بررسی معیارهای جدید نظام رتبهبندی ISC در دانشگاه رازی / تأکید بر لزوم توجه به مسئولیت اجتماعی و هوش مصنوعی - پرتال اصلی دانشگاه رازی
نشست بررسی معیارهای الحاقی به نظام رتبهبندی مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام (ISC)، برگزار شد.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه رازی، نشست همافزایی با هدف بررسی معیارهای الحاقی به نظام رتبهبندی مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام ISC، روز یکشنبه ۳۰ فروردینماه ۱۴۰۵، با حضور رئیس دانشگاه، معاونان و جمعی از مدیران، در سالن جلسات حوزه ریاست این دانشگاه برگزار گردید.
در این نشست، دکتر جمال فتحاللهی، رئیس دانشگاه رازی، در سخنانی با اشاره به کارکردهای ساختاری نظامهای رتبهبندی در کشورهای توسعهیافته، اظهار داشت: در این کشورها، رتبهبندی نه هدف، بلکه ابزاری برای هماهنگی با بازار و رشد اقتصادی است.
وی تصریح کرد: امروزه در کشورهای توسعهیافته، ساختار انگیزشی در حوزه اقتصادی با بازار متناسب شده و این بازار است که به دانشگاهها سیگنال میدهد تا راهبردهای خود را مشخص کنند. اینها حلقههای بههمپیوستهای هستند که در نهایت به تحرک اقتصادی منجر میشود.
دکتر فتحاللهی تأکید کرد: دانشگاهها در کشورهای توسعهیافته برای رتبهبندی نمیآیند، بلکه برای رشد اقتصادی میآیند و کارهای خود را بهگونهای تنظیم میکنند که به رشد اقتصادی کمک کند.
ایشان با استناد به ضریب همبستگی ۸۵ درصدی بین رشد تولیدات علمی و رشد اقتصادی در جوامع پیشرفته، در مقابل، وضعیت کشور را با ضریب همبستگی منفی توصیف کرد و افزود: رتبهبندیها در شرایط کنونی، نقش کلیدی در هدفمندسازی سیگنالهای راهبردی دانشگاه ایفا میکنند و ناگزیر از توجه جدی به آنها هستیم.
دکتر غلامرضا سالمیان، مدیر حوزه ریاست دانشگاه نیز به تشریح شیوهنامه بازنگریشده نظام رتبهبندی ISC پرداخت. ایشان با اشاره به تحولات رویکرد ارزیابی در این نظام اظهار داشت: اگرچه عملکرد دانشگاه رازی در سالهای اخیر منجر به ارتقای جایگاه آن در نظامهای رتبهبندی گردیده، اما پویایی دادهها و تغییرات شاخصها ایجاب میکند که هوشیاری مستمر در حفظ و ارتقای این جایگاه حفظ شود.
دکتر سالمیان دو محور اساسی در شیوهنامه جدید را مورد توجه قرار دادند: نخست، ضرورت حضور هدفمند در رقابتهای رتبهبندی با عنایت به تمرکز اعتبارات مادی و معنوی دانشگاه پیرامون این نظامها؛ و دوم، لزوم تعیین اولویت میان نظامهای گوناگونی همچون تایمز، شانگهای و ISC.
وی تأکید کرد که نظام ISC به دلیل بومیبودن و پیوند با کارآمدی دانشگاه در سطح ملی، از اولویت راهبردی برخوردار است، اما نباید از نقش نظامهای بینالمللی نظیر تایمز در جذب دانشجویان خارجی غفلت ورزید.
دکتر امینی، معاون پژوهش و فناوری دانشگاه، با رویکردی انتقادی به نظامهای رتبهبندی، اظهار داشت: در بسیاری از کشورهای جهان، افکار عمومی و کیفیت فارغالتحصیلان، مرجع اصلی سنجش اعتبار دانشگاه است، اما در ایران به دلیل نبود تیمهای متخصص در طراحی شاخصها و تغییرات سالانه ضرایب، این نظامها با چالش مواجه هستند.
ایشان با تأکید بر تقدم آموزش بر پژوهش، یادآور شد که بدون آموزش کیفی، نه پژوهش اثربخش ممکن است و نه مدیریت دانشبنیان.
در این جلسه، علاوه بر تأکید بر لزوم حرکت با هدف مشخص و توجه به ضرایب رتبهبندی، تأکید شد که در هر معاونت، یک نفر مسئول برای جمعآوری و ارسال دادههای مرتبط با نظام رتبهبندی ISC به معاونت پژوهش و فناوری تعیین شود. همچنین بر تشریح دقیق ضرایب و شاخصهای جدیدترین نسخه این نظام برای مدیران گروههای آموزشی تأکید شد.
در ادامه، مسئولیت اجتماعی دانشگاه بهعنوان یکی از مصادیق مهم رتبهبندیها معرفی گردید و این پیشنهاد مطرح شد که دانشگاه با رویکردی علمی و نقدآمیز به نظام رتبهبندی ISC وارد شده و این مهم را در چارچوب مسئولیت اجتماعی خود دنبال کند. همچنین با اشاره به نقش هوش مصنوعی در تحولات نوین (از جمله جنگ رمضان بهعنوان نمونهای از انقلاب این فناوری)، بر ضرورت توجه جدی دانشگاه به این حوزه تأکید شد.
از دیگر محورهای این نشست، بررسی شاخص «مدیریت و بهرهوری» با وزن ۱۰ درصد بود که ابعادی نظیر درآمد، هوشمندسازی و امنیت، کارآمدی توسعه، مدیریت منابع انسانی، کاهش هزینهها، مأموریتهای تخصصی و آمایش را شامل میشود. همچنین شاخص «مسئولیت اجتماعی» با همین وزن، مشتمل بر حکمرانی پاسخگو و شفافیت اجتماعی، آموزش عالی اخلاقمدار، همکاریهای علمی بینالمللی و منطقهای، رهبری و مرجعیت علمی-اجتماعی، فناوری سبز، و افتخارات و دستاوردهای دانشگاه مورد مداقه قرار گرفت.
در پایان، معیارهای نهایی نظام رتبهبندی ملی ISC بهشرح زیر اعلام شد:
- پژوهش: ۲۵ درصد
- آموزش: ۲۰ درصد
- فناوری و نوآوری: ۱۵ درصد
- مرجعیت و دیپلماسی علمی و فناوری: ۱۰ درصد
- فرهنگی و دانشجویی: ۱۰ درصد
- مدیریت و بهرهوری: ۱۰ درصد
- مسئولیت اجتماعی: ۱۰ درصد
گفتنی است؛ معیارهای جدید دربرگیرنده ۶۳ شاخص و ۱۷۳ زیرشاخص بوده و نسبت به سال ۱۴۰۳ که ارزیابی مبتنی بر شش معیار بود، در رتبهبندی سال ۱۴۰۴ معیار «مسئولیت اجتماعی دانشگاه» بدانها افزوده شده است. این نشست با بحث و تبادل نظر اعضا پیرامون موضوعات مطروحه به پایان رسید.