دانشگاه رازی

  سرزندگی تحصیلی یکی از مولفه‌های مهم سازگاری دانشجویان با فشارها، موانع و الزامات محیط دانشگاهی است و تحت تاثیر عوامل فردی، خانوادگی و اجتماعی قرار می‌گیرد. حمایت اجتماعی ادراک‌شده و جو عاطفی خانواده می‌توانند از طریق فراهم کردن احساس امنیت، تعلق، ارزشمندی و دسترسی به منابع حمایتی، زمینه استفاده از راهبردهای سازگارانه تنظیم شناختی هیجان و تداوم تلاش‌های تحصیلی را فراهم کنند. بااین‌حال، نقش هم‌زمان این متغیرها و چگونگی تاثیر مستقیم و غیرمستقیم آن‌ها بر سرزندگی تحصیلی، به‌ویژه با میانجی‌گری تنظیم شناختی هیجان، نیازمند بررسی بیشتر است. پژوهش حاضر با هدف مدل‌یابی ساختاری سرزندگی تحصیلی بر اساس حمایت اجتماعی ادراک‌شده و جو عاطفی خانواده، با نقش میانجی تنظیم شناختی هیجان در دانشجویان دانشگاه رازی کرمانشاه انجام شد. این پژوهش از نظر هدف بنیادی ـ کاربردی و از نظر روش، توصیفی ـ مقطعی از نوع همبستگی بود که با رویکرد مدل‌یابی معادلات ساختاری انجام گرفت. جامعه آماری پژوهش شامل دانشجویان دختر و پسر دانشگاه رازی کرمانشاه در سال تحصیلی ???? ـ ???? بود. از میان ??? پرسشنامه گردآوری‌شده، پس از حذف ? پرسشنامه نامعتبر، داده‌های مربوط به ??? دانشجو که به روش نمونه‌گیری در دسترس و به‌صورت برخط انتخاب شده بودند، تحلیل شد. برای گردآوری داده‌ها از پرسشنامه سرزندگی تحصیلی دهقانی‌زاده و حسین‌چاری (????)، مقیاس چندبعدی حمایت اجتماعی ادراک‌شده زیمت و همکاران (????)، پرسشنامه جو عاطفی خانواده هیل‌برن (????) و پرسشنامه کوتاه تنظیم شناختی هیجان گارنفسکی و کرایج (????) استفاده شد.. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای آماری   _26 و AMOS_24 و روش مدل‌یابی معادلات ساختاری تحلیل شدند و اثرهای غیرمستقیم با روش بوت‌استرپ و ???? بار بازنمونه‌گیری مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد حمایت اجتماعی ادراک‌شده اثر مستقیم و مثبت معناداری بر سرزندگی تحصیلی دارد، به‌گونه‌ای که ضریب مسیر آن برابر با 17/0 بود. اثر مستقیم جو عاطفی خانواده بر سرزندگی تحصیلی مثبت، اما غیرمعنادار بود و ضریب مسیر آن برابر با 10/0 به دست آمد. حمایت اجتماعی ادراک‌شده با ضریب 27/0، راهبردهای سازگارانه تنظیم شناختی هیجان را به‌صورت مثبت و با ضریب 18/0-، راهبردهای ناسازگارانه را به‌صورت منفی پیش‌بینی کرد. جو عاطفی خانواده نیز با ضریب 29/0 اثر مثبت بر راهبردهای سازگارانه و با ضریب 26/0- اثر منفی بر راهبردهای ناسازگارانه تنظیم شناختی هیجان داشت. همچنین، راهبردهای سازگارانه تنظیم شناختی هیجان با ضریب 36/0 اثر مستقیم و مثبت و راهبردهای ناسازگارانه با ضریب 21/0- اثر مستقیم و منفی بر سرزندگی تحصیلی نشان دادند. اثر غیرمستقیم حمایت اجتماعی ادراک‌شده بر سرزندگی تحصیلی از طریق راهبردهای سازگارانه برابر با 10/0 و از طریق راهبردهای ناسازگارانه برابر با 04/0 بود. همچنین، اثر غیرمستقیم جو عاطفی خانواده بر سرزندگی تحصیلی از طریق راهبردهای سازگارانه 10/0 و از طریق راهبردهای ناسازگارانه 05/0 به دست آمد. شاخص‌های برازش مدل شامل نسبت کای‌دو به درجه آزادی برابر با 14/2، شاخص برازش تطبیقی برابر با 95/0، شاخص نرم‌شده برازش برابر با 92/0، شاخص تاکر ـ لوئیس برابر با 94/0، شاخص برازش فزاینده برابر با 95/0 و ریشه میانگین مربعات خطای تقریب برابر با 058/0، برازش مطلوب مدل پیشنهادی را نشان دادند. در مجموع، یافته‌ها بیانگر آن بود که تنظیم شناختی هیجان در رابطه میان جو عاطفی خانواده و سرزندگی تحصیلی نقش میانجی کامل و در رابطه میان حمایت اجتماعی ادراک‌شده و سرزندگی تحصیلی نقش میانجی جزئی دارد.