واکاوی الگوهای نوین حکمرانی محلی؛ از تئوری تا تجربه زیسته در نشست تخصصی دانشگاه رازی - پرتال اصلی دانشگاه رازی
نشست تخصصی «تجربهنگاری حکمرانی محلی» با همت دبیرخانه ستاد علم و فناوری شورای عالی انقلاب فرهنگی و همکاری معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه رازی برگزار شد.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه رازی، نشست تخصصی «تجربهنگاری حکمرانی محلی» با همت دبیرخانه ستاد علم و فناوری شورای عالی انقلاب فرهنگی و همکاری معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه رازی برگزار شد. در این نشست که 16 خردادماه 1405 با حضور جمعی از نخبگان، دانشجویان و مدیران توسعهگرا همراه بود، مهندس غلامعباس زارع، استاندار اسبق کرمانشاه (۱۳۵۹-۱۳۶۰)، به تبیین تجارب زیسته خود در حوزه حکمرانی پرداخت.
حکمرانی؛ مثلثی با محوریت مردم
مهندس زارع در این نشست با ارائه مدلی سهضلعی برای حکمرانی، مردم را رکن اساسی و غیرقابلانکار آن برشمرد. وی تصریح کرد: مثلث حکمرانی از سه ضلع قدرت نظامی، قدرت سیاسی و مردم تشکیل شده است که حضور هوشمندانه مردم، روح حاکم بر این اضلاع است. بدون پشتوانه مردمی، دستیابی به پیروزی در بزنگاههای تاریخی نظیر جنگ ممکن نیست.
وی با اشاره به دوران دفاع مقدس افزود: در شرایطی که کشور از حداقل امکانات نظامی محروم بود، وحدت ملی و حضور مردم، خلاءهای تجهیزاتی را پر کرد. امروز نیز با تغییر موازنه قدرت در سطح بینالمللی، مشاهده میکنیم که ایران از یک کشور منزوی به بازیگری تأثیرگذار تبدیل شده است که حتی قدرتهای اروپایی برای عبور از تنگه هرمز، به دنبال دیپلماسی با ما هستند.
مهندس زارع همچنین با تأکید بر لزوم حل چالشهای اقتصادی و کاهش ارزش پول ملی، خاطرنشان کرد: یکپارچگی در سخنگویی وزارت امور خارجه هیئت مذاکره کننده ایران، نشاندهنده اقتدار دیپلماتیک ما در عرصه بینالمللی است.
شکاف میان دانشگاه و صنعت؛ ضرورت بازنگری در رشتههای علوم انسانی
استاندار اسبق کرمانشاه با انتقاد از فاصله میان فضای آکادمیک و محیط کار در برخی حوزهها، بیان کرد: اگرچه در حوزههای پزشکی و برخی رشتههای صنعتی، پیوند مبارکی میان علم و تجربه شکل گرفته است، اما در حوزه علوم انسانی این شکاف همچنان مشهود است.
وی از آغاز پروژهای با هدایت علمی دانشگاه رازی برای تدوین متدولوژی حکمرانی محلی بر اساس تجربیات استانداران ادوار کرمانشاه خبر داد که با بهرهگیری از ظرفیت «مجمع استانداران» (با بیش از ۵۵۰ عضو)، میتواند به الگوی راهبردی مؤثری بدل شود.
واکاوی شکافهای توسعهنیافتگی؛ ضرورت انسجام اجتماعی در حکمرانی محلی
دکتر قدرت احمدیان، دانشیار گروه علوم سیاسی و روابط بینالملل دانشگاه رازی و دبیر این نشست تخصصی، ضمن تبیین اهمیت نقش مردم در حکمرانی محلی، به بررسی پیشینه مستندسازی تجارب مدیریتی در کشور پرداخت.
وی با اشاره به آثار موجود و فعالیتهای آرشیوی مرکز اسناد انقلاب اسلامی، سازمان صدا و سیما و حوزه هنری، خاطرنشان کرد: با وجود تلاشهای صورتگرفته، همچنان خلأهایی در تدوین تاریخ روایی و تجربهنگاری استانداران کرمانشاه به چشم میخورد که باید با رویکردی علمی و جامع مرتفع شود.
عصبیت درونگروهی؛ مانع استراتژیک توسعه
دکتر احمدیان به ریشهیابی موانع توسعهنیافتگی در استان پرداخت. وی «عصبیت» را یکی از متغیرهای کلیدی در تحلیل شکستهای توسعهای دانست و تصریح کرد: تجربیات تاریخی نشان میدهد که تمدنها در بستر غلبه «عصبیت» دچار زوال میشوند. در سطح محلی، هنگامی که هویتهای قومی و گروهی خُرد، فرصت سلطه بر دیگر بخشهای جامعه را پیدا میکنند، فرآیند حذف دیگران و توزیع ناعادلانه منابع آغاز میشود.
وی افزود: این عصبیتِ درونگروهی، در بزنگاههایی نظیر مدیریت بحران و بازسازیهای پس از جنگ، تأثیرات مخربی بر انسجام اجتماعی داشته است. متأسفانه این پدیده به یکی از عوامل جدی و آسیبزا در نظام مدیریت منابع انسانی و انقطاع توسعه در استان کرمانشاه تبدیل شده که نیازمند مداخله علمی و اصلاح ساختارهای حکمرانی محلی است.
ضرورت گذار از الگوهای سنتی در دنیای متلاطم
در ادامه این نشست، دکتر فرهاد دانشنیا دبیر هیئت اندیشهورز ستاد علم و فناوری استان با تبیین فلسفه برگزاری چنین نشستهایی، محیط بینالمللی امروز را «جهان آشوبزده» توصیف کرد و اظهار داشت: تراکم بحرانها، پیشبینیناپذیری و پیچیدگیهای حاکم بر سطوح ملی و فراملی، اثربخشی الگوهای کلاسیک حکمرانی را به چالش کشیده است.
دکتر دانشنیا افزود: مدلهای پیشینِ تصمیمگیری که عمدتاً متکی بر رویکردهای بالا به پایین بود، دیگر پاسخگوی نیازهای جوامع در مواجهه با بحرانهای نوظهور نیست. امروز برای کاهش ریسک در سیاستگذاری، نیازمند تحول در الگوهای همافزایی و ایجاد اجماع میان ساختارهای محلی و نخبگان هستیم.
وی برگزاری این نشستها را گامی در جهت ایجاد مدخلی برای ارتباط مستمر دانشگاه با نهادهای استانی و تبدیل دانش آکادمیک به راهکارهای عملیاتی برای حکمرانی نوین دانست.
در ادامه، مهندس جلیل بالایی، معاون توسعه مدیریت و منابع استانداری کرمانشاه، با اشاره به آسیبشناسی پروژههای نیمهتمام و خلأهای تاریخی در توسعه استان، اظهار داشت: متأسفانه علیرغم ظرفیتهای سرشار کرمانشاه، فقدان انباشت تجربه و عدم تداوم در سیاستگذاری، این استان را از دستیابی به یک الگوی توسعه پایدار بازداشته است. از این رو، ضرورت دارد تاریخ روایی کرمانشاه در دورانهای مختلف، از سالهای پس از انقلاب و دوران دفاع مقدس تا دهههای اخیر، بهصورت نظاممند و علمی مستندسازی شود.
بهرهگیری از ظرفیت دانشگاه برای تدوین الگوی بومی حکمرانی
مهندس بالایی با تأکید بر اینکه هدف از این پروژه، «تجربهنگاری» و «مستندسازی تاریخ شفاهی» مدیران ارشد استان است، افزود: با بهرهگیری از "دوربین علم" و متدولوژی دقیق دانشگاهی، به دنبال مصاحبههای عمیق با استانداران ادوار کرمانشاه هستیم تا با واکاوی نقاط قوت و ضعف عملکردها، به یک مدل مدیریتی بومی و متناسب با اقتضائات استان دست یابیم.
وی ضمن تقدیر از میزبانی دانشگاه رازی، حضور مهندس غلامعباس زارع، استاندار اسبق کرمانشاه (۱۳۵۹-۱۳۶۰)، را فرصتی مغتنم برای آغاز این فرآیند دانست و تصریح کرد: تلفیق دانش آکادمیکِ نخبگان دانشگاهی و تجربه زیسته مدیران اجرایی، نویدبخش ایجاد الگویی است که میتواند برای آیندگان، نقشهای راهبردی و علمی ترسیم کند.
در این نشست، هر یک از حاضران به بیان دیدگاهها و نظرات خود پرداختند.