چغندرقند یکی از محصولات مهم زراعی صنعتی است که در جایگاه دومین منبع بزرگ تولید شکر در جهان قرار دارد. بیماری سفیدک پودری چغندرقند یکی از بیماری‌های مهم قارچی این محصول در سراسر دنیا است که در ایران نیز در در تمامی مناطق کشت چغندر قند وجود دارد. بهره‌گیری از ارقام مقاوم بهترین رویکرد مدیریتی برای مهار این بیماری محسوب می‌شود. از این رو، در این مطالعه، تعدادی از ارقام امیدبخش چغندرقند با هدف دست‌یابی به رقم مقاوم مورد ارزیابی قرار گرفتند. در این پژوهش، مواد گیاهی شامل 17 رقم به نام‌های اکباتان، پایا، آریا، شکوفا، مطهر،آرتا، دنا، سینا، آسیا، کیمیا، نیکا، تارا، هما، حسنا، پالما، مودکس و BTS 335 به همراه ژنوتیپ حساس 191، در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در شرایط مزرعه مورد ارزیابی قرار گرفتند. هر کرت آزمایشی شامل چهار ردیف کشت به طول دو متر و فاصله 50 سانتی‌متر بود. دو ردیف وسط کرت به ژنوتیپ مورد ارزیابی، اختصاص داده شد و در ردیف‌های کناری در تمامی کرت‎های آزمایشی شاهد حساس 191 به منظور توزیع یکنواخت آلودگی کاشته شد. مزرعه آزمایشی هر دو روز یک بار مورد بازدید قرار گرفته و پس از ظهور اولین علائم آلودگی، میزان آلودگی هر هفته یک‌بار مورد ارزیابی قرار گرفت. ارزیابی مقاومت، بر اساس سه شاخص رخداد و شدت بیماری در آخرین یادداشت برداری، سطح زیر منحنی پیشرفت بیماری و تعداد کنیدیوم تولید شده در واحد سطح صورت گرفت. در این ارزیابی رقم مودکس با اختلاف معنی‌دار نسبت به تمامی ژنوتیپ‌های ارزیابی شده،   در هر سه روش ارزیابی به عنوان رقم مقاوم شناخته شد. بنابراین، این رقم در صورت برخورداری از صفات زراعی و عملکرد مطلوب می‌تواند برای کشت توصیه شود یا به عنوان منبع مقاومت در برنامه‌های به‌نژادی مورد استفاده قرار گیرد.   

گوجه‌فرنگی(Solanum lycopersicum) یکی از محصولات کشاورزی مهم است که در سطوح گسترده در دنیا کشت می‌شود. یکی از عوامل اصلی کاهش عملکرد این گیاه، آلودگی به گل جالیز (Phelipanche aegyptiaca) است که با جذب مواد غذایی از گیاه میزبان، خسارت شدیدی ایجاد می‌کند. روش‌های مختلفی برای کنترل این علف‌هرز پیشنهاد شده‌اند، اما تاکنون هیچ‌یک به‌طور کامل موفق نبوده‌اند. در این پژوهش، تاثیر سویه‌های مختلف قارچTrichoderma spp. بر کاهش اثرات گل جالیز و برخی ویژگی‌های رشد گوجه‌فرنگی بررسی شد. آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار انجام گرفت. نتایج نشان داد که در شرایط بدون آلودگی، سویه T72 باعث افزایش رشد و عملکرد گوجه‌فرنگی شد و بهبود شاخص‌هایی مانند وزن تر و خشک گیاه و تعداد و وزن میوه را به دنبال داشت.در رابطه با گل جالیز، هیچ‌یک از سویه‌های Trichoderma تاثیر قابل توجهی در کاهش رشد و وزن این علف‌هرز نداشتند. در شرایط آلودگی به گل جالیز، عملکرد گوجه‌فرنگی صفر بود وهیچ میوه‌ای تشکیل نشد. اگرچه سویه T72 تاثیر مثبتی بر برخی صفات فنولوژیک مانند وزن تر و خشک گوجه‌فرنگی داشت، اما این تاثیر در حدی نبود که بتواند از کاهش عملکرد ناشی از گل جالیز جلوگیری کند یا باعث کاهش رشد علف‌هرز شود. این یافته‌ها نشان می‌دهند که اگرچه برخی سویه‌های Trichoderma، به‌ویژه T72، در شرایط بدون تنش می‌توانند به بهبود رشد و عملکرد گوجه‌فرنگی کمک کنند، اما در شرایط آلودگی شدید به گل جالیز، نه‌تنها قادر به حفظ عملکرد گیاه نبودند، بلکه تاثیر معناداری بر کاهش رشد این علف‌هرز نیز نداشتند. مطالعات تکمیلی برای بررسی مکانیسم‌های تاثیر این سویه‌ها در شرایط مختلف توصیه می‌شود. 

قارچ‌های کلاهک‌دار گروه بزرگی از قارچ‌های بازیدیومایکوتا را تشکیل می‌دهند که به آن­ها در اصطلاح انگلیسی Gilled mushroom می‌گویند. اصطلاح قارچ‌های آگاریک برای قارچ­های راسته Agaricales استفاده می­شود که بازیدیوکارپی چتری شکل و گوشتی دارند، و به طور معمول از کلاهک و پایه تشکیل شده اند. این گروه از قارچ­ها باعث تجزیه چوب­های پوسیده و بازگشت مواد مفید به خاک می­شوند، همچنین در از بین بردن درختان بیمار و ضعیف نقش دارند. گروهی از این قارچ­ها از نظر مواد مغذی و دارویی مهم هستند و برخی نیز می­توانند باعث ایجاد بیماری، کنترل بیولوژیک و یا ایجاد مسمویت شوند. در مطالعه­ای که طی سال­های 1399 تا 1401   به منظور شناسایی قارچ­های آگاریک شهرستان دالاهو، تعیین رویشگاه سمی و مهلک در منطقه،   بررسی وجود گونه­های مناسب برای کشت مصنوعی و   شناسایی گونه­های همزیست در ارتفاعات   و دشت­های اطراف شهرستان دالاهو   انجام گرفت، 104 نمونه   جمع­آوری شد. نمونه­ها براساس ویژگی­های ماکروسکوپی (شکل کلاهک،پایه، وجود یا عدم وجود فنجانک در قاعده پایه، وجود یا عدم وجود حلقه بر روی پایه، نحوه اتصال تیغه و پایه،   نقش اسپوری وغیره) و خصوصیات میکروسکوپی ( شکل و نوع ریسه، وجود یا عدم وجود قوس اتصال، شکل و اندازه بازیدیوسپور، شکل و اندازه بازیدیوم، شکل و اندازه سیستیدیوم و غیره) مورد بررسی قرار گرفتند. پس از بررسی این ویژگی­ها نمونه­ها توسط دستگاه دهیدراتور خشک شدند و پس از آن به منظور حذف آفات احتمالی به مدت دو   هفته   در فریزر، دمای 20- درجه سانتی­گراد نگهداری شدند. سپس نمونه­ها در کیسه­های پلاستیکی زیپ­دار قرار داده شدند و ضمن تخصیص کد هرباریومی برای هر نمونه، یک نمونه به هرباریوم قارچ­های ایران، موسسه تحقیقات گیاه­پزشکی کشور ارسال شد. با هدف تکمیل شناسایی مرفولوژیکی، نمونه­ها به صورت مولکولی مورد بررسی قرار گرفتند. در این بررسی از ناحیه ترانویسی شونده داخل ریبوزومی ITS که شامل ITS1، ژن کد کننده 5.8S،و ITS2 است، استفاده گردید. از کل 104 نمونه جمع­آوری شده 75 نمونه مورد بررسی قرار گرفتندو 29 نمونه به علت کافی نبودن تعداد نمونه حذف شدند. نمونه­های مورد بررسی در مجموع به 20 جنس و 26 گونه متعلق می­باشند. که در این میان پنج گونه شامل؛ Melanoleuca exscissa, Peziza varia, Suillellus luridus, Tubaria co  ersa, Tulosesus impatiens     برای اولین بار از کرمانشاه گزارش شدند. همچنین 5 گونه شامل؛ Coprinellus bipellis, Coprinopsis strossmayeri, Leucocalocybe mongolica, Meottomyces dissimulans, Mycena zephirus,   برای فلور قارچی ایران جدید هستند.   

   گوجه فرنگی یکی از صیفی‌جات مهم است که در سراسر دنیا در سطوح گسترده کشت می‌شود. در میان مواردی که تولید گوجه‌فرنگی را با مشکل مواجه می‌کند، علف هرز انگلی گل‌جالیز یکی از تهدید‌های اصلی است. اگرچه تا کنون راهکار‌های متفاوتی برای کنترل گل‌جالیز بکار برده شده، اما؛ هیچ‌یک به‌صورت کامل موفق به مهار آن نشده‌اند. آنچه امروزه برای کنترل علف‌های هرز ازجمله انگل گل‌جالیز مورد توجه است، استفاده از چندین روش مدیریتی در قالب کنترل تلفیقی است. در پژوهش پیش‌رو، سه نوع کود‌ دامی و چهار گونه از قارچ‌های اندومیکوریز در سه آزمایش و در قالب طرح کاملا تصادفی جهت کنترل گل‌جالیز بکار برده شد. در دو آزمایش اول نقش کود‌های دامی و گونه‌های میکوریز در مهار گل‌جالیز به‌صورت جداگانه مورد بررسی قرار گرفت. در آزمایش اول، گون? Funneliformis mosseae، به‌صورت معناداری در مقایسه با سایر تیمار‌ها، موفق به کاهش تعداد و وزن خشک گل‌جالیز شد. کود گاوی در میان انواع کود‌های دامی بکار برده شده در آزمایش دوم، اثر معناداری بر کاهش وزن خشک و تعداد گل‌جالیز گذاشت. در نهایت، نتایج حاصل از تلفیق کود گاوی در دو سطح متفاوت با F.mosseae در آزمایش سوم، بیانگر اثر مثبت ترکیب سطح پایین‌تر کود با میکوریز در ظهور شاخساره، تعداد و مقدار وزن خشک گل‌جالیز روی بوته‌های گوجه‌فرنگی بود.

   یکی از مهم­ترین چالش‌ها در علم قارچ­شناسی، تفکیک قارچ­های غیر خوراکی از قارچ­های خوراکی است. با توجه به بروز پرتکرار مسمومیت‌های قارچی تفکیک قارچ­های خوراکی از غیر خوراکی از اهمیت بالایی برخوردار است. از آنجایی که فرایند شناسایی قارچ‌های ماکروسکوپی فقط توسط افراد تخصص صورت می‌گیرد، پایه‌ریزی روشی جایگزین که امکان تفکیک قارچ‌های غیر خوراکی از خوراکی را توسط افراد عادی میسر سازد، بسیار راهگشا خواهد بود. روش هوش مصنوعی و بینی الکترونیکی یک روش غیر مخرب و در دسترس است که می‌تواند در این مسیر مورد استفاده قرار گیرد. در واقع هدف از انجام این پژوهش، ارزیابی یک سامانه غیر   مخرب مبتنی بر فناوری­ بینی الکترونیکی، برای تفکیک قارچ‌های خوراکی از قارچ‌های غیر خوراکی است که در صورت موفقیت می‌تواند به حفظ سلامت و درمان بیماری­ها و کاهش مسمویت حاصل از قارچ­های غیر خوراکی می­باشد. لذا در این پژوهش از یک سامانه بویایی برای تفکیک قارچ­های خوراکی و غیر خوراکی استفاده شد. برای تحلیل داده­های بدست آمده از سامانه بویایی از روش­های ANN، تحلیل مولفه­های اصلی PCA، تحلیل تفکیک خطی LDA، تحلیل تفکیک خطی درجه2   QDA و ماشین بردار پشتیبان SVM   استفاده شد. طبقه­بندی داده­های حاصــل از سیگنال­های به دست آمده از آرایه حسگری نشان داد که روش‌های LDA، QDA و ANN   عملکرد بسیار مناسبی در تفکیک قارچ­ها بر اســاس خوراکی و غیر خوراکی بودن آن­ها داشــته و دقت بالایی در طبقه­بندی به دست آمد. استفاده از روش QDA برای تفکیک و طبقه­بندی انواع مختلف قارچ‌های خوراکی و غیر خوراکی نسبت به روش LDA موثرتر و دقیق­تر بود.

گیاه سیب‎زمینی از نظر رتبه تولید سالانه، بعد از گیاهانی مثل گندم و برنج قرار دارد و به طور ویژه درکشورهای درحال توسعه یکی از منابع با ارزش تامین غذای بشر می‎باشد. بیماری‎های قارچی مختلفی در اندام‎های گیاه سیب‎زمینی ایجاد خسارت می­کنند که باعث کاهش عملکرد و کیفیت محصول سیب‎زمینی می‎شوند. برخی ازاین بیمارگرها می‎توانند موجب علائمی همچون شانکر و پوسیدگی شوند. یکی از این بیمارگرها قارچ Paramyrothecium می‎باشد. به منظور بررسی ویژگی‌های ریخت شناختی، فیزیولوژیکی و مولکولی جدایه‌های Paramyrothecium همراه با شانکر ساقه سیب‌زمینی، نمونه­برداری از بوته‎های دارای نشانه‌های لکه‌برگی، پوسیدگی ساقه و طوقه به‌صورت تصادفی از مزارع زیر کشت سیب‌زمینی در پردیس کشاورزی دانشگاه رازی انجام شد. از هر مزرعه 5 نمونه آلوده برداشت شد، پس از جداسازی قارچ Paramyrothecium و خالص‌سازی آن، واکنش 2? گونه از ? خانواده گیاهی نسبت به این قارچ مورد سنجش قرار گرفت. نتایج نشان داد بر اساس خصوصیات ریخت‌شناختی 20 جدایه خالص‌سازی شده، همگی متعلق به گونه P. roridum بودند. آنالیز تبارزایی با استفاده از ترکیب دو ژن ?-tubulin و ITS، دو جدایه Paramyrothecium roridum iran1 و P. roridum iran2 مورد بررسی در این پژوهش را با ضریب اطمینان 98 درصد در کنار جدایه‏های P. roridum CBS37250 و P. roridum CBS21295 و P. roridum ZB1 و P. roridum CBS35789 در یک گروه تک‌تبار (خاندان) قرار گرفتند. در   بررسی اصول کخ در گیاه سیب‎زمینی مایه‎زنی شده با جدایه ... در گلخانه، علائم لکه‎برگی و نکروز ساقه مشاهده شد. این علائم مشابه مواردی بود که در گیاه سیب‌زمینی داخل مزرعه مشاهده شده بود. در بررسی دامنه میزبانی، ، علائم روی تمام گیاهانی که به برگ و ساقه آنها مایه زنی شده بود به استثنای گندم و یولاف مشاهده شد. در بین گیاهانی که به برگ آن‌ها مایه‎زنی شده بود، علائم لکه برگی و نکروز برگی، در گونه‎های سیر (Allium sativum)، پیاز (Allium cepa)،کاهو (Lactuca sativa)، کاملینا (Camelina sativa)، کلزا (Brassica napus)، هندوانه (Citrullus lanatus)، ملون (Cucumis melo)، باقلا (Vicia faba)، گل آفتابگردان (Helianthus annuus)، فلفل دلمه‎ای (Capsicum annuum)، سیب‎زمینی Solanom tuberosum)) گوجه‌فرنگی (Lecopersiscom esculentum)، ریحان (Ocimum basilcum)، نخود ((Cicer arietinum، تنباکو (Nicotiana rustica)، توتون (Nicotiana tabacum ، ارقام K326، Burly 21 و Coker 347) و گونهNicotiana glutinosa مشاهده شد و تنها در گیاهان گندم (Triticum aestivum)و یولاف (Avena sativa) هیچ گونه علائمی   مشهود نبود. در بین گونه‎های دارای علائم، گیاهان پیاز، ملون، گوجه‌فرنگی، تنباکو علائم را با شدت بیشتر و سیر و هنداونه علائم را با شدت متوسط نشان دادند و در گیاهان کاهو، کاملینا، کلزا، ریحان، فلفل دلمه‌ای، سیب‎زمینی، Nicotiana tabacum (ارقام K326، Burly 21 و Coker 347) و توتون (Nicotiana glutinosa) علائم برگی ضعیفی مشاهده شد. در مایه‌زنی به ساقه، نکروز و شانکر طوقه و ساقه در گیاهان کاملینا ، کلزا ، هندوانه ، ملون ، باقلا ، گل آفتابگردان ، نخود ، فلفل دلمه‎ای ، سیب‎زمینی ، توتون، سیر ، پیاز ، کاهو ، گوجه‌فرنگی ، تنباکو (Nicotiana rustica)و Nicotiana tabacum (ارقام K326، Burly 21 و Coker 347)ملاحظه شد،ولی در گیاهان گندم (Triticum aestivum)و یولاف (Avena sativa)، علائم قابل رویئتی وجود نداشت. نتایج بیماری‌زایی نشان داد که گونه‌های گیاهی گندم و یولاف از خانواده Poaceae مقاوم (R)، گیاهان تنباکو با ارقام (K326، Burly 21، Coker 347)، Nicotiana glutinosa و فلفل قرمز از خانواده Solanaceae، ریحان از خانواده Lamiaceae، نخود از خانواده Fabaceae، هندوانه از خانواده Cucurbitaceae، کاملینا از خانواده Brassicaceae و کاهو از خانواده Asteraceae متحمل ((MR، گوجه‌فرنگی از خانواده Solanaceae، باقلا از خانواده Fabaceae، کلزا از خانواده Cruciferae، گل آفتابگردان از خانواده Asteraceae، سیر و پیاز از خانواده Alliaceae، نسبتاْ حساس (MS)، ملون از خانواده Cucurbitaceae و Nicotiana rustica

  بیماری‌های فوزاریومی نخود، شایع‌ترین بیماری این گیاه در ایران و جهان است. استان کرمانشاه ازنظر میزان تولید، سطح زیرکشت و عملکرد مقام اول را در کشور داراست.   خسارت عمده و عامل اصلی زردی فوزاریومی نخود در استان کرمانشاه F.redolens است. این قارچخاکزاد، با دامنه میزبانی وسیع، امکان مهار با روش‌های شیمیایی را مشکل کرده است. کنترل زیستی بیماری‌های گیاهی به عنوان جایگزینی ایمن برای کنترل مواد شیمیایی می‌باشد. همچنین استفاده از پروبیوتیک‌های گیاهی، روشی امید بخش درمهار بیماری و افزایش رشد گیاه محسوب می‌‌شود. در این پژوهش از 13 جدایه برای مهارپیتماس در شرایط گلخانه‌ای مورد بررسی قرارگرفت. صفات مورد ارزیابی شامل؛ تاثیر جدایه‌ها بر وزن‌تر و خشک ریشه و اندام هوایی و کنترل شدت بیماریی بود. بیماری فوزاریومی و تاثیرآن بر رشد گیاه نخود در دو بستر خاک وبیشترین وزن‌تر ریشه در بسترخاک، جدایه GBO3 با وزن 27/32 جدایه 29 با 1.29 گرم و جدای?19، با 29/1 گرم بیشترین تاثیر را در وزن خشک اندام گرم و بیشترین‌تر وزن اندام هوایی، مربوط به جدایه FOL با وزن 23/24 بود. در بستر پیتماس جدایه 19 با وزن 41/44 گرم بیشترین وزن‌تر ریشه هوایی را به خود اختصاص دادند. وزن خشک ریشه در بستر پیتماس در حضور بیمارگر، و جدایه INR7 با وزن 36/29 گرم بیشترین وزن‌تر اندام بستر، جدایه‌های 13،29، B124, VELZ, P2 با 75درصد درهوایی نسبت به سایر جدایه‌ها داشته‌اند. در بستر خاک وزن خشک ریشه مربوط به جدایه 21 با 41/. گرم و وزن خشک اندام هوایی جدایه 19 با 15/1 گرم بیشترین تاثیر را نسبت به سایر جدایه ها داشته‌اند. در مهار زیستی، جدایه‌های بومی 21 و 19 در هر دو شدند. بستر پیتماس و جدایه P2 با 5/37درصد و جدایه‌های‌ GBO3 ,INR7 و B124 با 35/31درصد در بستر خاک، باعث مهار بیماری شدند.واژگان کلیدی: بیماری‌های فوزاریومی نخود، پروبیوتیک‌های گیاهی، مهار زیستی، F.redolens

   371 نانومتر و در در حدود 75.19 نانومتر بود. با توجه به نتایج اسپکتوفتومتری این حامل‌ها توانستند ترکیبات فرار را تا 14 روز نگه‌دارند که در روزهایی   آغازین رهایش بیشتری داشته و بتدریج کاهش یافته و پس از 14 روز مقدار جذب روش اکستروژن امولسیونی   به 2/0 و خشک کن پاششی و پلیمریزاسیون رسوبی به 5/0 رسید و برای تایید محصور شدن ترکیبات فرار در حامل‌های بالا از FTIR   نیز استفاده شد که این نیز محصور شدن ترکیبات فرار را تایید کرد.  [B1]در زیر عکس اسکیل وجود دارد و بر اساس آن اندازه چندین ذره محاسبه و میانگین گرفته می شود.

بیماری مرگ گیاهچه لوبیا ناشی از Khun Rhizoctonia solani   یکی از بیماری­های مهم لوبیا در کشور بویژه در استان کرمانشاه است. ماهیت خاکزی، قدرت ساپروفیتی بالا و دامنه میزبانی وسیع این بیمارگر، امکان مهار آن توسط روش­های شیمیایی و به­نژادی را مشکل کرده است. از روش­های امید بخش برای مهار بیمارگرهای خاکزاد استفاده از روش­های زیستی و بویژه استفاده از باکتری­های پروبیوتیک گیاهی می­باشد. این باکتری­ها علاوه بر مهار بیماری به وسیله­ی تولید مواد بازدارنده یا القا سیستم دفاعی گیاهان،   قادرند با تولید مواد افزایش دهنده رشد گیاه همچون هورمون ها و فراهم کردن عناصر ضروری، رشد گیاه را نیز افزایش دهند. در این پژوهش، تاثیر 52 باکتری جدا شده از رایزوسفر خارجی، 26 باکتری جدا شده از ناحیه ریزوپلن لوبیا و 8 سویه­ی تجاری موجود در بازار به صورت تیمار بذر به منظور انتخاب موثرترین سویه در افزیش رشد گیاه لوبیا مورد بررسی قرار گرفت. در غربال اولیه 11 جدایه طی آزمون افزایش رشد انتخاب شدند. از جدایه­های غربال شده، چهار   جدایه بومی 40، 21،19 و 29 و سویه­ی تجاری Bacillus pumilus INR7 به ترتیب باعث مهار 52 ، 47، 70، 37 و 80 درصدی بیماری شدند. نهایتاً   تعداد چهار سویه که دارای بهترین نتایج در آزمون­های افزایش رشد و مهار زیستی بودند جهت شناسایی مولکولی انتخاب و ناحیه 16S آنها تکثیر و توالی­یابی شد. درخت فیلوژنتیکی برای جدایه­های باکتری ترسیم گردید و مشخص شد جدایه­های   40، 21،19، 29 به ترتیب بیشترین شباهت را به گونه­های Bacillus cereus، Pseudomonas geniculata، Bacillus simplex و Serratia marcescens دارند. در ادامه تاثیر تیمارهای مختلف در فرمولاسیون سویه B. pumilus INR7 مورد ارزیابی قرار گرفت. صفات مورد ارزیابی شامل کارایی فرمولاسیون در مهار بیمارگر، افزایش حداکثری تولید زی­توده، نسبت بالای اسپور به پیکره­های رویشی و در نهایت ماندگاری اسپور در طول 180 روز انبارداری بود. غلظت­های مختلف اوره و ملاس چغندرقند به عنوان منبع ازت و کربن مورد ارزیابی قرار گرفت و مشخص شد، بیشترین تولید زی­توده به ترتیب با کاربرد ملاس چغندرقند و اوره با غلظت 30 و 6 گرم در لیتر محیط M1 حاصل گردید. در ارزیابی برخی عناصر غذایی در تحریک اسپور مشخص شد، بیشترین فرم بقا با استفاده­یِ نمک­های معدنی ZnCl2 ,MgCl2 ,(NH4)2So4 ,FeCl3 ,CaCl2 و MnCl2 به ترتیب با غلظت­های 0776/0، 0081/0، 321/1، 190/0، 00013/0 و 00629/0 گرم در لیتر بدست آمد. به منظور افزایش ماندگاری سویه باکتری در محیط یخچال و انبار معمولی، ترکیبات نمک خوراکی، پلی­اتیلن گلیکول، پلی­وینیل پیرولیدون، صمغ عربی و گلیسیرین به ترتیب با غلظت­های2/0، 5، 20، 1/0 و 4 گرم بر لیتر موثرترین شناخته شدند. در نهایت، بیشترین جمعیت میکروبی بعد از گذشت 180 روز، در یخچال   CFU/ml 108×7 و انبار معمولی CFU/ml 107×9   با توانایی72درصدی مهار بیماری حاصل گردید. کلمات کلیدی: ریزوباکتر، مرگ گیاهچه، مهار زیستی، فرمولاسیون، Bacillus pumilus INR7  

  رنگدانه‌های کاروتنوئیدی به عنوان عامل رنگی و نیز آنتی‌کسیدان به‌طور گسترده در صنایع دارویی و غذایی استفاده می‌شوند، به‌طوری که تقاضای جهانی تولید این رنگدانه‌ها رو به افزایش است. باتوجه به مستندات علمی، استفاده از رنگدانه‌های سنتزی موجب بروز مشکلات سلامت در انسان می‌شود، از این‌رو تمایل به تولید رنگدانه‌های طبیعی رو به افزایش است. استخراج رنگدانه‌های طبیعی از بافت‌های گیاهی اغلب با صرف زمان و هزینه بالا صورت می‌گیرد، لذا در سال‌های اخیر استفاده از روش‌های میکروبیولوژی صنعتی در دستیابی به رنگیزه های کاروتنوئیدی گسترش یافته است. رنگدانه‌ها به عنوان محصولات درون سلولی در میکروارگانیسم‌ها تولید می‌شوند و بنابراین لازم است تا پس از عملیات تولید در فرمانتور، استخراج از سلول انجام شود. ازجمله روش‌های متداول برای این منظور، استفاده از حلال‌های آلی شیمیایی است که به دلیل سمیت و خطرآفرینی در سلامت مصرف کنندگان با محدودیت استفاده روبرو هستند. در مقابل، روش‌های مکانیکی- سایشی برای استخراج کاروتنوئیدهای میکروبی به علت دارا بودن مزایایی چون مقرون به‌صرفه بودن، عدم نیاز به حلال‌های سمی و بازده استخراج بالا مورد توجه هستند. در این پژوهش، از گویچه‌های شیشه‌ای با قطر mm5/0-45/0 برای استخراج رنگدانه‌های کاروتنوئیدی از گونه مخمری Rhodotorula toruloides با استفاده از حلال استون در یک مخزن همزن دار با دور بالا (حدود rpm 3000) استفاده شد. بهینه‌سازی فرآیند با روش سطح پاسخ در نرم‌افزار طراحی و تحلیل آزمایش‌های دیزاین اکسپرت انجام شد. سه پارامتر‌ مقدار گویچه‌های شیشه‌ای (g 25-5)، مقدار حلال (ml 21-9)، زمان عملیات (min 8-4) و دمای استخراج (?C 30-10) به عنوان فاکتورهای آزمایش تعیین گردید. نتایج تحلیل متغیرهای بررسی شده نشان داد که پارامتر میزان حلال (%6/41) و زمان عملیات (%6/31) بیشترین تاثیر را بر فرآیند استخراج رنگدانه کاروتنوئیدی از سلول مخمر داشت. شرایط بهینه عملیاتی با بازده استخراج رنگ mg g-164/75 از mg 50 سلول مخمر و با استفاده g 10 از گویچه‌های شیشه‌ای، ml 18 حلال، زمان min 8   و دمای ?C 15 حاصل شد. همچنین باتوجه به تاثیر پرتوهای نور بر فعالیت آنزیم‌های شرکت کننده در سنتز رنگدانه‌های کاروتنوئیدی در سلول مخمر، پرتودهی با طول موج نوری 660، 445، 800–400، 400 و nm 365 به هنگام کشت ناپیوسته مخمر در یک فرمانتور ستون حبابی در دمای ?C 30 بررسی شد. در این میان بالاترین تاثیر مربوط به پرتوهای با طول موج nm 365 بود که موجب افزایش بازده تولید به میزان5/5 برابر نسبت به کشت بدون پرتودهی شد.

رنگ‌دانه‌ها از اجزای مهم در جلب مشتریان در محصولات غذایی، دارویی و آرایشی هستند و از این‌رو تقاضای جهانی برای تولید آنها رو به افزایش است. بررسی‌های کیفی روی رنگدانه‌های تولیدی به روش شیمیایی، نشان از اثرات مضر این ترکیبات رنگی روی مصرف کنندگان آنها داشته است. کاروتنوئیدها از جمله مهم‌ترین دسته رنگدانه‌های طبیعی هستند که در گیاهان و میکروارگانیسم‌ها تولید می‌شوند. از آنجایی که استخراج رنگدانه‌های کاروتنوئیدی از منابع گیاهی با صرف زمان طولانی، بازده کم و هزینه‌های تولید بالا مواجه است، استفاده از روش میکروبیولوژی ضمن برطرف نمودن این مشکلات، امکان استفاده از پسماندهای صنعتی را به‌عنوان سوبسترا‌ی میکروارگانیسم در تولید فراهم می‌آورد. در این پژوهش، از عصاره خیسانده ذرت به­عنوان تنها منبع کربن در کشت سلول‌هایرودوترولا ترولویدس استفاده شد. نتایج کشت اولیه در ارلن‌مایر نشان داد که سلول‌های مخمر به خوبی توانایی رشد بر روی عصاره خیسانده ذرت را دارا هستند. به‌طوری‌که مدل‌سازی سینیتیک رشد با استفاده از معادله هالدین نشان‌گر ماکزیمم سرعت ویژه رشد (?max)،h-1056/0، ثابت نیمه اشباع سوبسترا (KS)، %54/1 و ثابت بازدارندگی (KI)%58/58 برای این سوبسترا بود. استخراج رنگدانه تولید شده در سلول‌ها مشخص نمود که اگرچه سلول‌های مخمر توانایی رشد در غلظت وسیعی از عصاره ذرت را دارد اما هنگامی‌که غلظت اولیه عصاره ذرت تنها %5 بود، بیشترین بازده تولید رنگ به‌میزان mg gcell-18/160 پس از h 72حاصل شد. ادامه مطالعه تولید رنگدانه دریک بیوفرمانتور ستون حبابی به انجام رسید. در ابتدا به­منظور تعیین اثر جمعیت اولیه در مقادیر 7/71، 2/231، 3/388 وmg L-10/451 بر عملکرد سلول، از آزمایش‌های کشت ناپیوسته استفاده شد و نتایج نشان داد که پس ازh12 از عملیات ناپیوسته با توده زیستی اولیه mg L-10/451، %89 از سوبسترا به مصرف خواهد رسید و سلول‌ها وارد فاز سکون خواهند شد باتوجه به اینکه رنگدانه‌های کاروتنوئیدی به‌عنوان محصول ثانویه تولید می‌شوند، اثر پارمترهای عملیاتی با در نظر گرفتن سه پارامتر مدت زمان خوراک دهی، دما و pHاولیه با استفاده از طراحی آزمایش‌ها به‌روش مرکب مرکزی در بیوفرمانتور ستون حبابی مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج نشان دادکه سرعت ویژه تولید رنگدانه در سلول به میزان %3/65 تحت تاثیر زمان خوراک‌دهی، %8/20 تحت تاثیر دما و %9/13 تحت تاثیر pHاولیه محیط کشت بود. با بهینه‌یابی آماری شرایط عملیاتی بیوفرمانتور ستون حبابی، بالاترین سرعت ویژه تولید رنگدانه‌ی کاروتنوئیدی به میزانmg g-1h-1475/8 تحت شرایط زیر به‌دست آمد:مدت زمان خوراک‌دهی h30، دما ?C 14 و pHاولیه برابر با 6.واژگان کلیدی: رنگ‌دانه‌های کاروتنوئیدی، رودوترولا ترولویدس، عصاره خیسانده ذرت، بیوفرمانتور ستون حبابی، روش سطح پاسخ، بهینه‌سازی شرایط عملیاتی  

چکیده گونه‌های مختلف جنس پیتیوم و فیتوفتورا عوامل اصلی پوسیدگیبذر،ریشه،طوقه،مرگگیاهچه قبل و بعد از سبز‌شدنوبوته‌میریصیفی‌جات هستند و به محصولات جالیزی خسارت زیادی وارد می کنند. بنابراین با توجه به سطحزیرکشت بالای گیاهان خانواده‌یکدوییاندراستانکرمانشاه،این مطالعه با هدف شناسایی اُاُمیست‌های غالب در مزارع کدوییان وبررسی روابط فیلوژنتیکی آن‌ها به ویژه جدایه‌هایی که از لحاظ ریخت‌شناختی حالت حد‌واسط دارند،به اجرا درآمد. در بازدیدهای مزرعه‌ای، ازاواخر اردیبهشت تا اوایلپاییز سال1393 با نمونه‌برداری از طوقه و ریشه‌ی گیاهان خانواده‌ی کدوییان (خیار، هندوانه، خربزه و کدو) مزارع جالیز در شهرستان‌های مختلف استان کرمانشاه، 347 جدایه‌ی اُاُمیستی جداسازی شد.شناسایی گونه‌ها بر اساس ویژگی‌های ریخت‌شناختی‌ اندام‌های جنسی و غیرجنسیو ریخت‌شناسی پرگنه روی محیط‌کشت‌های مختلف انجام شد. گونه‌های شناسایی شده بر اساس فاصله‌ی ترانویسی شده‌ی داخلی (آی‌تی‌اِس) دی‌اِن‌اِی ریبوزومی جدایه‌ها و ژن سیتوکروم اکسیداز دو(coxII)، توالی‌سنجی و با روش پیوست همسایه‌ها واکاوی فیلوژنتیکی شدند.حاصل مطالعات ریخت‌شناختی، ریخت‌سنجی و فیزیولوژیکی شناسایی9گونه‌ی پیتیوم شامل: Pythiumaphanidermatum، P. dissotocum، P. catenulatum، P. kashmirense، P. middletonii، P. nodosum، P. oligandrum، P. torulosum و P. ultimum، دو گونه فیتوپیتیوم به نام‌های Phytopythium mercuriale   وPp. litorale و سه گونه فیتوفتورا به نام‌های Phytophthora melonis،Ph. nicotianae و Ph. parasitica بود.گونه‌ی P. aphanidermatum گونه‌ی غالب در مزارع کدوییان مورد مطالعه بود و حدود 48 درصد جدایه‌های اُاُومیست به دست آمده به این گونه تعلق داشتند.گونه‌ی Pp. mercuriale برای نخستین بار از ایران گزارش شد و گونه‌‌های Pp. mercuriale، P. kashmirense، P. torulosum و P. nodosum برای اولین بار در جهان از کدوییان گزارش شدند. از بین 14 گونه‌ی شناسایی شده در این پژوهش همه‌ی گونه‌ها غیر از گونه‌ی P. oligandrum روی همه‌ی کدوییان مورد آزمون یا تعدادی از آنها دارای قدرت بیماری‌زایی بودند. گونه‌های P. aphanidermatum، P. ultimum، Pp. litorale، Ph. nicotianae و Ph. melonis روی همه‌ی روی کدوییان بررسی شده در این پژوهش شامل خیار، هندوانه، خربزه، کدو و طالبی بیماری‌زا بودند. کلمات کلیدی: پیتیوم، فایتوپیتیوم، فایتوفترا، جالیزچکیده گونه‌های مختلف جنس پیتیوم و فیتوفتورا عوامل اصلی پوسیدگیبذر،ریشه،طوقه،مرگگیاهچه قبل و بعد از سبز‌شدنوبوته‌میریصیفی‌جات هستند و به محصولات جالیزی خسارت زیادی وارد می کنند. بنابراین با توجه به سطحزیرکشت بالای گیاهان خانواده‌یکدوییاندراستانکرمانشاه،این مطالعه با هدف شناسایی اُاُمیست‌های غالب در مزارع کدوییان وبررسی روابط فیلوژنتیکی آن‌ها به ویژه جدایه‌هایی که از لحاظ ریخت‌شناختی حالت حد‌واسط دارند،به اجرا درآمد. در بازدیدهای مزرعه‌ای، ازاواخر اردیبهشت تا اوایلپاییز سال1393 با نمونه‌برداری از طوقه و ریشه‌ی گیاهان خانواده‌ی کدوییان (خیار، هندوانه، خربزه و کدو) مزارع جالیز در شهرستان‌های مختلف استان کرمانشاه، 347 جدایه‌ی اُاُمیستی جداسازی شد.شناسایی گونه‌ها بر اساس ویژگی‌های ریخت‌شناختی‌ اندام‌های جنسی و غیرجنسیو ریخت‌شناسی پرگنه روی محیط‌کشت‌های مختلف انجام شد. گونه‌های شناسایی شده بر اساس فاصله‌ی ترانویسی شده‌ی داخلی (آی‌تی‌اِس) دی‌اِن‌اِی ریبوزومی جدایه‌ها و ژن سیتوکروم اکسیداز دو(coxII)، توالی‌سنجی و با روش پیوست همسایه‌ها واکاوی فیلوژنتیکی شدند.حاصل مطالعات ریخت‌شناختی، ریخت‌سنجی و فیزیولوژیکی شناسایی9گونه‌ی پیتیوم شامل: Pythiumaphanidermatum، P. dissotocum، P. catenulatum، P. kashmirense، P. middletonii، P. nodosum، P. oligandrum، P. torulosum و P. ultimum، دو گونه فیتوپیتیوم به نام‌های Phytopythium mercuriale   وPp. litorale و سه گونه فیتوفتورا به نام‌های Phytophthora melonis،Ph. nicotianae و Ph. parasitica بود.گونه‌ی P. aphanidermatum گونه‌ی غالب در مزارع کدوییان مورد مطالعه بود و حدود 48 درصد جدایه‌های اُاُومیست به دست آمده به این گونه تعلق داشتند.گونه‌ی Pp. mercuriale

ریزوباکترهای مستقر در رایزوسفر، علاوه بر افزایش رشد از طریق تنظیم سطح هومون­های گیاهی و تولید متابولیت­های ثانویه؛ باعث مهار بیماری­ها به وسیله­ی تولید مواد بازدارنده، القا و حساس کردن سیستم دفاعی گیاهان می­شوند. یکی از جنبه­های این پژوهش، بررسی تاثیر 107ریزوباکتر جدا شده از رایزوسفر خارجی، 68 ریزوباکتر جدا شده از ناحیه ریزوپلن گوجه­فرنگی و 12سویه­های تجاری موجود در بازار و کاریرد این ریزوباکترها در تیمارهای بذر، خاک و کائولن به منظور گزینش موثرترین جدایه و تیمار در افزیش رشد گیاه گوجه­فرنگی بود که 14 جدایه طی غربال­های اولیه و ثانویه در آزمون افزایش رشد انتخاب شدند و مشخص شد که تیمار کائولن موثرتر از تیمار بذر و خاک است. بین تیمارهای بذر و خاک، تفاوت معنی­داری وجود نداشت. از دیگر جنبه­های این پژوهش، بررسی بروز فنوتیپی مکانیسم­های مهار زیستی و استفاده از سیستم تقسیم ریشه به منظور امکان القایی مقاومت در گیاه گوجه­فرنگی توسط ریزوباکترها علیه بیمارگر Pythium aphanidermatum بود که طی این بررسی مشخص شد؛ پنچ ریزوباکتر­ که شامل، سه جدایه­ی بومی E18-E8-B124 و دو سویه­ی تجاری Bacillus pumilus INR7، Bacillus sp به ترتیب باعث مهار 65 ، 75، 65، 75 و 50 درصدی بیماری شده و از این مجموعه تنها دو جدایه­ی بومی E8-B124 و یک سویه تجاری INR7 در سیستم تقسیم ریشه به ترتیب باعث القای مقاومت در گیاه و مهار 65، 75 و 75 درصدی بیماری شدند. پس از بررسی­ها و آزمون­های انجام گرفته تعداد پنج جدایه که دارای نتایج مناسب، در آزمون­های افزایش رشد و مهار زیستی بودند جهت شناسایی مولکولی انتخاب و با تکثیر ناحیه 16S با استفاده از واکنش زنجیره­ای پلی­مراز، تعیین توالی سنجی صورت گرفت. به منظور صحت شناسایی و   روابط خویشاوندی بین گونه­ها، درخت فیلوژنتیکی برای سویه­های باکتری ترسیم گردید و مشخص شد   E10-E11-E18-E8-B124 به ترتیب بیشترین شباهت را به سویه­های Achromobacter sp، Bacillus cereus، Bacillus licheniformis، Burkholderia sp و Achromobacter   1. دارا می­باشند. در مجموع سویه های بومی قادر بودند همانند سویه­های تجاری رشد گیاه را افزایش دهند و به صورت موثری بیماری را مهار کنند.کلمات کلیدی: القای مقاومت، تقسیم ریشه، ریزوباکتر، مرگ گیاهچه، مهار زیستی

قارچ­های آگاریک، گروه بزرگی از قارچ­های بازیدیومیست هستند که در طبیعت با مفهوم وسیعی تحت عنوان قارچ­های کلاهک دارشناخته می­شوند.   شناسایی و طبقه‌بندی این گونه‌ها از مهمترین بخش‌های آرایه‌بندی و مطالعات زیستی است و دریچه‌های اطلاعاتی مفیدی را پیرامون موجودات زنده از قبیل نقشه اکولوژیکی، فیزیولوژیکی، بیوشیمیایی و سود و زیان اجتماعی آن می‌گشاید. دانش ما از فیلوژنی قارچ‌ها به واسطه واکنش زنجیره‌ای پلیمراز به سرعت در حال افزایش است بطوریکه پیشرفت‌های اخیر در زیست‌شناسی مولکولی و توسعه فناوری‌هایی مثل توالی یابی ژنی و ژنومی، کشف و شناسایی گونه‌های جدید در گروه‌های مختلف موجودات زنده به ویژه قارچ‌ها روند افزایشی به خود گرفته است. با توجه به ناکارآمدی روش مبتنی برریخت‌شناسی برای شناسایی گونه‌های قارچی، استفاده از تکنیک‌های جدید مبتنی بر داده‌های دی. ان. ای. جایگاه خاصی را در شناسایی سریع و دقیق گونه‌های قارچی پیدا کرده است. بنابراین در راستای مطالعه قارچ­های ماکروسکوپی استان کرمانشاه، نمونه­های ماکروسکوپی از مناطق مختلف جمع آوری شد. پس از بررسی های ریخت شناختی، دی.­ان­.ای. نمونه­ها با استفاده از کیت خالص سازی دی.­ان.­ای. ژنومی استخراج شده، نواحی توالی­های جدا کننده­ی نسخه برداری شده داخلی 1 و 2 و ژن 8/5 اس دی.­ان.­ای. ریبوزومی با استفاده از آغازگرهای عمومی ITS1 و ITS4 فزون سازی گردید. قطعات تقریبا 600 جفت بازی به دست آمده از واکنش زنجیره ای پلیمراز، خالص سازی، توالی سنجی و ویرایش شده، در بانک ژن وارد گردید. با استفاده از ابزار جستجوی   BLAST توالی­های آی­تی­اس دی.­ان­.ای. ریبوزومی به دست آمده با سایر آرایه­های معتبر مستخرج از بانک ژن مقایسه گردید.   در نهایت 14 گونه از جمله:   Lepiota cristata (KT833859)، Lactarius glaucescens (KT833866)، Hebeloma alpinum (KT833861)، Hypholoma fasciculare (KT833860)، Pholiota gummosa (KT833858)، Psilocybe cyanescens (KT833857)، Psilocybe atrobrunnea (KT833864)، Stropharia aeruginosa (KT833865 )، Entoloma serrulatum (KT833862)، Coprinopsis atramentaria(KT833863)، Agrocybe praecox   (KT833856) و   Cyclocybe cylindracea (KT833863) با استفاده از خصوصیات مورفولوژیکی و مولکولی و دو گونه   Boletus erythropus و   Irpex lacteus با استفاده از خصوصیات مورفولوژیکی شناسایی شدند.   دو گونه Hebeloma alpinum و Cyclocybe cylindracea   برای فلور قارچی ایران جدید و برای اولین بار گزارش می شوند ضمن اینکه به جز گونه   Psilocybe atrobrunnea، بقیه گونه ها برای اولین بار از استان کرمانشاه گزارش می­شود. در آنالیز فیلوژنتیکی نیز جدایه­های ما با دیگر جدایه­های معتبر از کشورهای دیگر به طور صحیح گروه بندی شدند.   نمونه­های سند در بخش گیاهپزشکی دانشکده کشاورزی دانشگاه رازی نگه داری شدند. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که استان کرمانشاه دارای تنوع گونه ای زیادی از نظر قارچ­های کلاهدار است و تحقیقات بیشتری در خصوص شناسایی کلی این قارچ ها باید صورت بگیرد.