دانشگاه رازی

نقد جامعهشناختیِ رمان از شیوههای نقد ادبی است که به تاثیر متقابل متون ادبی و جامعه می‌پردازد. یکی از گونههای نقد جامعهشناختی، نقد بر اساس نظری? ساختارگرایی تکوینی گلدمن است که در آن به بررسی ارتباط میان ساختار ادبی و ساختار و بستر تاریخی- اجتماعی جامعه میپردازد. جامع? آماری این پژوهش، رمان «جمهوریه کانَّ» است. این رمان، یکی از رمانهای علاء اسوانی نویسند? مصری است که بازتابی از جامعه و وقایع انقلاب (2011م.) مصر است. از اهداف این پژوهش، تحلیل جامعه شناختی رمان «جمهوریه کانّ» بر اساس ساختار گرایی تکوینی گلدمن، تحلیل ساختارهای اجتماعی مصر در شخصیتهای رمان، شناخت جهانبینی حاکم بر اثر و آشنایی با آرمانها و افکار طبق? نویسنده و شناخت مشکلات و معضلات آنها به شیو? توصیفی- تحلیلی است. پژوهشگر با تحلیل رمان در دو بخش دریافت و تشریح، بررسی شخصیتها، ساختارهای معنادار، آگاهی آنان و بسترهای سیاسی و اجتماعی در این دو بخش، در صدد پاسخگویی به سوالات پیشرو است که آیا نگارش آن متاثر از اوضاع جامعه است؟ ساختارهای معنادار چگونه در بستر جامعه نمود پیدا کردهاند؟ نتایج  بهدستآمده حاکی از توانایی اسوانی، در به تصویر کشیدن اوضاع و شرایط جامع? مصر و موانع  تغییر آن به سوی بهتر شدن، آگاهی بخشی اجتماعی و فردی از شرایط، زمان و مکان به خواننده در قالب ساختارهای معنادار و شخصیتها است. این رمان با پیوند خوردن اجزا و شخصیتها تبدیل به یک کل منسجم و معنادار شده است. در رمان، شخصیتها در یک ساختار معنادار قراردارند که در آن نیروهای عدالتخواه و تحولخواه مانند: خالد، مازن، اشرف، اسما و نیروهای بازدارنده مانند احمد علوانی و شیخ شامل و نورهان و نیروهای شکست خورده مانند: عصام شعلان نسبت با یکدیگر و در نسبت با تاریخ مصر معنا پیدا میکند. این شبک? مرتبط به هم و پیچیده همان کل منسجم گلدمنی است که ساختار استبدادی و فساد سیاسی و به تبع آن فساد اقتصادی و ادارای را نقد میکند و تضادهای طبقاتی و سرکوب را نشان میدهد و تداوم امید و مبارزه را به تصویر میکشد و جهانبینی گروههای اجتماعی انقلاب(2011م.) را بازتاب میدهد. بنابراین، اثر اسوانی یک رمان ساختارمند گلدمنی است. این رمان، از طریق وحدت درونی از سطح روایت فراتر میرود و به سطح ساختار اجتماعی