به گزارش روابط عمومی دانشگاه رازی؛ کارگاه آموزشی «راهکار‌های بهبود تاب‌آوری نظام اداری دانشگاه‌ها در شرایط سخت» روز سه‌شنبه ۵ خرداد ۱۴۰۵ در سالن اجتماعات شهید دکتر شهریاری دانشکده علوم دانشگاه رازی برگزار شد. این رویداد علمی با هدف تقویت نگاه مدیریتی به مفهوم تاب آوری دانشگاهی و بررسی راهکار‌های عملی برای افزایش پایداری ساختار‌های اداری در محیط‌های علمی برگزار شد. در سال‌های اخیر، دانشگاه‌ها با چالش‌هایی مانند بحران‌های اجتماعی، اقتصادی، زیست‌محیطی و حتی اختلال‌های سازمانی روبه‌رو شده‌اند. در چنین شرایطی توجه به تاب آوری دانشگاهی به عنوان یک رویکرد مدیریتی و راهبردی اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

در این کارگاه تخصصی دکتر محمدرضا مقدسی، مدیر و مؤسس خانه تاب‌آوری ایران، به عنوان سخنران اصلی حضور داشت. وی در سخنان خود به اهمیت توسعه تاب آوری دانشگاهی در نظام اداری دانشگاه‌ها پرداخت و نقش آن را در افزایش کارآمدی، پایداری و توان سازگاری سازمانی تشریح کرد. به گفته او، نظام اداری دانشگاه‌ها در شرایط بحرانی زمانی می‌تواند عملکرد مطلوب داشته باشد که مدیران و کارکنان از مهارت‌های لازم برای مدیریت فشارها، تغییرات و عدم قطعیت‌ها برخوردار باشند.

در بخش مهمی از این کارگاه، تعریف تاب‌آوری بر اساس چارچوب ارائه شده توسط دفتر کاهش خطر بلایای سازمان ملل متحد مورد توجه قرار گرفت. این تعریف تاب‌آوری را توانایی یک سیستم، سازمان یا جامعه برای پیش‌بینی، جذب، سازگاری و بازیابی از اثرات بحران‌ها معرفی می‌کند. در فضای دانشگاهی، این مفهوم به معنای ایجاد ظرفیت در ساختار‌های اداری و مدیریتی برای حفظ کارکرد‌های اصلی در زمان بحران و بازگشت سریع به شرایط پایدار است. از این منظر، تاب آوری دانشگاهی به عنوان یکی از شاخص‌های مهم حکمرانی علمی و مدیریتی در دانشگاه‌ها مطرح می‌شود.

در این نشست، مفهوم تاب آوری دانشگاه به عنوان یکی از رویکرد‌های مهم در مدیریت دانشگاهی مورد بررسی قرار گرفت. تاب آوری دانشگاه به ظرفیت یک دانشگاه برای حفظ تداوم فعالیت‌های آموزشی، پژوهشی و اداری در شرایط دشوار و بحران‌ها مربوط می‌شود. در این چارچوب، مجموعه‌ای از عوامل سازمانی، مدیریتی و فرهنگی در کنار یکدیگر زمینه تقویت تاب آوری دانشگاه را فراهم می‌کنند. وجود ساختار‌های اداری منعطف، تقویت ارتباطات درون‌سازمانی، توسعه فرهنگ یادگیری و افزایش توان تصمیم‌گیری در شرایط پیچیده از جمله عواملی است که می‌تواند عملکرد دانشگاه را در زمان بحران پایدار نگه دارد.

در بخش دیگری از این نشست، نقش سرمایه انسانی در تقویت تاب آوری دانشگاه مورد توجه قرار گرفت. کارکنان و مدیران اداری دانشگاه‌ها بخش مهمی از فرآیند مدیریت بحران‌های سازمانی را بر عهده دارند. افزایش توانمندی‌های فردی در حوزه‌هایی مانند مدیریت استرس، حل مسئله، تصمیم‌گیری در شرایط عدم قطعیت و تقویت همکاری‌های سازمانی می‌تواند ظرفیت تاب آوری دانشگاه را در سطح ساختار اداری افزایش دهد. برگزاری دوره‌های آموزشی و کارگاه‌های تخصصی در حوزه تاب آوری دانشگاه نیز می‌تواند به ارتقای مهارت‌های حرفه‌ای کارکنان و بهبود کیفیت مدیریت در دانشگاه‌ها کمک کند.

اهمیت برنامه‌ریزی راهبردی برای توسعه تاب آوری دانشگاه نیز از دیگر موضوعات مطرح‌شده در این نشست بود. دانشگاه‌ها به عنوان مراکز تولید دانش و تربیت نیروی انسانی متخصص نیاز دارند که در شرایط دشوار نیز بتوانند فعالیت‌های خود را ادامه دهند. تدوین برنامه‌های مدیریت بحران، طراحی سناریو‌های احتمالی و ایجاد سازوکار‌های پاسخ سریع به بحران از جمله اقداماتی است که می‌تواند تاب آوری دانشگاه را در ساختار‌های مدیریتی و اجرایی تقویت کند. این اقدامات به مدیران کمک می‌کند تا در شرایط پیچیده تصمیم‌های مؤثرتر و هماهنگ‌تری اتخاذ کنند.

محیط دانشگاهی به دلیل گستردگی فعالیت‌ها و ارتباط مستمر با جامعه همواره با تغییرات و فشار‌های محیطی روبه‌رو است. در چنین شرایطی توجه به تاب آوری دانشگاه می‌تواند به شکل‌گیری ساختار‌های مدیریتی پایدارتر و کارآمدتر کمک کند. تقویت این رویکرد موجب می‌شود دانشگاه‌ها توان بیشتری برای مدیریت شرایط پیش‌بینی‌ناپذیر داشته باشند و بتوانند نقش علمی، آموزشی و اجتماعی خود را حفظ کنند. توسعه آموزش‌ها و پژوهش‌های مرتبط با تاب آوری دانشگاه نیز می‌تواند به افزایش ظرفیت سازگاری دانشگاه‌ها در مواجهه با بحران‌های آینده کمک کند و زمینه شکل‌گیری نظام دانشگاهی پایدارتر را فراهم سازد.