دانشگاه رازی

   تحصیل در دانشگاه به عنوان یکی از مهم‌ترین مراحل آموزش عالی، فرآیندی چندوجهی است که به انتقال دانش تخصصی می‌پردازد و بر رشد فردی و اجتماعی دانشجویان تاثیر عمیق دارد. در سال‌های اخیر، تغییرات گسترده فرهنگی و اجتماعی موجب شده است که معنای تحصیل برای تعدادی از دانشجویان دگرگون شود و دانشگاه از یک محیط علمی و تخصصی، به فضایی برای تجربه‌های فراغتی، اجتماعی و نمایشی تبدیل گردد. هدف پژوهش حاضر واکاوی جامعه‌شناختی پدیده سرگرمی‌شدن تحصیل در میان دانشجویان مقطع کارشناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه رازی کرمانشاه است. گردآوری داده‌ها از طریق مصاحبه عمیق و نیمه‌ساختاریافته با ?? نفر از دانشجویان در این دانشکده انجام شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از شیوه استقرایی انجام شد و با اجرای مراحل کدگذاری باز، محوری و گزینشی، به ترتیب ?? مضمون اصلی و ?? مضمون فرعی برای ابعاد سرگرمی‌شدن تحصیل استخراج شد. یافته‌ها نشان داد که دانشجویان زمان قابل توجهی از حضور خود در دانشگاه را در فضاهای غیرآموزشی مانند بوفه و محوطه و در معاشرت با دوستان سپری می‌کنند. اولویت‌های تحصیلی آنان نیز دگرگون شده و درس خواندن به ایام امتحانات و پاس کردن واحدها تقلیل یافته‌است. عواملی مانند تدریس یک‌طرفه استادان، خشکی فضای کلاس، سهل‌گیری در اجرای قوانین آموزشی، تصویر آرمانی دانشگاه در رسانه‌ها، ناامیدی از آینده شغلی و فشارهایی مانند خدمت سربازی در شکل‌گیری و تقویت این نگرش نقش داشته‌اند. پیامد اصلی این وضعیت، کاهش انگیزه پیشرفت تحصیلی، افت عملکرد علمی، مدرک‌گرایی و شکل‌گیری احساس دوگانگی میان لذت از زندگی دانشجویی و نگرانی از آینده است. بنابراین، تحصیل در دانشگاه برای تعدادی از دانشجویان به نوعی سرگرمی و تجربه فراغتی تبدیل شده است که در آن، روابط اجتماعی، تفریح و نمایش هویت بر یادگیری عمیق و تخصصی غلبه یافته است. این دگرگونی را می‌توان محصول تغییر در ساختار میدان آموزش عالی و غلبه ارزش‌های مصرفی و نمایشی بر تجربه دانشگاهی دانست. سرمایه اجتماعی و نمادین دانشجویان بر سرمایه فرهنگی نهادی‌شده غلبه یافته و دانشگاه علاوه بر آموزش، به عرصه‌ای برای معاشرت، تفریح و نمایش خود تبدیل شده است.