نگاه جنسیّتی به دو جنس زن و مرد در جوامع بشری و به تبع در جوامع عربی ریشه­ای کهن دارد. در عرصه ادبیات و آثار ادبی نویسندگان زیادی در دنیای عرب از منظر «جامعه شناسی جنسیّت» قلم فرسایی نموده­اند. رمان «خبز علی طاوله الخال میلاد»؛ «نانی روی میز دایی میلاد»، اولین رمان محمد النعاس و برگزیده بوکر عربی در سال ???? است. این اثر نیز از جمله آثار ادبی جهان عرب می­باشد که علاوه بر پردازش مضمون روایی- داستانی خود، در زمین? جامعه شناسی جنسیّت مضامین در خور توجهی را در بر دارد. نویسنده در این رمان توانسته معیارهای جنسیّتی مورد پذیرش و بالعکس نکوهید? جامعه خود را به تصویر بکشد. شخصیّت­های اصلی و فرعی داستان تصویرگران ایدئوژی­های جنسیّتی حاکم بر جامعه لیبی می­باشند. ارائ? تصویری از قواعد و هنجارهای جنسیّتی مطرح در جامعه، پردازش مولفه­های سرمای? جنسی، بررسی تاثیر تقابل سنت و مدرنیته بر رویکرد جنسیّتی و پردازش پدید? مرد سالاری در جامعه لیبی محورهای اصلی پژوهش پیش رو تشکیل داده و نگاه جنسیّت زده جامعه نسبت به دو جنس زن و مرد را مورد کنکاش قرار داه است.         کلید واژگان جامعه شناسی جنسیّت، محمد النعاس، خبز علی طاوله الخال میلاد، جامعه لیبی.

   چکیده هدف: پژوهش حاضر بر آن است تا با تمرکز بر خودزندگی‌نامه‌های سیمون دوبووار، آنی ارنو و شیوا علی‌نقیان، نقش مادری و زنانگی را همچون دو محور بنیادین در بازنمایی «خویشتن زنانه» مورد واکاوی قرار دهد. در این راستا، یکی از اهداف اصلی بررسی این مسئله است که چگونه تجرب? مادری در قالب رابطه‌ای جسمانی، عاطفی و در عین حال برساختی اجتماعی در شکل‌گیری هویت زنان نقش‌آفرینی می‌کند و نویسندگان چگونه از طریق روایت‌های شخصی، این تجربه را بازاندیشی کرده‌اند. از دیگر اهداف تحقیق، بررسی ظرفیت نظری متون مورد مطالعه در نسبت با مفهوم «ادبیات مادری» است؛ پرسشی که در سال‌های اخیر در حوز? مطالعات زنان و نقد ادبی مطرح شده و می‌تواند امکان شناسای گون? ادبی مستقل را فراهم کند که در آن تجرب? مادری نه امری حاشیه‌ای، بلکه منبعی الهام‌بخش برای آفرینش ادبی و بازنمایی فرهنگی در نظر گرفته می‌شود. روش شناسی پژوهش: این پژوهش از نوع بنیادی است و با اتکا به رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای آثار نویسندگان مورد بحث را مورد بررسی قرار داده است. یافته‌های پژوهش: در این پایان‌نامه، با خوانش تطبیقی خودزندگی‌نامه‌‌نویسی سیمون دوبووار، آنی ارنو و شیوا علی‌نقیان، «مادری» و «زنانگی» به‌مثاب? دو محور سازند? هویت زنانه کاویده شده است. برآیندِ این کاوش، مجموعه‌ای از یافته‌های منسجم است که هم صورت‌بندی نظریِ «ادبیات مادری» را پیش می‌برد و هم نشان می‌دهد تجربه‌های بدنی، عاطفی و فرهنگیِ مادری چگونه به بازتعریفِ «خویشتن زنانه» می‌انجامد. پژوهش با اتکا به روایت‌های سه‌گانه، نشان می‌دهد مادری در نوشتار زنان کانونی برای فهم هویت، بدن، زبان و جامعه است. گفتمانی که از دلِ روایت‌های شخصی/جمعی سر برمی‌آورد، قواعد خودزندگی‌نامه‌نویسی (اتوبیوگرافی) کلاسیک را درمی‌نوردد و امکان زبان‌مند کردن تجربه‌های اغلب ناگفته را فراهم می‌کند. نتیجه آنکه «ادبیات مادری» در این پژوهش به‌صورت یک میدانِ زایا و بینافرهنگی صورت‌بندی می‌شود که می‌تواند به‌تدریج به گون? ادبی (ژانر) شناخته‌شده بدل شود. نتیجه‌گیری: این پژوهش نشان داد که خودزندگی‌نامه‌نویسی زنان، به ویژه وقتی که محور آن تجرب? مادری و زنانگی باشد کنشی مقاومتی، نظریه‌پردازانه و جامعه‌ساز  است. بررسی تطبیقی آثار دوبووار، ارنو و علی‌نقیان ثابت کرد که «ادبیات مادری» به مثاب? یک گفتمان ادبی مستقل نه تنها مشروع، که  امری ضروری  برای تکمیل تاریخ ادبیات و بازگرداندن صدای نیمی از بشریت به متن فرهنگ است. این گون? ادبی (ژانر) به ظاهر نوظهور، با روشن کردن پیچیدگی‌های تجرب? مادری، می‌تواند  چراغ راهی برای نسل‌های حال و آیند? زنان  باشد تا بتوانند زندگی و مادری را نه بر اساس بایدها و نبایدهای تحمیلی، بلکه از مسیر آگاهی، انتخاب و روایتِ خودشان تجربه کنند.

از نیمه دوم قرن بیستم تا کنون، رشد روزافزونِ فن­آوری و چیرگی آن، بحران­های بی‌شماری برای زیست‌بوم انسان به وجود آورده است. پیامدهای خطرناک این مساله باعث شده تا انسان برای حل این مشکل   چاره‌اندیشی کند. دغدغه اندیشمندان در شاخه‌های گوناگونِ دانش باعث شد که انسان در تمامی زمینه‌های علمی به این مهم   ورود کند که سرانجامِ آن فعالیّت­ها به وجود آمدنِ مطالعاتی بینارشته‌ای شد؛ از جمله ارتباط و تحقیقاتِ تطبیقیِ محیط زیست با معماری، فلسفه، هنر، سیاست و... نمونه­هایی از این همکاری میان­رشته­ای به حساب می­آیند. یکی از مهمترین زمینه‌ها و حوزه‌های مطالعات بینارشته‌ای، موضوع ارتباط میان محیط زیست با ادبیّات است. ادبیّات و آثار ادبی، بستر مناسبی است برای بیان مسائل فرهنگی و آموزش غیر مستقیم مخاطبان در تمامی زمینه‌ها و موضوعات مهم برای بهبود و تداوم حیات بشری؛ از این رو، مطرح شدن مسائل زیست‌بومی در آثار ادبی و بررسی این آثار، باعث پیدایش نوعی از نقد در ادبیات به نام نقد بوم‌گرا شده است. در پژوهش حاضر که با روش توصیفی - تحلیلی و مطالعات کتابخانه‌ای صورت گرفته است، دو مجموعه‌داستان با موضوع محیط زیست، نقد و بررسی شده‌اند؛ یکی مجموعه‌داستان کوتاهِ «ویلای کاکایی‌ها» از نویسندگان معاصر با گزینش محمدرضا بایرامی، و دیگری مجموعه‌رمان نوجوان «بچه‌های اطراف جهان» از نویسندگان مختلف خارجی با ترجمه گروهی از مترجمان است. نتایج نشان می­دهد که یکی ازدست­آوردهای مهم در نقد بوم‌گرای آثار فوق، بازتاب نگرش‌های گوناگون به محیط زیست در فرهنگ­ها و باورهای گوناگون مردمِ کشورها و شهرهای مختلف است که هر کدام به روشی جذّاب و هنری تلاش دارند، به صورت غیر مستقیم مسائل محیط زیست را به نسل­های آینده آموزش بدهند. شاید بتوان گفت هدف اساسیِ این دو مجموعه اثر، بازنگری در شیوه‌های برخورد انسان با محیط زیست و اصلاح روی‌کردهای نادرست به منظور تعامل صحیح با آن است.  

   مقدمه: روایت، همواره بر پای? چارچوب خاصی به اشکال قصه، اسطوره و افسانه شکل می‌گیرد. شناسایی هرکدام از این گونه‌ها نیازمند معرفی عناصر موجود در یک روایت است. داراب‌نام? طرسوسی به دلیل اینکه ریشه در کنش و باور مردمانی پیش از تاریخ دارد، روایتی اساطیری قلمداد می‌شود. اما بررسی دقیق‌تر این اثر نیازمند تحلیل مضامین و عناصر موجود در آن است. بیان مسئله: با وجود اینکه داراب‌نامه طرسوسی یک روایت اساطیری محسوب می‌شود؛ اما آبشخورها و ریشه‌های شکل‌گیری عناصر و شخصیت‌های این روایت کمتر مورد تحلیل قرار گرفته است. مشخص نیست که تا چه اندازه این عناصر دارای خاستگاه ایرانی و غیرایرانی هستند و چگونه این ترکیب در هر دو جلد کتاب نمود پیدا کرده است؛ لذا مسئل? اصلی این پایان‌نامه، بررسی مضامین و عناصر اسطوره‌ای- حماسی در داراب‌نامه طرسوسی و تحلیل ریشه‌های ایرانی و غیرایرانی این عناصر است.   هدف: هدف اصلی این پژوهش، بررسی مضمون‌سازی با عناصر اسطوره‌ای- حماسی در داراب‌نامه طرسوسی است. این مطالعه تلاش دارد تا ریشه‌های تاریخی- فرهنگی و باورهای مختلف موجود در این روایت را شناسایی و تحلیل کند. روش: این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است. ابتدا به شناسایی و معرفی بن‌مایه‌ها و عناصر اسطوره‌ای و حماسی در هر دو جلد داراب‌نامه پرداخته و سپس به تحلیل ریشه‌ها و منابع ایرانی و غیرایرانی این عناصر پرداخته می‌شود. نتیجه‌گیری: این پژوهش، به‌ویژه تاکید شد که داراب‌نامه طرسوسی نه تنها از مضامین اسطوره‌ای ایرانی، بلکه از ویژگی‌های اسطوره‌ای سایر فرهنگ‌ها نیز بهره برده است. در این اثر، عناصری چون موجودات افسانه‌ای، اژدهاها، درخت‌های جادویی، جزایر عجیب و غریب و ویژگی‌های خارق‌العاده در کاراکترهای مختلف، نشانه‌هایی از تاثیرات اساطیر سامی و اسلامی را نیز به‌وضوح می‌توان مشاهده کرد. این استفاده از مضامین مختلف فرهنگی نشان‌دهند? نوعی تعامل و آمیختگی میان میراث‌های اسطوره‌ای است که با ورود به فضای داستانی طرسوسی، پیچیدگی‌های معنایی بیشتری پیدا کرده‌اند. در این میان، ویژگی مهم دیگری که در تحلیل بن‌مایه‌های اساطیری داراب‌نامه به چشم می‌خورد، تاکید بر تضادهای بنیادین میان خیر و شر و نبردهای حماسی است که قهرمانان اسطوره‌ای در آن‌ها حضور دارند. داراب، همانند بسیاری از قهرمانان اسطوره‌ای دیگر، از قدرت‌های فوق‌طبیعی بهره می‌برد تا با نیروهای شر و اهریمنی مقابله کند. این بن‌مایه نه تنها در اساطیر ایرانی بلکه در بسیاری از اساطیر جهانی دیده می‌شود و به‌ویژه در اسطوره‌های اسلامی نیز به‌عنوان الگویی برای نمایش پیروزی حقیقت و عدالت بر ظلم و فساد مشاهده می‌شود.       کلیدواژگان:

  پهوهش حاضر در راستای ویهگیهای نوشتار زنن ار و زنمحور در آیار مهشید امیرشاهی بر مبنای رویکرد رابین تالمک لیکاف DSL) ( است و میخواهد به اهداف زیر دست یابد: دریافت و شناسایی ویهگیهای زنانهنویسی و نوشتار زنانه در آیار مهشید امیرشاهی ) بر مبنای رویکرد رابین تالمک لیکاف) DSL (، .بررسی نقد ( » نقد زنمحور « دغدغههای مهشید امیرشاهی درباره مشکلات زنان و دیدگا جامعه نسبت به زن با رویکرد فمینیستی(، بررسی و تعیین مولفه نوشتار زنانه درآیار امیرشاهی بر مبنای رویکرد رابین تالمک لیکاف ) DSL )

   در دوره‌ی مس و سنگ شناخت مصنوعات سنگی از نظر تکنولوژیکی از اهمیت بالایی برخوردار است. با مطالعه‌ی مصنوعات و دست‌افزار های سنگی نگاه آگاهانه تری نسبت به اقتصاد ، تجارت، مواد خام استفاده‌شده و تکنولوژی ساخت ابزار در دوره‌ی مس و سنگ جدید به ما ارائه می‌دهد. مطالعات محدودی روی مصنوعات سنگی دوره‌ی مس و سنگ جدید انجام شده‌است. سنت ابزارسازی در هزاره‌ی پنجم و ششم پ. م در زاگرس را با نام سنت پسا معلفاتی می‌شناسند. از مهم‌ترین ویژگی‌های سنت پسا معلفاتی تولید تیغه‌های سنگی بلند و تیغه‌های داسی شکل از طریق تکنیک فشاری است، همچنین اندازه‌ی طولی تیغه‌ها در سنت پسا معلفاتی بیشتر می‌شود و این تکنولوژِی در مناطق زاگرس فراگیر بوده است. تغییر رویکرد در ساخت و استفاده از ابزارها در دوره‌ی مس و سنگ به شیوه‌ی معیشت، تاثیر ابزارها در اهمیت کشاورزی اشاره دارد. برای ساخت تیغه‌های داس از جنس سنگ‌های چخماق مرغوب و با ناخالصی کم استفاده می شده‌است. در کاوش سال 1394 که در محوطه‌ی پیش از تاریخی تاق بستان انجام شد، یافته‌های ابزار سنگی این محوطه که مربوط به هزاره‌ی چهارم پ. م است، این مجموعه به‌صورت جزئی مورد بررسی طبقه بندی و گونه شناسی قرار خواهد گرفت. مقایسه‌ی گونه‌های ابزار شناسایی شده‌ی تاق‌بستان با محوطه‌های ایران و محوطه‌های همجوار پرداخته شود. گونه‌های ابزار تاق‌بستان براساس آزمایشات مشخص شود که چه نوعی هستند. کلیدواژه‌ها: گونه‌شناسی و طبقه‌بندی ابزار سنگی، هزاره چهارم پ. م، مس‌وسنگ جدید، گودین VI، تاق‌بستان، کرمانشاه

   بحث حکمت و پند و اندرز و آموزه­های اخلاقی از بنیادی­ترین مفاهیم و درونمایه­های متون ادبی می­باشد. بررسی و کاوش این آموزه­ها به لحاظ زبان و شیوه­های بیان و مفاهیم مهمی که در ژرفای عبارات و جملات هست نیاز به توضیح و شرح بیان بیشتری دارد. از جمله این آثار که حاوی مضامین اخلاقی و پند و اندرز می­باشد و در ادبیات فارسی ایران زمین نمونه فاخر و ارزشمند آن وجود دارد، گلستان سعدی است که با شیوه­های بسیار تاثیرگذار و همراه با ریتم و آهنگ خاص و شگردهای مهم ادبی و بلاغی، این آموزه­های اخلاقی و مسایل حکمی و پند و اندرز را در اختیار مخاطب قرار می­دهد. در مقابل گلستان سعدی که از آثار ارزشمند ادبیات مشرق زمین می­باشد، در ادبیات مغرب زمین و به خصوص در ادبیات کشور انگلستان نیز حکایت­های کنتر بری جفری چاسر وجود دارد که حاوی مضامین اخلاقی است و نمونه فاخر ادبیات جهان محسوب می­شود. این اثر ارزشمند قسمت­هایی از آن هم به شعر توسط علیرضا مهدی پور و هم به نثر توسط محمداسماعیل فلزی به زبان فارسی ترجمه شده است و همانطور که اشاره شد درونمایه اخلاقی دارد و در قالب ماجراجویی­های یک زایر در سفرهایی که کرده است مطالبی حاوی پند و اندرز و نصیحت به مخاطب ارایه می­دهد.    هدف پژوهش حاضر، تحلیل و بررسی تطبیقی این دو اثر، شناساندن درونمایه­ها، مفاهیم، مضامین و همچنین شیوه­ها و شگردهایی است که برای آموزش بهتر و تاثیر گذارتر در این دو اثر به کار گرفته شده و همین­طور بیرون کشیدن خود آن سخنان حکیمانه و پند آموز و شرح و بیان بیشتر همراه با نمونه­هایی از سایر آثار مرتبط با این دو اثر که در زبان فارسی وجود دارد می­باشد. کلید واژه­ها: بررسی تطبیقی، آموزه­های اخلاقی، پند و اندرز، حکمت، سعدی، حکایت، کنتربری.   

   آغاز هر سبک تازهای در ادبیات و مشخصاً شعر، به سهم خود می‌تواند علل فراوانی داشته باشد. شعر نو فارسی و‌کُردی همزمان در یک دوره، شاهد دگرگونی و اصلاح بودند. نیما یوشیج سردمدار شعر نو فارسی و عبدالله گوران نیز پدر شعر نو کُردی (سورانی) محسوب می‌شوند. دیگر شاعر‌کمتر شناخته شده عثمان محمد، نخستین‌شاعر تحولگرا‌(رفورمیست) شعر نو‌کُردی‌(هورامی)‌است. تحقیق حاضر‌که با روشی تحلیل- توصیفی انجام گرفته است، در نظر دارد با استفاده از نظری? «کُنش» پییر بوردیو، به بررسی میدان‌های ادبی، منش، سرمایه‌های متنوع موجود و مرتبط با‌کنش‌گران و عاملان اجتماعی، ظهور شعر نو فارسی و کُردی و دلایل و لایه‌های آشکار و پنهان پیدایی آن بپردازد. به تعبیری دیگر، پژوهش حاضر درتلاش برای یافتن پاسخ بدین پرسش است‌که اوضاع سیاسی- اجتماعی، زندگی، رفتار و ساختارهای فکری، چه مقدار برتولید متن ادبی هرکدام از شاعران مذکور تاثیرگذار بوده است؟ به نظر بوردیو مفهوم منش و تعامل آن با مفهوم میدان،سعی در ارائ? اصول مولّد رفتار انسانی دارد. همچنین او معتقد است که کنش‌(متن ادبی) محصول رابط? منش (طبع وخلق و خو) و میدان (جهان اجتماعی)‌است. میدان‌ها به کنشگران خود اشکال خاص منازعه را تحمیل می‌کنند و این امر درپشت‌کردن به سنت‌های دیرین نمایان می‌شود. مشخص کردن چگونگی سیر تحول شعر از ساختار و ریختی‌کلاسیک به قالب و‌کالبدی نو، یافتن میزان شباهت آغاز شعر فارسی و کُردی و تفاوتهای آن، از اهداف این ‌تحقیق است. کلیدواژه‌ها:

چکیده هدف: ادبیات داستانی یکی از انواع ادبی هر ملتی محسوب می شود. این نوع ادبی عناصر خاص خود را دارد. لذا شخصیت پردازی از عناصر مهم داستانی محسوب می شود. در این پژوهش، هدف تحلیل و بررسی شخصیت های داستان و شخصیت پردازی نویسنده می باشد. روش شناسی پژوهش: در پژوهش حاضر، روش تحقیق توصیفی- تحلیلی است. در جمع آوری اطلاعات از منابع کتابخانه ای و مقالات دیجیتالی استفاده شده است. به این شکل که پس از توصیف رئوس مطالب پژوهش، به تحلیل و بررسی شخصیت ها و شخصیت پردازی نویسنده در دو رمان ذکر شده پرداخته شده است. یافته ها: با بررسی که در این پژوهش صورت گرفته است، شخصیت های اصلی در هر دو اثر اندک می باشند. شخصیت های فرعی گاهی به مانند شخصیت اصلی جلوه می کنند اما عمل اصلی داستان را شخصیت های اصلی انجام می دهند.شخصیت پردازی نویسنده نیز تلفیقی از دو روش مستقیم و غیر مستقیم است. نتیجه گیری: از پژوهش حاضر می توان نتیجه گرفت که شخصیت ها تحت تاثیر از محیط و اطرافیان خود هستند. این موضوع انکار ناپذیر است چرا کهانسان موجودی اجتماعی است. در تحلیل شخصیت پردازی، نویسنده هنرمندانه از توصیف مستقیم و غیر مستقیم مانند گفتگو، نام، محیط و ... استفاده کرده است و با تلفیقی از عناصر مختلف شخصیت پردازی بی نظیری را خلق رده است. کلید واژ ها: ادبیات داستانی، رمان، منصور یاقوتی، بن بست، دهقانان  

   تخریب میراث فرهنگی مهم‌ترین و اساسی­ترین مصداق از وندالیسم است که امروزه کشور به‌شدت با آن روبروست. این مسئله در استان کرمانشاه به دلیل تعدد آثار باستانی نیز به‌وضوح روشن است. اگرچه در سطح ملی و جهانی عوامل مختلفی برای وندالیسم برشمرده شده که ریشه در مسائل جامعه­شناختی، اقتصادی و رواشناختی دارند، اما هنوز این مسئله در ارتباط با میراث فرهنگی استان کرمانشاه از نقطه نظر روانشناختی موردبررسی قرار نگرفته است. هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی رابطه ویژگی‌های شخصیتی با تخریب آثار باستانی با میانجی‌گری ناکامی توسط بازدیدکنندگان با تمرکز بر شهر کرمانشاه است. با توجه به اینکه در این پژوهش از داده‌های کمی و کیفی استفاده‌شده است، لذا پژوهش حاضر از حیث نوع داده و نحوه گردآوری و تحلیل داده‌ها از نوع تحقیقات ترکیبی است. در بخش کیفی (مصاحبه نیمه ساختاریافته) با استفاده از فهرستی از وندال ها که از سازمان‌های متولی (شهرداری و دادگستری) شهر کرمانشاه به روش نمونه‌گیری قضاوتی و هدفمند که اقدام به تخریب اموال تاریخی- فرهنگی کرده‌اند، جمع‌آوری شد. همچنین در بخش کمی (پیمایش) از پرسشنامه دموگرافیک شامل شغل، تحصیلات، جنسیت، بومی- غیربومی، درآمد، سن و پرسشنامه سنجش ویژگی‌های شخصیتی (NEO-FFI) مک کری و کاستا(1985)، پرسشنامه احساس ناکامی گیلبرت و آلن(1998) و پرسشنامه محقق ساخته رفتارهای وندالیستی، استفاده شد. جامعه آماری تحقیق نیز شامل کلیه افراد بازید کننده از مناطق فرهنگی- تاریخی شهر کرمانشاه است. کل افراد بازدیدکننده 311 هزار نفر می‌باشند. با توجه به اینکه حجم نمونه زیاد بوده و امکان دسترسی به کلیه افراد وجود ندارد، لذا حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران و در سطح معنی‌داری 05/0، تعداد اعضا 384 نفر برآورد شد. در بخش مصاحبه نیمه ساختاریافته نیز افراد موردبررسی 23 نفر می‌باشند. داده‌های حاصل از مصاحبه نیز به‌وسیله نرم‌افزار مکس کیودا تحلیل شدند. همچنین، تحلیل داده‌های حاصل از پرسشنامه به روش معادلات ساختاری و ‌برای بررسی نقش میانجی از‌آزمون‌سوبل‌ و برای تعیین پایایی پرسشنامه از ضریب آلفای کرونباخ و تعیین روایی پرسشنامه از روایی محتوایی استفاده شد. نتایج مصاحبه ها نشان داد که در رفتارهای وندالیستی که منجر به تخریب آثار تاریخی می‌شود چهار عامل ازهم‌گسیختگی شخصیت، ارتباط با دوستان خرابکار، نحوه گذراندن اوقات فراغت و نوع رفتار افراد تاثیرگذار است. نتایج تحقیق نشان داد که بین روان رنجورخویی، برون‌گرایی با ناکامی رابطه مثبت و مستقیم وجود دارد. در مقابل، بین گشودگی نسبت به تجربه، سازگاری و وظیفه‌شناسی با ناکامی رابطه وجود دارد اما رابطه از نوع معکوس می باشد. همچنین، نتایج تحقیق نشان دادکه بین روان رنجورخویی و وظیفه‌شناسی با تخریب آثار باستانی رابطه مثبت و مستقیم وجود دارد. در مقابل بین برون‌گرایی، گشودگی نسبت به تجربه و سازگاری با تخریب آثار باستانی رابطه وجود دارد اما رابطه از نوع معکوس می باشد. نتایج تحقیق بیانگر آن است که ناکامی بر رابطه‌ی بین روان رنجورخویی، برون‌گرایی، گشودگی نسبت به تجربه، سازگاری و وظیفه‌شناسی با تخریب آثار باستانی تاثیر دارد. همچنین، بین ناکامی با تخریب آثار باستانی رابطه مثبت و مستقیم وجود دارد. پیشنهاد می‌شود دست­اندرکاران میراث فرهنگی در کرمانشاه به مسائل شخصیتی و همچنین، شناخت نیازهای افرادی که اقدام به تخریب آثار تاریخی می‌کنند را شناسایی و به این امر مهم بیشتر توجه نمایند.

یکی از راه‌های ارتباطی میان­ انسان­ها ارتباط غیرکلامی و زبان بدن است. ارتباط غیرکلامی و زبان بدن در یک محیط ارتباطی دارای ارزش پیامی بالقوه­ای برای مخاطب و نویسنده است. زیرا تمام شخصیت­های یک داستان از طریق رفتارها و واکنش­هایی که دارند، معرفی می­شوند. استفاده از این نوع ابزار غیرکلامی از کارآمدترین محرک در ایجاد ارتباط بین انسان­ها شمرده می­شود. این نوع شیوه ارتباطی در انتقال افکار و احساسات تاثیر بسزایی دارد. اهمیت این نوع ابزار چنانست که برخی از پژوهشگران حوزه زبان و ادبیات فارسی آن را مهمترین ارتباط کلامی می­دانند. ادبیات داستانی با اینکه بیشتر بر اساس ارتباط کلامی شکل گرفته است، اما از ارتباط غیرکلامی نیز بهره می­گیرد. این ارتباط شامل تمامی حرکات بدنی، مشخصه­های ظاهری (اندازه و شکل بدن، نوع پوشش و...) خصوصیات صدا و نوع استفاده از فضا و مکان، مصنوعات و حالت چهره می­باشد. که همه این حالات و حرکات اغلب از طریق بدن و به صورت ناآگاهانه صورت می­گیرد. در این پژوهش که از نوع پژووهش‌های توصیفی- تحلیلی است و برپایه روش کتاب‌خانه‌ای و با ابزار فیش‌برداری، انجام شده، کوشیده شده است تا چگونگی کارکرد ارتباط غیرکلامی   و زبان بدن در حوزه ادبیات پایداری به­خصوص آثار دفاع مقدس با تکیه بر سه اثر ارزشمند چون «دا»، «پایی که جا ماند»، « نخل­های بی­سر» بررسی شود. «کتاب دا» خاطرات دوران جنگ سید زهرا حسینی است که از فداکاری مادران شهدا سخن رفته­است. «کتاب پایی که جا ماند» در واقع خاطرات دوران اسارت یکی از دلاوران جنگ تحمیلی به نام «سید ناصر حسینی» است. که روزهای سخت دوران اسارت از زبان این جانباز به تصویر کشیده شده­است. «کتاب نخل­های بی­سر» داستان مربوط به مقاومت مردم خرمشهر است که شخصیت اصلی داستان ناصر همراه دیگر دوستانش به دفاع از شهرشان پرداخته است. از اهداف نویسندگان ادبیات پایداری، جهت­دهی به افکار و اندیشه­هاست و آنها تمام تلاش خود را نموده­اند که فضای جنگ و آثار خفقان جامعه را با استفاده از شیوه­های مختلف بیانی برای برقراری ارتباط موثر و نافذ اندیشه­های پایداری یاری جویند. که این ارتباط علاوه­بر روشهای مبتنی بر کلام به نشانه­های غیرکلامی نیز مبتنی است. یافته­های پژوهش حاکی از ان است نویسندگان سه اثر توانسته­اند از طریق نشانه­های مختلف ارتباط غیرکلامی برای تقویت گفتمان خود از صحنه­های مبارزه، حالات و روحیات رزمندگان استفاده کرده­اند. توصیف وضعیت جسمانی و شرایط مکانی و موقعیت مناطق جنگی به صورت دقیق و همچنین ارتباط چهره­ای چون نگرانی­ها و ناراحتی و ... نسبت به دیگر مولفه­های ارتباط غیرکلامی تاثیر بیشتری دارند. کلید­واژه: ادبیات داستانی، دفاع مقدس،   ارتباط غیرکلامی و زبان بدن، دا، پایی که جا ماند، نخل‌های بی‌سر   

فرهنگ عامه زنده نگه داشتن باورهای مردمی پیشینیان/ فرهنگ عامه یکی از پایه‌های اصلی فرهنگ هر جامعه است. یکی از کهن‌ترین گونه‌های ادبیّات و هنر به عنوان پایدارترین جلوه‌گاه باورهای آدمی، آن، ادبیّات عامّه است. زبان ساده، لحن عامیانه، باورها و اعتقادات و لغات و اصطلاحات محلّی از بارزترین ویژگی‌های ادبیّات عامّه است. با مطالعه در این نوع ادبیّات، علاوه بر به دست‌آوردن اطّلاعاتی در زمینه جامعه‌شناسی تاریخی، می‌توان به بررسی گذشته و شناخت باورهای مردم و روش زندگی آنان پرداخت. فرهنگ عامه یا همان فولکلور به مجموعه‌ای از دانستنی‌ها، باورها و رفتارها اطلاق می‌شود که در بین توده مردم، بدون در نظر گرفتن فایده‌‌های علمی و منطقی آن، سینه به سینه و نسل به نسل به صورت تجربه‌های زندگی به ارث رسیده باشد. از ویژگی‌های بارز آثار محمدعلی جمال زاده می‌توان به شخصیت‌پردازی و نوع روایت داستان اشاره کرد. حتی شاید بهتر باشد به‌جای «شخصیت‌پردازی» از «تیپ‌سازی» در این داستان‌ها نام برد. چنان که در داستان‌هایش تیپ انسان‌های خسیس و ریاکار از موفق‌ترین‌ها هستند. به لحاظ شغلی نیز او تیپ کارمند را به‌خوبی در داستان‌هایش گنجانده است. از دیگر ویژگی‌های آثار محمدعلی جمال زاده می‌توان به طنز آن ها اشاره کرد. این طنز نه‌فقط برای خنداندن که برای توجه دادن به مواردی دیگر است. خواننده اگرچه با خواندن این بخش‌ها خنده‌اش می‌گیرد اما درعین‌حال دریچه‌های دیگری نیز به رویش گشوده می‌شود که ناشی از تفکر و توجهی است که در پس آن طنز رخ نموده‌اند. این ویژگی را می‌توان از جذابیت‌های آثار او دانست. واژگان کلیدی: فرهنگ عامه، ادبیات عامه،شخصیت پردازی، تیپ سازی، محمد علی جمال زاده   

بیان مساله : ادبیّات پایداری به عنوان گرایشی نو، یک گونه مهّم ادبی است که در ادبیّات، سابقه­ای به قدمت تمدّن بشری دارد. ادبیّات پایداری، در دو معنای عام و خاص کاربرد دارد. لذا شاعران و نویسندگان زیادی به این مهم پرداخته­اند. منوچهر آتشی، شاعر و روزنامه ‌نگار قرن معاصر، زاده شهرستان دشتستان، استان بوشهر آثاری دارد که در آن­ها مولّفه‌های پایداری هم، نمود پیدا کرده­است . عاطف? شعرش، حماسی است و بیانگر روح خشک و خشن جنوب ایران می­باشد. بیش از همه، تاثیر پذیری از اقلیم جنوب، تعلّق خاطر و رسالت او در خصوص مشکلات و معضلات جامعه و توجّه به رنج­های مردم، قابل اهمیّت است.   هدف: از جمله اهدافی که در این پژوهش بدان پرداخته می­شود، بررسی مولّفه‌ها و بن­مایه­های ادبیّات پایداری،و دسته­بندی این عناصر، و نیز تعیین و تبیین بالاترین مولّفه‌های پایداری در اشعار منوچهر آتشی می­باشد. روش شناسی پژوهش: روش تحقیق در این پژوهش، توصیفی – تحلیلی، بر اساس مطالعات کتابخانه­ای می­باشد. به این معنی که داده­ها جمع آوری شده، با تحلیل آن­ها به شکل توصیفی و نیز ارائه آمار و بسامدهای به کار رفته در آن­ها، به سئوالات پژوهش پاسخ داده می­شود. یافته­ها: یافته­های این پژوهش، حاکی از آن است که مضامین مختلف مولّفه‌­های پایداری، اعم از عام و خاص در اشعار منوچهر آتشی، از جمله بیان ظلم و بیداد، مبارزه با خفقان، دعوت به مبارزه، امیدواری، وطن دوستی، دفاع از حقوق ستمدیدگان، و مواردی دیگر را می­توان یافت. نتیجه: از نتایج به دست آمده، می­توان به تبیین و تحلیل مولّفه‌های پایداری در تعدادی از اشعار منوچهر آتشی اشاره نمود. در این بین، مهم­ترین بن مایه­های شعر او، درباره راهکارهای سیاسی و اجتماعی جامعه­ای است که در آن زندگی می­کرده­ و نسبت به آنها احساس مسئولیت و رسالت داشته، و سعی و تلاش کرده­است تا راه واقعی درد و رنج مردم را پیدا کند و آن­ها را با زبانی صریح و شیوا انعکاس دهد؛ با 36 بار بسامد و 43/32 دارای بالاترین درصد است. لذا مولّفه مذکور بیشترین زیر مجموعه از مولّفه پایداری را داراست.    کلیدواژه­ها: آتشی، منوچهر، اشعار، مولّفه­ها، ادبیّات پایداری  

   در قرون گذشته مکاتب فکری متعددی پا به عرصه وجود نهاده­اند که هریک به­شیوه­ای خاص خود تلاش کرده­اند ادبیات را تحت تاثیر قرار دهند. واقع­گرایی نیز یکی از این مکاتب فکری و ادبی است که در پی آن است که روابط بین پدیده­ها را شناسایی و بر اساس روابط علت و معلولی، این روابط را تبیین کند. در ادبیات داستانی معاصر، بیشتر برمبنای انگیزه­های روشنفکرانه و سیاسی، نویسندگان به­سمت واقع­گرایی رفته­اند. این نویسنده واقع­گرا برای خلق اثر خود از بیرون نگاه می­کند و تمایلی ندارد که احساسات خود را آشکارا به نمایش بگذارد. قهرمان داستان او از میان مردم و محیط پیرامون گزینش می­شود که نماینده هم­نوعان و جامعه خود است. با سرلوحه قرار دادن اصول رآلیستی به­عنوان سرلوحه کار خود، بعضی از نویسندگان رآلیسم را با به­کارگیری شاخصه­های جغرافیایی و شاخصه­های فرهنگی و اجتماعی یک منطقه خاص، رآلیسم را به­سمت رآلیسم بومی سوق داده­اند و آثار در این حوزه خلق کرده­اند. در پژوهش پیش­رو، کاربرد مولفه­های بومی در دو رمان «ترکه­های درخت آلبالو» و «زمین سوخته» از نظر استفاده از مولفه­های رآلیسم بومی مورد بررسی قرار گرفته­اند.

این پایان­نامه با عنوان «بررسی و تحلیل جنگ و جنگ­افزار در دارا­ب­نام? طرسوسی» به تبیین و تحلیل انواع و اقسام جنگ­ها، شیوه­ها و شگردها و راهبردهای جنگجویان و ابزار و آلات جنگی مورد استفاد? آن­ها می­پردازد. هدف اصلی: بررسی و تحلیل گونه­های جنگ و انواع جنگ­افزارها در داراب­نام? طرسوسی است. روش پژوهش: این پایان­نامه به روش تحلیلی- توصیفی- اسنادی و متکی بر مطالع? منابع کتابخانه­ای به انجام رسیده است. یافته­ها: جنگ­ها در داراب­نامه به دو شیو? تن­به­تن و گروهی صورت گرفته است و ابزاری که در این دو نوع جنگ­ها استفاده شده بعضی همچون سپر، جوشن و زره ابزار و آلات تدافعی و بعضی همچون تیغ، نیزه، زوبین و گرز ابزار و آلات تهاجمی است.   چنانکه پیداست دو اقلیم مختلف در این نبردها دیده می­شود: یکی اقلیم زمینی و واقعی و محسوس مثل نبردهای داراب با کشورهای جزایر هند معروف به دریابار مانند عمان یا نبرد ایران و روم یا نبرد رومیان و مصریان و دیگر اقلیم فراواقعی و نامحسوس مانند نبرد با دیوان و غولان و زنگیان و نبرد با سگساران و گلیم­گوشان و.... برخی از جنگ­ها، جنگ­های درون­اقلیمی و درون­سرزمینی است؛ مانند جنگ بهمن و رستم و زال، جنگ همای و داراب و.... موجودات فراواقعی با دو جنگ­افزار آتش در دهان و فلاخن (پرتاب سنگ) به جنگ با اسکندر و لشکر او می­آیند. اسکندر جنگ­های مختلفی با عناصر واقعی همچون داراب بن داراب و بوراندخت و کیداور هندی و فورشاه و همچنین عناصر غیرواقعی همچون سگساران و غولان و دیوان و زنگیان دارد که در بعضی از این جنگ­ها اسیر می­گردد و در غالب جنگ­ها پیروز می­شود. البته نقش نیروهای ماورایی همچون سروش غیبی و راهنمایی­های حضرت خضر و نیز نقش عواملی همچون رعد و برق و صاعقه پیروزی­های او سهم عمده و اساسی دارد.    نتایج پژوهش: شیو? مقابل? دشمن با داراب گاه به شکل تن­به­تن و گاه به شکل گروهی بوده است. البته یک شیو? کلی با عنوان «شیو? فریب» در بعضی از جنگ­ها اعمال می­شود. شگردهای (تاکتیک­های) مورد استفاده و معمول هم? پهلوانان ازجمله داراب و بوراندخت در داراب­نامه شگرد واکنش سریع، استفاده از فنون رزمی و آمادگی جسمانی، رفتن در لاک تدافعی، استفاده از اصل غافلگیری و دور زدن دشمن و همچنین شبیخون زدن شبانه و ناگهانی بوده است. جنگ­های غیرمسلحان? داراب با دست خالی و جنگ­های مسلحان? او اگر از راه دور بوده با پرتاب نیزه و تیر و اگر از راه نزدیک بوده با شمشیر و گرز صورت گرفته است. کلیدواژه­ها: جنگ، جنگ­افزار، داراب، داراب­نامه، طرسوسی، داراب، اسکندر   

این پژوهش یکی از مسائل مهم نقد ادبیات معاصر یعنی معادل موضوعی را مورد بررسی قرار می دهد، مسئله ای که نخستین بار در آثار نویسند? انگلیسی توماس إلیوت مطرح شد. پژوهشگر در این پژوهش به واکاوی نظری? معادل موضوعی از رهگذر بیان مفهوم آن در نقد ادبی معاصر و وجود یا عدم آن در نقد ادبی قدیم می پردازد. وی افزون بر این، از نظر تطبیقی این نظریه را بر شعر دکتر زهران جبر که تجربه­های شعری وی از لذت زیبایی شناسی، خلّاقیّت هنری، عمق تصاویر و مهارت در تعبیر سرشار است، پیاده کرده است. بنابراین این شعر، میدانی برای اشتراک­های عینی شاعر بوده که در آن دغدغه­های ذهنی و تجربه­های احساسی را برای گریز از بیان احساسات خود به صورت آشکار، تبدیل کرده است. هدف از این جستار تبیین معادل موضوعی در شعر دکتر زهران و چگونگی کاربست آن توسط شاعر به صورت عنصری الهام بخش است که به واسط? آن از بیان آشکار و مستقیم فاصله گرفته و به ایما و اشاره روی آورده است. این پژوهش یکی از مسائل مهم نقد ادبیات معاصر یعنی معادل موضوعی را مورد بررسی قرار می دهد، مسئله ای که نخستین بار در آثار نویسند? انگلیسی توماس إلیوت مطرح شد. پژوهشگر در این پژوهش به واکاوی نظری? معادل موضوعی از رهگذر بیان مفهوم آن در نقد ادبی معاصر و وجود یا عدم آن در نقد ادبی قدیم می پردازد. وی افزون بر این، از نظر تطبیقی این نظریه را بر شعر دکتر زهران جبر که تجربه­های شعری وی از لذت زیبایی شناسی، خلّاقیّت هنری، عمق تصاویر و مهارت در تعبیر سرشار است، پیاده کرده است. بنابراین این شعر، میدانی برای اشتراک­های عینی شاعر بوده که در آن دغدغه­های ذهنی و تجربه­های احساسی را برای گریز از بیان احساسات خود به صورت آشکار، تبدیل کرده است. هدف از این جستار تبیین معادل موضوعی در شعر دکتر زهران و چگونگی کاربست آن توسط شاعر به صورت عنصری الهام بخش است که به واسط? آن از بیان آشکار و مستقیم فاصله گرفته و به ایما و اشاره روی آورده است.   

   هدف: حکمت عملی، آن بایدها و نبایدهایی است که به اخلاق، تدبیر منزل و سیاست مدن برمی‌گردد و به پیوند انسان با جهان هستی وابسته است. توجه و اهمیت این موضوع، اختصاص به دوره‌ای ویژه از زندگی بشر نداشته است. نمونه این امر را می‌توان در سخنان حکیمانه پادشاهان و بزرگان ایرانی چون بزرگمهر در دوران قبل از اسلام و در آثار شاعران و نویسندگان پس از اسلام چون سنایی مشاهده کرد. هدف این پژوهش، بررسی نحوه بازتاب مضمون‌های حکمی استخراج شده از سخنان حکیمان دوره باستان در اشعار سنایی غزنوی است. روش‌شناسی پژوهش: این پژوهش، به روش توصیفی - تحلیلی و اسنادی بر پایه مطالعات کتابخانه‌ای انجام شده است که بر اساس آن برخی مضامین حکمی موجود در کتاب «حکمت‌های ایرانیان باستان در منابع عربی» استخراج شده است و پس از ابیاتی از سنایی که دارای آن مضامین بوده است را یادداشت کرده و چگونگی بازتاب آن‌ها را بررسی کرده‌ایم. یافته‌ها: بر اساس یافته‌های این پژوهش مشخص شد که سنایی توجه فراوانی به اخلاق و تهذیب و تزکیه آن داشته است تاحدی‌که حدود ?? درصد به مقوله حرص، ترک و رهایی آن و نتایج وابستگی به آن و ?? درصد موارد به شهوت و آثار زیان‌بار آن پرداخته است. در طرف مقابل او تاکید بسیاری بر فراگیری صبر، علم و دانش، تواضع و نیکوکاری دارد. بیشتر توجه سنایی به مضمون دنیا و دنیادوستی بوده است. او در ?? مورد یعنی در ?? درصد موارد به یادآوری فناپذیری دنیا و زودگذر بودن آن پرداخته است. در این پژوهش همچنین نوع نگاه سنایی به زن، همسر و تربیت فرزند در بخش تدبیر منزل بیانگر نگاه   مثبت و منفی سنایی به زن است. در بخش سیاست مدن هم عدالت پادشاه و ویژگی‌های یک پادشاه کاردان و مدبر را بیان می‌کند که طبق بررسی‌های به‌دست‌آمده، سنایی در ?? مورد عدالت پادشاه را گوشزد می‌کند و آبادانی مملکت را در گرو تحقق این فریضه می‌داند. او در ?? مورد هم مواردی چون مشورت، رازداری، امانت‌داری و مواردی ازاین‌دست را برای پادشاه لازم می‌داند. نتیجه‌گیری: در این پژوهش دریافتیم که انتساب سخنان حکیمانه سنایی به ایران باستان به دور از احتیاط است؛ زیرا بسیاری از آنان در فرهنگ اسلامی هم وجود دارد. حکیم سنایی علاوه بر این که یک ایرانی است، مسلمان است و از فرهنگ ایرانی به شدت متاثر است. اشعار سنایی، حاوی مضامین اخلاقی و تربیتی شامل فضایل و رذایل اخلاقی است. او همچنین در آثارش حکمت‌هایی درباره امور دینی و مذهبی مانند: توبه، شکرگزاری، ایمان، یاد معاد، امور اجتماعی مانند: جوانمردی، وقت‌شناسی، محبت به همسایه و امور مملکت‌داری مانند: دادورزی پادشاه، مشورت‌خواهی پادشاه و مضامینی ازاین‌دست قابل‌مشاهده است.   

این پایان­نامه به بررسی مقایسه­ای درون­مایه­های دو کتاب با موضوع جنگ از دو کشور می­پردازد که به صورت روزنوشت تنظیم شده­اند. کتاب «پانصد صندلی خالی»، روزنوشت­های زن جوانی است از روستای «الفوعه» سوریه که سه سال در محاصر? دشمن قرار داشته و کتاب «پشت دیوارهای شهر»، روزنوشت­های مرد جوانی از خرمشهر است که در دوران جنگ تحمیلی نوشته شده و سال­ها بعد به چاپ رسیده است. این پایان­نامه در ابتدا به تاثیر شگفت شرایط بحرانی و فضای خاص بر ذهن و زبان و قلم نویسندگانی می­پردازد که برای اولین بار با این نوع ادبی (روزنوشت) وارد دنیای ادبیات شده­اند، سپس به ویژگی­های روزنوشت به ­عنوان یک نوع ادبی و تفاوت­های آن با خاطره اشاره می­گردد. هدف اصلی از بررسی درون­مایه­های دو کتاب مذکور که هر دو در شرایط بحران   و در بحبوح? جنگ نوشته شده­اند، توجه به شباهت­ها و تفاوت­های قلم زنانه و مردانه از دو اقلیم مختلف است. هم­چنین شرایط فرهنگی متفاوت و شباهت و تفاوت در نوع نگاه یک زن از یک کشور و یک مرد از کشوری دیگر، جهت ثبت روزنوشت در شرایط بحرانی، از مهم­ترین مواردی است که در این پایان­نامه به آن پرداخته می­شود. ضمن اینکه به مقایس? موارد مهمی از درون­مایه از جمله (رحم و شفقت یا دلسوزی، امید و ایمان به خدا، تلاش و استقامت، عزت نفس، ترس و نگرانی، نا امیدی، غم و اندوه، طنزهای تلخ و آمال و آرزوها) بین دو کتاب می­پردازد. روش پژوهش در این پایان­نامه از نوع توصیفی– تحلیلی- اسنادی است و با توجه به روش پژوهش، کلی? اسناد، مدارک و منابع مرتبط با موضوع مورد بررسی قرار می­گیرد. در این خصوص، منابع و مراجع موجود و مرتبط با موضوع پایان­نامه در رابطه با هر دو کتاب مورد بررسی و تحلیل واقع می­شود.    واژگان‌کلیدی:ادبیات جنگ، روزنوشت، پشت دیوارهای شهر، پانصد صندلی خالی.        

   بدون رشد جمعیت و گسترش شهر کرمانشاه در سال­های اخیر باعث شده است نواحی مسکونی به سمت پایکوه و به نزدیک پرتگاه­های گسلی توسعه یابد. دامنه سنگریز ممتدی که در پای پرتگاه­های این ناحیه شکل گرفته است نشانگر حساسیت این بخش از شهر به خطر ریزش سنگی است. ریزش­های سنگی یکی از انواع حرکات توده­ای هستند   و موقعی رخ می­دهند که   تود? سنگی از بدن? اصلی رها شده و به دلیل از دست دادن نقط? اتکا به طور آزادانه سقوط نماید (جباری، 1396 : 171). آن­ها که از مشخص­ترین   نوع مخاطرات زمین ریخت شناسی محسوب می­­شوند، در دامنه­های سنگی نواحی نیمه خشک به وفور رخ می­دهند. وقوع آن­ها   ممکن است تاسیسات انسانی را تهدید کرده و هزینه­های سنگینی را به دولت و ساکنان محلی تحمیل کنند (بیاتی خطیبی ، 1388 ).

از انحراف در ادبیات، شکوفایی و تکامل تدریجی آن است».   

   هدف: ادبیّات تطبیقی از یک سو، مطالع? ادبیّات در وراء محدود? کشوری خاص و از سویی دیگر، مطالع? ارتباطات بین ادبیّات و سایر حوزه‌های دانش بشری همچون هنرهای زیبا (مانند نقّاشی، مجسّمه‌سازی، معماری، موسیقی)، فلسفه، تاریخ، علوم‌اجتماعی (مانند سیاست، اقتصاد، جامعه‌شناسی)، علوم تجربی، مذهب و نظایر آن است. ما برای شناخت و شناساندن خود به دیگران، به ادبیّات تطبیقی نیازمندیم. پژوهش حاضر به منظور یافتن ویژگی‌های ادبی، داستانی و فکری کتاب نفس‌های خردلی و ناگازاکی و تحلیل مشابهات و اختلافات این کتاب انجام شده است. روش­شناسی پژوهش: روش ما در این پژوهش مبنی بر تحلیل ساختاری و محتوایی دو کتابِ نفس­های خردلی و ناگازاکی از دیدگاهِ عناصر داستانی، روش­های شکل­گیری و گسترش پیرنگ و شخصیت­های داستانی است. در ابتدا مقوله­های مطرح در ساختار داستان معرفی و در ادامه نمودهای هرکدام از عناصر داستانی در آثار مورد پژوهش، آورده شده است. تلاش شده است تا جایگاه و تاثیر هرکدام از موارد بررسی شده در دو کتاب با هم مقایسه و بسامد آن­ها نیز تا حدّ امکان نشان داده شود. یافته­ها: در مقوله­های مربوط به ساختار داستان و عناصر داستانی در یافتن ویژگی‌های ادبی، داستانی و فکری کتاب نفس‌های خردلی و ناگازاکی دریافتیم که دو کتاب مورد بررسی دارای ساختاری قابل پذیرش از لحاظ عناصر داستانی هستند. در هر دو اثر وجود راوی یا روایان متعدّد و انواع آن، باعث تغییر در زاوی? دید و لحن روایت شده است. در جایگاه­هایی که نویسنده با استفاده از روش­های مختلفِ شخصیت­سازی توانسته­ است حقیقت­مانندی را به خوبی برای خواننده و روایت­شنو ایجاد کند، پیرنگ داستان نیز به مراتب قوی­تر و پذیرفتنی­تر شده است. عنصر گفت و گو به عنوان یک معیار مشخص، تاثیر مستقیمی در گسترشِ داستان و پیرنگ آن­ها داشته است. آغاز، میانه و پایان به عنوان سه مقول? اصلی در ساختار داستان­ها در دو اثر نمود دارد؛ امّا در کتاب ناگازاکی به دلیل ساختارِ ویژ? آن؛ یعنی شکل یافتن آن از مجموعه چهارده روایت مختلف با یک موضوعِ یکسان، به شکل متفاوتی در میانِ ساختار کلّیِ روایت آورده شده است. تغییراتی که در شخصیت­ها و شناختی که آن­ها از آغاز تا پایان روایت بدان دست پیدا می­کنند در دو اثرِ مورد پژوهش دارای اهمّیّت است؛ زیرا حاوی پیام­هایی است که بصورت غیرمستقیم درک می­شوند امّا تاثیر مستقیمی بر خواننده و شنوند? روایت­ها دارند. نتیجه­گیری

   حوض? رودخان? مهاباد یکی از مهم­ترین مناطق شمال­غرب ایران واقع در جنوب دریاچ? ارومیه است که با اتکاء بر بررسی­های باستان­شناختی صورت گرفته سابق? سکونت انسان در آن به دور? پارینه­سنگی قدیم بر می­گردد. در این منطقه دشت وسیع و فراخی به­نام «دشت شهرویران» وجود دارد که جریان رودخان? مهاباد از وسط آن سبب پیدایش و شکل­گیری سکونتگاه­های زیادی از دور? پارینه­سنگی تا عصر حاضر گشته است. رودخان? مهاباد از ارتفاعات منگور واقع در بین مهاباد – پیرانشهر سرچشمه و با عبور از مناطق کوهستانی، در وسط شهر مهاباد و پایین­تر از آن وارد جلگ? وسیعی مابین مهاباد – نقده و مهاباد – میاندوآب می­گردد. این جلگه در اداوار گوناگون مورد توجه گروه­های مختلف انسانی بوده است. با توجه به این­که تاکنون در ارتباط با الگوهای استقراری در منطق? مهاباد پژوهش منسجم و جامعی صورت نگرفته، هدف نوشتار حاضر بر آن است تا به «بررسی و تحلیل الگوهای استقراری دوران پیش­از تاریخ در حوض? رودخانه مهاباد واقع درجنوب دریاچه ارومیه» بپردازد. فرض بر آن است که به دلیل واقع شدن مهاباد حدفاصل مناطق کوهستانی و جلگه­ای می­توان نقش این منطقه را در تحولات فرهنگی جوامع پیش از تاریخ با نواحی هم­جوار از جمله زاگرس شمالی و مرکزی و شمال بین­النهرین از طریق یک سری گذرگاه­های طبیعی مشخص ترسیم کرد. این پژوهش به­دنبال مطالعه سیر تغییر و تداوم استقرارهای پیش­ازتاریخ حوض? رودخان? مهاباد و عوامل دخیل در آن (محیطی و انسانی و ...) است و اینکه ساکنان منطقه چگونه با بستر محیطی خود و نیز جوامع پیرامونی در دیگر مناطق ارتباط و برهمکنش داشته است. مطالع? پیش­رو به روش استقرایی – تحلیلی و بر مبنای دو روش کتابخانه­ای و البته بر پایه اطلاعات به­دست آمده از بررسی­های پیمایشی باستان­شناسی به انجام خواهد رسید. هم­چنین از نرم افزار GIS برای تحلیل متغییرهای محیطی و بررسی برهمکنش انسان با محیط پیرامون در طول زمان در منطقه مورد مطالعه استفاده خواهد شد. در نتیجه در پژوهش حاضر مشخص گردید که حوض? رودخان? مهاباد با دیگر مناطق ایران از جمله شمال­غرب ایران، زاگرس مرکزی، بین­النهرین و قفقاز بر همکنش فرهنگی داشته، به علاوه مشخص گردید که متغیرهای محیطی هم­چون منابع آب دائمی، انتخاب ارتفاع بین 1200 – 1400، شیب کم­تر از 5 %، و واقع شدن در اقلیم خشک و دوران زمین­شناسی کواترنری در چینش و الگوی استقرارهای پیش از تاریخ حوض? رودخانه مهاباد نقش مهم و کلیدی داشته است.   کلید واژگان: حوض? رودخان? مهاباد، پیش از تاریخ، جنوب دریاچه ارومیه، الگوی استقراری

از دیرباز، رویکرد کلاسیک بر حقوق قراردادها غالب بوده است. در این رویکرد، فرد از جایگاه والایی برخوردار بوده و تعهدات قراردادی، محصول اراده طرفین است. بنابراین، هدف نظام حقوقی تامین آزادی قراردادی و حفاظت از فرد در برابر جامعه است. پیگیری این هدف از طریق منع دخالت دیگران در قرارداد دنبال شده و قواعد حاکم بر قرارداد، از پیش‌بینی تعهدات خارج از توافق طرفین ناتوانند. کاربست قواعد حقوقی مبتنی بر رویکرد اخیر، نظام حقوقی را در مواجهه با چالش‌های مربوط به قراردادها که عمدتاً به سبب نابرابری‌های اجتماعی بود، دچار ناکارآمدی کرده و در حل مشکلات ناتوان ساخت. همین مسئله، ذهن اندیشمندان را به خود معطوف کرده و ایشان را به بازنگری در حقوق قراردادها واداشت. پس نظریه کلاسیک تعدیل شد و رویکرد اجتماعی به حقوق قراردادها ایجاد شد. قرائت اجتماعی از قرارداد، علاوه بر حاکمیت اراده، توجه به عدالت و انصاف در قرارداد را نیز موجب بهبود عملکرد نظام حقوقی می‌داند. زیرا تجربه قرن نوزدهم نشان داده که واگذاری کامل قرارداد به اراده طرفین، موجب خدشه‌دار شدن نظم جامعه می‌شود. اتخاذ رویه اجتماعی از قرن گذشته، منجر به تغییرات مهمی در حقوق قراردادها شده است. مثلاً اصل حسن نیت به نظام حقوقی وارد شده و قوانین به تحمیل برخی تعهدات بر طرفین می‌پردازند. اختیارات دادگاه در ارزیابی قراردادها و اعمال ضوابط منصفانه تقویت شده است. قصد داریم با بررسی آثار رویکرد اجتماعی در حقوق قراردادهای غرب، به امکان‌سنجی اتخاذ رویکرد اجتماعی در حقوق کشورمان بپردازیم. نتیجه اینکه می‌توان رویکرد اجتماعی را در حقوق ایران پذیرفت.   

   فلسفه برای کودکان، برنامه‌ای آموزشی است که هدفش پرورش قدرت تفکر و استدلال در کودکان است و در صدد تربیت انسان‌هایی متفکر، آگاه و هدفمند است. اصطلاح فلسفه در این برنامه، نه به معنای عقاید و آرای فلسفی، بلکه اشاره کننده به جنبه دیگر فلسفه، یعنی مهارت فلسفه ورزی است. هدف این برنامه آموزش مهارت اندیشه ورزی در کودکان و نوجوانان است و مفاهیم متنوع فلسفی را در قالب داستان به کودکان و نوجوانان ارائه می‌دهد. با توجه به اهمیتی که صاحبنظران این حوزه به داستان در پرورش تفکر فلسفی دارند کودکان زمانی بیشتر یاد می‌گیرند و تفکر فلسفی به دست می‌آورند که کتاب‌هایشان به صورت داستان باشد و بدین صورت پیوند بین ادبیات، آموزش و فلسفه را در مطالعات بینا‌رشته‌ای جهت موفقیت امر یاد‌دهی و یادگیری کودکان به روشنی نمایان می‌کند. این پژوهش که با روش توصیفی-‌تحلیلی و منابع کتابخانه‌ای انجام گرفته است، به بررسی میزان بسندگی فلسفی، ادبی و روان شناختی مجموعه داستان‌های "قصه‌ای نو از افسانه" و "قصه‌ها و افسانه‌های اسپانیا" بر اساس برنامه فلسفه برای کودکان پرداخته است. نتایج پژوهش نشان می دهد که داستان ها در بسندگی فلسفی از نظر موضوعات فلسفی، چالش برانگیزی و گفتگو، مطلوب و غنی هستند. از دیدگاه عدم تلقین اکثر داستان ها مطلوب و تنها یک داستان تا حدی مطلوب است. از منظر بسندگی ادبی، شخصیت و شخصیت پردازی تمام داستان ها مطلوب هستند. در پیرنگ یک داستان مطلوب و سایر داستان ها تا حدی مطلوب هستند، داستان ها در باورپذیری تا حدی مطلوب و یک داستان نامطلوب است. در بسندگی روان شناختی از نظر زبان و استفاده از واژگان مناسب، داستان ها تا حدی مطلوب و در معیار تناسب داستان با درک کودکان داستان ها مطلوب و تا حدی مطلوب هستند. داستان های مورد مطالعه در بسندگی های فلسفی، ادبی و روان شناختی کاستی هایی دارند که نیازمند بازنویسی تخصصی هستند. کلیدواژه‌ها: فلسفه برای کودکان (فبک)، لیپمن، قصه‌ای نو از افسانه، محمدرضا یوسفی، قصه‌ها و افسانه‌های اسپانیا، سوئه ماتسو

   هدف: امروزه بررسی آثار ادبی بر اساس دیدگاه‌های مطرح شده در روان‌شناسی بیشتر مورد توجّه بوده و یکی از این مکتب‌های مهمّ، مکتب روان‌شناسی تحلیلی کارل گوستاو یونگ است. از نظر یونگ روان انسان به دو بخش خودآگاه و ناخودآگاه تقسیم می‌شود و ناخودآگاه شامل دو بخش فردی و جمعی است. یونگ محتویّات این ضمیر موروثی و مشترک در میان هم? آدم‌ها را آرکی تایپ یا کهن‌الگو می‌نامند. هدف از انجام این پژوهش، بازخوانی تصادفی صدغزل از غزل‌های سعدی با تکیه بر کهن‌الگوهای پر بسامد در غزلیّات که عبارتند از: آنیما و آنیموس، سایه، پرسونا و نقاب، خویشتن، عشق و نمادهای بیانگر این کهن‌الگوها صورت گرفته است. روش‌شناسی پژوهش: این پژوهش با رویکرد «توصیفی- تحلیلی» و بر پای? مطالع? کتابخانه‌ای انجام شده است. به این صورت که با تکیه بر نظریّ? یونگ که اساس آن بر کهن‌الگوهاست، به بررسی تعدادی از غزل‌های سعدی پرداخته‌ایم و سپس کهن‌الگوهای آن را استخراج و تحلیل کرده‌ و بسامد هریک را نشان داده‌ایم. یافته‌ها: یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که اشتراکات بسیاری میان کهن‌الگوهای یونگ و غزلیّات سعدی وجود دارد و شاعر با توجّه به دو قطبی بودن کهن‌الگوها به هردو بُعد آن پرداخته و ویژگی‌های مثبت و منفی آن را در پسِ تصاویر مختلف بیان نموده است. نتیجه‌گیری: از پژوهش حاضر می‌توان نتیجه گرفت که ژرف ساخت این کهن‌الگوها در غزلیّات سعدی در قالب نمادهای مختلف ظهور یافته و شاعر با بهره‌گیری ازاین کهن‌الگوها اوضاع مردم زمان? خود و جامعه را به تصویر کشیده است. از نظر سعدی، انسان با شناخت و برخوردی منطقی با جنبه‌های مثبت و منفی روان خود می‌تواند در مسیر کمال و تفرّد گام بردارد و در این راه کهن‌الگوی آنیما و عشق بیش از دیگر کهن‌الگوها در یکپارچه ساختن شخصیّت روانی تاثیرگذار است. هدف: امروزه بررسی آثار ادبی بر اساس دیدگاه‌های مطرح شده در روان‌شناسی بیشتر مورد توجّه بوده و یکی از این مکتب‌های مهمّ، مکتب روان‌شناسی تحلیلی کارل گوستاو یونگ است. از نظر یونگ روان انسان به دو بخش خودآگاه و ناخودآگاه تقسیم می‌شود و ناخودآگاه شامل دو بخش فردی و جمعی است. یونگ محتویّات این ضمیر موروثی و مشترک در میان هم? آدم‌ها را آرکی تایپ یا کهن‌الگو می‌نامند. هدف از انجام این پژوهش، بازخوانی تصادفی صدغزل از غزل‌های سعدی با تکیه بر کهن‌الگوهای پر بسامد در غزلیّات که عبارتند از: آنیما و آنیموس، سایه، پرسونا و نقاب، خویشتن، عشق و نمادهای بیانگر این کهن‌الگوها صورت گرفته است. روش‌شناسی پژوهش: این پژوهش با رویکرد «توصیفی- تحلیلی» و بر پای? مطالع? کتابخانه‌ای انجام شده است. به این صورت که با تکیه بر نظریّ? یونگ که اساس آن بر کهن‌الگوهاست، به بررسی تعدادی از غزل‌های سعدی پرداخته‌ایم و سپس کهن‌الگوهای آن را استخراج و تحلیل کرده‌ و بسامد هریک را نشان داده‌ایم. یافته‌ها: یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که اشتراکات بسیاری میان کهن‌الگوهای یونگ و غزلیّات سعدی وجود دارد و شاعر با توجّه به دو قطبی بودن کهن‌الگوها به هردو بُعد آن پرداخته و ویژگی‌های مثبت و منفی آن را در پسِ تصاویر مختلف بیان نموده است. نتیجه‌گیری: از پژوهش حاضر می‌توان نتیجه گرفت که ژرف ساخت این کهن‌الگوها در غزلیّات سعدی در قالب نمادهای مختلف ظهور یافته و شاعر با بهره‌گیری ازاین کهن‌الگوها اوضاع مردم زمان? خود و جامعه را به تصویر کشیده است. از نظر سعدی، انسان با شناخت و برخوردی منطقی با جنبه‌های مثبت و منفی روان خود می‌تواند در مسیر کمال و تفرّد گام بردارد و در این راه کهن‌الگوی آنیما و عشق بیش از دیگر کهن‌الگوها در یکپارچه ساختن شخصیّت روانی تاثیرگذار است.

هدف: استعاره مفهومی یکی از ابزارهای شناسایی باورها و اندیشه‌هایی است که مفاهیمی پیچیده دارند، بررسی چگونگی مفهوم‌سازی افکار، عقاید و عواطف به‌واسطه استعاره‌های مفهومی باعث می‌شود که جنبه‌های متنوّع و مختلف مضمون‌سازی در فرهنگ‌های مختلف شناسانده شود و به‌تبع آن منتج به شناخت جهان‌بینی در آن فرهنگ‌ها گردد. از سوی دیگر، میخانه، استعاره‌های مفهومی میخانه و مضاهات و مضافات آن محملی برای بیان باورها، عقاید و اندیشه‌های عرفانی است، بنابراین شناخت استعاره‌های مفهومی میخانه و مضاهات و مضافات آن   و تبیین و تفسیر آن‌ها از جنبه زبان‌شناسی شناختی باعث می‌شود که بسیاری از زوایای فرهنگی، رفتارها، ارزش‌ها و هنجارهایی که عارفان آن را قبول کرده و یا رد کرده‌اند، آشکار شود. روش‌شناسی پژوهش: پژوهش حاضر بر آن است تا با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با تکیه‌بر آراء و اندیشه‌های لیکاف و جانسون، نگاشت‌های استعاری میخانه و مضاهات و مضافات آن در شعر حافظ و ابن فارض از منظر استعاره‌های مفهومی بررسی کند. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که   استعاره‌های هستی شناختی(هستومند و مادّه) از نوع استعاره‌های مفهومی با میخانه و مضاهات و مضافات آن در شعر حافظ و ابن فارض قابلیت انطباق دارند، زیرا اجسام و اجرام فیزیکی و نیز مواد بنیانی برای درک مفاهیم انتزاعی به‌کاررفته‌اند. نتیجه‌گیری: مفاهیم انتزاعی ظرف وجودی عاشق، دل سالک، معشوق ازلی، جلوه معشوق و حال عرفانی، سلوک و طی طریقت در قالب نگاشت‌های استعاری میخانه و مضافات و مضاهات آن به‌کاررفته‌اند. کلیدواژه‌ها: ادبیات تطبیقی، استعاره مفهومی، میخانه و مضاهات و مضافات آن، حافظ، ابن فارض.   

   تزوتان تودروف[1]، به سال 1969 میلادی،   نخستین بار اصطلاح «روایت‌شناسی»   را به مخاطبان عرضه کرد. از این‌رو، می‌توان ادعا کرد که دانش روایت‌شناسی، قدمت چندانی ندارد و تنها ده‌ها سال از   مطرح شدن آن سپری می‌شود. این دانش به نوعی تحت تاثیر فرمالیست‌ها و ساختارگرایان قرار گرفته و   با دیدگاهی نوین به خوانش متن‌ها می‌پردازند و در این میان، نقش زبان‌شناسی فردینان سوسور[2] در هدایت دانش روایت‌شناسی قابل توجه است (زاهدی، 1390: 86). دامنه مطالعات دانش روایت‌شناسی بسیار گسترده است، به عنوان مثال پیرامون گونه‌های مختلف نوشتار   از جمله   افسانه‌ها و قصه‌های پریان، داستان بلند، داستان کوتاه، رمان و . . . مطالعات فراوانی انجام شده‌است که   در این میان نقش صاحب‌نظرانی همچون ژرار ژنت[3]، گرماس[4]، تزوتان تودروف بسیار برجسته است به ویژه آنکه نظریه زمانمندی ژنت در روایت مورد توجه بسیار از پژوهشگران قرار گرفت.    ژنت که تاثیرگذارترین صاحب نظر در علم روایت‌شناسی محسوب می‌شود، رویکرد متفاوتی در مورد زمان متون روایی دارد، وی زمان تقویمی را از زمان روایت جدا می‌سازد و در این نگاه دگرسان به زمان، سه مولفه نظم، تداوم و بسامد را مطرح می‌کند. دلیل پرداختن ژنت به بحث زمان، جایگاه بالای آن در روایت است، به نوعی که مورد توجّه بسیاری از اندیشمندان قرار گرفته است، از جمله نیچه در این زمینه معتقد است که زمان می‌تواند به زمان چرخشی و زمان خطی تقسیم شود (ر.ک: 1379: 54). کریستوا[5] نیز بر این باور است، مکان   همیشه محل پیدایش زمان است و همچنین محل تمام شدن آن؛ به همان شکل که فضای مکان، محلی برای نگه داشتن زمان در خویش است و نشان می‌دهد به همان میزان   که زمان سپری شود- به این خاطر که بازگشت زمان به همان محل است- دوری تسلسل‌واری طی کرده‌است (ر.ک: زاهدی، 1390: 89) و این رویکرد همان دیدگاه ژنت پیرامون زمان به ویژه مولفه نظم است. او همچنین گستره قصه را در سه سطح داستان، روایت و روایتگری بررسی و تشریح می‌کند.    این پایان‌نامه، در پنج فصل، ساختار روایت در هفت اثرِ «هدیه عقاب»، «سفر به دیگرسو»، «حرکات جادویی»، «دومین حلقه قدرت»، «کرانه فعال بی‌کرانگی»، «قدرت سکوت»، و «هنر رویابینی» از کارلوس کاستاندا   براساس نظریه ژرار ژنت ساختارگرای فرانسوی بررسی کرده‌است:    فصل اول کلیات پژوهش است، در این فصل، ابتدا مساله پژوهش تعریف شده است و سپس پیشینه، اهداف، پرسش‌ها، اهمیت و ضرورت و روش پژوهش ذکر گردیده است.    فصل دوم، ادبیات یا مبانی نظری پژوهش نام دارد. در این فصل، روایت‌شناسی و مولفه‌های به صورت مفصل بیان شده‌است.    فصل سوم، به شناخت‌نامه کاستاندا و معرفی عرفان و آثار وی اختصاص دارد.    فصل چهارم، ساختار روایت را در هفت اثر داستانی مزبور بررسی کرده‌است.    فصل پنجم، نتیجه پژوهش با کمک نمودار و جداول بیان شده‌است. [1]. Tzotan Todrov

یکی از روش‌های سنجش و ارزیابی و تعیین سبک و سیاق شاعران، توجه به ویژگی‌های شعری، واژگان و افعال به‌کاربرده در آثار آنان است. در این پایان‌نامه برآنیم تا اشعار نیمایی نیما یوشیج و اخوان ثالث را از نظر افعال مرکب تصویر‌ساز مورد بررسی قرار دهیم. این پژوهش دربردارند? پنج فصل است از این قرار: فصل نخست کلیات پژوهش، فصل دوم پیشین? پژوهش، فصل سوم روش شناسی پژوهش، فصل چهارم بحث و بررسی پژوهش و فصل پایانی نتیجه‌گیری. هر فصل نیز شامل زیربخش‌هایی است. مسئل? پژووهش این است که نیما و اخوان در به‌کارگیری افعال مرکب تصویرساز چه هدف یا اهدافی داشته‌اند و این افعال به چه منظوری در اشعار این شاعران آورده شده است. نتایج حاصل از بررسی‌های انجام شده، حاکی از آن است که در آثار هر دو شاعر، افعال مرکب تصویرساز فراوان و متنوعی وجود دارد. آنها به وسیله افعال مرکب تصویرساز توانسته‌اند احساسات، موانع، مشکلات جامعه و تجربیات خود را به مخاطب القا کنند. بخشی از این افعال، نتیج? نوآوری و تخیلات خود شاعر بوده که با تصویرسازی به شرح و توصیف موضوع مورد بحث خود پرداخته‌اند. هر دو شاعر، تصویرسازی‌های زیبایی از طبیعت   و عناصرآن داشته‌اند؛ در مقابل نیز، تصاویری تاریک و ناامیدکننده و رعب‌انگیز از ظلم و نارضایتی غالب در جامعه را در قالب افعال مرکب به نمایش گذاشته‌اند. این توصیفات، به صورت نمادین به تشریح اوضاع اجتماعی و... به‌کارگرفته شده‌اند. از جمله فعل‌هایی که بسامد بالایی در بین دیگر افعال، دراشعاردو شاعر وجود داشته است، فعل‌های: بستن، زدن و بردن   است. همچنین، تصویرسازی افعال مرکب به وسیله صنایع ادبی ازجمله: استعاره، کنایه ، تشخیص، تضاد و... ایجاد شده که سبب تولید و خلق تصاویری رسا و محکم شده‌است. افزون بر خلق افعال مرکب تصویرساز نو و بدیع در اشعار نیما یوشیج بیشتر از نو بودن افعال مرکب تصویرساز در اشعار اخوان ثالث است.   

   نظم و نثر دو گونه ادبی هستند که هر کدام کارکرد خاص خود دارند، قالب نثر رویکردی منطقی و گزارشی به   بیان یک خبر می‌پردازد امّا شعر غالباً بر محور عاطفه، احساس و خیال سیر می‌کند. در پاره‌ای از موارد، نثر از   ویژگی‌های استدلالی و خبر رسانی خارج می‌شود و جامه صنعت شعری را بر تن می‌کند و احساس و عاطفه خواننده را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد. این نثر، نثر شاعرانه نام دارد. رمان ذاکره الجسد، نوشته   احلام مستغانمی (1953)   و رمان یک عاشقانه آرام، نوشته نادر ابراهیمی (????–????)، دو اثری هستند که باور بر آن است؛ نثر آنها رنگ و بوی شاعرانه دارد. پژوهش حاضر، با روش توصیفی-تحلیلی و بر اساس مکتب آمریکایی ادبیات تطبیقی که دامنه آن محدود به تاثیر و تاثر نیست، دو رمان مزبور را از نگاه مولفه‌های نثر شاعرانه بررسی کرده‌است. یافته‌های پژوهش، نشان می‌دهد که موسیقی درونی(تکرار، واج‌آرایی، تتابع اضافات و عطف‌های مکرر)، کاربرد استعاره، تشبیه، تضاد واژگان، تضاد فعلی، حسامیزی، نماد و توصیف‌های شاعرانه، برحسته‌ترین نمودهای نثر شاعرانه هستند که در نثر احلام مستغانمی و نادر ابراهیمی به کار رفته‌است. حضور این ویژگی‌های نثر ایشان را شاعرانه، جذّاب، زیبا و پرطروات نموده‌است. با این تفاوت که کاربرد استعاره‌های مکنیه در نثر مستغانمی شاخص‌تر و ممتازتر است.

رویکرد بینامتنی با اثبات مقول? تعامل همیشگی متون با یکدیگر، سهم بسزایی از پژوهش‌های ادبی دهه‌های اخیر را به خود اختصاص داد. چنین رویکردی به ما نشان داد که یافتن روابط بین متون، به فهم بهتر و جدیدتری از متنون کمک می‌کند. تناص، شیوه‌ای نوین از برخی گونه‌های ادبی قدیم؛ همانند تضمین و اقتباس بوده و دارای شیوه‌های گوناگونی است. این تحقیق به روش تحلیلی_توصیفی با تکیه بر آیات قرآنی در مورد تناص قرآنی موجود در اشعار فدوی‌طوقان، بانوی شاعر فلسطین، صورت گرفته‌ است. هدف از این پژوهش، شناخت چگونگی تاثیر تناص قرآن کریم بر معانی و محتوای اشعار فدوی طوقان است.   فدوی در اشعار خود، نگاه قابل ملاحظه‌ای به آیات قرآن کریم دارد. وی در اشعار خود به صورت‌های متنوعی از مفاهیم، داستان‌ها و الفاظ قرآن کریم جهت بیان اهداف شعری خود استفاده می‌کند. در این پژوهش، با تحلیل و بررسی معانی اشعار فدوی طوقان (متن حاضر) و قرآن کریم (متن غایب) دریافت شد که تعامل بینامتنیت در اشعار فدوی طوقان با آیات قرآن کریم، در بسیاری از موارد، آگاهانه و بیشتر به صورت نفی متوازی است و نمونه‌هایی از تناص اجترار نیز در آن دیده می‌شود. همچنین دریافت گردید که اسلوب فدوی در مورد استخدام تناص قرآنی، اسلوب غیرمستقیم (داخلی) است و تناص قرآنی مستقیم (مباشر) در دیوانش بسیار کم است و ایشان در رابطه با تناص قرآنی در اشعار خود، در هر بخش از دیوانش، انگیز? متفاوتی دارد.   کلیدواژه: قرآن کریم، تناص، فدوی‌طوقان، بینامتنیت.   

   به روش خاص هر شاعر یا نویسنده برای بیان اندیشه‌، عواطف و یا احساساتش سبک ادبی او گفته می‌شود بسیاری از حماسه‌های دینی در زیر نام عام «حمل? حیدری» می‌گنجند. نخستین شاعری که این نام را برای منظوم? حماسی با موضوع وصف دلاوریها و رشادتهای حضرت علی(ع) برگزید، میرزا محمد رفیع مشهدی شاه جهان آبادی متخلّص به« باذل» شاعر مشهور قرن دوازده هجری بود. پژوهش حاضر به صورت نظری و توصیفی است و جامعه آماری آن کتاب «حمل? حیدری» باذل مشهدی است. مسال? این پژوهش این است چه مشخصه‌های سبکی‌ای در شعر باذل وجود دارد که شعر او را به حماسه نزدیک کرده است؟ آیا عناصر سبکی او همچون زبان، فکر و جنبه‌های ادبی در خدمت گون? ادبی حماسی است؟ هدف از این پژوهش بررسی سبک شناختی کتاب حمله حیدری باذل مشهدی است. از این پژوهش می‌توان دریافت که توفیق و ابتکار عمل باذل در درهم آمیختن تاریخ و حماسه در خور توجه است، دیدگاه‌های تاریخی او بیشتر رنگ، جلوه و کلیتی حماسی دارد که در نهایت به آمیزش تنگاتنگ تاریخ با تفکر و آرمانهای والای شاعر می‌انجامد و با بهره‌گیری از ابزار و مصالح بیانی در چارچوب اندیشه‌های این شاعر و نویسنده هنرمند تحلیل می‌شود. تحقیق حاضر به صورت نظری و توصیفی است، لذا از روش کتابخانه‌ای جهت گردآوری اطلاعات استفاده شده است. هدف ما از این پژوهش آشنایی با مفهوم سبک شناسی و بررسی ساختار و سبک حمله حیدری از باذل مشهدی است. یافته‌های پژوهش نشان داد که   بررسی ساختار و سبک حمله حیدری باذل مشهدی موضوعی است که در آن، زبان حماسی در یک حماسه دینی؛ یعنی حمله حیدری در سطوح موسیقایی، واژگانی، نحوی، بلاغی و محتوایی بررسی شده و مشخص شده است که اولاً نوع ادبی حماسه، زبان خاص خود را دارد؛ ثانیاً این زبان در یک حماسه ثانوی؛ یعنی حمله حیدری متاثر از سبک دوره، سبک فردی و محتوای اثر، دچار تغییرات و تحولات گوناگونی شده است؛ مثلاً زبان شاعر در برخی از وجوه زبان حماسی از جمله موسیقی کناری، نحو کلام و صورخیال، دچار ضعف و کاستی شده و حتی در برخی از موارد، به آمیزه‌ای از زبان حماسی و غنایی تبدیل شده است. نتایج نهایی این پژوهش بر توفیق و ابتکار باذل مشهدی در بهره‌گیری از صورخیال، براعت استهلال، برخی از ویژگی‌های آوایی، لغوی، صرفی و نحوی نسبتاً بدیع و تاکید بر لغات و تعابیرحماسی، جهت نیل به اهداف راوی صحّه می‌گذارد. واژگان کلیدی: سبک، سبک شناسی، حمل? حیدری، باذل مشهدی

ادبیّات، از دیرباز بیانگر اوضاع جامعه و مسائل اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، ... هر ملّتی بوده و تغییر و تحوّلات آن ملّت، همواره در آثار ادبی بازتاب داشته است؛ از این جهت برای آشنایی با وضعیّت هر جامعه در دوره­ای خاص، می‌توان به آثار ادبی مربوط به همان دوره مراجعه کرد. یکی از تحوّلات عظیم قرن حاضر ایران، جنگ تحمیلی با عراق بود که تاثیر فراوانی بر پیکره و بنیان جامعه، خصوصاً مناطق جنگ­زده گذاشت و حدود هشت سال کشور را به خود درگیر کرد؛ بنابراین یکی از گسترده­ترین موضوعاتی که در دوره­ی معاصر به آن پرداخته شده است، ادبیّات جنگ یا دفاع مقدّس است. از آنجایی که نسل جدید ارتباط چندانی با جنگ تحمیلی و پیامدهای آن ندارد و از طرفی، سیمای جامعه در ادبیّات داستانی و منثور ملموس­تر است، در پژوهش حاضر با استفاده از منابع کتابخانه­ای و مجازی و به روش تحلیلی- توصیفی، بر‌آن شدیم با بررسی سه رمان واقع­گرا از آثار مربوط به سال­های آغازین جنگ تحمیلی که هر‌کدام، با یک دیدگاه متفاوت نسبت به جنگ نوشته شده‌اند، سیمای جامعه­ی جنگ‌زده و پیامدهای آن را بررسی کنیم و به تصویر بکشیم. رمان «نخل­های بی­سر» در کنار ترسیم تبعات و جنبه­های منفی جنگ، سرشار از امید به پیروزی و روحیه­ی شهادت‌طلبی است و علاوه بر سیمای شهر جنگ­زده، جبهه را هم به تصویر کشیده است. «زمین سوخته»، رمانی با روایتی بی­طرف از جنگ است که البتّه جنبه­های منفی و یاس­آلود آن بر جنبه­های مثبتش می‌چربد و نویسنده بیشتر از جبهه، شهر و مردم عادی را مورد توجّه قرار داده است. رمان «ثریا در اغما» نیز جامعه­ی روشنفکری را نشان می‌دهد که در هیاهوی جنگ به خارج از کشور می­روند و از سوی دیگر سیمای جامعه­ی در حال نابودی را ترسیم کرده است؛ در‌واقع، دیدگاه منفی نویسنده کاملاً در توصیف­ها و صحنه‌پردازی­ها مشاهده می­شود و نگارنده با در کنار هم قرار دادن این سه رمان، سعی کرده است، نمایی از جنبه‌های مختلف جامعه‌ی جنگ‌زده را به مخاطب گزارش دهد، جنگی که هر‌چند بیش از دو دهه از پایان آن می‌گذرد، امّا پرداختن به آن می‌تواند ضمن هوشیار‌سازی، خود‌سازی و آمادگی لازم را برای رو‌در‌رویی با هر نیرنگ و تنشی به دنبال داشته باشد.  کلید‌واژه: ادبیّات دفاع مقدّس، سیمای جامعه، «نخل­های بی­سر»، «زمین سوخته»، «ثریا در اغما»