دانشگاه رازی

   دراین پژوهش، با عنوان «بررسی تطبیقی جهان‌بینی خیام و ابونواس اهوازی»، به تحلیل و مقایسه بنیادهای فکری، فلسفی و عرفانی این دو شاعر برجسته پرداخته شده است. هدف اصلی، شناسایی نقاط اشتراک و افتراق در نگرش‌آنان به مفاهیم اساسی‌ای همچون زندگی، مرگ، لذت و معنای وجود است. روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی و با اتکا به منابع کتابخانه‌ای است. یافته‌ها نشان می‌دهدکه هر دو شاعر، با وجود زیستن در بسترهای فرهنگی و تاریخی متفاوت، در پرسشگری از سنت‌های رایج و ستایشِ «لحظه» هم‌نوا هستند. با این حال، جهان‌بینی آنان در پاسخ به این پرسش‌ها به دو مسیر متمایز تقسیم می‌شود. خیام با نگاهی عمیقاً فلسفی و آکنده از حیرت، لذت را پاسخی برای تسکین رنج آگاهی از ناپایداری جهان و هراس از مرگ می‌داند. در مقابل، ابونواس با رویکردی طغیان‌گر و بی‌پروا، لذت را بیانیه‌ای برای آزادی فردی و شکستن تابوهای اجتماعی و مذهبی قلمداد می‌کند. این تفاوت در نمادپردازی «شراب» نیز تبلور یافته است؛ شراب برای خیام نماد غنیمت شمردن دم و مرهمی برای دردهای وجودی است، حال آنکه برای ابونواس نماد رهایی، شناخت و حتی وسیله‌ای برای وصول به حقیقت است. این پژوهش نتیجه می‌گیرد که مطالعه تطبیقی این دو جهان‌بینی، نه تنها درک ما از ادبیات کلاسیک را غنا می‌بخشد، بلکه الگویی برای فهم گفت‌وگوهای فرافرهنگی و پیچیدگی‌های اندیشه انسانی ارائه می‌دهد. کلمات کلیدی: خیام، ابنواس اهوازی، بررسی تطبیقی، جهان­بینی.