نشست هیئت اندیشه‌ورز استانی شورای عالی انقلاب فرهنگی، به میزبانی دانشگاه رازی برگزار شد. دکتر فتح‌اللهی در این نشست خواستار ایجاد اجماع نخبگانی برای تدوین برش استانی سند جامع علمی و فناوری شد.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه رازی، نشست هیئت اندیشه‌ورز استانی شورای عالی انقلاب فرهنگی، روز دوشنبه ۶ مهرماه ۱۴۰۵، به میزبانی دانشگاه رازی و با حضور رؤسای دانشگاه‌های استان، استادان و صاحب‌نظران حوزه علم و فناوری در سالن جلسات حوزه ریاست این دانشگاه برگزار شد.

تأکید رئیس دانشگاه رازی بر ایجاد اجماع نخبگانی برای تدوین برش استانی سند جامع علمی و فناوری

در این نشست؛ دکتر جمال فتح‌اللهی، رئیس دانشگاه رازی، ضمن خیرمقدم به میهمانان در سخنانی، با تأکید بر هدف بنیادین تشکیل این هیئت، اظهار داشت: هدف اصلی ما ایجاد یک اجماع نخبگانی در سطح استان کرمانشاه است تا بتوانیم با مشارکت فعال متخصصان، برش استانی سند جامع علم و فناوری کشور را به صورت دقیق و کاربردی تدوین کنیم.

رئیس دانشگاه رازی با اشاره به ضرورت شتاب‌بخشی به روند توسعه، خاطرنشان کرد: در حالی که با معضلات متعددی در سطوح مختلف رو‌به‌رو هستیم، دانشگاه‌ها تنها نهاد‌هایی هستند که می‌توانند با تکیه بر دانش، راهکار‌های عملی برای حل این مسائل ارائه دهند. استان کرمانشاه با بهره‌مندی از ظرفیت عظیم آموزش عالی، شامل حدود ۲ هزار عضو هیئت علمی و ۶۰ هزار دانشجو، پتانسیل لازم برای پیشتازی در حل مسائل استانی را دارد و دانشگاه‌های رازی و علوم پزشکی به عنوان قطب‌های علمی استان، آماده‌اند تا راهبری این حرکت را بر عهده گیرند.

دکتر فتح‌اللهی در بخش دیگری از سخنان خود به یکی از چالش‌های ساختاری در برنامه‌ریزی‌های کشوری اشاره کرد و افزود: تضاد در منطقه‌بندی‌های مختلف توسط وزارتخانه‌های مختلف (مانند وزارت بهداشت، وزارت علوم و سازمان برنامه و بودجه)، باعث سردرگمی در تعریف ماموریت‌های منطقه‌ای شده است. برای مثال، تعریف منطقه زاگرس در هر نهاد متفاوت است و این ابهام در منطقه‌بندی، تعریف دقیق ماموریت‌های استان را دشوار می‌کند.

وی تأکید کرد که ساختار فراقوه‌ای شورای عالی انقلاب فرهنگی، فرصتی استثنایی برای اجماع بر سر مسائل استان و حذف موازی‌کاری‌ها و جلب مشارکت تمامی نیرو‌های نخبگانی، حتی خارج از محیط‌های دانشگاهی است.

رئیس دانشگاه رازی افزود: ما معتقدیم «علم» کلید حل تمام مسائل است و امیدواریم این شورا بتواند با ایجاد هماهنگی میان تمامی قوا، صدای نخبگان را به نهاد‌های سیاست‌گذار برساند.

تأکید بر نقش راهبردی نخبگان در مدیریت کشور

در ادامه این نشست، حجت‌الاسلام والمسلمین محمد محرابی، مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه رازی، در سخنانی بر مسئولیت اجتماعی نخبگان و لزوم حضور فعال آنان در عرصه‌های مدیریتی تأکید کرد و با اشاره به جایگاه کلیدی عالمان و خردمندان در ساختار‌های حکومتی، خاطرنشان کرد که در تمامی نظام‌های آرمانی، از فلسفه افلاطون تا نگاه دینی و دولت کریمه صاحب‌الزمان (عج)، مدیریت جامعه بر عهده کسانی است که از خرد، وسعت نظر و تخصص برخوردارند.

مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه رازی با تأکید بر اینکه نخبگان نباید تنها به عنوان ابزاری در دست سیاستمداران باشند، تصریح کرد: امروزه در کشور ما فضای مناسبی برای اثرگذاری متخصصان فراهم شده است و نخبگان باید با استحکام و باور به توانمندی‌های خود، جایگاه راهبری و مدیریتی را متناسب با تخصصشان به دست آورند. وی خواستار تبدیل این نشست‌ها به فرصت‌هایی راهبردی شد تا از طریق تعامل با دستگاه‌های اجرایی، نتایجی ملموس و پیش‌رونده برای استان به دست آید.

همچنین؛ دکتر فرهاد دانش‌نیا، رئیس دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه رازی و دبیر هیات اندیشه ورز ستاد علم و فناوری استان کرمانشاه در سخنانی با اشاره به ترکیب این هیئت متشکل از روسای دانشگاه‌های مادر و علوم پزشکی، مدیران پارک‌های علم و فناوری، نمایندگان نهاد‌های حاکمیتی و شرکت‌های دانش‌بنیان، هدف بنیادین این شورا را ایجاد پیوندی پویا و کارآمد میان نظام دانایی و نظام توانایی در سطح استان عنوان کرد.

وی با تبیین محور‌های نقشه جامع علمی کشور تصریح کرد: این سند با رویکردی مسئله‌محور، ۱۰ چالش کلان ملی از جمله ناکارآمدی حکمرانی اقتصادی و اجتماعی، ناترازی انرژی، بحران‌های محیط‌زیستی، سلامت، امنیت سایبری، حمل‌ونقل، مسائل فرهنگی، امنیت غذایی و تغییرات جمعیتی را به عنوان اولویت‌های ملی شناسایی کرده است.

دکتر دانش‌نیا با تأکید بر ضرورت همسویی پیشران‌های فناورانه با نیاز‌های بومی، خواستار اتخاذ رویکرد ماموریت‌گرایی در مراکز علمی شد و افزود: باید با شناسایی فناوری‌های راهبردی نظیر حکمرانی هوشمند و هوش مصنوعی، مسیر پژوهش‌ها و جذب نیروی هیئت علمی را متناسب با مأموریت‌های منطقه‌ای تعریف کنیم تا گسست میان دستاورد‌های دانشگاهی و نیاز‌های واقعی صنعت و جامعه مرتفع گردد.

رئیس دانشکده علوم اجتماعی با هشدار نسبت به مخاطرات سیاست‌گذاری‌های صنعتی فاقد پشتوانه علمی، اظهار داشت: متأسفانه در بسیاری از موارد، یافته‌های پژوهشی مبنای تصمیمات صنعتی استان نبوده‌اند؛ نمونه بارز آن، استقرار صنایعی نظیر پتروشیمی‌هایی است که علاوه بر زیان‌دهی، پیامد‌های نامطلوب محیط‌زیستی و اجتماعی نظیر گسست میان روستا و شهر را به دنبال داشته‌اند.

دکتر دانش‌نیا ضمن تأکید بر ضرورت رفع ابهامات سازمانی و حذف نهاد‌های موازی، هدف غایی از فعال‌سازی این شورا را تبدیل دانشگاه به بازوی مشورتی و راهبردی نهاد‌های سیاست‌گذار دانست و خاطرنشان کرد که هرگونه تخصیص منابع برای احداث زیرساخت‌ها و صنایع باید مبتنی بر توصیه‌های علمی باشد تا از اتلاف منابع ملی و استانی جلوگیری شود.

تأکید رئیس دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه بر رسالت‌محوری و واقع‌گرایی در تدوین نقشه‌های علمی

سپس دکتر علی سروش، رئیس دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، با اشاره به لزوم ارتقای نقش اثرگذار دانشگاه‌ها در توسعه استانی، بر ضرورت تدوین نقشه‌های علمی عمل‌گرا تأکید کرد.

دکتر سروش با نقد رویکرد فعلی در گسترش آموزش عالی، اظهار داشت: باید از مسابقه در دانشکده‌سازی‌های بی‌هدف پرهیز کنیم. ایجاد مراکز آموزشی در شهرستان‌ها باید بر اساس نیاز واقعی نیروی انسانی و تعریف دقیق "رسالت هر منطقه" باشد، نه تحت فشار‌های محیطی یا سیاسی؛ چرا که تخصیص منابع بدون نیازسنجی، منجر به اتلاف بودجه‌های کلان می‌شود.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه با اشاره به پیشینه تاریخی و جغرافیایی استان‌های همجوار، بر ضرورت ایجاد مشارکت و هم‌افزایی میان دانشگاه‌های کلان منطقه تأکید کرد و افزود: باید با شناسایی دقیق پتانسیل‌ها و نیازمندی‌های هر منطقه، مسئولیت‌های هر دانشگاه را به‌طور شفاف تعریف کنیم تا اثرگذاری مراکز علمی بر حوزه‌های اقتصادی، صنعتی و شهرسازی استان به شکل ملموسی افزایش یابد.

دکتر سروش ضمن تأکید بر لزوم بازنگری در برنامه‌های توسعه، خواستار تشکیل کمیته‌های تخصصی و کارشناسی برای ارزیابی میزان تحقق نقشه‌های علمی پیشین شد و افزود: تدوین اسناد آینده باید به دور از رویکرد‌های دستوری و بر اساس واقع‌گرایی و تجربه میدانی صورت گیرد تا از فاصله میان برنامه‌ها و عمل جلوگیری شود.

شایان ذکر است؛ این نشست با هدف اصلی عملیاتی‌سازی «نقشه جامع علمی کشور» در سطح استان و شناسایی چالش‌های کلان در حوزه‌های حکمرانی، انرژی، محیط‌زیست و سلامت تشکیل گردید تا بستری کارآمد برای اتخاذ تصمیمات مبتنی بر دانش و بومی‌سازی اسناد راهبردی ملی فراهم آید.

در پایان این جلسه، شرکت‌کنندگان بر ضرورت ایفای نقش فعال‌تر دانشگاه‌ها به‌عنوان بازوی مشورتی دولت تأکید کردند. مطابق با این رویکرد، بر این مهم تأکید شد که تخصیص بودجه‌ها و احداث زیرساخت‌های استانی، با تکیه بر تحلیل‌های علمی جامع و نظرات تخصصی صورت پذیرد تا ضمن جلوگیری از اتلاف منابع، زمینه‌های توسعه متوازن و دانش‌بنیان فراهم گردد.

تصاویر این نشست را در ادامه ببینید: