجتماعی آنچه بیش از دیگر امور به مردم این شهر آسیب زده است، فقر و مسائل مرتبط با آن است. کلیدواژه‌ها: جامعه‌شناسی، اجتماعیات، داستانِ فارسی، جعفر کازرونی، بوی نان، هوار.   

چکیده هدف: هدف این پژوهش شناخت رمان­های رضا جولایی و بررسی عناصر داستان در رمان‌های این داستان نویس و همچنین آشنایی با سبک خاص نویسندگی و اندیشه­ی رضا جولایی است و تاثیرآن بر نویسندگان نو پا. این مسئله می‌تواند باعث آشنایی و شناخت گسترده‌تر عناصر داستان و همچنین شناخت شیوه­های جولایی در به کارگیری عناصر داستان شود. روش‌شناسی پژوهش: روش این پژوهش توصیفی تحلیلی است با تکیه بر مطالعات کتابخانه­ای و مصاحبه با نویسنده که به بررسی و تحلیل عناصر داستان   در دو رمان سوء قصد به ذات همایونی و شکوفه­های عناب پرداخته می‌شود. یافته‌ها: رضا جولایی نویسنده­­ی رمان و داستان کوتاه معاصرکه نوشته­هایش پیش­زمینه­ای تاریخی دارد و در بیشتر به وقایع تاریخ معاصر پرداخته­است. او معتقد است؛ که ما همان انسان­های زمان قاجار هستیم و اتفاق­های آن زمان تاثیرش تاکنون باقی مانده است و از جاذبه­های داستان­هایش سبک خاص نوشتن اوست که او را از دیگر نویسندگان متمایز می­کند. ادبیات داستانی ایران با ظهور شخصیت‌هایی مانند هدایت و گلشیری، تکنیک‌های تازه‌ای را عرضه کرد؛ که رضا جولایی از این تکنیک­ها بهره برد؛ از این تکنیک­ها می­توان به خطی نبودن زمان، شخصیت­های پیچیده و ضدقهرمان، تعدد شخصیت­ها، تغییر جای راوی (مثلاً از دانای کل به من راوی) استفاده از کنایه و غیر­مستقیم­گویی اشاره کرد. عناصر داستان از مهم‌ترین اجزای تشکیل­دهنده­ی داستان هستند که شامل موضوع، پیرنگ، شخصیت، زاویه­دید، زمان، مکان، درون‌مایه و... می‌شود. نتیجه‌گیری: رمان در ایران علاقه­مندان بسیاری دارد و نویسندگان بسیاری پا به عرصه داستان‌نویسی گذاشتند و آثار قابل توجهی خلق کردند. آثار رضا جولایی از لحاظ موضوع و همچنین سبک و تکنیک ویژه­ای که به کار برده است با یکدیگر ارتباط دارند و همچنین می­توان گفت که آثارش به دلیل پس زمینه­ی تاریخی که دارند از شخصیت­ها و وقایع در کتاب دیگرش نیز استفاده شده است اما سبک خاص این نویسنده آثارش را از دیگر آثار متمایز می­کند. انتخاب مضمونی تاریخی از دوره­های قاجار و پهلوی از ویژگی­های عمومی داستان­های جولایی است. سوء قصد به ذات همایونی از آثار مهم این نویسنده است که در مطرح شدن نام او تاثیر مهمی داشت.   هر یک از نویسندگان در به کارگیری تکنیک­های نویسندگی سبک و روش خاصی دارند که مطالعه در مورد هر کدام می‌تواند به داستان‌نویسان کمک ویژه‌ای کند. کلیدواژه‌ها: رضا جولایی، شکوفه‌های عناب، سوء قصد به ذات همایونی، ادبیات داستانی، عناصر داستان  

عناصر دخیل و موثر در شیوایی و روانی شعر هر شاعر از جنبه‌های گوناگون شایان بررسی، ارزیابی و سنجش است. مثنوی لیلی و مجنون نظامی نیز در نوع خود از زوایای مختلفی شایسته تامل و ژرف‌نگری است تا جهات تاثیرگذار کلام او نمایان شود. یکی از این زوایا، بررسی کاربرد هنری فعل در مثنوی لیلی و مجنون است. اکنون این سوال مطرح است عناصر دخیل در زیبایی ساخت فعل‌های اشعار این مثنوی چیست و شاخص‌ترین آن کدام است و چه تاثیری در زیبایی، مفهوم و شیوایی متن آن دارد؟   دستاورد بررسی نمود هنری فعل در مثنوی لیلی و مجنون بیانگر آن است؛ بیش از یک فعل و گاه سه یا چهار فعل در برخی از ابیات مثنوی دیده می‌شود که بهره‌مندی از این فعل‌ها بیانگر هنرمندی شاعر در امر بلاغت و زیبایی‌آفرینی لفظی و معنوی است. همچنین کاربرد زوج‌ها و فعل‌های مجاور به صورت‌های قافیه، ردیف، تکرار صیغه‌های فعلی و واج‌آرایی در راستای ایجاد موسیقی کناری و درونی و   همچنین کاربرد بلاغی(استعاره، کنایه، ایهام، حس‌آمیزی) ترکیبات فعل از عناصر سبکی اشعار این شاعر است که پربسامدترین شگردهای بلاغی را می‌توان؛ بهره‌گیری از فعل در راستای موسیقی کناری و درونی نام برد.   

   چکیده ژرار ژنت یکی از نامدارترین روایت‎شناسان ساختارگرای فرانسوی است. او میان سه سطح داستان، گفتمان و روایتگری تمایز قائل شد و با طرح زمان، وجه و لحن به تعامل میان این سه سطح اشاره کرد. او این مقوله‎ها را برای بررسی و شناخت شگردهای روایی در متون روایی تشریح کرده‌است. فیروز زنوزی جلالی نویسند? توانای معاصر است. او در رمان قاعد? بازی که یک رمان روانکاوانه است؛ زشتی و پلشتی‌های انسان‎ها را به تصویر می‌کشد. این رمان موفّق به دریافت جوایز گوناگونی شده‌است. برای درک علّل موفّقیّت و چگونگی روایت این اثر به بررسی ساختاری آن با روش توصیفی_تحلیلی و تکیه بر نظریّ? ژرار ژنت پرداخته شده‌است.    در مقول? نظم یافته‏ها حاکی از آن است که درصد بالایی از متن دارای زمان‎پریشی از نوع گذشته‏نگر است. راوی با تداعی معانی خطّ زمان را می‏شکند و به بیان خطاهای خود در گذشته می‎پردازد. این گذشته‎نگری‎ها باعث ایجاد تعلیق و جذّابیّت اثر شده‌اند. تک‏گویی درونی و بیان ایدئولوژی‏های راوی شتاب منفی را ایجاد کرده‎اند؛ امّا با توجّه به این‎که هدف زنوزی جلالی پرداختن به داستان شخصیّت است، شتاب آن کاملاً بجا و طبیعی است. بیشترین میزان در انواع بسامد، به بسامد مکرّر اختصاص دارد. او با این‎کار باعث انتقال بهتر آشفته‏گویی، روان‎پریشی و عقده‏های راوی شده است و تاثیر آن اتّفاقات را بر روان راوی بازگو می‎کند. زنوزی جلالی با استفاده از تک‎گویی به عنوان گفتمان مستقیم آزاد فاصله را کم کرده است. با انتخاب کانونی‏سازی درونی به ذهن شخصیّت دسترسی دارد و همه‏چیز را از دریچ? چشم او می‏بیند. راوی در این رمان درون‎روایتی_هم‎روایتی است. راوی مفسّر و البتّه غیرقابل اعتماد است. محتوای این رمان روانکاوانه و فلسفی است. زنوزی جلالی برای انتقال بهتر این محتوا، ساختار بسیارسنجیده‏ای تنظیم کرده‎است. او با استفاده از زمان‌پریشی‏های متعدّد، بسامد مکرّر، سرعت منفی، تک‎گویی درونی، راوی غیرقابل اعتماد و کانونی‎سازی درونی باعث انتقال بهتر آشفتگی‎های روحی، دردها، دغدغه‎ها و ایدلولوژی‎های شخصیّت اصلی شده است. در این اثر نه تنها هیچ‏گونه ناهماهنگی در میان مقوله‎های نظریّ? ژنت وجود ندارد؛ بلکه این مقوله‎ها پیوستگی و تعامل موثری با یکدیگر دارند. تکنیک‌های به‎کارگرفته در روایت این اثر کاملاً مناسب و آگاهانه است و مطالع? ساختاری قاعد? بازی منجر به درک پیچیدگی‎های آن شده است. _______________________________________    واژه‌های کلیدی: رمان قاعد? بازی، ژرار ژنت، زمان، وجه، لحن.   

چکیده فارسی و کلیدواژه‌هاهدف :ضحاک از چهره‌های رمزین شاهنامه فردوسی است در بخشاسطوره شاهنامه ظهور پیدا می‌کند وخویش کاری‌های عجیب‌وغریبی دارد در این پژوهش برآنیم که شخصیت این شاه ایران‌زمین را با کمک از سایر داستان‌های شاهنامه آثار ادیبانبرجسته پس از فردوسی تا قرن هفتم موردبررسی قرار دهیم تا به فرامتن اثر و حقیقتداستان تا جایی که میسر است دست‌یابی داشته باشیم   روش‌شناسی پژوهش :نوع این پژوهش تحلیل محتوا است که ازنظررویکرد توصیفی است با شیوه بررسی اسنادی و کتابخانه‌ای صورت گرفته است جامعه آماری :شاهنامه به‌عنوان ماخذ اصلی و آثار پس‌ازآنتا قرن هفتم به‌عنوان مآخذ متمم مورداستفاده بوده است چون دسترسی به تمام آثار دراین بازه زمانی برای من امکان‌پذیر نبود و از طرفی همه آثار به این موضوع نپرداخته‌اندپس آثار برجسته را برای این امر برگزیدیم که از زمان معاصر شاعر آغاز می‌شود وتاقرن هفتم ادامه می‌یابد یافته‌ها:در این پژوهش دریافتیم که داستان ضحاک آغاز یکرویکرد در اسطوره ایرانی است که مبنای دینی زرتشتی دارد و ضرورت ثنویت را بیان می‌کندنمود این ماجرا معمولاً تا پایان شاهنامه به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم دیده می‌شوددر آثار پس از شاهنامه هم موردتوجه بزرگان ایرانی بوده است که در آثار خود به ضحاکو خویش کاری‌های وی بارها اشارت داشته‌اند اما بسامد ماران دوش ضحاک از سایرموضوعات برجسته‌تر است نتیجه‌گیری :نتیجه این پژوهش این است که اولاً ظهورضحاک یک حادثه صرف تاریخی نیست بلکه بیان حقیقتی تلخ در زیست بشری است که هیچ زمانو مکانی آن را مقید نمی‌کند ضحاک بازیگری تواناست که نقش ابلیس را در مقابل اهورامزدابازی می‌کند گزارش فردوسی روایت غلبه سرنوشت بر زندگی نوع بشر است او می‌خواهد در فرامتنبه ما بگوید که از وجود ضحاک ناگزیریم چون بلافاصله در سلم وتور بازتولید می‌شود ودر بسیاری از داستان‌های شاهنامه می‌توان نام ونشانی از آن یافت   دریافتیم که حکیم توس نمی‌خواهد فاجعه‌ای رابیان کند بلکه قصد دارد بهره‌ای از وجود جهان آفرینش را – بر اساس آموزه‌هایزرتشت – به نمایش بگذارد در آثار پس از شاهنامه نمود ضحاک با ماخذ شاهنامه موردتوجهبوده است اما ماران دوش ضحاک همچنان که ما در فرضیه خود به آن پرداخته‌ایم او رابه شهرت رسانده است نتیجه‌ای که ما از عنایت بزرگان برم بنای روش هرمنوتیک ونمادشناسی و نیز توجه به فرامتن داشته‌ایم این است که ماران دوش ضحاک چیزی جزدستان سیاه‌کار وی نمی‌تواند باشد کلیدواژه:شاهنامه ، ضحاک ، ماران ، دست‌ها   

     ایران کشوری مهّم و ارزشمند و زادگاه فردوسی ، که بارها نام آن در شاهنامه تکرار شده است، همواره با ملل دیگر مرتبط بوده است که این ارتباط به برخوردها و جنگ‌هایی بین این کشورها منجر شده است. همین موضوع باعث شده است که ملل انیرانی در شاهنامه که اعم از تورانیان، رومیان، تازیان، هندیان و چینیان و... هستند، نسبت به ایران و شخصیّت‌های مختلف ایرانی، دیدگاه‌های مختلفی داشته باشند. دیدگاه انیرانیان نسبت به ایران و ایرانی در شاهنامه، گاهی از روی ترس و مصلحت است و گاهی نیز اعتقاد و باور قلبی آنان است. به طور کلّی، ایران از نگاه انیرانیان سرزمینی است با شکوه و جلال و قدرت نظامی که هر کشوری تاب و توان مقابله با آن را ندارد و ناچار به اطاعت و تسلیم هستند. همچنین پهلوانان ایرانی اغلب در زور بازو و قدرتمندی شهره‌ هستند که رستم مظهر و نشانه‌ی پهلوانان ایرانی است. شاهان ایرانی از نگاه ملل انیرانی، شاهانی با فرّه ایزدی و شکوه و جلال در حکومت هستند که در این میان به برخی از شاهان نیز برمی‌خوریم که از دیدگاه انیرانیان   ویژگی‌های یک شاه را ندارند که کاووس یک نمونه از این شاهان است. شاهزادگان ایرانی نیز از نگاه انیرانیان نمونه‌ی انسانی فرازمینی است که همه‌ی ویژگی‌های یک شاه را دارا هستند و افزون بر آن از زور بازو هم برخوردارند که در شاهنامه نمونه‌ی بارز این شخصیّت اسفندیار است. در پژوهش حاضر، علاوه بر تعاریف مقدماتی از حماسه و آن‌چه با آن مرتبط است و ویژگی‌های اقوام انیرانی بر اساس شاهنامه،   دیدگاه‌های اقوام و ملل برجسته‌ی انیرانی درباره‌ی ایران و شخصیّت‌های ایرانی، به تفکیک در فصلی جداگانه بررسی شده است.

چکیدهجایگاه والای سعدی شاعر توانای قرن هفتم در فرهنگ و ادب ایران و جهان بر هیچ­کس پوشیده نیست. این شاعر برجسته در دو عرصه زبان فارسی و عربی استادی کم نظیر بوده­است. چیرگی و تسلّط وی بر ادب عربی صرف نظر از توقف و سکونت وی در بلاد اسلامی- عربی، نشان از داد و ستد ادبی و پیوندهای ریشه­دار زبان فارسی و عربی در روزگار شاعر دارد. از مهمترین مشخصّه­های زبانی سعدی در اشعارش به کارگیری ترکیبات فارسی در قالب عربی است و این بیانگر علاقه وافر شاعر به زبان مادری خویش است.مقایسه اشعار عربی و فارسی سعدی با هم ویافتن تشابهات مضمونی و تصویری(از منظر تشبیه و استعاره) یافته اساسی این پایان­نامه است. به عبارتی محورهای اصلی این پژوهش که در حوزه ادبیات تطبیقی (مکتب فرانسه) نگاشته شده­است، عبارتند از: الف: مقایسه اشعار عربی سعدی با اشعار فارسی وی از نظر مضامین مشترک و ذکر شواهد شعری. ب: مقایسه اشعار عربی با اشعار فارسی وی از نظر تصاویر مشترک(شامل تشبیه و استعاره) و ذکر شواهد شعری.واژگان کلیدی: اشعار عربی و فارسی سعدی، مضامین مشترک، تشبیه و استعاره  

چکیدهنقد بوم گرا یکی از مباحث مطالعات بینارشته ای در حوزه ادبیّات و محیط زیست است که به چگونگی بازتاب مسائلمحیط زیست در آثار ادبی می پردازد. از مباحث مهم در مبانی نقد بوم گرا، بازخوانی آثار ادبی اصلی با دیدگاهی بوم محوراست؛ که هدف آن، جهت بخشی به اندیشه انسان ها در راستای بهره برداری درست از منابع محیط زیست است. در اینپژوهش با مطالعه آثار برخی از شاعران معاصر، همچون نیما یوشیج، سهراب سپهری، مهدی اخوان ثالث و احمد شاملو،ضمن بررسی نگاه این شاعران به طبیعت، تاثیر و تقابل ادبیّات و محیط زیست، رویکرد شاعران نسبت به مباحث ومسائل زیست محیطی و همچنین روابط انسان با طبیعت بررسی شده است. درباره دست آورد این پژوهش باید گفت؛ شعرنیما سراسر، یگانگی با طبیعت است که می توان آن را حاصل نگاه دقیق و آمیختگی او با طبیعت دانست. در نظر نیما،انسان و طبیعت دو جزء جدایی ناپذیرند. در شعر نیما طبیعت با عناصر زیبای خود، همواره مایه آرامش، نشاط و شادمانیبشر بوده است. نیما، تعامل درست انسان و طبیعت را نتیجه داشتن روحیه همدردی می داند؛ به طوری که در اندیشه نیمانیز می توان گونه ای از همدردی با ارکان طبیعت را مشاهده کرد. در شعر سهراب نیز وجود انسان بسیار کمرنگ است؛ امّادر مقابل به محیط پیرامون توجّه ویژه ای دارد. او با بازگشت به طبیعت، به دنبال سادگی گذشته و مناظر بکر طبیعیاست، ارتباط سپهری با طبیعت ارتباطی بی واسطه است، سهراب با تامّل در هستی به مرحله جدیدی از آگاهی و تجربهدست یافته است؛ این آگاهی موجب شده تا در برابر طبیعت و مظاهر آن، فروتنی پیشه کند و همواره حامی حقوق محیطپیرامون باشد. اخوان در شعرش، وجود منابع طبیعی همچون کوه، رود و... را مایه رونق سرزمین می داند و طبیعت راحامی انسان توصیف می کند. شاملو نیز با وجود اصالت بخشی به انسان از عناصر طبیعت غافل نشده است؛ چراکه طبیعترا تامین کننده نیاز انسان می داند. شاملو، کودک انسان را عصاره ای از پیوند اساطیری عناصر طبیعت می داند. او در انتظارروزهایی روشن و سراسر مهربانی است؛ روزهایی که عشق و دوستی بر همه جای جهان حکم فرما شود تا جایی که سایرجانداران نیز از این عشق و مهربانی بهره مند شوند. به طور کلّی، شاعران می توانند با شیوه های بیانی مختلف، مشکلاتزیست محیطی را به تصویر بکشند و راهی برای بیرون رفت از بحران های زیست محیطی ارائه دهند.کلیدواژه ها: ادبیّات تطبیقی، مطالعات میان رشته ای، شعر معاصر فارسی، نقد بوم گرا ، محیط زیست

چکیدهیکی از مضامین و مفاهیم رایج و معمول در دیوان اشعار شاعران مضمونپردازی و تصویرسازی با عناصر و اسامیرایج فرهنگ اسلامی میباشد. اغلب شاعران فارسیگوی جهت حفظ و پاسداشت و انتقال بسیاری از ارزشهایفرهنگی کوشیدهاند تا از طریق بهرهگیریهای شاعرانه از عناصر فرهنگی فرهنگ و تمدن ایرانی اسلامی در این -زمینه گامی بردارند. خاقانی به عنوان یکی از شاعران برجسته در این زمینه به این مهم توجّه داشته است. خاقانی باآگاهی و شناخت درست از فرهنگ گذشته و شناخت عناصر اساطیری و دینی از عناصر فرهنگ ایرانی اسلامی -برای بیان اندیشههای فرهنگی، سیاسی و اجتماعی خود بهره گرفته است . خاقانی میراثدار فرهنگ غنی ایرانباستان است و یکی از شاخصههای شعرش تاثیرپذیری از فرهنگ اسلامی است. قصاید خاقانی سرشار از مضامین ومفاهیم ایرانی اسلامی است که بن مای? ساختن مضامین و تصاویر بدیع قرار گرفتهاند. به منظور - این تحقیقمجموعه قصاید خاقانی مورد بررسی قرار گرفته که حدود 8165 بیت دارد. تمامی عناصر فرهنگ ایرانی و سامی ازآن استخراج شد و نتایجی که به دست آمد نشان میدهد که خاقانی بیشترین بهرهگیری را از عناصر فرهنگ اسلامیداشته است . تقریبا 30 درصد از کل ابیات خاقانی به مضامین و مفاهیم عربی اسلامی اختصاص دارد و - 16 درصداز کل ابیاتش عناصر فرهنگ ایرانی را شامل میشود. مهمترین منبع الهام خاقانی قرآن کریم است که 12 درصدابیاتش را تشکیل میدهد. از میان عناصر ایرانی اسطوره ها از بیشترین بسامد برخوردار هستند .واژگان کلیدی: خاقانی، قصاید، فرهنگ ایرانی، فرهنگ سامی

ادبیّات، از دیرباز بیانگر اوضاع جامعه و مسائل اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، ... هر ملّتی بوده و تغییر و تحوّلات آن ملّت، همواره در آثار ادبی بازتاب داشته است؛ از این جهت برای آشنایی با وضعیّت هر جامعه در دوره­ای خاص، می‌توان به آثار ادبی مربوط به همان دوره مراجعه کرد. یکی از تحوّلات عظیم قرن حاضر ایران، جنگ تحمیلی با عراق بود که تاثیر فراوانی بر پیکره و بنیان جامعه، خصوصاً مناطق جنگ­زده گذاشت و حدود هشت سال کشور را به خود درگیر کرد؛ بنابراین یکی از گسترده­ترین موضوعاتی که در دوره­ی معاصر به آن پرداخته شده است، ادبیّات جنگ یا دفاع مقدّس است. از آنجایی که نسل جدید ارتباط چندانی با جنگ تحمیلی و پیامدهای آن ندارد و از طرفی، سیمای جامعه در ادبیّات داستانی و منثور ملموس­تر است، در پژوهش حاضر با استفاده از منابع کتابخانه­ای و مجازی و به روش تحلیلی- توصیفی، بر‌آن شدیم با بررسی سه رمان واقع­گرا از آثار مربوط به سال­های آغازین جنگ تحمیلی که هر‌کدام، با یک دیدگاه متفاوت نسبت به جنگ نوشته شده‌اند، سیمای جامعه­ی جنگ‌زده و پیامدهای آن را بررسی کنیم و به تصویر بکشیم. رمان «نخل­های بی­سر» در کنار ترسیم تبعات و جنبه­های منفی جنگ، سرشار از امید به پیروزی و روحیه­ی شهادت‌طلبی است و علاوه بر سیمای شهر جنگ­زده، جبهه را هم به تصویر کشیده است. «زمین سوخته»، رمانی با روایتی بی­طرف از جنگ است که البتّه جنبه­های منفی و یاس­آلود آن بر جنبه­های مثبتش می‌چربد و نویسنده بیشتر از جبهه، شهر و مردم عادی را مورد توجّه قرار داده است. رمان «ثریا در اغما» نیز جامعه­ی روشنفکری را نشان می‌دهد که در هیاهوی جنگ به خارج از کشور می­روند و از سوی دیگر سیمای جامعه­ی در حال نابودی را ترسیم کرده است؛ در‌واقع، دیدگاه منفی نویسنده کاملاً در توصیف­ها و صحنه‌پردازی­ها مشاهده می­شود و نگارنده با در کنار هم قرار دادن این سه رمان، سعی کرده است، نمایی از جنبه‌های مختلف جامعه‌ی جنگ‌زده را به مخاطب گزارش دهد، جنگی که هر‌چند بیش از دو دهه از پایان آن می‌گذرد، امّا پرداختن به آن می‌تواند ضمن هوشیار‌سازی، خود‌سازی و آمادگی لازم را برای رو‌در‌رویی با هر نیرنگ و تنشی به دنبال داشته باشد.  کلید‌واژه: ادبیّات دفاع مقدّس، سیمای جامعه، «نخل­های بی­سر»، «زمین سوخته»، «ثریا در اغما»  

 طزبلز