دانشگاه رازی

افسردگی یکی از بیماریهای شایع در جهان میباشد. مهارکنند های بازجذب انتخابی سروتونین SSRI از جمله داروی سرترا ین میتوانند در بهبود عالئم این بیماری موثر باشند. این دارو عالو بر تاثیرات مثبت در درمان افسردگی میتواند باعث ایجاد سمیت در دست ا تو یدمثلی شود و از طری فرایندهای استرساکسیداتیو و کاهش فاکتورهای آنتیاکسیدانی به ساختار بافتی و هورمونی دست ا تو یدمثلی آسیب برساند. گیا جینسینگ یک گیا دارویی میباشد که ریشه آن دارای ترکیباتی نظیر جینسنوزید میباشد که دارایخواص آنتیاکسیدانی و ضدآپوپتوزی میباشد. در این مطا عه به بررسی تاثیر عصار گیا جینسینگ بر سمیت ایجاد شد از مصرف سرترا ین در دو دوز متفاوت در تخمدان پرداخته شد است. بدین منظور 30 سر موش صحرایی ماد نشاد ویستار به صورت تصادفی به 5گرو 6 تایی تقسیم شدند. ا ف- گرو اول )شاهد(، حیوانات این گرو بدون دریافت هیچ ونه دارویی فقط با دریافت آب و غذایمعمو ی در طول زمان آزمایش تغذیه شدند، ب- گرو دوم، دریافتکنند سرترا ین kg/mg 5 به مدت30 روز به روش خوراکی )گاواژ(،ج- گرو سوم، دریافتکنند سرترا ین kg/mg20 به مدت30 روز به روش خوراکی )گاواژ(، د- گرو چهارم، دریافتکنند همزمان سرترا ین kg/mg20 و جینسینگ kg/mg500 به مدت30 روز به روش خوراکی )گاواژ( و - گرو پنجم، دریافت کنند جینسینگkg/mg500 به مدت30 روز به روش خوراکی )گاواژ(. وزن موشهای صحرایی در ابتدا و پایان آزمایش مورد ارزیابی قرار گرفت. در پایان آزمایش بعد از بیهوشی عمی ، نمونههای خون از قلب همه موشهای صحرایی گرفتهشد و تخمدان سمت راست جهت انجام مطا عات بافتی جمعآوری شد و پس از انجام پاساژ بافتی تعداد انواع فو یکولها و اجسام زرد شمارش شد. تخمدان سمت چپ نیز جهت سنجش فاکتورهای مربوط به استرساکسیداتیو از طری فرآیند هموژنیزاسیون؛ جمعآوری شد. نمونههای خون نیز پس از جمعآوری جهت سنجش هورمونهای جنسی استرادیول و پروژسترون سنجش و انداز گیری شد. مقادیر بدست آمد در گرو های مختلف با نرمافزار آماری SAS تجزیه و تحلیل شد و سطح 0.05>P درصد بهعنوان اختالف معنیدار سنجهها در گرو های مختلف در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد که سرترا ین در هر دو دوز 5 و 20 میلیگرم بر کیلوگرم سبب کاهش معنیدار هورمون پروژسترون، ظرفیت تام آنتیاکسیدانی، تعداد فو یکولهای بدوی، او یه، پریآنترال و جسم زرد جدید )0.05>P )و کاهش غیرمعنیدار استرادیول میشود. از طرفی سرترا ین در هر دو دوز سبب افزایش معنیدار میزان ما ون دی آ دهید، تعداد فو یکول های با غ و جسم زرد قدیمی می شود)0.05>P). همچنین سرترا ین در دوز 5 میلیگرم بر کیلوگرم سبب افزایش وزن و افزایش تعداد فو یکولهای آترتیک میشود)0.05>P). در مقایسه تاثیر سرترا ین 5 میلیگرم بر کیلوگرم بر تخمدان با سرترا ین 20 میلیگرم بر کیلوگرم هیچ تفاوت فاحش معنیداری در سنجههای ذکر شد مشاهد نشد و فقط حیوانات گرو سرترا ین 5 افزایش معنیداری از نظر وزن نسبت به گرو سرترا ین 20داشتند)0.05>P). به حاظ مطا عات کیفی بافت شناسی نیز به نظر می رسد میزان تخریب بافت تخمدان در گرو سرترا ین 5 در مقایسه با گرو سرترا ین 20 بیشتر باشد. از طرفی عصار گیا جینسینگ باتوجه به خاصیت آنتیاکسیدانی خود توانست در گرو سرترا ین+20جینسینگ در مقایسه با گرو سرترا ین 20 سبب کاهش معنیدار میزان ما ون در آ دهید شود)0.05>P )که مقدار آن هیچ تفاوتی با گرو شاهد نداشت. از طرفی توانست سبب افزایش غیرمعنیدار هورمونهای استرادیول، پروژسترون و ظرفیت تام آنتیاکسیدانی شود. جینسینگ توانسته بود در گرو سرترا ین +20 جینسینگ در مقایسه با گرو سرترا ین 20 سبب افزایش معنیدار در تعداد فو یکول هایپریآنترال و کاهش معنیداردر تعداد جسم زرد قدیمی شود)0.05>P). همچنین مطا عات کیفی بافت شناسی نشان دادترکیبی از افزایشفو یکولهای در حال رشد و اجسام زرد جدید، همرا با کاهش ا تهاب و پرخونی، وضعیت تخمدان را به حا ت فیزیو وژیک نزدیکترکرد بود. گرو های جینسینگ و شاهد به غیر از تعداد فو یکولهای با غ تفاوت آشکاری را نشان ندادند. نتایج نشان می دهد سرترا ین در هر دو دوز سبب ایجاد سمیت در تخمدان ها می شود که عصار گیا جینسینگ با دارا بودن خواص آنتیاکسیدانی اثرات مثبتی بر کاهش سمیت ایجاد شد ناشی از مصرف سرترا ین در تخمدانها دارد و میتواند از تخمدانها در مقابل اثرات مضر سرترا ین حفاظت کند.کلمات کلیدی: سرترا ین، جینسینگ، تخمدان، استرساکسیداتیو، فو یکو وژنز