دانشگاه رازی

 از روزگاری که بشر به شکار و اهلی کردن حیوانات پرداخت، از محصولات و فرآورده­های آن­ها اعم از: لبنی وگوشتی استفاده نموده و از چرم آن نیز به عنوان پوشش و لباس، زیراندازها، رواندازها، ابزارها و یراق جنگی، در طول تاریخ ایران تا روزگار معاصر استفاده کرده است. در تاریخ معاصر به­ویژه از روزگار قاجار با گسترش ارتباطات جامعه ایرانی با جهان جدید چرم همچنان نقش مهمی در اقتصاد تجارت و تامین انواع مایحتاج چرمی و هنری جامعه ایرانی را داشته است. هر چند این صنعت در دوره قاجار، به صورت سنتی تداوم داشت و یکی از مهم­ترین محصولات صادراتی ایران بود که نقش مهمی در اقتصاد ایران داشته است. ولیکن اقتصاد دامداری و گسترش ارتباطات با جوامع غربی رشد وضرورت­ها واهمیت احیای صنعت چرم و هنر چرم سازی ایرانی را مورد توجه قرار داد.   در عصر پهلوی هم با توجه به سیاست­های دولت تلاش شد تا با ایجاد کارخانه­هایی در مناطقی که شرایط مساعدی برای تولید داشتند نیازهای بازار برطرف گردد. در این میان تولیدکنندگانی که از اواخر دوره قاجار در حوزه چرم فعالیت می­کردند مورد توجه واقع شدند، اما از همان ابتدا به سبب رویکردهای دولت پهلوی حاکمیت در تولید و واردات چرم با مشکلات فراوانی مواجه شدند. بنابراین، واردات گسترده چرم به سبب قراردادهایی که دولت با کشورهای خارجی داشت و نیز نفوذ بازرگانانی که چرم را به کشور وارد می­کردند باعث شد تا تولیدکنندگان داخلی با مشکلات جدیدی روبرو شوند. این پژوهش با روش توصیفی و تحلیلی مبتنی بر اسناد منتشر نشده و منابع معتبر تاریخی قصد دارد تا با مطالعه دقیق این اسناد ابعاد گوناگون موضوع را تحلیل نماید. یافته­ها نشان می­دهد که، سیاست­ حکومت پهلوی اول در حوزه چرم تا حدودی برنامه ریزی شده و دقیق نبود زیرا دولتمردان قصد داشتند تا در مدت زمان اندکی بازار این محصول را به خودکفایی برسانند ولی در نهایت، قدرت واردکنندگان بانفوذ چرم و سوءمدیریت توان تولید و توزیع کارخانه­داران داخلی را به چالش کشید و پیامدهای منفی را برای  محصولات آنان به دنبال داشت.